20 Μαΐου 2026

Δελτία Τύπου της ΝΙΚΗΣ για την Ευρώπη που θεωρεί τον Ερντογάν βασικο εταίρο και την δυσωδία της ανυπόληπτης κυβέρνησης.

Αθήνα, 20/5/2026
 
 
Δ. Νατσιός: Η Ευρώπη όχι μόνο δεν απομονώνει τον προκλητικό Ερντογάν αλλά τον αντιμετωπίζει ως «βασικό εταίρο» 
 
Η Ευρωπαϊκή Ένωση μοιάζει να έχει χάσει κάθε γεωπολιτική πυξίδα. Χωρίς στρατηγική, χωρίς σταθερές θέσεις και χωρίς στοιχειώδη επίγνωση τόσο της ιστορικής πραγματικότητας όσο και της τωρινής γεωπολιτικής, επιλέγει να αντιμετωπίζει ως «βασικό εταίρο» την Τουρκία του Ερντογάν.
 
Πριμοδοτεί δηλαδή ένα καθεστώς που απειλεί ευθέως Ελλάδα και Κύπρο, εργαλειοποιεί την ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο και θεσμοθετεί τη «Γαλάζια Πατρίδα», ποδοπατώντας το Διεθνές Δίκαιο.
 
Αντί οι Βρυξέλλες να απομονώσουν τον τουρκικό αναθεωρητισμό, συνεχίζουν να χαϊδεύουν τον Ερντογάν, να συζητούν εξοπλιστικές συμφωνίες και να τον σπρώχνουν από την πίσω πόρτα στα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα.
 
Επιβεβαιώνεται, δυστυχώς, ότι στην ηγεσία της Ευρώπης βρίσκονται σήμερα άνθρωποι πολιτικά αδύναμοι και ιστορικά επικίνδυνοι.
 
«Βρώμισε» και τον αέρα που αναπνέουμε με δυσωδία, η ανυπόληπτη κυβέρνηση
 
Ερωτήματα προκαλεί η αδυναμία της Πολιτικής και Περιβαλλοντικής Προστασίας της χώρας, να απαντήσει για τα αίτια της οσμής που σκέπασε το λεκανοπέδιο, ενώ διανύουμε ήδη το δεύτερο εικοσιτετράωρο με τα ερωτήματα να πλανώνται στον αέρα.
 
Η ΝΙΚΗ καταγγέλλει την κυβέρνηση ότι απέφυγε οποιαδήποτε επίσημη ενημέρωση προς το κοινό, υποβαθμίζοντας το πρόβλημα, ενώ το νέφος δυσοσμίας απλωνόταν έντονο από πόλη σε πόλη της Αττικής, κατά την Τετάρτη. Άτυπες και αποσπασματικές οδηγίες συνέστηναν, χωρίς εξηγήσεις, να κρατούνται πόρτες και παράθυρα κλειστά, όταν χιλιάδες ασθενείς, ηλικιωμένοι, πάσχοντες από αναπνευστικά προβλήματα και ανοσοκατεσταλμένοι συμπολίτες μας δυσφορούσαν και αγωνιούσαν. Δεν εξεδόθη ούτε 112.
 
Δεύτερο εικοσιτετράωρο σήμερα και κανένας από τους κυβερνώντες δεν ανέλαβε την ελάχιστη ευθύνη να ενημερώσει τον πληθυσμό , ενώ φουντώνουν τα σενάρια περί προσεισμικού φαινομένου που μεγιστοποιούν την σύγχυση στα όρια του πανικού.
 
