31 Μαΐου 2026

Από Χώμα, στο χώμα (2)

 
(διαβάστε το πρώτο μέρος ΕΔΩ)
 
Μία θεολογική συγγενής μας επισημαίνει και το κρυφό τίμημα της Νοσηλείας. 
Έναυσμα από τον 0minus.substack.com με δημιουργό τον Roman Bystrianyk*
 
Το σύστημα που σώζει και σκοτώνει
 
Η σύγχρονη ιατρική έχει αδιαμφισβήτητες κατακτήσεις. Η χειρουργική έκτακτης ανάγκης σώζει ζωές. Η προχωρημένη διαγνωστική αλλάζει, αλλά και “μηχανοποιεί”, τις προγνώσεις. Κανείς δεν το αμφισβητεί.
 
Αλλά για σχεδόν πέντε δεκαετίες, ένα αυξανόμενο σώμα έρευνας συσσωρεύει αθόρυβα μια διαφορετική εικόνα: η ίδια η ιατρική περίθαλψη είναι μια κύρια αιτία θανάτου στις Ηνωμένες Πολιτείες. Και πάλι, τα στοιχεία δεν είναι από επικριτές του συστήματος. Είναι από το ίδιο το σύστημα.
 
Πέντε δεκαετίες δεδομένων
 
Το 1974, το Journal of the American Medical Association δημοσίευσε την πρώτη σημαντική προειδοποίηση: 60.000 έως 140.000 θάνατοι ετησίως από ανεπιθύμητες ενέργειες φαρμάκων. Οι συγγραφείς σημείωσαν ρητά ότι η εκτίμηση ήταν "πιθανώς εξαιρετικά συντηρητική" [1].
 
Το 1999, το Ινστιτούτο Ιατρικής δημοσίευσε την ιστορική έκθεση "Το να Σφάλλεις Είναι Ανθρώπινο": 44.000 έως 98.000 θάνατοι ετησίως από ιατρικά λάθη. Για πρώτη φορά ένα έγκριτο ομοσπονδιακό συμβουλευτικό όργανο δήλωσε ότι τα ιατρικά λάθη δεν ήταν σπάνιες ανωμαλίες, αλλά συστημική αποτυχία [2].
 
Το 2000, η Barbara Starfield στο άκρως συστημικό JAMA (Journal of the American Medical Association) συνέθεσε τον πρώτο συνολικό απολογισμό:
 
225.000 ιατρογενείς θάνατοι ετησίως, από περιττές χειρουργικές επεμβάσεις, λάθη φαρμακευτικής αγωγής, ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις και ανεπιθύμητες ενέργειες φαρμάκων [3].
 
Το συμπέρασμα ήταν σαφές: οι ιατρογενείς θάνατοι ανταγωνίζονταν τις καρδιακές παθήσεις και τον καρκίνο ως κύριες αιτίες θανάτου.
 
Το 2013, ο John James στο Journal of Patient Safety ανέβασε την εκτίμηση στους 400.000 ετησίως και έγραψε: "Το αν ο πραγματικός αριθμός είναι 100.000, 200.000 ή 400.000 είναι, κατά μία έννοια, άσχετο. Οποιοδήποτε από αυτά τα νούμερα απαιτεί δυναμική δράση"[4].
 
Το 2016, ο Martin Makary στο British Medical Journal κατέληξε: το ιατρικό λάθος είναι η τρίτη κύρια αιτία θανάτου στην Αμερική, πίσω μόνο από καρδιακές παθήσεις και καρκίνο[5].
 
Το 2022, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση επιβεβαίωσε ότι το 25% των νοσηλευόμενων ασθενών Medicare υπέστησαν βλάβη κατά τη διάρκεια της νοσηλείας τους. Το 43% των συμβάντων ήταν αποτρέψιμα. Σχεδόν πανομοιότυπα με τα ευρήματα του 2010[6].
 
Το αόρατο πρόβλημα
 
Παρά τις πέντε δεκαετίες τεκμηρίωσης, οι επίσημες στατιστικές θνησιμότητας των CDC δεν απαριθμούν το "ιατρικό λάθος" ως αιτία θανάτου. Το σύστημα κωδικοποίησης σχεδιάστηκε για χρέωση, όχι για καταγραφή ιατρογενούς βλάβης.
 
Ο ασθενής που πεθαίνει από υποσιτισμό σε οίκο ευγηρίας καταγράφεται ως θάνατος από άνοια. Ο ασθενής του οποίου τα φάρμακα αρρυθμίας προκαλούν καρδιακή ανακοπή και καταγράφεται ως θάνατος από καρδιακή νόσο [8]. Το σύστημα είναι δομικά τυφλό στην ιατρογενή βλάβη.
 
Όπως εξήγησε ο Makary:
"Το σύστημα ιατρικής κωδικοποίησης σχεδιάστηκε για να μεγιστοποιήσει την χρέωση για τις ιατρικές υπηρεσίες και όχι για να συλλέγει εθνικά στατιστικά στοιχεία υγείας" [5].
 
Το ίδιο πλαίσιο σκέψης
 
Όπως και με το χώμα, έτσι και εδώ η αποτυχία δεν είναι τεχνική. Είναι πλαίσιο σκέψης.
 
Το σύστημα αντιμετωπίζει το σώμα όπως η βιομηχανική γεωργία αντιμετωπίζει το έδαφος: ως αδρανές χημικό υπόστρωμα που διορθώνεται με εισροές. Σύμπτωμα εμφανίζεται, φάρμακο εφαρμόζεται, παρενέργεια προκύπτει, νέο φάρμακο εφαρμόζεται.
 
Ο βρόχος του Shelton, ορατός και εδώ. Αλλά εδω η σκυτάλη αναλαμβάνεται από τον Ivan Illich [9], επιβεβαιώνοντας ανιαρά τον “φυσιομανή”, κατα βικιπέδια, Shelton!
 
Και το οικονομικό σύστημα κλειδώνει τον βρόχο: το 20% των νέων φαρμάκων τελικά αποδεικνύονται αρκετά επικίνδυνα ώστε να απαιτούν προειδοποιήσεις ή απόσυρση. Οι συγγραφείς το χαρακτήρισαν ρητά ως "θεσμική διαφθορά" [7].
 
Μια φράση για τα υπόλοιπα: οι επιδοτήσεις, οι κλινικές δοκιμές και οι ρυθμιστικές αρχές και τα πρωτόκολλά τους διασφαλίζουν ότι ο βρόχος παραμένει κλειστός και, πάλι, ...αισχροκερδής.
 
Η γλώσσα δείχνει το πλαίσιο
 
Όταν λέμε "ανεπιθύμητες ενέργειες" αντί για "βλάβη από φάρμακο", όταν λέμε "ιατρογενές συμβάν" αντί για "λάθος που σκότωσε", έχουμε ήδη αποφασίσει τι είναι αποδεκτό πριν το εξετάσουμε. Η γλώσσα απονεκρώνει αυτόματα την ευθύνη.
 
Το πρώτο βήμα για την επίλυση ενός προβλήματος είναι η αναγνώριση της ύπαρξής του. Πέντε δεκαετίες δεδομένων, από τις ίδιες τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες, περιμένουν ακόμα τη δυναμική δράση που απαιτούν.
 
Όπου στρέψουμε το βλέμμα μας, με μικροσκόπιο ή με στατιστική, αντικρίζουμε ένα σύστημα που έχει απονεκρώσει νοητικά αυτό που υποτίθεται ότι θεραπεύει. Μήπως το πρόβλημα δεν είναι τα λάθη, αλλά το πλαίσιο που τα κάνει αόρατα;
 
Παραπομπές
 
[1] Talley & Laventurier, "Drug-Induced Illness," JAMA, 1974.
[2] Institute of Medicine, "To Err Is Human," 1999.
[3] Starfield B., "Is US Health Really the Best in the World?" JAMA, 2000.
[4] James JT., "A New, Evidence-based Estimate of Patient Harms," Journal of Patient Safety, 2013.
[5] Makary & Daniel, "Medical error — the third leading cause of death in the US," BMJ, 2016.
[6] HHS Office of Inspector General, "Adverse Events in Hospitals," 2022.
[7] Light et al., "Institutional Corruption of Pharmaceuticals," Journal of Law Medicine & Ethics, 2013.
[8] Roden DM. "Drug-Induced Prolongation of the QT Interval." New England Journal of Medicine, 2004;350(10):1013-1022.
[9] Illich I. "Medical Nemesis: The Expropriation of Health." Pantheon Books, New York, 1976.

ΗΠΑ ή Κίνα θα είναι ο νικητής της μάχης για την Τεχνητή Νοημοσύνη;

 
Ο αγώνας δρόμου στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) εξακολουθεί να οδηγεί στα όρια την ανάπτυξη νέων τύπων λογισμικού, με την κυριαρχία όμως της Κίνας στην ηλεκτρο-βιομηχανική αποθήκη, να αποδεικνύεται μάλλον αποφασιστική για την τροφοδοσία και την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) σε μεγάλες κλίμακες. 
 
Ούτως ή άλλως απαιτεί τεράστιες τροφοδοσίες σε ισχύ για την εκπαίδευση και την λειτουργία της, με το Πεκίνο να προσθέτει επιπλέον παραγωγή 429 GW, μέγεθος μεγαλύτερο από το ένα τρίτο της συνολικής παραγωγής ενέργειας των ΗΠΑ, που μόλις προσθέτουν 51 GW. Σημαντικότερο όμως ίσως αποδειχθεί το γεγονός ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) απαιτεί φυσικά συστήματα, όπως αυτόνομα οχήματα, μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), ρομπότ, κινητήρες και έξυπνες υποδομές για να καταστεί αξιοποιήσιμη, τα οποία όμως υπάρχουν στην ηλεκτρο-βιομηχανική αποθήκη που ελέγχει η Κίνα.
 
Οι ΗΠΑ στοιχηματίζουν πως όποιος σχεδιάσει και δημιουργήσει τα βέλτιστα και μεγαλύτερα λογισμικά Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) και ταυτόχρονα αναπτύξει πρώτος την Γενική Τεχνητή Νοημοσύνη (Artificial General Intelligence) θα κερδίσει τον αγώνα. Όμως η Κίνα κινείται με βάση ένα διαφορετικό στοίχημα, που εδράζεται στο γεγονός ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) αποτελεί ένα αγαθό κοινής ωφέλειας και αποκτά στρατηγική αξία, μόνον όταν ενεργοποιείται και αναπτύσσεται σε μεγάλες κλίμακες.
 
Τα κινεζικά λογισμικά Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) σχεδιάζονται με πρότυπα Ανοικτού Κώδικα (open source), κρίνονται εξαιρετικά αποτελεσματικά και διατίθενται με δραστικά χαμηλότερο κόστος, σε σχέση με τα αντίστοιχα ανταγωνιστικά αμερικανικά προϊόντα. Απαιτούν δραστικά μικρότερη κατανάλωση ενέργειας για την εκπαίδευσή τους και σχετικά χαμηλότερη για την λειτουργία τους, ενώ θεωρούνται αποτελεσματικά και αυξανόμενα ανταγωνιστικά για τις περισσότερες πρακτικές εφαρμογές, σχεδιασμένα για ευρύτατη αποδοχή και ενσωμάτωση στην ηλεκτρονική αποθήκη.
 
ΗΠΑ-Κίνα: Δύο διαφορετικές προσεγγίσεις
 
Εάν η κινεζική προσέγγιση που σχεδιάζεται με βάση την βραχυπρόθεσμη ανάπτυξη για την βιομηχανία και την άμυνα, αντί της υπεροχής στην έρευνα, αποδειχθεί περισσότερο αποφασιστική και ευπώλητη στο εξωτερικό, τότε οι ΗΠΑ θα ανακαλύψουν με τον χειρότερο τρόπο ότι προηγούνται σε ένα εξαιρετικά περιορισμένο χώρο ανταγωνισμού, όταν από την άλλη πλευρά, ηττώνται κατά κράτος στον ευρύτερο του νέου αιώνα.
 
Στο εσωτερικό η αμερικανική βιομηχανία επιβαρύνεται με μεγαλύτερο ενεργειακό κόστος και επιβραδύνσεις στις κατασκευές, ένα ανταγωνιστικό μειονέκτημα που πρόκειται να επιδρά σωρευτικά, όπως και στην Ευρώπη. Σε διεθνές επίπεδο εκχωρεί επιρροή στις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες προς όφελος της Κίνας σε θέματα εμπορικών προμηθειών. Στρατηγικά στοιχηματίζει πως αποκλειστικά και μόνη η ευφυΐα κερδίζει, όταν από την άλλη πλευρά συνδυάζεται για να κινητοποιεί την ηλεκτρονική αποθήκη, για να την μετατρέψει σε οικονομική, αμυντική και γεωπολιτική ικανότητα, δεδομένο μάλλον περισσότερο ουσιαστικό.
 
Οι διεθνείς προτεραιότητες
 
Η επιμονή του Λευκού Οίκου στην προτεραιότητα στα ορυκτά καύσιμα, θέτει τις ΗΠΑ εκτός βηματισμού, ακόμα και με τους παραδοσιακούς ενεργειακούς παραγωγούς. Η Ινδία προσπαθεί να αντιγράψει την κινεζική επιτυχία για να διευρύνει την οικονομική της ανάπτυξη και η Ευρώπη αναζητά εναλλακτικές λύσεις για να μειώσει τις εξαρτήσεις της από τα ορυκτά καύσιμα, συμπεριλαμβάνοντας στις προσπάθειές της τις επεκτάσεις των δικτύων της και τις επενδύσεις στην ηλεκτρονική αποθήκη.
 
Οι οικονομίες των χωρών του Περσικού Κόλπου προσπαθούν να διεκδικήσουν μία αυτόνομη θέση σε έναν νέο κόσμο οικοδομώντας νέες ενεργειακές εφοδιαστικές αλυσίδες, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης. Aκόμα και η Σαουδική Αραβία στρέφεται προς την ηλιακή ενέργεια για να επιλύσει το πρόβλημα της κατανάλωσης ισχύος από τα κέντρα δεδομένων της.
 
Από την στιγμή που κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα, συσσωρευτές και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) πλημμυρίζουν τις διεθνείς αγορές, όταν από την άλλη πλευρά το αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) δεν αντιμετωπίζει έντονη ζήτηση, η απογοήτευση πρόκειται να συσσωρεύεται στον Λευκό Οίκο. Σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα ίσως μετατραπεί σε απειλές δασμών, ώστε να εξαναγκασθούν οι εμπορικοί τους εταίροι να αγοράσουν μεγαλύτερους όγκους αμερικανικών υδρογονανθράκων, ή ακόμα και σε περιορισμούς σε μικρότερες χώρες που υιοθετούν τις κινεζικές ενεργειακές υποδομές.
 
