27 Ιουλίου 2018

Αμεση ανάλυση: Τι δεν έγινε και τι θα έπρεπε να γίνει

Γράφει ο Κώστας Συνολάκης*

Είναι ίσως νωρίς για να καταλάβουμε τι έφταιξε χθες και σήμερα θρηνούμε δεκάδες τουλάχιστον ανθρώπινες ζωές απο τις πυρκαγιές στην Ανατολική Αττική. Είναι όμως απαραίτητο, ώστε να προσπαθήσουμε να μειώσουμε την επικινδυνότητα στην χώρα μας ακόμη και μέσα σε αυτό το καλοκαίρι.

Οι πυρκαγιές εξαπλώθηκαν εκτός ελέγχου εγείροντας το ερώτημα αν η αρχική αντιμετώπιση ήταν ανεπαρκής. Η ταχύτητα στην αρχική αντιμετώπιση μιας πυρκαγιάς (δασικής ή αστικής) είναι κρίσιμη. Όπως έχουμε επισημάνει σε παλαιότερη έρευνα που κάναμε με τον Γιώργο Καραγιάννη στο Πολυτεχνείο Κρήτης, η αντίληψη της κατάστασης, η διαστασιολόγηση των απαραίτητων πόρων και η αξιολόγηση του χρόνου κινητοποίησης είναι από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στην αντιμετώπιση μιας έκτακτης ανάγκης. Επίσης, διαπιστώσαμε ότι η ολιγωρία στη λήψη κρίσιμων αποφάσεων είναι συχνό φαινόμενο στην αντιμετώπιση καταστροφών. Στην προκειμένη περίπτωση, η αναγγελία πυρκαγιάς σε γνωστό κρίσιμο σημείο έπρεπε να έχει σημάνει συναγερμό για την άμεση διάθεση περισσότερων πυροσβεστικών δυνάμεων πριν η πυρκαγιά πάρει διαστάσεις.

Η έκβαση της κατάσβεσης μιας πυρκαγιάς κρίνεται πάντα από την αρχική επέμβαση. Οι Γάλλοι πυροσβέστες λένε χαρακτηριστικά ότι «το πρώτο λεπτό η πυρκαγιά σβήνεται με ένα ποτήρι νερό, το δεύτερο λεπτό με έναν κουβά νερό, το τρίτο λεπτό με μια δεξαμενή νερό, μετά κάνουμε ό,τι μπορούμε».

Με άλλα λόγια, η Πολιτική Προστασία πρέπει να προβλέπει την εξέλιξη της πυρκαγιάς και με βάση αυτή την πρόβλεψη να κατανέμει τα διαθέσιμα μέσα. Εάν περιμένουμε να αλλάξει η διεύθυνση του ανέμου και να ξεφύγει η πυρκαγιά του ελέγχου προκειμένου να σταλούν ενισχύσεις σε ένα μέτωπο, είναι ήδη αργά. Οι διαδικασίες κλιμάκωσης της επέμβασης πρέπει να επιταχύνονται σε τέτοια συμβάντα. Το αυτό ισχύει και για την λήψη απόφασης για την εκκένωση περιοχών που βρίσκονται σε κίνδυνο. Δεν πρέπει να περιμένουμε να φτάσει η πυρκαγιά στις αυλές των σπιτιών για να δοθεί η εντολή για εκκένωση. Πρέπει να υπάρχουν σχέδια εκκένωσης που να λαμβάνουν υπόψη το χρόνο εκκένωσης ως συνάρτηση των διαθέσιμων πόρων και της κίνησης στο εθνικό και δευτερεύον οδικό δίκτυο.