Η ΝΙΚΗ τίθεται ενάντια σε κάθε προσπάθεια εφησυχασμού του γενικού πληθυσμού, χωρίς επιστημονική αξιοπιστία, πρακτική που απηχεί την πάγια τακτική της κυβέρνησης να υποβαθμίζει επικοινωνιακά τους κινδύνους. Πώς είναι δυνατόν, για μια ολόκληρη ημέρα, η οσμή να απλώνεται από τα νότια προάστια έως και το κέντρο των Αθηνών, χωρίς υποχώρηση, χωρίς ίχνος ανάληψης ευθύνης ή επίσημης διαβεβαίωσης, ότι κάτι χειρότερο δεν απειλούσε τους ενάμισι εκατομμύριο κατοίκους του λεκανοπεδίου;
 
Όλα αυτά συμβαίνουν, ενώ είναι γνωστές οι διαθέσιμες τεχνικές λύσεις για τον ποιοτικό και ποσοτικό προσδιορισμό του αερίου που δημιουργεί τέτοια φαινόμενα δυσοσμίας.
 
Η ΝΙΚΗ καταγγέλλει: H δυσωδία της ανυποληψίας και της ανευθυνότητας της κυβέρνησης έγινε εν τοις πράγμασι αισθητή.
Πού να βρίσκεται η αιτία;

Η “Οδύσσεια” του Νόλαν προκαλεί πολιτική θύελλα: Woke αφήγημα με ελληνική χρηματοδότηση;

Του Παναγιώτη Αποστόλου
Πολιτικού αναλυτή – αρθρογράφου
 
Μέγα πολιτιστικό και πολιτικό σκάνδαλο εξελίσσεται αυτές τις ημέρες με την εμπλοκή του Υπουργείου Πολιτισμού και την επικεφαλής κ. Λίνα Μενδώνη, διορισμένη από τον Πρωθυπουργό στο εν λόγω Υπουργείο επί επτά συναπτά έτη.
 
Πιο συγκεκριμένα:
 
Ο Αμερικανός σκηνοθέτης του Χόλυγουντ Κρίστοφερ Νόλαν, πρόκειται να κυκλοφορήσει εντός του Ιουλίου στους κινηματογράφους, τη νέα του ταινία, η “Οδύσσεια”. Και για την οποία κυκλοφόρησε τρέιλερ, όπου αναδεικνύεται βεβήλωση της Ιστορίας μας και με την οποία γαλουχήθηκαν ολόκληρες γενιές Ελλήνων.
 
Σε αυτήν την ταινία παρουσιάζονται στρεβλές εκδοχές, παραχαράσσεται η πραγματικότητα, προφανώς εντασσόμενη για γεωπολιτικούς σκοπούς, στην υλοποίηση της Woke ατζέντας.
 
Όπου εμφανίζεται η “Ωραία Ελένη” ως μαύρη (μαύρη ηθοποιό, με καταγωγή από την Κένυα). Με τον Όμηρο, να αναφέρει ότι οι Έλληνες ήταν λευκοί.
 
Όπως επίσης – σκόπιμα φρονώ – παρακάμπτεται η αρρενωπότητα του μεγάλου Αχιλλέα – ινδάλματος των παιδικών μας χρόνων - ηγέτη των Μυρμιδόνων (αρχαίος πολεμικός λαός που κατοικούσε, σύμφωνα με τον Όμηρο στη σημερινή νοτιοανατολική Θεσσαλία), για το λόγο αυτό – ενδέχεται - να τον υποδυθεί ένας τρανς ηθοποιός.
 
Αυτές οι παλαβομάρες της εποχής μας, έχουν ήδη ξεσηκώσει τεράστια πολιτισμική αντίδραση στην Αμερική. Μια αντίδραση που καταγράφεται σε τηλεοπτικά πάνελ. Μια μεγάλη αντίδραση που διατυπώθηκε από τον ιδιοκτήτη της διαδικτυακής πλατφόρμας Χ (πρώην Twitter) Ίλον Μασκ.
 
Βεβήλωση και προσβολή προς τον ίδιο τον Όμηρο. Ντροπιαστικό αφήγημα στο πλαίσιο της Woke ατζέντας. Όμως γι΄ αυτό το αίσχος, γι΄ αυτήν την ύβρι, οι Έλληνες φορολογούμενοι πλήρωσαν εκατομμύρια ευρώ (λέγεται πως φθάνουν τα 6 εκ. μέσω του Ελληνικού Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας - ΕΚΚΟΜΕΔ).
 