Επιθετικά αντίμετρα, όπως κυρώσεις σε κινεζικές ηλεκτροτεχνικές εταιρείες δεν κρίνονται πιθανές, όσον η κυβέρνηση Τραμπ, θα θέτει ως προτεραιότητά της την διμερή ευστάθεια των σχέσεων της με το Πεκίνο. Όμως για τις κυβερνήσεις που επιχειρούν να ελιχθούν με δεδομένη σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα την αποσύνδεση ΗΠΑ-Κίνας, χωρίς να προκαλούν με την στάση τους την μία ή την άλλη πλευρά, οι αποκλίσεις δημιουργούν ένα νέο γεωπολιτικό σημείο πίεσης που πρόκειται να οξύνεται με την πάροδο του χρόνου.
 
Ηλεκτρόνια και υδρογονάνθρακες
 
Η διάχυση των χαμηλού κόστους προϊόντων της ηλεκτρονικής αποθήκης αποτελεί οπωσδήποτε ευχάριστο δεδομένο για τον κόσμο, από την στιγμή που επιτρέπει την αύξηση των αντοχών των ενεργειακών συστημάτων, δημιουργεί νέες ευκαιρίες για την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) και διατηρεί την τάση για την παγκόσμια ενεργειακή μετάβαση. Όμως με βάση τα τρέχοντα δεδομένα, οι ΗΠΑ διατηρούν μία θέση που τους επιτρέπει να καρπωθούν ελάχιστα από τα συγκεκριμένα οφέλη, ενώ ταυτόχρονα υφίστανται σημαντικό κόστος, που προκύπτει από απώλειες συναλλαγών. Οι συγκεκριμένες οφείλονται στις κινεζικές ενεργειακές εξαγωγές που υποκαθιστούν τα αμερικανικά ορυκτά καύσιμα.
 
Ταυτόχρονα αντιμετωπίζουν γεωπολιτικές αντιξοότητες από την στιγμή που οι αναδυόμενες αγορές βασίζονται στην κινεζική ηλεκτρονική αποθήκη, με τις αμφιβολίες τους να εντείνονται ως προς το εάν και κατά πόσον οι Αμερικανοί κινούνται προς την σωστή κατεύθυνση στον τομέα του αγώνα για την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ). Τελικά η Κίνα στοιχηματίζει στα ηλεκτρόνια, όταν οι ΗΠΑ παραμένουν δέσμιες της εμμονής τους στα μόρια των υδρογονανθράκων, αλλά το 2026 θα αποδείξει ποιος στοιχηματίζει σωστά.
 

Η στρατηγική της νεκρής γάτας: Το κόλπο των κυβερνήσεων που σε αποπροσανατολίζει

 
Η dead cat strategy είναι από τις πιο κυνικές τεχνικές της πολιτικής επικοινωνίας: όταν μια κυβέρνηση, ένα κόμμα, ένας ηγέτης ή ένας δημόσιος οργανισμός πιέζεται από ένα δύσκολο θέμα, πετάει στο τραπέζι κάτι τόσο σοκαριστικό, τόσο θορυβώδες ή τόσο εξοργιστικό, ώστε όλοι να σταματήσουν να μιλούν για το αρχικό πρόβλημα. Δεν χρειάζεται να είναι ψέμα. Δεν χρειάζεται καν να είναι σημαντικό. Αρκεί να είναι αρκετά δυνατό για να αλλάξει τη συζήτηση. Εκεί βρίσκεται όλη η ουσία. Η «νεκρή γάτα» έρχεται για να εξαφανίσει το πρόβλημα από το οπτικό πεδίο. 
 
Η τεχνική έχει γίνει πιο επικίνδυνη σήμερα, επειδή ζούμε σε ένα περιβάλλον όπου η προσοχή είναι περιορισμένη, οι ειδήσεις τρέχουν συνεχώς και τα social media επιβραβεύουν την ένταση. Αν κάτι προκαλεί οργή, φόβο, χλεύη ή αηδία, έχει περισσότερες πιθανότητες να κυριαρχήσει από κάτι που απαιτεί σκέψη, τεκμηρίωση και μνήμη.
 
Στην Ελλάδα πολλές φορές εκεί που υπάρχει ένα μεγάλο σκάνδαλο, μια μεγάλη κρίση που πρέπει να διαχειριστεί η κυβέρνηση, έρχεται κάτι άλλο και αποπροσανατολίζει την κοινή γνώμη. Είναι τυχαίο; Υπάρχουν σημάδια για να καταλάβουμε αν πρόκειται για τυχη της κυβέρνησης ή στρατηγική.
 
Τι σημαίνει στην πράξη η “νεκρή γάτα”
 
Η φράση είναι σκληρή, αλλά γι’ αυτό ακριβώς λειτουργεί ως εικόνα. Φαντάσου μια παρέα γύρω από ένα τραπέζι, σε μια δύσκολη συζήτηση. Κάποιος χάνει το επιχείρημα. Τα στοιχεία είναι εναντίον του. Η πίεση ανεβαίνει. Και ξαφνικά, αντί να απαντήσει, πετάει μια νεκρή γάτα πάνω στο τραπέζι.
 
Από εκείνη τη στιγμή κανείς δεν συνεχίζει την προηγούμενη κουβέντα. Κανείς δεν ρωτά ποιος είχε δίκιο. Κανείς δεν ζητά τα στοιχεία. Όλοι κοιτούν το φρικτό αντικείμενο που μόλις εμφανίστηκε μπροστά τους. Άλλοι σοκάρονται, άλλοι θυμώνουν, άλλοι φωνάζουν, άλλοι προσπαθούν να καταλάβουν τι συμβαίνει. Το παλιό θέμα έχει χαθεί.
 
Στην πολιτική, η “νεκρή γάτα” μπορεί να είναι μια ακραία δήλωση, μια προσωπική επίθεση, μια απροσδόκητη εξαγγελία, μια πρόκληση απέναντι σε θεσμούς, μια υπερβολική ατάκα, ένα ζήτημα ταυτότητας ή ένα θέμα που ξυπνά τα πιο αντανακλαστικά πάθη του κοινού.
 
Γιατί δουλεύει τόσο καλά
 
Η dead cat strategy λειτουργεί επειδή δεν προσπαθεί πρώτα να πείσει. Προσπαθεί πρώτα να μετακινήσει το βλέμμα. Αυτό είναι το μεγάλο της πλεονέκτημα. Στην πολιτική, συχνά δεν χρειάζεται να κερδίσεις μια συζήτηση. Αρκεί να σταματήσεις τη συζήτηση που χάνεις. Αν μια κυβέρνηση πιέζεται για ακρίβεια, διαφθορά, αποτυχία στη διαχείριση μιας κρίσης ή εσωτερικές συγκρούσεις, μια αρκετά δυνατή πρόκληση μπορεί να αλλάξει το κέντρο βάρους της ημέρας. Τα τηλεοπτικά πάνελ θα πάνε εκεί. Τα πρωτοσέλιδα θα πάνε εκεί. Οι αντίπαλοι θα αναγκαστούν να απαντήσουν εκεί. Οι χρήστες στα social media θα τσακωθούν εκεί.
 
Και τότε συμβαίνει το πιο ύπουλο σημείο της τεχνικής. Ακόμα και όσοι καταγγέλλουν την “νεκρή γάτα” συχνά τη βοηθούν να πετύχει. Επειδή την αναπαράγουν. Τη σχολιάζουν. Τη βάζουν στο κέντρο της κουβέντας. Μπορεί να τη θεωρούν γελοία, ανήθικη ή επικίνδυνη, αλλά η αρχική ατζέντα έχει ήδη εκτοπιστεί.
 
Η πολιτική επικοινωνία ξέρει κάτι απλό που ο απλός πολίτης συχνά ξεχνά. Οτι η δημόσια προσοχή δεν χωρά τα πάντα. Όταν ένα θέμα ανεβαίνει, κάποιο άλλο κατεβαίνει. Η μάχη δεν γίνεται μόνο για το τι θα πιστέψει ο κόσμος. Γίνεται και για το τι θα συζητήσει.
 
Πως ξεχωρίζουμε τη νεκρή γάτα;
 
Δεν είναι κάθε προκλητική δήλωση dead cat strategy. Δεν είναι κάθε σκάνδαλο σχεδιασμένη απόσπαση προσοχής. Στην πολιτική υπάρχουν αυθόρμητα λάθη, κακές στιγμές, αλαζονικές συμπεριφορές, πραγματικές συγκρούσεις και απρόβλεπτες εξελίξεις. Αν τα βαφτίζουμε όλα “νεκρή γάτα”, χάνουμε την ακρίβεια της έννοιας. Η πραγματική dead cat strategy έχει συνήθως ορισμένα σημάδια. Εμφανίζεται σε μια στιγμή μεγάλης πίεσης. Έρχεται με τρόπο θεατρικό. Παράγει άμεσο συναισθηματικό θόρυβο. Δεν απαντά στο αρχικό ζήτημα. Και, κυρίως, υποχρεώνει φίλους και αντιπάλους να μετακινηθούν στο νέο πεδίο.
 
Διαφέρει από περιπτώσεις που μια κυβέρνηση προσπαθεί απλά να παρουσιάσει μια δυσάρεστη πραγματικότητα με πιο ευνοϊκό τρόπο. Η “νεκρή γάτα” κάνει κάτι πιο επιθετικό. Δεν καλλωπίζει το θέμα. Το εγκαταλείπει και ανοίγει άλλο. Είναι αλλαγή πίστας, όχι αλλαγή συσκευασίας. Διαφέρει επίσης από το κλασικό που κάποιος απαντά σε μια κατηγορία λέγοντας “ναι, αλλά τι γίνεται με τους άλλους;”. Η dead cat strategy δεν χρειάζεται καν να έχει λογική σχέση με το αρχικό θέμα. Μπορεί να είναι τελείως ξένη, αρκεί να είναι αρκετά δυνατή για να κυριαρχήσει.
 
Πώς την ενισχύουν τα social media
 
Στην παλιά εποχή, μια τέτοια τεχνική χρειαζόταν κυρίως τηλεόραση, εφημερίδες και ραδιόφωνο. Σήμερα έχει στη διάθεσή της έναν πολύ πιο γρήγορο μηχανισμό. Τα social media δεν περιμένουν να αξιολογήσουν αν κάτι έχει θεσμική σημασία. Μετρούν αντιδράσεις. Και οι πιο δυνατές αντιδράσεις συχνά γεννιούνται από το σοκ. Μια ακραία δήλωση μπορεί να γίνει viral μέσα σε λίγα λεπτά. Ένα κομμένο βίντεο μπορεί να προκαλέσει χιλιάδες σχόλια πριν διαβαστεί το πλήρες πλαίσιο. Μια λέξη μπορεί να γίνει hashtag. Ένα πρόσωπο μπορεί να γίνει σύμβολο οργής για μία ημέρα. Και όταν η ημέρα τελειώσει, το φλέγον θέμα που είχε προηγηθεί ίσως να μην επιστρέψει ποτέ.
 
Αυτό είναι το νέο έδαφος της στρατηγικής. Δεν χρειάζεται πια να ελεγχθεί πλήρως η ενημέρωση. Αρκεί να ενεργοποιηθούν οι μηχανισμοί διάδοσης.
 
Έτσι, η dead cat strategy δεν είναι μόνο πολιτικό κόλπο. Είναι τεχνική προσαρμοσμένη σε μια εποχή όπου η προσοχή έχει γίνει νόμισμα. Όποιος κερδίζει την προσοχή, κερδίζει χρόνο. Και στην πολιτική, ο κερδισμένος χρόνος συχνά αξίζει περισσότερο από μια πειστική απάντηση.
 
Πώς μπορεί να την αναγνωρίσει ο πολίτης
 
Ο πιο απλός τρόπος είναι να σκεφτεί απλά τι συζητούσαμε πριν εμφανιστεί αυτό; Αν είναι κάτι που φέρνει σε δύσκολη θέση μια κυβέρνηση, έναν πολιτικό κλπ τότε έχουμε πολλές πιθανότητες το νέο θέμα να είναι μέρος στρατηγικής της νεκρής γάτας. Η δεύτερη ερώτηση είναι εξίσου σημαντική: ποιος ωφελείται από τη μετατόπιση. Και εδώ η απάντηση θα μας ανοίξει τα μάτια για το αν το νέο αυτό θέμα, σκάνδαλο κλπ είναι μέρος στρατηγικής.
 
Η τρίτη ερώτηση αφορά το βάρος του νέου θέματος. Είναι πραγματικά σημαντικό; Αν δεν είναι τόσο σημαντικό αλλά εχει καταφέρει να γίνει talk of the town, τότε μιλάμε για άλλη μια επιβεβαίωση οτι μάλλον πρόκειται για στρατηγική.
 
Η dead cat strategy δεν είναι απλώς ένα επικοινωνιακό τρικ. Είναι ένδειξη μιας πολιτικής κουλτούρας που προτιμά να διαχειρίζεται την προσοχή αντί να λογοδοτεί. Αν εφαρμόζεται σπάνια, μπορεί να μοιάζει με έξυπνο τέχνασμα. Αν γίνεται μόνιμη μέθοδος, διαλύει τη δημόσια συζήτηση. Ο πολίτης κουράζεται. Τα μέσα χάνουν τη μνήμη τους. Οι αντίπαλοι τρέχουν πίσω από κάθε πρόκληση. Και τα πραγματικά ζητήματα, αυτά που επηρεάζουν εισόδημα, δικαιοσύνη, θεσμούς, υγεία, ασφάλεια και καθημερινότητα, μένουν στην άκρη.
 
Το πιο επικίνδυνο είναι ότι η «νεκρή γάτα» εκπαιδεύει το κοινό να ζει μέσα σε διαρκές σοκ. Να περνά από θυμό σε θυμό, από ατάκα σε ατάκα, από σκάνδαλο σε σκάνδαλο, χωρίς χρόνο για συνέχεια. Και χωρίς συνέχεια, δεν υπάρχει πραγματική λογοδοσία.
 