Τα ΜΜΕ ανέφεραν ότι υπήρξαν ενδείξεις για έλλειψη συντονισμού και σχεδιασμού κατά την κινητοποίηση, καθώς και ότι υπήρξε καθυστέρηση μίας έως μιάμιση ώρας στην άφιξη οχημάτων, τουλάχιστον στην Κινέτα. Στην Ανατολική Αττική, οι εικόνες που είδαμε μας υποδεικνύουν ότι τα θύματα προσπάθησαν να διαφύγουν μη γνωρίζοντας απο που, και, μάλλον, τις επόμενες μέρες θα πληροφορηθούμε για τις δραματικές καταληκτικές προσπάθειες επικοινωνίας με διασώστες και εξεύρεσης οδών διαφυγής, πριν έλθει το τέλος.

Η αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών απαιτεί συνολική προσέγγιση, όχι μόνο επικεντρωμένη στην πυρόσβεση. Ο σχεδιασμός πολιτικής προστασίας της χώρας μας αυτή τη στιγμή επικεντρώνεται στην πυρόσβεση μόνο, δίνοντας μικρότερη σημασία στην προστασία του πληθυσμού. Όπως έχει δείξει η διεθνής και εθνική εμπειρία με πυρκαγιές στη διεπιφάνεια κατοικημένων και δασικών περιοχών, προκειμένου η εκκένωση να ολοκληρώνεται πριν η πυρκαγιά φθάσει στην κατοικημένη περιοχή, η απόφαση πρέπει να λαμβάνεται εγκαίρως. Εξ΄ ίσου σημαντική είναι η άμεση κινητοποίηση των εθελοντών πυροσβεστών και του Ερυθρού Σταυρού.

Πρέπει επίσης να υπάρχουν σχέδια εκκένωσης, τα οποία να λαμβάνουν υπόψη το χρόνο εκκένωσης ως συνάρτηση των διαθέσιμων πόρων και της κίνησης των οχημάτων, όχι απλά με την καταγραφή των ρόλων των κρατικών φορέων. Στην χώρα μας, εκτός απο τις ελάχιστες περιοχές οπού έχουν γίνει ασκήσεις πολιτικής προστασίας, δεν υπάρχουν χάρτες επικινδυνότητας με οδούς διαφυγής, ούτε υπάρχει ενημέρωση του πληθυσμού για τους κινδύνους της περιοχής τους. Μοντέλα μετάδοσης πυρκαγιάς, όπως το λεπτομερές μοντέλο FARSITE που έχει δημιουργηθεί από τη Δασική Υπηρεσία των ΗΠΑ (US Forest Service) για χρήση ακριβώς στον επιχειρησιακό και τακτικό σχεδιασμό, αυτά πρέπει να χρησιμοποιούνται για να βελτιώσουν το συγχρονισμό των ενεργειών, όχι απλά προς τέρψη των ερευνητών. 

Κατά τη διάρκεια της διεθνούς άσκησης αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών που διοργάνωσε η Ελλάδα το 2014, δοκιμάσαμε πιλοτικά τη χρήση του μοντέλου FARSITE, τόσο για τη βελτίωση του συγχρονισμού των ενεργειών, όσο και για τη λήψη απόφασης σχετικά με την τακτική αξιοποίηση των πυροσβεστικών αεροσκαφών. Οπως φάνηκε χθες, μάλλον, ούτε το κέντρο επιχειρήσεων ούτε οι δήμοι είχαν επίγνωση των δυνατοτήτων που επιτρέπει η σύγχρονη τεχνολογία για σχεδιασμό εκκένωσης πυκνοκατοικημένων δενδρόφυτων περιοχών. Αν είχαν γίνει έστω και στοιχειώδεις προσομοιώσεις μιας μεγάλης πυρκαγιάς στην περιοχή, θα είχαμε μάλλον λιγότερα θύματα, γιατί οι υπεύθυνοι θα εγνώριζαν τις δυσκολίες διαφυγής, και ίσως να είχαν ενημερώσει ακόμη και τους κατοίκους.

*Ο κ. Kώστας Συνολάκης είναι Καθηγητής Φυσικών Καταστροφών του Πολυτεχνείου Κρήτης και Τακτικό Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών

Πηγή: Καθημερινή
το είδαμε ΕΔΩ



Share

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.