Ενισχύοντας και προωθώντας το Υπουργείο Πολιτισμού της Ελλάδας μια προσβλητική ταινία κατά της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Γιατί; Για μια φτηνή προπαγάνδα ενίσχυσης της Woke ατζέντας, που αποδέχεται και ενισχύει αυτή η κυβέρνηση;
 
Αλλά υπάρχει και το οξύμωρο της υπόθεσης, που οι Αμερικανοί πριν από λίγα χρόνια στην κινηματογραφική ταινία “Τροία” με πρωταγωνιστή τον Μπραντ Πιτ, εμφάνιζαν όλους τους συμμετέχοντες ως λευκούς.
 
Και σε όσα γράφω παραπάνω δεν υπάρχει ίχνος ρατσιστικής διάθεσης, αλλά δεν μπορώ να βλέπω να βιάζεται βάναυσα ότι ελληνικό. Μάλιστα από το ίδιο το Υπουργείο Πολιτισμού της Ελλάδος.
 
Αυτή βέβαια είναι η δουλικότητα αυτής της κυβέρνησης στην υπεράσπιση της Woke Ατζέντας, κι ας είναι το αφήγημα κατά της Ελλάδος.
 
Ωστόσο το 2023, όταν κυκλοφόρησε μια σειρά στο Netflix για την Κλεοπάτρα (την απεικόνιζε ως μαύρη Αφρικανή) η Αίγυπτος με τον Υπουργό Αρχαιοτήτων αντέδρασε για την βλασφημία της ιστορίας τους.
 
Θα αντιδράσει λοιπόν κάποιος/οι σε αυτήν την αισχρή κακοποίηση του ιερού έργου της “Οδύσσειας”;
Θα υπάρξει αντίδραση από τα Κοινοβουλευτικά κόμματα της Αντιπολίτευσης;
  • Για την συγκεκριμένη παραγωγή που προκαλεί τόσο έντονες αντιδράσεις; 
  • Είναι θέμα καλλιτεχνικής ελευθερίας ή κρατικής ιδεολογικής παρέμβασης στην ιστορική μας ταυτότητα;
  • Είναι δυνατόν αυτή η παραγωγή να χρηματοδοτείται με δημόσιο χρήμα;
  • Υπάρχει σήμερα μια συστηματική προσπάθεια αποδόμησης ελληνικών συμβόλων και ιστορικών προσώπων;
  • Πού τελειώνει η τέχνη και πού αρχίζει η πρόκληση απέναντι στην ιστορική συνείδηση ενός λαού;
  • Βλέπετε σύνδεση αυτών των επιλογών με τη γενικότερη “Woke” ατζέντα που συζητείται διεθνώς;
  • Η κοινωνία αντιδρά επειδή είναι συντηρητική ή επειδή αισθάνεται ότι χάνει την πολιτισμική της συνέχεια;
Αξιομνημόνευτη άλλωστε είναι, η προ καιρού δήλωση του μεγάλου μας κινηματογραφικού σκηνοθέτη Γιάννη Σμαραγδή για την ταινία “Καποδίστριας”: "To Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου χρηματοδοτεί όσα έργα αφορούν τη Woke agenda. Όποια ταινία μιλά για Πατρίδα κόβεται. Αφού γεννήθηκε ένας Καποδίστριας στην Ελλάδα χθες, θα βρεθεί ένας αντίστοιχος στο μέλλον»!!

Αναγνώριση της Γενοκτονίας: όταν οι θύτες θα αποδεχθούν το έγκλημά τους, όταν τα θύματα θα ζήσουν την Ανάσταση.

Γράφει ο Θεοφάνης Μαλκίδης
 
Από την ομιλία στην εκδήλωση για τη Γενοκτονία, εκδήλωση την οποία οργάνωσε η Πανποντιακή Ομοσπονδία ΗΠΑ- Καναδά στον Αγιο Νικόλαο στο Ground Zero. Νέα Υόρκη 19 Μαΐου 2026. 
 