Ρουμανική προπαγάνδα και Βλαχόφωνοι στην Αλβανία – Προβληματισμός για τις κινήσεις στην Κορυτσά

Είναι ουσιαστικά αποθράσυνση αυτό που συμβαίνει στον χώρο των Ελλήνων Βλαχόφωνων στην Αλβανία, με κεκαλυμμένους, πλην όμως πασιφανείς τρόπους, από πλευράς των υπηρεσιών της ρουμανικής προπαγάνδας. Με τη συνδρομή πάντοτε της πολιτείας της Αλβανίας, η οποία επίσης προσπαθεί να κρυφτεί πίσω από το δάχτυλό της.
 
Φέτος οι εκδηλώσεις για την Ημέρα των Βλάχων – όπως την έχουν «κατοχυρώσει» στο οικοσύστημα των «μη»- κυβερνητικών οργανώσεων που υλοποιούν το έργο απόσπασης των πληθυσμών αυτών από τον Οικουμενικό και δη τη Βορειοηπειρωτική συνιστώσα του Ελληνισμό – έχουν κάποια καινούργια στοιχεία που θα πρέπει να μας απασχολήσουν.
 
Ουσιαστικά η Ρουμανία και όλο το φάσμα που προσπαθεί να καπηλευτεί, με επίμονο τρόπο τους Έλληνες Αρωμάνους της Βαλκανικής, μνημονεύει ένα δώρο των Οθωμανών Σουλτάνων και της Αυστροουγγαρίας. Είναι πλέον δύο κρατικές οντότητες μη υφιστάμενες. Πρόκειται για το Σουλτανικό Ιριδέ του 1905 με το οποίο αναγνωρίζεται ως ξεχωριστή κοινότητα μέσα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και με δικαίωμα προστάτη τη Ρουμανία, αυτή των Βλαχόφωνων.
 
Και ενώ αυτοί που μοχλεύουν την ιστορία έχουν επίγνωση των δεδομένων πλην όμως έχουν ανάλογα οφέλη, παρασέρνονται άβουλα και εν αγνοία επί το πλείστον Βλάχοι που είναι Έλληνες πολίτες και μάλιστα έχουν απόλυτη συνείδηση και επίγνωση των όσων τούτο συνεπάγεται.
 
Στην προκειμένη περίπτωση προβληματισμούς προκαλεί η παρουσία στην εκδήλωση των Ρουμανιζόντων Βλαχόφωνων στην Κορυτσά προ ημερών, του οικείου Επισκόπου Κορυτσάς.
 
Έχει ιδιαίτερη σημασία να αναφερθεί το γεγονός που δεν έχει απλά συμβολική αξία. Λειτουργεί ουσιαστικά ως θρυαλλίδα εξελίξεων. Ειρήσθω εν παρόδω να αναφερθεί ότι η εκδήλωση με τη συμμετοχή κρατικών τοπικών και δημοτικών αρχών της Κορυτσάς είχε διαβαλκανικό υποτίθεται χαρακτήρα, συμμετείχε δε ο Πρέσβης της Ρουμανίας στα Τίρανα κλπ., έγινε σε αίθουσα του Ιερού Ναού της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος. Η θεμελίωση του εν λόγω Ναού έγινε από τον τότε Πρέσβη της Ρουμανίας Γκεόργκε Μίκου. Πρόκειται για στέλεχος των Ρουμανικών υπηρεσιών του καθεστώτος Τσαουσέσκου που δραστηριοποιήθηκε στην Αλβανία για πολλά χρόνια μετά τις αλλαγές στην Ανατολική Ευρώπη.
 
Ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος ωστόσο και προκειμένου αντιμετωπίσει την ιδιάζουσα κατάσταση που θα προέκυπτε και κατόπιν δυουσών επικοινωνιών με τις αρχές του Πατριαρχείου της Ρουμανίας, έθεσε την ανέγερση του Ναού υπό τη δική του μέριμνα αποφεύγοντας τη δημιουργία δομής έξω από την τοπική Επισκοπή.
 
Ωστόσο όμως τούτο δεν δικαιολογεί την έμμεση πλην όμως σαφή δικαιολόγηση της Ρουμανικής προπαγάνδας που ουσιαστικά δεν λειτουργεί απλά ως αμφισβήτηση της ελληνικότητας των Βλάχων αλλά διαβάλει την ίδια την κοινοτική συνοχή. Απεναντίας καταστεί πιο έντονη την αίσθηση καινούργιων δεδομένων που επιδιώκουν να δημιουργήσουν στον ευαίσθητο χώρο της Αλβανίας…
 
Και επειδή ο λόγος για την Κορυτσά είναι λυπηρό το γεγονός αυτού του σφετερισμού της ιστορίας όπου ακριβώς την περίοδο εκείνη του διαβόητου ως άνω Ιριδέ – «μέγιστη επιτυχία της Ρουμανικής διπλωματίας» ως διατείνονται, ο Επίσκοπος Φώτιος (Καλπίδης) δολοφονήθηκε ακριβώς από τους Ρουμανίζοντες και Αλβανίζοντες που βιαίως επιδίωκαν την απόσπαση μερίδας των Ορθοδόξων από το Πατριαρχείο και τον ενιαίο Ελληνισμό. Είναι κάτι που πρέπει να λαμβάνει υπόψη του ισχυρά ο κάθε διάδοχος του Φωτίου.
 
Ανάλογη δραστηριότητα έλαβε χώρα τη παρουσία Δημάρχου και βουλευτού της Κυβερνητικής παράταξης στο Αργυρόκαστρο, στο Βλάχικο κεφαλοχώρι Αντών Πότση, στους πρόποδες του Λαμπόβου του Ζάππα.
 
Καθεστωτικοί συνδεδεμένοι με τις Ρουμανικές υπηρεσίες και συνεργεία ως προαναφέρθηκε του κράτους της Αλβανίας, διοργάνωσαν και φέτος την «πολιτιστική ημερίδα των Βλάχων». Προφανώς έξω και ενάντια της επιθυμίας και κοινού αισθήματος των κατοίκων της περιοχής. Που είναι συνειδητά Ελληνική ως επί το πλείστον. Εξ ου και έμειναν αδιάφοροι και μακριά από την προβοκάτσια.
 
Να αναφερθεί πάντως η παρουσία κληρικών που είναι η εμμονή της επιδίωξης των Ρουμάνων προκειμένου πέραν των άλλων διασκεδάσουν τις εντυπώσεις και παρασύρουν στην ανιστόρητη και ουσιαστικά χωρίς ορατά οφέλη εμμονή τους, αθώους κατοίκους της υπαίθρου.
 
Κι εδώ είναι το ζητούμενο και το απαιτούμενο για τον Ελληνισμό.
Δεν μπορεί και δεν πρέπει να υπάρχει εφησυχασμός με δεδομένο και προφανώς αναντίρρητο επιχείρημα της αδιαμφισβήτητης αφοσίωσης των Ελληνοβλάχων στα πάτρια. Πρέπει να τους δίδονται και όλα τα απαραίτητα εφόδια να αισθάνονται υπερήφανοι και πλήρους πεποίθησης περί τούτου.
Εδώ μπορεί κανείς να διαπιστώσει υστέρημα και ελλείψεις.
 
Όσο εκτεθειμένοι έναντι της ιστορικής αλήθειας και κυρίως αχάριστοι για όσα πλουσιοπάροχα και άνευ φειδούς το κράτος των Ελλήνων τους παράσχει χωρίς χειραγώγηση και καταπίεση, είναι στελέχη της κοινότητας που τίθενται στην υπηρεσία αλλότριων εχθρικών προπαγάνδων, τόσο πιθανά ευάλωτοι καθίστανται οι ανήκοντες στην συντριπτική πλειοψηφία των Ελληνόφρονων εάν δεν στηριχθούν με ανάλογους τρόπους.
 
Δεν θα ήταν μάλιστα υπερβολή – τα κράτη έχουν τους δικούς κανόνες και τρόπους εμπέδωσης πολιτικών – να γίνονται και διορθωτικές παρεμβάσεις στην διαχείριση της υποκειμενικής εθνικής συνείδησης των όσων καιροσκοπικά την επικαλούνται.
 
Ενώ είναι προφανή η σκοπιμότητα και το όφελος της πολιτείας της Αλβανίας ώστε να διασπάσει προκειμένου χειραγωγήσει και αδυνατήσει την ισχύ της Βορειοηπειρωτικής Κοινότητας, συνταυτισμένη μαζί της όπως από σχεδόν 130 χρόνων σύμπλευση των καιροσκοπισμών του Ρουμανικού μεγαλοϊδεατισμού – σε μια νεόκοπη διεθνή συνδρομή των ιδρυμάτων Σόρος και των Γερμανικών υπηρεσιών εξωτερικής πολιτικής – εξ ίσου αδήριτη είναι η πραγματικότητα κενού από πλευράς της Ελλάδας.
 
Η πολιτική – πόσο μάλλον στο πεδίο της εξωτερικής και των εθνικών και θρησκευτικών ζητημάτων – όπως και η φύση δεν ανέχεται το κενό…
 

Επιβεβαιώνεται η κυριαρχία των Ελλήνων εφοπλιστών στο θαλάσσιο εμπόριο

Οι Έλληνες εφοπλιστές εδραιώνουν την απόλυτη κυριαρχία τους στους παγκόσμιους ωκεανούς ελέγχοντας σχεδόν το ένα πέμπτο της διεθνούς χωρητικότητας, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ετήσιας έκθεσης της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών. Με έναν γιγαντιαίο στόλο που προσεγγίζει τα 5.800 πλοία, η ελληνική ναυτιλία παραμένει η αδιαμφισβήτητη πρώτη δύναμη του πλανήτη, αποτελώντας τον βασικό πυλώνα για το παγκόσμιο εμπόριο και τις εφοδιαστικές αλυσίδες. Για να διατηρήσουν και να ενισχύσουν αυτή την πρωτοκαθεδρία, οι Έλληνες πλοιοκτήτες υλοποιούν ένα πρωτοφανές ναυπηγικό πρόγραμμα ιστορικών διαστάσεων, επενδύοντας αστρονομικά κεφάλαια σε εκατοντάδες νέα πλοία τελευταίας τεχνολογίας.
 
Απόλυτο μονοπώλιο σε πετρέλαιο, LNG και ξηρό φορτίο 
 
Η ελληνική ισχύς αποτυπώνεται με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο στους πιο κρίσιμους τομείς των θαλάσσιων μεταφορών, με έμφαση στην ενέργεια και τις πρώτες ύλες. Συγκεκριμένα, οι ελληνικές εταιρείες ελέγχουν το 26% της παγκόσμιας αγοράς στα πετρελαιοφόρα με έναν στόλο 1.064 δεξαμενόπλοιων, καθώς και το 22% στα πλοία μεταφοράς χύδην ξηρού φορτίου (bulk carriers), όπου διαθέτουν 2.766 πλοία. Παράλληλα, στον στρατηγικό τομέα του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), οι Έλληνες κατέχουν το 23% του παγκόσμιου στόλου με 172 εξειδικευμένα πλοία, μέγεθος που αποκτά τεράστια γεωπολιτική σημασία λόγω της κατακόρυφης αύξησης της ζήτησης για ενεργειακές μεταφορές διεθνώς.
 
Επενδυτικό κρεσέντο στα παγκόσμια ναυπηγεία
 
Η χρηματοδοτική δραστηριότητα των Ελλήνων εφοπλιστών έχει σπάσει κάθε προηγούμενο ρεκόρ, καθώς αυτή τη στιγμή βρίσκονται υπό ναυπήγηση 725 πλοία ελληνικών συμφερόντων. Η συνολική αξία αυτών των παραγγελιών αγγίζει τα 60 δισεκατομμύρια δολάρια, με τη χωρητικότητα των υπό κατασκευή μονάδων να φτάνει τα 70 εκατομμύρια dwt, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 13 εκατομμύρια dwt σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Η σύγκριση με το 2021 αναδεικνύει το μέγεθος της επέκτασης, καθώς οι τρέχουσες επενδύσεις σε νεότευκτα εμφανίζονται επταπλάσιες σε αριθμό πλοίων και πενταπλάσιες σε χωρητικότητα, με τις παραγγελίες να εστιάζουν σε δεξαμενόπλοια, φορτηγά, πλοία LNG και containerships, τα οποία ενσωματώνουν τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών και εναλλακτικών καυσίμων για την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας.
 
Οικονομικό οχυρό για την Ελλάδα και κοινωνική προσφορά
 
Ο κλάδος αποτελεί την πιο ισχυρή και εξωστρεφή ατμομηχανή της εθνικής οικονομίας, καθώς αντιπροσωπεύει άμεσα και έμμεσα το 7% με 8% του ελληνικού ΑΕΠ, ενώ συντηρεί έως και 200.000 θέσεις εργασίας. Επιπλέον, οι εισροές από τις θαλάσσιες μεταφορές καλύπτουν περισσότερο από το μισό των συνολικών εξαγωγών αγαθών της χώρας κατά μέσο όρο την τελευταία πενταετία. Τα μεγέθη ζαλίζουν, αν αναλογιστεί κανείς ότι μέσα στο 2025 τα ελληνικά πλοία πραγματοποίησαν πάνω από 175.000 προσεγγίσεις σε λιμάνια 171 διαφορετικών κρατών, με τη συνολική τους χωρητικότητα να ξεπερνά τα 458 εκατομμύρια dwt.
 
Πέρα από τη θάλασσα, η εφοπλιστική κοινότητα διοχετεύει ετησίως περίπου 1,5 δισεκατομμύριο δολάρια σε εγχώριες επενδύσεις στο real estate, την ενέργεια, τις τράπεζες, τον τουρισμό και τα media, ενώ οι κοινωνικές και φιλανθρωπικές τους δράσεις για την ενίσχυση της υγείας, της παιδείας και της πρόνοιας ξεπερνούν τα 500 εκατομμύρια δολάρια τον χρόνο.
 

Η εγκατάλειψη των χωριών

Γράφει ο 
Δημήτρης Τσιγάρας 
 
Τα τελευταία χρόνια, η εγκατάλειψη των χωριών στην Ελλάδα έχει αναδειχθεί σε ένα σοβαρό κοινωνικό και οικονομικό πρόβλημα. 
 
Από τα απομονωμένα ορεινά χωριά μέχρι τα παραθαλάσσια, πολλά από αυτά αργοπεθαίνουν, απομακρύνοντας την παράδοση, την ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά που κουβαλούν.
 
Η εγκατάλειψη αυτή δεν είναι μια φυσική διαδικασία, αλλά το αποτέλεσμα μιας σειράς κοινωνικών, οικονομικών και πολιτικών παραμέτρων που υπονομεύουν τη βιωσιμότητα των τοπικών κοινοτήτων.
 
Μια από τις κύριες αιτίες που οδηγούν στην εγκατάλειψη των χωριών είναι η αστυφιλία.
 
Το φαινόμενο της μετανάστευσης από την ύπαιθρο προς τις πόλεις, αναζητώντας καλύτερες ευκαιρίες εργασίας, εκπαίδευσης και υγειονομικής περίθαλψης, είναι διαχρονικό.
 
Οι νέοι κυρίως, που κάποτε αποτελούσαν τη ραχοκοκαλιά των κοινοτήτων αυτών, πλέον εγκαταλείπουν τα χωριά για να βρουν δουλειά και καλύτερες συνθήκες ζωής στις μεγάλες πόλεις ή στο εξωτερικό.
 
Η ηλικιακή δομή των χωριών έχει γείρει υπέρ των ηλικιωμένων, ενώ οι νέοι που απομένουν σπάνια επιστρέφουν.
 
Η οικονομική ανάπτυξη της υπαίθρου έχει ακολουθήσει μια πτωτική πορεία.
 
Οι παραδοσιακές ασχολίες όπως η γεωργία και η κτηνοτροφία δυσκολεύονται να ανταγωνιστούν τη βιομηχανική παραγωγή και τις σύγχρονες τεχνολογίες.
 
Οι γεωργοί αντιμετωπίζουν την έλλειψη επενδύσεων, την ασταθή αγορά και την περιορισμένη στήριξη από την πολιτεία.
 
Οι υποδομές είναι συχνά ανεπαρκείς και οι περιοχές απομονωμένες, γεγονός που αποτρέπει την ανάπτυξη νέων επιχειρηματικών πρωτοβουλιών και την προσέλκυση επενδύσεων.
 
Η εγκατάλειψη των χωριών δεν έχει μόνο κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες. Συνοδεύεται και από σημαντικές πολιτιστικές και περιβαλλοντικές αλλαγές.
 
Τα παραδοσιακά κτίρια, οι ναοί, οι πλατείες και τα μνημεία που αποτελούν την ιστορική ταυτότητα των περιοχών αυτών, αργοσβήνουν.
 
Η εγκατάλειψη φέρνει την παρακμή, την αδιαφορία και την καταστροφή, ενώ συχνά καταλήγουν να είναι στο έλεος της φυσικής φθοράς ή ακόμα και του βανδαλισμού.
 
Επιπλέον η εγκατάλειψη επηρεάζει και το φυσικό περιβάλλον.
Χωρίς ανθρώπινη παρουσία, τα καλλιεργήσιμα εδάφη αχρηστεύονται, τα δάση και οι θάμνοι καταλαμβάνουν περιοχές που ήταν κάποτε καλλιεργήσιμες, ενώ ο κίνδυνος πυρκαγιάς αυξάνεται λόγω της έλλειψης συντήρησης και προληπτικών μέτρων.
 
Για να αναστραφεί αυτή η τάση εγκατάλειψης, απαιτείται μια ολοκληρωμένη στρατηγική που να περιλαμβάνει:
 
1. Επενδύσεις στις υποδομές: Η βελτίωση των συγκοινωνιών, της υγειονομικής περίθαλψης και της εκπαίδευσης μπορεί να φέρει νέες ευκαιρίες για τους κατοίκους της υπαίθρου και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής τους.
 
2. Ενίσχυση των τοπικών οικονομιών: Δημιουργία νέων προγραμμάτων που θα υποστηρίζουν τους τοπικούς αγρότες και κτηνοτρόφους, προσφέροντας χρηματοδοτικά κίνητρα για τη στροφή σε πιο βιώσιμες και σύγχρονες μεθόδους παραγωγής.
 
3. Ενθάρρυνση της ήπιας τουριστικής ανάπτυξης: Ο τουρισμός μπορεί να αποτελέσει σημαντικό μοχλό ανάπτυξης για τα χωριά.
 
Ωστόσο, η ανάπτυξη του πρέπει να είναι ήπια και βιώσιμη, προκειμένου να προστατεύονται τα πολιτιστικά και φυσικά αγαθά της περιοχής.
 
4. Κίνητρα για νέους ανθρώπους: Η πολιτεία πρέπει να ενθαρρύνει τη νεολαία να παραμείνει ή να επιστρέψει στην ύπαιθρο, προσφέροντας προγράμματα εκπαίδευσης, επιδοτήσεις και φορολογικά κίνητρα για τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων και την καινοτομία στις αγροτικές περιοχές.
 
Υπάρχει ελπίδα για τα χωριά;
Η εγκατάλειψη των χωριών είναι μια πραγματικότητα που δύσκολα μπορεί να ανατραπεί από τη μια στιγμή στην άλλη. Ωστόσο, με τη σωστή στρατηγική και τη συνεργασία όλων των εμπλεκομένων φορέων, υπάρχει ελπίδα.
 
Χρειάζεται πολιτική βούληση, αλλά και μια αλλαγή νοοτροπίας από την μεριά των κατοίκων και των τοπικών κοινωνιών, ώστε να αναγνωρίσουν την αξία της διατήρησης των χωριών μας και να αγωνιστούν για το μέλλον τους.
 
Τα χωριά μας αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής παράδοσης, ιστορίας, και κουλτούρας. Η επιβίωσή τους εξαρτάται από εμάς.
 
Αν όλοι, μαζί, προσπαθήσουμε, ίσως καταφέρουμε να ξαναδώσουμε ζωή στα χωριά μας, αποτρέποντας την πλήρη απομόνωση και εγκατάλειψή τους.
 
Εικόνα: «Εγκαταλειμμένο σπίτι στην Σκιάθο» από το Pinterest
το είδαμε ΕΔΩ 

Ελλάδα: Χρυσοπληρώνουμε τις «έξυπνες» κάμερες AI για 7% ακρίβεια παραβάσεων και 100% παρακολούθηση!

Το απόλυτο ψηφιακό μπάχαλο με τις πολυδιαφημισμένες κάμερες που κάνουν λάθη κατά 93% - Η «ασφάλεια των δρόμων» πάει περίπατο και μένει μόνο ο Μεγάλος Αδερφός
 
 
Σε μια χρυσοπληρωμένη τεχνολογική «φούσκα» εξελίσσεται η εγκατάσταση των πολυδιαφημισμένων «έξυπνων» καμερών στους ελληνικούς δρόμους. Για άλλη μια φορά το ελληνικό κράτος βάζει το κάρο μπροστά από το άλογο και δείχνει ότι υπηρετεί τυφλά μόνο ατζέντες και δεν δίνει δεκάρα για τη χρηστικότητα των όσων αποφασίζει.
 
Το ίδιο φιάσκο που παρατηρείται με τα εργονομικά κενά των ΑΠΕ, των ηλεκτρικών αυτοκινήτων και των ηλεκτρικών ΜΜΜ, συμβαίνει τώρα ακόμα πιο κραυγαλέα με τις «έξυπνες» κάμερες Τεχνητής Νοημοσύνης για τον έλεγχο της οδικής κυκλοφορίας. Και αν οι ΑΠΕ και τα ηλεκτρικά οχήματα αφορούν κυρίως ζητήματα ενέργειας, η εγκατάσταση χιλιάδων καμερών αφορά την κατάργηση της ιδιωτικότητας μας.
 
Φαίνεται λοιπόν ότι στο μόνο πράγμα που αριστεύουν αυτές οι «υπερσύγχρονες» και πανάκριβες κάμερες (με το ιλιγγιώδες κόστος των 88.000 για την κάθε μια), είναι η παρακολούθηση των πολιτών. Γιατί για τον έλεγχο των οδικών παραβάσεων, για την ώρα είναι για γέλια και για κλάματα. Μόλις το 7% των παραβάσεων που εντοπίζει η Τεχνητή Νοημοσύνη, επαληθεύονται ως πραγματικές και δικαιολογούν την επιβολή προστίμου. Το υπόλοιπο 93% αφορά λανθασμένες εκτιμήσεις, τεχνικά σφάλματα, αδυναμία αναγνώρισης πινακίδων και ελλιπή στοιχεία για τη βεβαίωση της εκάστοτε παράβασης.
 
Ατελείωτες ψηφιακές γκάφες
 
Τα χοντροκομμένα λάθη της ΤΝ δείχνουν μια νηπιακή τεχνολογία που σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογεί τα εκατομμύρια που βιαστικά επενδύονται πάνω της. «Βροχή» τα τεχνικά σφάλματα που προκύπτουν από αυτοματοποιημένες αναλύσεις στο εσωτερικό του αυτοκινήτου: Οδηγός δέχθηκε πρόστιμο για μη χρήση ζώνης επειδή φορούσε μαύρη μπλούζα και δεν φαινόταν. Άλλοι οδηγοί κρίθηκαν «ένοχοι» για χρήση κινητού, ενώ κρατούσαν συσκευή ατμίσματος ή απλά έξυναν το κεφάλι τους. Αλλού σημειώθηκε παράβαση του συνοδηγού, ενώ δεν υπήρχε καν άνθρωπος δίπλα!
 
Τα στοιχεία του ψηφιακού μπάχαλου μιλούν από μόνα τους. Από τις 13.000 παραβάσεις που εντόπισε η ΤΝ από τις Αρχές Απριλίου ως τα μέσα Μαΐου, εξετάστηκαν οι 5.500 και αποδείχθηκαν πραγματικές μόλις οι 400. Πάνω από 3.800 παραβάσεις απορρίφθηκαν από την Τροχαία επειδή η ΤΝ έβλεπε «υπερβολική ταχύτητα» χωρίς όμως να μετρά την ταχύτητα του οχήματος την ώρα που αυτό περνούσε, αλλά τη μέση ταχύτητά του, δηλαδή πόση ώρα του πήρε να διανύσει μια συγκεκριμένη απόσταση, βάσει των συντεταγμένων του GPS. Κάτι που νομικά είναι εντελώς αστήρικτο ώστε να δικαιολογήσει πρόστιμο.
 
Το αποτέλεσμα είναι ότι για ένα έργο ύψους δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ, τελικά χρειάζονται υπάλληλοι να ξεσκαρτάρουν τις ατελείωτες γκάφες της Τεχνητής Νοημοσύνης. Δηλαδή για ένα σύστημα που υποτίθεται ότι εγκαθίσταται για να σου εξοικονομήσει πόρους, τελικά χρειάζονται περισσότερες ανθρώπινες εργατοώρες απ’ ότι θα χρειάζονταν αν δεν υπήρχε αυτό το σύστημα. Ο απόλυτος παραλογισμός.
 
Ο διαγωνισμός για την προμήθεια 1.000 επιπλέον «έξυπνων» καμερών, θα στοίχιζε 88 εκατομμύρια ευρώ, ωστόσο ακυρώθηκε για την ώρα – όχι λόγω των προφανέστατων πεταμένων λεφτών (αλίμονο) – αλλά επειδή κάποιες εταιρείες κατήγγειλαν τον διαγωνισμό για «φωτογραφικούς» όρους που ευνοούσαν μια συγκεκριμένη γαλλική εταιρεία. Για άλλη μια φορά οι στημένες αναθέσεις και το μοίρασμα της πίτας είναι εκείνο που απασχολεί τα αρπακτικά της αγοράς, την ώρα που ουδείς ασχολείται με τη λεηλασία των χρημάτων των φορολογούμενων πολιτών.
 
«Χαζές» κάμερες μέχρι να ολοκληρωθεί η βάση δεδομένων
 
Οι «έξυπνες» κάμερες αποδείχθηκε ότι είναι πιο χαζές και από περιστέρι που παρακολουθεί την κίνηση από κάποια ταράτσα της Πατησίων. Αλλά αυτό ποσώς ενδιαφέρει τον Δημήτρη Παπαστεργίου, ο οποίος προχωρά απτόητος στην κατασκευή ενός δικτύου ελέγχου και παρακολούθησης που θα συνθλίψει το δικαίωμα της ιδιωτικότητας. Διότι μπορεί στην παρούσα φάση οι «έξυπνες» κάμερες να συμπεριφέρονται σαν μεθυσμένος αστυφύλακας, άλλα όταν θα έρθει η στιγμή να «κουμπώσει» το σύστημα της ΤΝ με τον προσωπικό αριθμό, την ηλεκτρονική ταυτότητα και τα συστήματα παρακολούθησης ακόμα και εντός του αυτοκινήτου, δεν θα περνάει απαρατήρητο ούτε… κουνούπι.
 
Είναι προφανές ότι ο απώτερος σκοπός αυτών των καμερών είναι η μαζική παρακολούθηση των πόλεων, η αναγνώριση των οδηγών και των συνεπιβατών, η χαρτογράφηση των διαδρομών και των συνηθειών, η συγκέντρωση ευαίσθητων πληροφοριών και η τελική ομηρία των πολιτών σε ένα ανελέητο σύστημα κοινωνικής πίστωσης που θα μετατρέψει την οδική κυκλοφορία σε «προαυλισμό» υπό όρους. Στην πραγματικότητα οι «Παπαστεργίου» της κάθε νεοταξικής κυβέρνησης, στήνουν μεθοδικά το (άτσαλο για την ώρα) δίκτυο, αδημονώντας για το οριστικό «καύσιμο» του, που δεν είναι άλλο από την ενοποιημένη βάση δεδομένων του πολίτη – αριθμού.
 
Την ώρα που κορυφαίοι οικονομολόγοι και αναλυτές προειδοποιούν για την επερχόμενη χρηματιστηριακή φούσκα του ΑΙ, λόγω των κολοσσιαίων επενδύσεων που δεν αποφέρουν τα προσδοκώμενα κέρδη στην αγορά, η Ελλάδα βιάζεται να παραδώσει τα κλειδιά της πόλης σε ένα άωρο και μελλοντικά κακόβουλο λογισμικό, μην τύχει και χάσει το τρένο του Όργουελ…
 

Η ΜΕΘΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΚΑΙ Η ΜΕΘΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΣ [:Πράξεις 2, 1-11]
 
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
«Η ΜΕΘΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΚΑΙ Η ΜΕΘΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ»
 
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 18-6-1989]
[Β218]

Σήμερα η Εκκλησία μας, αγαπητοί μου, γιορτάζει και τιμά την φανέρωσή της μέσα εις την Ιστορίαν. Η Εκκλησία ήτο πρώτα ουρανία πραγματικότης. Και σήμερα γίνεται υπόθεσις της γης. Πρώτα περιορίζετο μεταξύ του Αγίου Τριαδικού Θεού και των αγίων αγγέλων. Αλλά τώρα συμπεριλαμβάνονται και οι άνθρωποι. Είναι η δευτέρα της απόπειρα, στο πρόσωπο το θεανθρώπινον του Ιησού Χριστού, γιατί η πρώτη της απόπειρα απέτυχε με την πτώσιν των Πρωτοπλάστων. Διότι θα μετεφέρετο η Εκκλησία επί γης ως κοινωνία του Αγίου Τριαδικού Θεού με τους ανθρώπους. Η πτώσις, όμως, των Πρωτοπλάστων εματαίωσε την κοινωνίαν αυτήν, δηλαδή την Εκκλησία.