Νιώθω συγκίνηση για πολλούς λόγους γιατί βρίσκομαι εδώ σ΄αυτόν το φορτισμένο χώρο, όπου η βία και ο θάνατος νίκησαν προς στιγμήν την πολιτική και τη ζωή, όμως τελικώς ο αγώνας, η Ανάσταση επικράτησε της σιωπής, της άρνησης, της Σταύρωσης.
 
Ο αγώνας που δώσαμε και δίνουμε για την αναγνώριση της Γενοκτονίας των προγόνων μας, είχε, έχει και θα έχει αποτελέσματα. Πριν ακριβώς εικοσιπέντε χρόνια ξεκίνησε ο αγώνας διεθνοποίησης όταν λάβαμε την πρώτη αναγνώριση από τον κυβερνήτη της Νέας Υόρκης και από τότε πετύχαμε, παρά τα εμπόδια και τις δυσκολίες, πάρα πολλά. Για την αναγνώριση του εγκλήματος της Γενοκτονίας, για τις εξορίες, τις διώξεις, τις σφαγές, τη βαρβαρότητα που υπέστη ο Ελληνισμός από τις ακτές της Ιωνίας μέχρι την Καππαδοκία και από τη Θράκη μέχρι τον Πόντο, για τη σχεδιασμένη, προγραμματισμένη προσπάθεια εξαφάνισης του Ελληνικού έθνους. Για το οργανωμένο σχέδιο που αποτελεί Γενοκτονία τόσο στον τύπο, όσο και στην ουσία του (χωρίς παραγραφή όσα χρόνια και εάν περάσουν) όρου της σχετικής σύμβασης του ΟΗΕ και του διεθνούς δικαίου. Σύμβασης και δικαίου που προβλέπουν κυρώσεις για τους υπεύθυνους και για τους αρνητές, χωρίς να υπάρχει παραγραφή, που προβλέπουν επανόρθωση, αποζημίωση, αποκατάσταση των θυμάτων και των απογόνων τους.
 
Για τη δολοφονία, για το μαζικό έγκλημα, για τη Γενοκτονία ενός εκατομμυρίου Ελληνίδων και Ελλήνων μέχρι σήμερα δεν έχει αποδοθεί δικαιοσύνη και ως ατιμώρητη πράξη επαναλήφθηκε από την Ίμβρο, την Τένεδο, την Κωνσταντινούπολη και την Κύπρο, μέχρι το Δίστομο και τα Καλάβρυτα.
 
Οι αιτίες της σιωπής
 
Οι λόγοι της μη εφαρμογής της δικαιοσύνης, της διαχρονικής ατιμωρησίας, της διαφυγής των εγκληματιών και της άρνησης της Τουρκίας, που προκαλούν και επαναλαμβάνουν τη Γενοκτονία, ήταν και παραμένουν πολλοί:
 
Πρώτος (και ίσως για πολλούς και ο πιο βασικός):
 
Η Ελλάδα σιώπησε για δεκάδες χρόνια, αρνούμενη να προωθήσει την αναγνώριση της Γενοκτονίας, υπονομεύοντας κάθε σχετική προσπάθεια, υιοθετώντας «το δόγμα της ακεραιότητας της Τουρκίας», «της συνοχής του ΝΑΤΟ», «της υποχώρησης έναντι του πειρατή εξ΄ ανατολών», που παριστάνει το κράτος. Κανένας, δυστυχώς, θεσμός της Ελληνικής Δημοκρατίας δεν ακολούθησε το παράδειγμα άλλων κρατών, όπως για παράδειγμα η Αρμενία, που υπέστησαν το ίδιο Ολοκαύτωμα και με πολιτικές αποσιώπησης επέβαλλε τη λήθη, την άρνηση. Πολιτικές οι οποίες εξελίχτηκαν στην Ύβρη με την πρόταση για Νόμπελ ειρήνης στο Μουσταφά Κεμάλ, στον εθνομηδενισμό του «συνωστισμού στη Σμύρνη», στην άρνηση της Γενοκτονίας από Υπουργούς και Βουλευτές, στις καταθέσεις στεφάνων στο μαυσωλείο του δάσκαλου του Χίτλερ Μουσταφά Κεμάλ και πολλά άλλα…..
 
Δεύτερος λόγος ήταν η στάση της Τουρκίας:
 
Το τουρκικό κράτος λειτουργώντας ως μηχανισμός εξαφάνισης, βίας, θανάτου, χρηματοδοτεί και ενισχύει κάθε προσπάθεια εξαφάνισης της Γενοκτονίας, διαστρεβλώνοντας την αλήθεια, αρνούμενη την ευθύνη της, απειλώντας και δυστυχώς δολοφονώντας κάθε φωνή που αναδεικνύει το μαζικό έγκλημα (φυλακίσεις ακτιβιστών, δολοφονίες του δημοσιογράφου Χράντ Ντινκ, του πάστορα της Σάντας Μαρίας στην Τραπεζούντα Αντρέα Σαντόρο κ.ά) .
 
Και τρίτος λόγος, αλλά και όχι τελευταίος, αποτέλεσε η υποκριτική στάση αλλά και στάση σιωπής της λεγόμενης «διεθνούς κοινότητας».
 
Στάση η οποία ξεκινώντας από τις σφαγές από τους Νεότουρκους, μέχρι το αποκορύφωμα της Γενοκτονίας από τους Κεμαλικούς στον Πόντο το 1919 και στην προκυμαία της Σμύρνης το 1922 και συνεχίζοντας μέχρι σήμερα, αδυνατεί να ακολουθήσει παραδείγματα παραδοχής του εγκλήματος (π.χ. η πράξη του Βίλυ Μπραντ για την ευθύνη της Γερμανίας, τα συγκλονιστικά στοιχεία απόδειξης τέλεσης της Γενοκτονίας (π.χ Χόρτον και Μοργκεντάου). Έτσι με αυτόν τον τρόπο επιλέγει να νομιμοποιεί, να «ξεπλένει» την Τουρκία.
 
Στην παραπάνω επιλογή, πράξη, τακτική, της αδιάφορης και απούσας Αθήνας, της ένοχης Άγκυρας, της διεθνούς κοινότητας των στυγνών συμφερόντων, ήρθε η αντίδραση, το καθήκον, η υποχρέωση, το χρέος μνήμης και αποκατάστασης της αλήθειας και της ιστορίας, η αναγκαιότητα της αναγνώρισης.
 
Από τις πρώτες συναντήσεις στις κοινότητες των προσφύγων στη Μακεδονία και την Αθήνα, από τις πρώτες εκδόσεις για τη Γενοκτονία, μέχρι τη ψήφιση από τη Βουλή των Ελλήνων του νόμου για την ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας, ο αγώνας είχε πολλά εμπόδια, θλίψεις, δοκιμασίες, απώλειες και επώδυνες στιγμές. Οι ίδιες δυσκολίες εμφανίστηκαν και συνεχίζουν να υφίστανται, αλλά πλέον το ζήτημα της Γενοκτονίας έχει πάρει την οδό της ιστορικής αποκατάστασης, της δικαιοσύνης, της αναγνώρισης. Και ειδικά εδώ στις ΗΠΑ ο αγώνας έχει αποτελέσματα και θα έχει και άλλα!
 
Έσχατο αλλά όχι τελευταίο: το παραπάνω κείμενο αφιερώνεται στους πρόσφυγες και τους επιζώντες από τη Γενοκτονία, αφιερώνεται στους Έλληνες και τους Φιλέλληνες οι οποίοι αγωνίζονται για την αναγνώριση του ατιμώρητου εγκλήματος και συναντηθήκαμε από τον Έβρο μέχρι την Κρήτη και από το Καστελλόριζο μέχρι τα Διαπόντια νησιά, από τη Λευκωσία, την Πάφο, τη Λεμεσό, τη Λάρνακα και την κατοχική γραμμή, μέχρι την Κορυτσά, τη Χιμάρα, τους Αγίους Σαράντα, τους Βουλιαράτες, τη Βόδριστα, το Αργυρόκαστρο και στη Διασπορά: στις ΗΠΑ, στον Καναδά, στη Γερμανία, στην Ελβετία, στη Σουηδία, στη Γαλλία, στην Ιταλία, στην Αρμενία, στη Ρωσία, στη Γεωργία, στην Αυστραλία, ακόμη και στην Τουρκία!
 