Η αγάπη , όμως, του Θεού ξανάστησε την Εκκλησία επί της γης. Γι'αυτό πόσο πρέπει να ευχαριστούμε και να δοξάζουμε και να ευλογούμε τον Άγιον Τριαδικόν Θεόν για την σοφία Του, την δύναμή Του και την αγάπη Του…

Όμως και πάλι η παρουσία της δεν έγινε δεκτή από όλους τους ανθρώπους επάνω εις την γην. Τα μεγαλεία του Αγίου Πνεύματος, που φανερώνει -το Πνεύμα το Άγιον εννοώ- την Εκκλησία στη γη, άλλοι το θαυμάζουν το μεγαλείο και άλλοι το χλευάζουν. Γράφει ο ιερός ευαγγελιστής Λουκάς: «Ἐξίσταντο δὲ πάντες καὶ ἐθαύμαζον· καὶ πῶς ἡμεῖς ἀκούομεν λαλούντων αὐτῶν ταῖς ἡμετέραις γλώσσαις τὰ μεγαλεῖα τοῦ Θεοῦ; Ἐξίσταντο δὲ πάντες καὶ διηπόρουν, ἄλλος πρὸς ἄλλον λέγοντες· τί ἂν θέλοι τοῦτο εἶναι; (:Το πλήθος που είχαν συγκεντρωθεί εις την αγίαν πόλιν για την ημέρα της Πεντηκοστής -εβραϊκή γιορτή, δια να προσκυνήσουν από τα πέρατα της Οικουμένης, που μας τα απαριθμεί ο Ευαγγελιστής Λουκάς- «ἐξίσταντο», απορούσαν και έλεγαν δια τα μεγαλεία του Θεού: ‘’Τι σημαίνουν όλα αυτά;’’. ‘’Τί ἂν θέλοι τοῦτο εἶναι;’’). Ἓτεροι δὲ χλευάζοντες ἔλεγον ὅτι γλεύκους μεμεστωμένοι εἰσίν». «Κάποιοι άλλοι, όμως, εχλεύαζαν, ειρωνεύοντο -η χλεύη είναι μία ειρωνεία που ακολουθείται με χειρονομίες, με καμώματα του προσώπου και με επιφωνήματα λίγο ή πολύ αισχρά - και έλεγαν -για τους μαθητάς- ότι είναι μεθυσμένοι για τα φαινόμενα αυτά της Πεντηκοστής».

Βλέπομε εδώ δυο διαφορετικές στάσεις και δύο διαφορετικές ερμηνείες από δυο κατηγορίες ανθρώπων· που οι μεν απορούν, εξίστανται, θαυμάζουν, οι δε χλευάζουν. Και το καταπληκτικόν είναι ότι αυτοί που εχλεύαζαν, έδωσαν τον πιο σωστό και τον πιο ακριβή χαρακτηρισμό στους ήδη πνευματοφόρους αποστόλους, ότι ήσαν μεθυσμένοι. Αυτό ήταν αληθινό. Σας είπα, τον πιο ακριβή χαρακτηρισμό. Ότι ήσαν μεθυσμένοι. Μόνο που αυτός ο χαρακτηρισμός, ακριβής, το ξαναλέγω, ειπώθηκε με περιφρόνηση προς τους αποστόλους και με χλευασμόν. Θα απαντήσει νηφάλια ο Απόστολος Πέτρος, δηλαδή η κατάστασις εκείνη που δείχνει ότι δεν είναι κανείς μεθυσμένος: «Οὐ γὰρ ὡς ὑμεῖς ὑπολαμβάνετε, οὗτοι μεθύουσιν (:Δεν είναι όπως εσείς νομίζετε αυτοί, δηλαδή οι απόστολοι οι άλλοι, ότι μεθάνε)· ἔστι γὰρ ὥρα τρίτη τῆς ἡμέρας (:γιατί είναι εννέα το πρωί)».

Γιατί το αιτιολογεί αυτό; Δεν πίνουν άνθρωποι κρασί και τις πρωινές ώρες; Πόσες φορές έχομε δει μεθυσμένους πρωί πρωί; Τότε γιατί έχει ως αιτιολογία ότι δεν είναι δυνατόν να μεθύσουν, γιατί είναι εννέα το πρωί. Κάτι που ίσως δεν το γνωρίζουμε· είναι ότι υπήρχε μία ραβινική παράδοσις, ότι στις μεγάλες γιορτές έπρεπε ο λαός να προσέλθει στον ναόν, χωρίς να φάγει και να πιει τίποτα. Αρχικά ήταν έως το μεσημέρι. Κατόπιν έγινε έως τις 10 το πρωί. Συνεπώς, αφού ήτο μεγάλη η ημέρα της Πεντηκοστής, δεν θα ήταν δυνατόν να έχουν φάει τίποτε, άρα και δεν ήπιαν τίποτε. Γι'αυτό λέγει: «διότι είναι ‘’τρίτη πρωινή’’, εννέα -δηλαδή- το πρωί». Είδατε εδώ μια λεπτομέρεια. Είναι η λεγομένη νηστεία προ της θυσίας που θα προσέφεραν εις τον ναόν. Για μας, όταν δεν τρώμε το πρωί, προκειμένου να κοινωνήσουμε, αλλά και να πάρομε το αντίδωρον, θα λέγαμε ότι είναι μία «ευχαριστιακή νηστεία». Γι'αυτό δεν πρέπει να τρώμε το πρωί, όταν πηγαίνομε στην Εκκλησία. Θα υπήρχαν και άλλοι λόγοι, αλλά τώρα μένω στο σημείον μόνον αυτό, για να σας δείξω ότι το αιτιολόγησε αυτό ο Απόστολος Πέτρος, ότι δεν ήσαν μεθυσμένοι, αφού ήσαν νηστικοί, διότι το επέβαλε η ημέρα. Έτσι, εντελώς αβίαστα, αφήνεται να φανεί ότι υπάρχει μια μέθη από κρασί και μια μέθη χωρίς κρασί.

Η πρώτη η μέθη είναι δαιμονική. Η άλλη είναι η μέθη του Αγίου Πνεύματος. Αλλά ποια είναι αυτή η δαιμονική μέθη; Πρώτα να δούμε τι είναι «μέθη». Λέγει ο άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης ότι «μέθη» σημαίνει αμετρία. Όταν, δηλαδή, δεν χρησιμοποιήσεις το μέτρον, όχι μόνο στο κρασί, αλλά και σε ό,τι άλλο, θα το δούμε λίγο πιο κάτω. Κι αν μεν αυτό είναι επί πνευματικών πραγμάτων, θεμάτων, τότε είναι και ζητητέον και επιθυμητόν. Αν, όμως, είναι αυτή η αμετρία επί υλικών πραγμάτων, τότε έχομε ένα φαινόμενον δαιμονισμού.

Ο διάβολος τι είχε πει εις τον Κύριον; «Εἰπὲ ἵνα οἱ λίθοι οὗτοι ἄρτοι γένωνται». «Πες οι πέτρες αυτές να γίνουν ψωμιά». Δεν είπε: «η πέτρα αυτή να γίνει ψωμί για να χορτάσεις την πείνα σου». Αλλά τι εδώ ο διάβολος κάνει; Διότι με ένα ψωμί θα εκαλύπτετο η ανάγκη της πείνης του Κυρίου. Τι κάνει εδώ; Δείχνει το δαιμονικό του πρόσωπο. Την αμετρίαν. Προσέξατέ το, θα το επαναλάβω. Δείχνει ο διάβολος το δαιμονικό του πρόσωπον· δηλαδή την αμετρία. Το να πει να γίνουν οι πέτρες, όχι η πέτρα, ψωμιά, πολλά ψωμιά, πολλά ψωμιά! Αυτό είναι μία μέθη. Γι'αυτό ακριβώς, αυτή η αμετρία, που λέγει ο άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης, ή η μέθη αποκτήσεως υλικών αγαθών, πολλά αγαθά, πολλά αγαθά, είναι μία μέθη, το βλέπετε, είναι μέθη δαιμονική και κατά έναν εκκλησιαστικό συγγραφέα, θεωρείται και λέγεται «ἀλόγιστος». Δεν υπάρχει η λογική. Έτσι, η αλόγιστος μέθη -αλόγιστος- διακρίνεται στα εξής επιμέρους σημεία. Ας τα προσέξουμε:

Πρώτα πρώτα γενικά επί της ύλης. Λέγει ο άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος για τη μέθη της ύλης, δηλαδή είναι ο υλιστής που μεθά με την παρουσία της ύλης ή των υλικών πολλών πολλών πραγμάτων. Ζητά, με άλλα λόγια, την άμετρη κατοχή της ύλης και την άμετρη απόλαυση της ύλης. Μια μέθη που εκφράζει ένα πνεύμα ειδωλολατρίας.

Ακόμα, όπως λέγει ο άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος πάλι, ότι είναι η μέθη της αγνοίας. Μεθά κανείς από την άγνοια; Ναι! Γιατί η άγνοια παντού γεννά την αμετρία. Προσέξτε αυτό το σημείο. Η άγνοια είναι η μάνα του φανατισμού, της μωρίας και της αναρχίας. Δείτε, ρίξτε μια ματιά στην εποχή μας και θα δείτε τα φαινόμενα αυτά. Είναι η μέθη της αγνοίας, όπως λέγει ο άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος.

Ακόμα, όπως γράφει ο Μέγας Βασίλειος ότι «Μέθη δεινή (:μέθη -λέει- φοβερή!) φιλοδοξία καί φιλαρχία». Η φιλοδοξία, η αγάπη προς την δόξα. Και η φιλαρχία, η αγάπη του να είσαι αρχηγός, να κυβερνάς. Δεινή μέθη. Ρίξτε μια ματιά γύρω από το θέμα αυτό πάντα και σήμερα. Όταν ο άνθρωπος όντως μεθύσει από την φιλοδοξία και την φιλαρχία, τότε μπορεί να φθάσει μέχρι και αυτήν την αυτοκαταστροφή του. Αυτοκαταστρέφεται ο άνθρωπος. Φθάνει ακόμη και εις το πολλαπλούν έγκλημα. Σ’ αυτήν την φιλοδοξία και την φιλαρχία οφείλονται όλες οι συμφορές των λαών. Εμφανίζεται η φιλαρχία σαν μια μέθη μανιακή. Ακόμη, θα έπρεπε να ζητήσει κανείς εδώ και όλην εκείνη την χορεία των διωκτών, που εδίωξαν την Εκκλησία του Χριστού, γιατί ακριβώς ήθελαν να μην αντικατασταθούν από την κυριαρχία του Θεού στις ανθρώπινες καρδιές.

Θα σας φανεί παράξενο, αν σας πω ότι και ο πολιτισμός είναι μία μέθη. Αλλά γιατί παράξενο; Είναι κάτι που το βλέπει κανείς πολύ καθαρά. Βέβαια εννοούμε τον αλόγιστον πολιτισμόν. Προσέξτε με, όχι τον πολιτισμόν καθ’ εαυτόν. Αλλά έναν αλόγιστον πολιτισμόν. Είναι εκείνος με τον οποίον -ο αλόγιστος- οι λαοί μεθούν και λέγουν στη μέθη τους: «Καλή είναι η γη· δεν μας ενδιαφέρει ο ουρανός. Εδώ είναι ο Παράδεισος. Θα την κάνομε την γη Παράδεισο με τον πολιτισμόν. Δεν έχομε ανάγκη από τον Θεό. Αισθανόμεθα την επάρκειά μας με τον πολιτισμό». Πόσοι δεν είναι εκείνοι που είπαν και λέγουν: «Εγώ στηρίζομαι στην ιατρικήν επιστήμην για την θεραπεία μου. Δεν έχω ανάγκη από τον Θεόν». Ή: «Δεν έχω ανάγκη από την ασφάλεια του Θεού, έχω τα μέσα ασφαλείας που μου παρέχει ο πολιτισμός». Και ούτω καθεξής.

Αλλά αυτή η μέθη του πολιτισμού… - τα παρατρέχω, γιατί δεν μένει χρόνος να τα αναλύσει αυτά κανείς ακόμη περισσότερο- αυτήν την μέθη του πολιτισμού την διαδέχεται, εδώ θέλω να το προσέξετε, η μέθη της αποστασίας. Η μέθη της αποστασίας. Δηλαδή σύνολον του πολιτισμού και της αποστασίας, όπως λέγει ο ευαγγελιστής Ιωάννης στην Αποκάλυψή του, είναι η Βαβυλών, η πόλις η μεγάλη, «η πόρνη η μεγάλη»· που έχει πορνεύσει τον κόσμον. «Πορνεία» και «πόρνη» θα πει εδώ με έννοια πνευματική, όχι τα σαρκικά αμαρτήματα. Βεβαίως δεν αποκλείονται αυτά. Αλλά εννοείται η αποστασία. Στην Αγία Γραφή, στην Παλαιά Διαθήκη συγκεκριμένα, μοιχεία και πορνεία θεωρούνται επί πνευματικού επιπέδου, όταν ο λαός αφήνει τον αληθινόν Θεόν, τον αληθή Νυμφίον -ως νύμφη η Εκκλησία του Ισραήλ- και στρέφεται προς αλλότριες θεότητες και έτσι παροξύνει τον Κύριον. Έτσι, εν εννοία πνευματική η πορνεία και η μοιχεία.

Γράφει, λοιπόν, ο ευαγγελιστής Ιωάννης στην Αποκάλυψή του δι’ αυτήν την πόρνη την μεγάλη: «Μεθ’ ἧς (:μετά της οποίας) ἐπόρνευσαν - δηλαδή απεστάτησαν- οἱ κατοικοῦντες τὴν γῆν, ἐκ τοῦ οἴνου τῆς πορνείας αὐτῆς». «Με το κρασί της αποστασίας της μέθυσαν οι λαοί». Διότι κάποιοι, σε ένα κεντρικό μέρος, νοητή Βαβυλών, από εκεί ξεκινάει το σύνθημα της αποστασίας και της αθεΐας και οι άνθρωποι, οι λαοί, βλέπετε, ο ένας λαός μετά τον άλλον προσεταιρίζονται αυτό το ποτήρι με το άκρατο κρασί, το ανόθευτο, της αποστασίας, με το οποίο δυστυχώς μεθούν οι άνθρωποι. Και η μέθη αυτή της αποστασίας φθάνει ακόμα και εις αυτήν την εχθρική διάθεση κατά του Θεού. Με φρίκη ο ευαγγελιστής Ιωάννης βλέπει στο όραμά του στην «Ἀποκάλυψη» γράφοντας: «Καὶ εἶδον καὶ ἰδού, τὴν γυναῖκα μεθύουσαν (:αυτή η πόρνη η μεγάλη να μεθάει, να μεθάει) ἐκ τοῦ αἵματος τῶν ἁγίων καὶ ἐκ τοῦ αἵματος τῶν μαρτύρων Ἰησοῦ (: να μεθάει με το αίμα εκείνων που ακολουθούν τον Χριστόν -των αγίων- και με το αίμα των μαρτύρων)». Πίνει, πίνει το αίμα των αγίων. Είναι η μέθη, το είπα και προηγουμένως αυτό, για εκείνους που έχουν την φιλοδοξία και την φιλαρχία, είναι η μέθη των διωκτών, φοβερή μέθη, εναντίον των αγίων του Θεού.

Ακόμη μέθη, αγαπητοί μου, είναι και η εκκοσμίκευσις των Χριστιανών. Κάτι που… πείτε στο παιδί σας να αλλάξει τρόπο ζωής. -«Παιδί μου, μη χορεύεις τους μοντέρνους χορούς». – «Όχι, αδύνατον». Το παιδί είναι μεθυσμένο από τους χορούς τους μοντέρνους. -«Παιδί μου, μη βλέπεις τηλεόραση». -«Όχι». Το παιδί είναι μεθυσμένο από τις εικόνες της τηλεοράσεως. Είναι αυτή η εκκοσμίκευσις· που είναι η χειρότερη μέθη δυστυχώς που καταλαμβάνει και τους πιστούς, που έγιναν πια υιοί του αιώνος τούτου. Δηλαδή έγιναν «σεκουλαρισταί». Του αιώνος τούτου, παιδιά, ‘’seculus’’ θα πει «αιών», Λατινικά. Ο Κύριος διαζωγραφίζει αυτήν την ψυχολογία αυτού του εκκοσμικευμένου Χριστιανού, που λέγει σε μια Του διδασκαλία, παραβολή συγκεκριμένα: «Πίνειν καὶ μεθύσκεσθαι· χρονίζει ὁ Κύριός μου». «Πίνει και τρώει και μεθά! Χρονίζει ο Κύριος…». Δηλαδή μία ακηδία και όχι εγρήγορση στην πνευματική ζωή. Μέσα εις την μέθη της ευημερίας. «Ο Κύριος ή δεν έρχεται ή αργεί να έλθει».

Είναι ακόμα και η μέθη με το κοινό κρασί. Την άφησα τελευταία. Δεν είναι κακό το κρασί, λέει ένας Πατήρ νηπτικός, αλλά η μέθη. Όπως, λέγει, δεν είναι κακή η γυναίκα, αλλά η πορνεία. Και ούτω καθεξής. Και το Πνεύμα το Άγιον παραγγέλλει: «Μὴ μεθύσκεσθε οἴνῳ, ἐν ᾧ ἐστὶν ἀσωτία». «Μη μεθάτε με κρασί, εις το οποίο κρασί υπάρχει η ασωτία». «Ὡς ἐν ἡμέρᾳ εὐσχημόνως περιπατήσωμεν, μὴ κώμοις καὶ μέθαις» «Να περπατήσομε σαν παιδιά του Θεού, ευσχήμονα, όμορφα, σωστά, με ευπρέπεια, με σεμνότητα να πολιτευθούμε την ζωή μας. Όχι με φαγοπότια αμαρτωλά και με μεθύσια υπερβολικά». «Κῶμος» είναι το φαγοπότι το αμαρτωλό· που γίνεται αμαρτωλά αμαρτωλά. Ας μην πω τίποτα περισσότερο…

Υπάρχουν, όπως βλέπετε, αγαπητοί μου, λογής λογής μέθες, όπως είναι η μέθη των σαρκικών αμαρτημάτων, είναι η μέθη του πλούτου, είναι η μέθη της εξουσίας, είναι η μέθη της ταχύτητος. Να τρέξω με τ’ αυτοκίνητο. Και σκοτώνονται οι άνθρωποι. Είναι η μέθη, η μέθη, η μέθη…- αναρίθμητες περιπτώσεις μέθης που καταλαμβάνουν τους ανθρώπους. Όλες αυτές οι μέθες είναι δαιμονικές· που ξεστρατίζουν τον άνθρωπο και του θολώνουν το μάτι του νου να μην βλέπει τον Κύριον της δόξης και τα μεγαλεία των έργων Του.

Είναι, όμως, και η μέθη του Αγίου Πνεύματος, αγαπητοί μου. Αυτή με την οποία κατελήφθησαν οι μαθηταί, αλλά και οι 120 πιστοί που ήσαν εις το υπερώον. Αυτοί, όπως και όλοι οι πιστοί μέσα εις τους αιώνες, μεθούν, όπως λέγει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων, «ἀπὸ τῆς νοητῆς ἀμπέλου πολλάκις ἔτι καρποφορησάσης ἐν προφήταις καὶ ἐν Καινῇ Διαθήκῃ βλαστησάσης». Αυτή η νοητή άμπελος - ο Χριστός είπε: «Ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος», «Εγώ είμαι το αμπέλι, το αληθινό». Αυτό το αμπέλι βγάζει κρασί. Και όπως λέγει ένας εκκλησιαστικός συγγραφεύς, «ὁ Υἱὸς ἀληθινὴ ἄμπελος». «Ο Υιός είναι η αληθινή άμπελος». «Τοῦτο δὲ δῆλον ἔσται τοῖς συνιοῦσιν ἀξίως (:σε εκείνους που καταλαβαίνουν άξια, είναι φανερόν) χάριτος προφητικῆς τὸ “οἶνος εὐφραίνει καρδίαν ἀνθρώπου” (:το κρασί ευχαριστεί την καρδίαν του ανθρώπου) καὶ ἐνθουσιᾷ ποιῶν καὶ μεθύειν μέθην οὐκ ἀλόγιστον, ἀλλὰ θείαν (:και κάνει να ενθουσιάζεται κανείς και να μεθά μια μέθη όχι αλόγιστη, αλλά μια μέθη θεία)».

Ποιος είναι, λοιπόν, αυτό το «κρασί» που λέγει εκεί ο Δαβίδ, ότι «το ποτήρι σου, το κρασί Σου με ευφραίνει»; «Οἶνος εὐφραίνει καρδίαν ἀνθρώπου». Η μυστική ερμηνεία του χωρίου είναι ότι ο Χριστός είναι το κρασί αυτό που ευφραίνει την καρδίαν του ανθρώπου. Είναι, όντως, προφητικό. Αλλά ο Χριστός, και τούτο γιατί είναι «ὁ νέος οὗτος οἶνος (:το καινούριο κρασί) ἀπὸ νοητῆς ἀμπέλου», ξαναλέγει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων. Ή, αν θέλετε, και ο άλλος εκείνος ο στίχος: «Καὶ τὸ ποτήριόν σου μεθύσκον με ὡσεὶ κράτιστον». «Το ποτήρι σου που είναι άριστον, αυτό με μεθά». Ποιο ποτήρι; Το έχομε σήμερα πια εμείς στην Καινή Διαθήκη. Είναι το Σώμα και το Αίμα του Χριστού. Είναι Αυτός ο Χριστός. «Ὁ οἶνος ὁ νέος» της παραβολής που είπε ο ίδιος ο Κύριος, το καινούριο κρασί το βάζουν σε καινούριους ασκούς. Δηλαδή ο Χριστός μπαίνει σε καινούριους ανθρώπους. Και ο Χριστός μεθά εκείνους που Τον αγαπούν. Μέθη, λοιπόν, Χριστού σημαίνει, λέει ένας πατήρ της Εκκλησίας μας, έρως Χριστού. Σημαίνει… -πάλι ο Άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης- «ὑπερπλήρη τῶν ἀγαθῶν ἀμετρία». «Αμετρία σε υπερβολικόν βαθμόν, όλων των αγαθών». Εδώ αυτή η μέθη, η άμετρος μέθη, σας είπα και στην αρχή, είναι εκείνη η οποία επιζητείται. Αυτή η μέθη, λέγει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων, είναι «νεκρωτικὴ ἁμαρτίας (:νεκρώνει την αμαρτία), καρδίας ζωοποιητική (:ζωοποιεί την καρδίαν), μέθη ἐναντίον τῆς σωματικῆς (:είναι η μέθη η οποία στρέφεται εναντίον εκείνης της μέθης που γίνεται με το κρασί το κοινό· που λέγει ότι εκείνη η μέθη, κι εκείνα που ξέρεις, όταν είσαι μεθυσμένος, τα έχεις ξεχάσει)». Αλλά αυτή η μέθη, κι εκείνα που δεν ξέρεις, σου τα αποκαλύπτει. Η μέθη του Χριστού.

Η τήρησις των εντολών, όπως ξέρετε, είναι βασική προϋπόθεσις της πνευματικής ζωής. Αλλά δεν είναι επαρκής. Αυτό το σημείο, σας παρακαλώ, προσέξατέ το. Σημαίνει ότι πρέπει να οδηγήσει η τήρησις των εντολών, στην πνευματική μέθη· που είναι η υπέρβαση των εντολών και των αρετών. Αν δεν μεθύσεις, τότε άδικα κοπιάζεις. Θα μείνεις τελματωμένος, κρύος και παγωμένος. Έτσι, η πίστις πρέπει να γίνει μέθη. Η ελπίδα πρέπει να γίνει μέθη. Η αγάπη πρέπει να γίνει μέθη. Και όπως λέγει ο Κάλλιστος Ξανθόπουλος: «Ὅλοι ὅλως τῇ θείᾳ μέθῃ τῆς πρὸς Θεὸν πίστεως καὶ ἐλπίδος καὶ ἀγάπης καταβαπτισθέντες (:βυθισθέντες) καὶ γοῦν ἄλλοι ἀλλοιωθέντες τὴν κρείττω καὶ μακαρίαν τῆς δεξιᾶς τοῦ Ὑψίστου ἀλλοίωσιν». Τότε μπορούμε να μιλάμε για μια σωστή, ζωηρή, πνευματική ζωή. Είπα «ζωηρή». Όταν γράφει ο Απόστολος Παύλος: «τῷ πνεύματι ζέοντες», «να είσαστε θερμοί, ζεματιστοί στο Πνεύμα», αυτό θέλει να πει. Ότι πρέπει να έχομε μίαν μέθην. Είναι εκείνο που γράφει ο Κύριος, στην επιστολή Του στον άγγελο της Εφέσου: «Ἀλλὰ ἔχω κατὰ σοῦ (:έχω κάτι να σου πω) ὅτι τὴν ἀγάπην σου τὴν πρώτην ἀφῆκας» - κι αυτή «η αγάπη η πρώτη» είναι η μέθη, η αγάπη εκείνη που έρχεται στο επίπεδον της μέθης. Η μέθη της αγάπης κάνει τους πιστούς να ακολουθούν, όπως λέγει ο ευαγγελιστής Ιωάννης στην «Αποκάλυψη», «τὸ Ἀρνίον ὅπου ἂν ὑπάγῃ». «Πηγαίνουν μαζί Του, όπου Εκείνο πηγαίνει».

Αγαπητοί μου, ο σοφός Σειράχ γράφει ότι «ἡ ἐνυπόστατος Σοφία – το γράφει στο στο πρώτο του κεφάλαιο- μεθύσκει τοὺς πιστοὺς της ἀπὸ τῶν καρπῶν της». «Μεθάει τους πιστούς της από των καρπών της». «Μεθάει τους πιστούς από τους δικούς της καρπούς». Και ποιοι είναι αυτοί οι καρποί; Οι καρποί του Αγίου Πνεύματος. Και το βιβλίον «Ἆσμα Ἀσμάτων» που δεν είναι παρά μία έκφρασις μέθης του Νυμφίου Χριστού προς την νύμφην Εκκλησία και αντίστροφα, γράφει: «Ἔπινον τὸν οἶνόν μου –λέει στο πέμπτο κεφάλαιο- · φάγετε, πλησίοι, καὶ πίετε καὶ μεθύσθητε, ἀδελφοί». «Πίνω το κρασί μου –ομιλεί ο Θεός Λόγος, ο μετέπειτα, ο μετέπειτα Ενανθρωπήσας- Φάτε, κοντινοί μου. Πιείτε και μεθύσετε, αδελφοί μου». Ομιλεί Εκείνος, ο Ιησούς Χριστός. Και ιστορικά πια θα πει ο Χριστός: «Λάβετε, φάγετε, πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες». «Μεθύσατε». Και όσοι φάγουν και πιουν τον Χριστόν, μεθούν την μέθη του Αγίου Πνεύματος. Την νηφάλιον μέθην· που ανοίγει τα μάτια του νου και του χαρίζει την γνώσιν των θείων μυστηρίων.

Αγαπητοί, οι εχθροί του Θεού εχλεύασαν τους μαθητάς ότι «γλεύκους μεμεστωμένοι εἰσίν». Αλλά είπαν μιαν αλήθεια. Μόνον που αυτοί δεν κατενόησαν αυτήν την αλήθεια, γιατί είχαν χλευαστική διάθεση. Όποιος πιει από την νοητή άμπελο, τον Χριστό, το κρασί το δικό Του, τότε μεθά από το Πνεύμα το Άγιον. Μεθά, μεθά και βλέπει τον κόσμο αλλιώτικα. Μεθά και βλέπει τον κόσμον της Βασιλείας του Θεού που ανατέλλει.