Η ομιλία όμως αφιερώνεται ειδικά στη μνήμη του Μιχάλη Χαραλαμπίδη, του πρωτοπόρου της ανάδειξης της Γενοκτονίας.
 
Όπως έγραψε στο βιβλίο του «το Ποντιακό Ζήτημα, «η αναφορά στους νεκρούς μας αποτελεί έκφραση σεβασμού προς την ίδια την Ευρώπη και τις αξίες οι οποίες αποτελούν τα θεμέλια της οικοδόμησης της. Οι Νεότουρκοι και οι Κεμαλικοί δεν δολοφονούσαν μόνο τους ανθρώπους, δολοφονούσαν έναν Ευρωπαϊκό και οικουμενικό πολιτισμό….. Η δική μας διανοητική, ηθική και αγωνιστική δέσμευση κρίθηκε, καθορίσθηκε από την αγάπη μας προς τη ζωή, προς τους ανθρώπους. Από την λατρεία της ιδεολογίας της ζωής και την εναντίωσή μας στις ιδεολογίες του θανάτου που αντιπροσωπεύουν ο Κεμαλισμός και ο Ναζισμός. Είναι πολύ το αίμα που χάσαμε τόσο εμείς όσο και οι άλλοι αυτόχθονες λαοί της Μικράς Ασίας. Εμείς όμως παρ’ όλη αυτήν την απώλεια αίματος αγαπητών μας προσώπων, δεν θέλουμε, δε ζητάμε το αίμα μας πίσω. Δεν επιδιώκουμε την αντεκδίκηση, την ισοπαλία. Τόσο αίμα χάσαμε, τόσο αίμα θέλουμε από εσάς. Εμείς είμαστε απόγονοι αυτών που έπλασαν την περιοχή της Μικράς Ασίας, της Ελλάδας, ως Ζώνη της Ανθρωπότητας όπως την ονόμαζε ο Κικέρων. Εμπνεόμαστε από τις ιδεολογίες της Ζωής και όχι του Θανάτου. Αγαπούμε τους λαούς και τους ανθρώπους που εμπνέονται από τα ίδια μ’ εμάς ιδανικά. Εμείς είμαστε με τη ζωή. Αυτός είναι ο δικός μας ανθρωπιστικός ορίζοντας. Σ’ αυτό δεν θα είμαστε μόνοι. Θα είναι μαζί μας οι Μούσες από τον Όλυμπο έως το Αραράτ…».
 
Ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης ήταν ο πρωτοπόρος διανοούμενος, ο ξεχωριστός πολιτικός, ο ιδιαίτερος άνθρωπος ο οποίος άνοιξε και έδειξε το δρόμο διεκδίκησης, μνήμης και δικαιοσύνης. Ο αγώνας πλέον για την αλήθεια γίνεται και γι΄ αυτόν!

Τα εκλογικά υποπροϊόντα του διεφθαρμένου κυπριακού κομματικού-πολιτικού συστήματος

Γράφει ο Σάββας Ιακωβίδης
 
Τι θα ψηφίσετε στις επικείμενες βουλευτικές εκλογές; Έχετε δίλημμα ή θα υποκύψετε στον κομματικό «πατριωτισμό» και θα υποστηρίξετε ξανά το κόμμα σας, έστω και αν το περνάτε γενεές δεκατέσσερεις; Θα ψηφίσετε κόμμα ή πρόσωπα; Θα πάτε στις κάλπες για να τιμωρήσετε πολιτικούς και κόμματα ή δεν θα πάτε καθόλου; Θα ρίξετε λευκό; Νευριάζετε επειδή σας έφεραν και πάλι σε αδιέξοδο; Ποιους θα… σταυρώσετε;
 