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
ψηφιοποίηση και επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας:
Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
 
ΠΗΓΕΣ:
Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

«Η ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗ ΣΗΜΕΙΟΝ ΕΝΩΣΕΩΣ ΚΑΙ Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΙΣ ΣΗΜΕΙΟΝ ΔΙΑΛΥΣΕΩΣ»

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΣ
 
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
«Η ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗ ΣΗΜΕΙΟΝ ΕΝΩΣΕΩΣ ΚΑΙ Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΙΣ ΣΗΜΕΙΟΝ ΔΙΑΛΥΣΕΩΣ»
 
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 18-6-2000]
(Β416)

Το Πνεύμα το Άγιον, αγαπητοί μου, ήδη είχε ανακληθεί από την Γην. Το είπε σαφώς ο Πατήρ: «Οὐ μὴ καταμείνῃ τὸ πνεῦμά μου ἐν τοῖς ἀνθρώποις τούτοις εἰς τὸν αἰῶνα διὰ τὸ εἶναι αὐτοὺς σάρκας». Οι άνθρωποι είχαν εξοκείλει. Παρότι ο Θεός είχε πει να μη μιγούν οι δύο κλάδοι του Αδάμ. Ο ένας ήταν του Κάιν και ο άλλος του Σηθ. Εμίγησαν όμως κινούμενοι από κίνητρα υλιστικά. «Είδαν», λέγει, «οι υιοί, οι απόγονοι του Σηθ ότι οι θυγατέρες των απογόνων του Κάιν ήταν πολύ ωραίες· και εμίγησαν». Και εχάλασαν. Και έφθασαν σε ένα σημείο που προκαλείται πλέον η απόφασις του Θεού για να έλθει ο Κατακλυσμός. Γι'αυτό λέγει… προσέξτε αυτήν την θέσιν «Οὐ μὴ καταμείνῃ τὸ πνεῦμά μου ἐν τοῖς ἀνθρώποις τούτοις εἰς τὸν αἰῶνα - δεν λέει «εἰς τοὺς αἰῶνας»- διὰ τὸ εἶναι αὐτοὺς σάρκας». Έγιναν σαρκικοί. Αίρω, λοιπόν, το Πνεύμα μου το Άγιον. Από δω ας μάθομε ότι ο σαρκικός άνθρωπος δεν μπορεί να έχει το Πνεύμα του Θεού. Δεν… τρόπον τινά, προσγειούται ομαλά το Πνεύμα το Άγιον εις τον σαρκικόν άνθρωπον. Γνωρίζομε πλέον από την Καινή Διαθήκη ότι ο άνθρωπος είναι όχι η ψυχή του μόνον αλλά και το σώμα του και κυριότατα το σώμα του, ναός του Αγίου Πνεύματος. Πώς λοιπόν αυτό το σώμα, το οποίον θα συρθεί εις την ανηθικότητα, την ποικίλη ανηθικότητα, πώς είναι δυνατόν πλέον, αφού καταπροδόθηκε ως ναός του Αγίου Πνεύματος να μένει πλέον μέσα εκεί το Πνεύμα το Άγιον;

Πράγματι, η όλη ζωή των ανθρώπων διετηρήθη για 120 χρόνια ακόμη. Και επήλθε ο Κατακλυσμός. Διεσώθη μόνον η οικογένεια του Νώε. Και άρχισε πάλι η ανθρωπότητα να απλώνεται στη Γη. Αλλά η ρίζα της ανθρωπότητος παρέμενε πονηρή. Η πρόθεσις, η σκέψις. Μάλιστα εκεί κάπου λέγει το ιερό κείμενο της Γενέσεως ότι «ἔγκειται ἡ διάνοια τοῦ ἀνθρώπου ἐπιμελῶς ἐπὶ τὰ πονηρὰ ἐκ νεότητος αὐτοῦ». Κι όταν απεφάσισαν οι άνθρωποι να απλωθούν σε όλη τη Γη, είπαν μεταξύ των να δημιουργήσουν ένα υλικόν μνημείον, για να θυμούνται την αφετηρία του ξεκινήματός των. Από πού έφυγαν, από πού ξεκίνησαν. Και άρχισαν να κτίζουν τον πύργον της Βαβέλ.

Ήταν όμως ένα έργον…γιατί ξέρετε, να αφήσομε ένα μνημείον, ένα υλικό σημείον που να προκαλεί μνήμη, αυτό θα πει μνημείον, δεν είναι κακό. Αλλά ήταν όμως γι’ αυτούς ένα έργον αλαζονείας. Δέστε εμείς τι φτιάξαμε, ποιοι είμαστε. Αυτό βέβαια δεν το ευλόγησε ο Θεός. Και τότε ο Θεός είπε: «Δεῦτε καὶ καταβάντες συγχέωμεν αὐτῶν ἐκεῖ τὴν γλῶσσαν, ἵνα μὴ ἀκούσωσιν ἕκαστος τὴν φωνὴν τοῦ πλησίον. Καὶ διέσπειρεν αὐτοὺς Κύριος ἐκεῖθεν(:από εκεί) ἐπὶ πρόσωπον πάσης τῆς γῆς, καὶ ἐπαύσαντο οἰκοδομοῦντες τὴν πόλιν καὶ τὸν πύργον».Δεν ολοκλήρωσαν τον πύργον, ούτε την πόλιν. Ο πύργος της Βαβέλ. Βαβέλ θα πει σύγχυσις. Και ονομάσθη έτσι επειδή επήλθε σύγχυσις των γλωσσών. Ο ένας έλεγε αυτό και ο άλλος καταλάβαινε διαφορετικά.

Μετά πενήντα ημέρες από την Ανάσταση του Χριστού, αγαπητοί μου, ήλθε και πάλι, ως γνωστόν, το Πνεύμα το Άγιον επί των ανθρώπων. Γι'αυτό η Εκκλησία μας σημειώνει στην Υμνογραφία της κάτι πολύ χαρακτηριστικό. «Ὅτε καταβὰς τὰς γλώσσας συνέχεε(:ο Θεός κατέβηκε και συνέχεε τας γλώσσας), διεμέριζεν ἔθνη ὁ Ὕψιστος(:ξεχώριζε έθνη. Ομάδες, ομάδες ανθρώπων. Προσέξτε: Διεμέριζεν ἔθνη. Το λέει και στο Δευτερονόμιο αυτό. Δηλαδή όρια έθεσε στο κάθε έθνος. Σύνορα. Να το κρατήσετε αυτό. Είναι πολύ χρήσιμο. Θα το δούμε γιατί-· ὅτε τοῦ πυρὸς τὰς γλώσσας διένειμεν -την Πεντηκοστή πια-, εἰς ἑνότητα πάντας ἐκάλεσε (:ενώ υπήρξε σκορπισμός πρώτα τώρα με την Πεντηκοστή γίνεται μία ενότης), καὶ συμφώνως δοξάζομεν τὸ πανάγιον Πνεῦμα».

Βλέπομε λοιπόν ότι η Πεντηκοστή στάθηκε διορθωτική της αλαζονείας των ανθρώπων που απεπειράθησαν να υψώσουν τον πύργον της Βαβέλ. Και φυσικά πλέον, εκείνο που εφεξής ενώνει όλους τους ανθρώπους, δεν είναι ο πολιτισμός, δεν είναι τα κτίρια, δεν είναι τα μνημεία, αλλά το Πνεύμα το Άγιον. Κι εκείνος που δέχεται το Θεανθρώπινον πρόσωπον του Χριστού πάντα, δέχεται και το Πνεύμα το Άγιον. Εάν δεν έχεις το Πνεύμα το Άγιον, δεν είναι δυνατόν να έχεις, συγνώμην, εάν δεν έχεις τον Ιησούν Χριστόν δεν είναι δυνατόν να έχεις το Πνεύμα το Άγιον. Και Αυτό δε επιτελεί ομοίως την πνευματικήν ζωήν. Αυτό που λέμε πνευματική ζωή, αυτό είναι. Η ζωή του Αγίου Πνεύματος. Όχι η ζωή του ανθρωπίνου πνεύματος. Ο καθένας έχει το πνεύμα του. Όχι βάσει του ανθρωπίνου πνεύματος αλλά βάσει του Αγίου Πνεύματος ασκείται η λεγομένη πνευματική ζωή.

Χωρίς το Πνεύμα το Άγιον δεν μπορούμε να σωθούμε. Αν οι άνθρωποι πάσχουν, είναι γιατί δεν έχουν το Πνεύμα το Άγιον. Γιατί δεν το αποδέχονται. Το κορυφαίον που σήμερα μας λείπει, ιδία από την εποχή μας, είναι ακριβώς αυτό. Το Πνεύμα το Άγιον. Αυτό μας λείπει. Με την προϋπόθεση όμως ότι έχουν οι άνθρωποι πιστεύσει, το είπα και προηγουμένως, εις τον Χριστόν. Θα έχεις τον Χριστόν, για να έχεις το Πνεύμα το Άγιον.

Και τι μπορεί να μας δώσει το Πνεύμα το Άγιον; Ίσως αναρωτηθήκατε. Και πρώτιστα με το Πνεύμα το Άγιον αποκτούμε νουν Χριστού. Λέει ο Παύλος στην Α΄προς Κορινθίους: «Ἡμεῖς δὲ νοῦν Χριστοῦ ἔχομεν». «Εμείς», λέει, «έχομε νουν Χριστού». Γιατί; Εάν έχομε τον Χριστόν, έχομε το Πνεύμα το Άγιον, το οποίον μας δίδει τον νουν του Χριστού. Και αυτό σημαίνει ότι σκέπτομαι όπως εσκέπτετο ο Χριστός. Σκεφθείτε, η σκέψις μου δηλαδή να είναι χριστοειδής. Είναι αντικοσμική. Και έχει γνώμονα την αιωνιότητα και το θέλημα του Θεού. Αυτό θα πει ότι έχω νουν Χριστού.

Δεύτερον. Έχομε το Πνεύμα της αληθείας, όπως μας λέγει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, εις το 14ον κεφάλαιον. Ως Θεός βέβαια το Πνεύμα το Άγιον πάντοτε αληθεύει. Δεν μπορεί να ψεύδεται το Πνεύμα το Άγιον. Τούτο λέγεται σε αντιδιαστολή με το πνεύμα του ψεύδους και της πλάνης, που είναι ο διάβολος. Γράφει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης: «Μη παντί πνεύματι πιστεύετε(:Μην πιστεύετε σε κάθε πνεύμα. Αλλά μόνον στο Πνεύμα το Άγιον, το Οποίον είναι το Πνεύμα της αληθείας)». Αυτό σημαίνει ότι στον κόσμον επικρατεί το πνεύμα της πλάνης· που θα πρέπει να γνωρίζομε για να το αντιδιαστέλλομε από το Πνεύμα το Άγιον.

Και ποιος είναι ο καρπός του πνεύματος της πλάνης; Προσέξτε. Ο πνευματισμός· τα μέντιουμ, η μαγεία, η αίρεσις, οι φυσικές θρησκείες, που σαν αλαφιασμένοι εμείς οι Ορθόδοξοι, οι Χριστιανοί γενικότερα και οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί πάμε να γνωρίσομε αυτές τις ξένες φυσικές, από Ανατολών ερχόμενες, θρησκείες. Να γνωρίσομε, λέει, τον Βουδισμό, να γνωρίσομε τούτο, να γνωρίσομε εκείνο. Αλίμονό μας. Ο κοσμικός τρόπος του ζην και του σκέπτεσθαι, αποτελούν πνεύματα πλάνης.

Και μάλιστα να σας πω κάτι τελείως καινούργιο. Εδημοσιεύθη σε μία εφημερίδα ότι σε κάποια Δημοτικά Σχολεία, Πειραματικά, εις την Α΄ τάξιν του Δημοτικού σχολείου, καλά το ακούσατε, εις την Α΄ τάξιν του Δημοτικού Σχολείου εισάγεται το μάθημα της Μαγείας! Και η εφημερίδα έχει δείγματα, πώς είναι το Αλφαβητάρι που έχομε στην Α΄Δημοτικού και μαθαίνομε τα Γράμματα, το Αα, το Ββ, έτσι κι εκεί υπάρχει ένα βοήθημα, ένα βιβλίο που αναφέρεται εις την μύησιν των παιδιών εις την Μαγείαν. Το ακούσατε; Είναι πολύ φυσικό. Λέει μία κουβέντα, ένας λόγος ότι «ἡ φύσις μισεῖ τὰ κενά». Αυτό τώρα να το μεταφέρομε. Την στιγμή που διώχνομε τον Χριστόν από την ζωή μας, πολύ φυσικό να πάρει θέση ο διάβολος. Γιατί η Μαγεία πάτρωνά της έχει τον διάβολον. Το ακούσατε, παρακαλώ; Εγώ θέλω να σας προκαλέσω, αν δείτε να γενικεύεται η υπόθεσις, αν δεν αποτύχει βέβαια στο ξεκίνημά της, εσείς οι γονείς, και οι γιαγιάδες και οι παππούδες, διαμαρτυρηθείτε για να σώσομε τα παιδιά μας.

Το Άγιον Πνεύμα είναι το χρίσμα της αληθείας. Γράφει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης: «Καὶ ὑμεῖς - «σεις» δηλαδή, γράφει στην Α΄ του επιστολή-, τὸ χρῖσμα ὃ ἐλάβατε ἀπ᾿ αὐτοῦ, ἐν ὑμῖν μένει(:μένει σε σας), καὶ οὐ χρείαν ἔχετε ἵνα τις διδάσκῃ ὑμᾶς (:δεν έχετε ανάγκη να σας διδάξει κανείς γιατί είσαστε θεοδίδακτοι), ἀλλ᾿ ὡς τὸ αὐτὸ χρῖσμα διδάσκει ὑμᾶς περὶ πάντων -για όλα τα πράγματα μάς διδάσκει το Πνεύμα το Άγιον, που το πήραμε, είναι ξεχωριστό μυστήριον, μετά από το βάπτισμά μας, χριώμεθα, το άγιον Χρίσμα. Άλλο το βάπτισμα, άλλο το χρίσμα. Το Χρίσμα είναι να πάρομε με υλικόν τρόπον, με το λάδι αυτό, το μύρον, να πάρομε το Πνεύμα το Άγιον με υλικόν τρόπον, ξαναλέγω, διότι το Πνεύμα το Άγιον εδράζεται(κοιτάξτε την λέξη: εδράζεται, έχει έδρα Του) σε αυτό το αγιασμένο λάδι. Έτσι παίρνομε το Χρίσμα, αυτό το δεύτερον μυστήριον, το οποίον είναι, το οποίον θα μας δώσει ό,τι αγαθόν ο Θεός θέλει να μας δώσει. Το άγιον Χρίσμα είναι η προίκα μας, είναι η προίκα μας. Ναι-, καὶ ἀληθές ἐστι καὶ οὐκ ἔστι ψεῦδος, καὶ καθὼς ἐδίδαξεν ὑμᾶς μενεῖτε ἐν αὐτῷ». Και όπως σας δίδαξε, να μένετε εις αυτό. Πού; Εις το Πνεύμα το Άγιον.