Ποια είναι η άποψή σας για την εκλογική διαδικασία; Είναι γιορτή της Δημοκρατίας, όπως σας λένε, επειδή θα ψηφίσετε ή είναι επιλογή μιας νέας κομματικής και πολιτικής συμμορίας, η οποία διεκδικεί να καρπωθεί τα παραφερνάλια της εξουσίας; Όλα αυτά και άλλα ερωτήματα τίθενται από σκεπτόμενους πολίτες μέσα σε μια τοξική ατμόσφαιρα αντιπαραθέσεων, κοινωνικής εξουθένωσης, σκανδάλων, πολιτικής και θεσμικής διαφθοράς και ανυπαρξίας φωτός στην άκρη της σήραγγας.
 
Η πολιτική ζωή στην Κυπριακή Δημοκρατία ακόμα βρίσκεται σε νηπιώδες επίπεδο. Η ευνοιοκρατία, η ανικανοκρατία, η αχρηστοκρατία και η αήττητη πελατειακή συναλλαγή και δοσοληψία καθηλώνουν και εξουθενώνουν κάθε προσπάθεια αλλαγής και ζείδωρης εκτίναξης προς τα εμπρός. Αντί του ευρύτερου συμφέροντος υπερισχύει το κομματικό και δι’ αυτού το προσωπικό και ιδιοτελές.
 
Έμεινε στην ιστορία η περιώνυμη ρήση του μ. Δ. Χριστόφια: «Το κόμμαν τζιαι τα μμάθκια σας». Αυτή η απόφανση δεν αφορά μόνο το ΑΚΕΛ αλλά όλα τα πολιτικά κόμματα, επειδή άπτεται της προσπάθειας αρπαγής, νομής, κατακράτησης όσο το δυνατόν περισσότερο και διανομής της εξουσίας, κυρίως σε ημέτερους. Αυτήν την ανεκδιήγητη πρακτική ζούμε από κτήσεως της Κυπριακής Δημοκρατίας. Τι είναι τα πολιτικά κόμματα;
 
Θεωρητικά είναι κοινωνικές οργανώσεις που εκφράζουν τις επιλογές των πολιτών και, διά της νομοθετικής οδού, καλούνται να τις μετασχηματίσουν σε πράξη. Τα πολιτικά κόμματα είναι συσπειρώσεις πολιτών που αγωνίζονται για κοινά συμφέροντα και κοινούς οραματισμούς (ιδεολογικούς, κοινωνικούς, πολιτικούς), τουλάχιστον αυτό υποστηρίζουν στις εξαγγελίες τους.
 
Είναι γνωστό ότι τα κόμματα, διά νομοθετημάτων στη Βουλή επιδιώκουν να καταστήσουν τη λαϊκή βούληση πολιτική του κράτους, την οποία καλείται να υλοποιεί η εκάστοτε Κυβέρνηση. Όλα αυτά τα ωραία ανήκουν, φυσικά, στη σφαίρα του ιδεατού και του επιθυμητού. Όλοι είμαστε μάρτυρες τού τι συμβαίνει στην πραγματικότητα.
 
Ο μεγάλος Γερμανός διανοητής, Max Weber, θεωρούσε τα κόμματα ως «αγέλες χωρίς ψυχή», γραφειοκρατικούς μηχανισμούς «που υπακούν σε έναν αρχηγό και αγωνίζονται για την άλωση της εξουσίας, όχι για να εκτελέσουν κάποιο έργο ή για να διακονήσουν κάποια υψηλή υπόθεση, αλλά για να αρπάξουν θέσεις και αξιώματα και να πραγματώσουν ιδιοτελείς σκοπούς».
 