Με το Άγιο Πνεύμα, αγαπητοί μου, έχομε σαφή διάκριση του αληθούς από του ψεύδους, ή του ψεύδους, του γηίνου και του παροδικού, από του ουρανίου και μονίμου, του συμφέροντος και του μη συμφέροντος, του γνησίου από του νόθου. Μπορούμε να διακρίνομε. Είναι αυτό που λέγαμε στα κατά Τρίτην θέματά μας, είναι η πνευματική διάκρισις. Γιατί έχομε και την φυσικήν διάκρισιν. Φυσική διάκρισις, να διακρίνεις με τα μάτια σου, αυτό είναι σκότος και αυτό είναι μέρα, φως. Φυσική διάκρισις. Αυτό είναι ντουβάρι κι εκείνο είναι νερό. Φυσική διάκρισις. Αλλά η διάκρισις αυτών των στοιχείων που σας είπα, να μην τα επαναλαμβάνω, αποτελούν την λεγομένην πνευματικήν διάκρισιν.

Ένα τρίτο σημείο: Λέγει ο Ησαΐας ότι έχομε πνεύμα φόβου Θεού· λέγει στο 11ο κεφάλαιό του. Ναι. Το Πνεύμα το Άγιον μάς δίνει τον φόβο του Θεού. Δεν είναι συνεπώς απόβλητος ο φόβος του Θεού. Αλλά είναι ευκταίος. Είναι επιθυμητός. Η αφοβία; Η αφοβία, αγαπητοί μου, χάνει τα κεκτημένα. Θα με βοηθήσει να μη φοβούμαι τον διάβολον. Αλλά θα φοβούμαι τον Θεόν. Γιατί η αφοβία, ξαναλέγω, χάνει τα κεκτημένα. Γι'αυτό λέγει ο Απόστολος Παύλος: «Μετά φόβου καί τρόμου -που είναι η επίτασις του φόβου- κατεργαζόμενοι τὴν ἡμῶν σωτηρίαν». Μετά φόβου και τρόμου. Αν την χάσω την σωτηρία μου; Τι γίνεται; Η αφοβία έβγαλε τους πρωτοπλάστους από τον Παράδεισον. Σίγουρα. Αλλά ο φόβος του Θεού εισήγαγε τον ληστήν εις τον Παράδεισον. Όταν ο ίδιος λέγει εις τον άλλον, τον συνληστή του: «Οὐδὲ φοβῇ σὺ τὸν Θεόν;». Διότι στην αρχή και οι δύο εβλασφήμουν τον Χριστόν. Μετά συνήλθε. Μπήκε φόβος του Θεού. Τρόμαξε. Συγκλονίστηκε. Και όταν ο άλλος συνέχισε να βλασφημά, του λέει: «Οὐδὲ φοβῇ σὺ τὸν Θεόν;». Δεν φοβάσαι τον Θεό; Ότι Αυτός είναι δίκαιος κ.τ.λ. κ.τ.λ.

Δια τον μη έχοντα φόβον του Θεού, που εμπνέει το Πνεύμα το Άγιον, όλα επιτρέπονται, όπως λέγει ο Ντοστογιέφσκι. Θεμιτά και αθέμιτα. Και να σκοτώσω και να κλέψω και να κακοποιήσω. Όλα επιτρέπονται. Αφού δεν έχω τον φόβο του Θεού. Γι'αυτό και ο λαός μας λέγει: «Αυτός είναι α-θεόφοβος». Δεν έχει φόβο Θεού. Αθεόφοβος. Αντιθέτως, οι Χριστιανοί ελέγοντο…πώς ελέγοντο στην αρχαία εποχή; «Οἱ φοβούμενοι τὸν Κύριον».

Τέταρτον. Και το εξόχως σπουδαίον γίνεται για μας το Πνεύμα το Άγιον, Πνεύμα Ελευθερίας. Γράφει ο Παύλος: «Ὁ δὲ Κύριος τὸ Πνεῦμά ἐστιν(:Ο δε Κύριος, λέγει, είναι το Άγιον Πνεύμα).· οὗ δὲ τὸ Πνεῦμα Κυρίου (:όπου δε το Πνεύμα του Κυρίου), ἐκεῖ ἐλευθερία». Είδατε; Εκεί είναι η ελευθερία. Όπου είναι το Άγιον Πνεύμα. Βαθύς λόγος. Λόγος όντως κλειδί. Επειδή σήμερα, δεν έχουν οι πολλοί το Άγιον Πνεύμα, δεν έχουν και ορθή αντίληψη περί ελευθερίας. Είναι το πιο κακοποιημένο πράγμα η ελευθερία. Θεωρούν την ελευθερία σαν ασυδοσία. Και αυτό αποτελεί στοιχείον αυτοκαταστροφής. Όπως λέγει πάλι ο λόγος του Θεού: «Οι άνθρωποι που επικαλούνται», λέει, «την ελευθερία, αυτοί είναι δούλοι της φθοράς». Φράσις στην Καινή Διαθήκη. Δούλοι της φθοράς. Η αναρχία, ο αμοραλισμός-αμοραλισμός θα πει όταν δεν έχεις καμίαν ηθικήν- είναι σημεία απουσίας του Αγίου Πνεύματος που δίδει την ορθήν αντίληψιν περί ελευθερίας.

Ένα πέμπτο σημείο ακόμη αν θέλετε. Λέγει ο Ψαλμωδός ότι λαβαίνομε πνεύμα ηγεμονικόν. Πωπω! Είναι στον 50ό Ψαλμό. «Καὶ πνεύματι ἡγεμονικῷ στήριξόν με», λέει κ.τ.λ. Είναι ο ηγεμών νους. Εκείνος ο οποίος εγκαθίσταται ὁ ἡγεμὼν νοῦς από το Πνεύμα το Άγιον. Κι έτσι κυβερνάει ο νους. Δεν κυβερνούν οι πατούσες, ούτε οι φτέρνες, ούτε οι κλωτσιές στο ποδόσφαιρο. Ούτε, ούτε, ούτε… Ὁ ἡγεμὼν νοῦς. Γι'αυτό τρομάζει ο Δαβίδ και λέγει το εξής: «Τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον μὴ ἀντανέλης ἀπ’ ἐμοῦ». Ένεκα των αμαρτιών μου, μην πάρεις το Πνεύμα Σου το Άγιον από μένα. Γιατί χάθηκα.

Κι ένα τελευταίο σημείο: Αν είναι τελευταίον. Πλήθος, πλήθος δωρεές μας φέρει το Πνεύμα το Άγιον. Αλλά δυστυχώς ο χρόνος πάντοτε είναι περιορισμένος. Όταν μας δίδεται ακόμη το Πνεύμα το Άγιον και μας δίδει το Πνεύμα της υιοθεσίας. Λέει ο Απόστολος Παύλος εις την προς Ρωμαίους επιστολή του: «Ἐλάβετε Πνεῦμα υἱοθεσίας, ἐν ᾧ κράζομεν· ἀββᾶ ὁ πατήρ». Με αυτό το Πνεύμα αποκαλούμε τον Θεό Πατέρα. Αββά θα πει «πατήρ». Έχει δύο γλώσσες. Είναι η συριακή είναι και η ελληνική. Αββά ο πατήρ. Σε δύο γλώσσες. Πείτε σε κάποιον, για να μη μου πείτε ότι είναι αυτονόητο να πω τον Θεό Πατέρα, πείτε σε κάποιον να αποκαλέσει τον Θεό Πατέρα, όταν δεν τα έχει καλά με τον Θεό. Αδύνατον. Το κεφάλι να του πάρετε, τον Θεόν Πατέρα δεν τον επικαλείται. Για να δείτε ότι πράγματι το Πνεύμα το Άγιον μας εμπνέει να λέμε τον Θεόν Πατέρα. Και όταν λέμε «Πάτερ ἡμῶν», αυτό το «Πάτερ ἡμῶν» είναι καρπός του Αγίου Πνεύματος. Και εκ της υιοθεσίας γεννάται το αίσθημα της ασφαλείας. Όπως το μικρό παιδί. Βλέπετε- μία μικρούλα εδώ κοιμάται. Πού κοιμάται; Δίπλα στη μάνα της. Ναι. Είναι η μάνα της. Έτσι, αγαπητοί μου, όταν έχω το στήριγμα, το σκέπασμα του πατέρα, αισθάνομαι ασφάλεια. Ο άνθρωπος, ξέρετε πότε δεν αισθάνεται ασφάλεια; Όταν δεν έχει τον Θεόν Πατέρα. Γι'αυτό σήμερα έχομε τόσες και τόσες άσχημες καταστάσεις. Δηλαδή το να πω τον Θεόν Πατέρα αλλά με όλη την συνέπεια, αυτό έχει τεραστία σημασία ψυχολογική.

Ενώ έχομε τόσα πράγματα, αγαπητοί, από το Άγιον Πνεύμα, και πολλά βέβαια άλλα, πού να τα απαριθμήσομε, σας είπα, ποιος ποτέ θα πίστευε, ποιος ποτέ θα πίστευε ότι οι Χριστιανοί που έλαβαν το Χρίσμα του Αγίου Πνεύματος, θα εσκέπτοντο να ξαναγυρίσουν για να αποτελειώσουν τον πύργον της Βαβέλ! Τι είπατε; Ποιος ποτέ θα το φανταζόταν, να ξαναγυρίσουν οι Χριστιανοί να κτίσουν τον πύργο της Βαβέλ; Κι όμως, αγαπητοί μου. Τι είναι αυτό; Είναι το ξανακτίσιμο του πύργου της Βαβέλ η άρνησις της Πεντηκοστής που λέγεται Παγκοσμιοποίησις. Τ’ ακούσατε;Η άρνηση της Πεντηκοστής λέγεται Παγκοσμιοποίησις. Δεν έχω χρόνο πιο πολύ να σας πω, ότι ο Θεός έβαλε τα όρια των εθνών. Είναι στο Δευτερονόμιο. Το αναφέρει ο Απόστολος Παύλος εις την Πνύκα επάνω στην Αθήνα κ.λπ. Ο Θεός θέλει σύνορα. Όπως θέλει και ντουβάρια στο κάθε σπίτι, στην κάθε οικογένεια. Δεν μπορούμε όλοι… ξέρετε κάποτε τι είχε γίνει; Στην Ρωσία το πείραμα. «Τι θα πει», λέει, «οικογένεια; Ε, κοινά όλα». Γρήγορα κατάλαβαν ότι αυτό το πράγμα δεν στέκεται. Στέκεται αυτό το πράγμα; Έτσι συμβαίνει και με τα έθνη. Και δεν είναι απλώς γιατί έχομε μία πολιτισμική ισοπέδωση. Αυτό είναι, πιστέψτε με, αυτό είναι το λιγότερο. Αλλά ζητούμε την ένωση των ανθρώπων δια της παγκοσμιοποιήσεως, στην κοινωνική ένωση, στην εμπορική ένωση, την πολιτισμική ένωση και προπαντός εις την θρησκευτικήν ένωσιν. Αυτό που ακριβώς λέμε Οικουμενισμός. Στην χοάνη αυτή να ρίξομε όλες τις θρησκείες, να βγάλομε αυτό που λέμε Οικουμενισμός. Θέτομε λοιπόν εκ ποδών τον Θεόν που σταμάτησε την πυργοποιία τότε και μας έδωσε την Πεντηκοστή. Τον διώχνομε τον Θεό. Δεν τον χρειαζόμεθα τον Θεό. Αυτή η ενότητα είναι ακραιφνώς, ακραιφνώς δαιμονική.

Αλλά και με αυτήν την ενότητα- προσέξτε- θα τελειώσει ο κόσμος. Δεν ξαναγυρίζει ο Θεός. Τελείωσε. Αυτή είναι η διαδρομή. Πύργος Βαβέλ-Πεντηκοστή- ξαναγυρίζομε στον Πύργο της Βαβέλ. Εκεί θα τελειώσει ο κόσμος. Και το τέλος του θα είναι τραγικό. Το τέλος του θα το εμπνέει, του κόσμου το τέλος, ο διάβολος και ο Αντίχριστος. Και ο Ψευδοπροφήτης. Αυτή η ανίερος τριάδα.

Είπε ο Κύριος ότι όταν θα ξαναέλθει, θα βρει την πίστιν επί της Γης; Αυτό το ερώτημα έθεσε. Αγαπητοί μου, θα την βρει την πίστη επί της Γης αλλά σε λίγους. Στο λείμμα, όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος. Στο υπόλοιπον. Ένα μικρό μέρος. Γι'αυτό, αγαπητοί, σήμερα γιορτάζομε την Αγία Πεντηκοστή. Έχομε αντιληφθεί την μεγάλη σημασία και το τι μας εχάρισε το Πνεύμα το Άγιον; Χωρίς το Πνεύμα το Άγιον δεν έχομε λόγον υπάρξεως. Όπως δεν είχαν και οι άνθρωποι προ του κατακλυσμού. Τα κηρύγματα των ποικίλων παγκοσμιοποιήσεων, περιφρονήσατέ τα. Προπαντός δε στον θρησκευτικό τομέα, τον Οικουμενισμό. Κλείστε τ’ αυτιά σας και σφίξετε την ορθόδοξη πίστη μέσα στην καρδιά σας. Έχομε εισέλθει εις τον χώρον των εσχάτων ημερών. Όλα το δείχνουν. Εμείς, έχοντες το Πνεύμα το Άγιον, να γινόμεθα αγιότεροι και αγιότεροι. Και τότε αναμένομε τον Κύριον Ιησούν, που μας βεβαιώνει: «Ἰδού, ἔρχομαι ταχύ. Καὶ τὸ Πνεῦμα καὶ ἡ νύμφη -το Άγιον Πνεύμα και η Εκκλησία. Γιατί το Πνεύμα μένει στην Εκκλησία. Δηλαδή η Εκκλησία και το Άγιον Πνεύμα, με ένα στόμα, γιατί βοηθάει το Πνεύμα το Άγιον την νύμφην, δηλαδή την Εκκλησίαν- λέγουσιν· ἔρχου (:Έρχομαι γρήγορα. Έρχου. Έλα Κύριε). Καὶ ὁ ἀκούων (:όποιος ακούει μέσα στην Ιστορία) εἰπάτω (:Ας πει)· Ἔρχου». Αμήν.

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
ψηφιοποίηση και επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας:
Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
 
ΠΗΓΕΣ:
Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.