Ο Άγγλος συγγραφέας, Jonathan Swift, πριν από 200 και πλέον χρόνια έδωσε έναν διαχρονικής ισχύος ορισμό του κόμματος: «Κόμμα είναι η τρέλα των πολλών να γεμίζουν μερικών την τσέπη». Συνήθως τα κόμματα, παρά τις περί του αντιθέτου διακηρύξεις τους, λειτουργούν χωρίς εσωκομματική δημοκρατία επειδή επιβάλλεται η πολιτική «ορθοδοξία» τους, την οποία όλοι υποχρεώνονται να σέβονται, να τηρούν και να εφαρμόζουν.
 
Για να ανέλθει κάποιος στην ιεραρχία και να αποκτήσει αξιώματα ή βουλευτική έδρα πρέπει να έχει πρώτιστα την εύνοια του αρχηγού. Να λείχει, να έρπει, να υμνεί. Τα κόμματα εξουσίας ευνοούν κατά κανόνα τα συμφέροντα ισχυρών και προνομιούχων, οι οποίοι, όλως… τυχαίως, είναι και χρηματοδότες του κόμματος ή στελεχών, πάνω στους οποίους στηρίζονται για να προωθήσουν συμφέροντά τους.
 
«Εκείνο που πρέπει να μας τρομάζει», έγραφε ο Γάλλος ιστορικός Louis Blanc (1811-1882), «δεν είναι αυτό που λένε τα κόμματα αλλά αυτό που παραλείπουν και αρνούνται να πουν». Και ο Γάλλος συγγραφέας, Stendhal (1783-1842), καυστικός και αιχμηρός, υπογράμμιζε μια πραγματικότητα που και εμείς βιώνουμε στην Κύπρο: «Όταν σε ένα κόμμα ανακαλύπτεται κάποιος ευφυής άνθρωπος, σίγουρα δεν ανήκει σ’ αυτό το κόμμα».
 
Ρωτήστε οποιονδήποτε σκεπτόμενο πολίτη και θα σας πει σε ποιο μεγάλο δίλημμα βρίσκεται, ποιο κόμμα και ποιον υποψήφιο να ψηφίσει. Και γιατί δεν έχει εναλλακτική, αξιόπιστη και αδιάφθορη πρόταση διεξόδου.
 
Το βιώσαμε το 2013, όταν είχαμε στις Προεδρικές ως υποψηφίους τον Αναστασιάδη και τον Μαλά, ξανά το 2018 Αναστασιάδη και Μαλά και το 2023 Χριστοδουλίδη και Μαυρογιάννη. Τρεις φορές το ίδιο δίλημμα χωρίς άλλη επιλογή, αφού εκπροσωπούνταν ο ΔΗΣΥ και το ΑΚΕΛ, η Δεξιά και η Αριστερά, ο νεοφιλελευθερισμός και ο κομμουνισμός:
 
«Μα, δεν θα ψηφίσετε τον ‘‘δικό μας’’ και θα υποστηρίξετε τον αντίπαλο; Θέλετε να κερδίσει ο φασίστας; Θα δώσετε την εξουσία στον κομμουνιστή;». Αυτή η πολιτική αθλιότητα δεν είναι Δημοκρατία αλλά αδίστακτη τυραννία εκ μέρους του διεφθαρμένου κομματικού και πολιτικού κατεστημένου, που αρνείται πεισματικά την οριζόντια ψηφοφορία και απαιτεί σεβασμό στο «κόμμαν τζιαι τα μμάθκια σας».
 
Όλα σχεδόν τα κόμματα είναι βουτηγμένα στη διαφθορά, σε ύποπτες συναλλαγές, εξαρτήσεις και χρηματοδοτήσεις. Τα Μέσα Ενημέρωσης καθημερινά αποκαλύπτουν σημεία και τέρατα, διαπλοκές και συναγελασμούς με ισχυρά επιχειρηματικά και οικονομικά κέντρα, που οδηγούν σε υποτέλειες και, τελικά, στη φαλκίδευση της λαϊκής εντολής.
 
Με αφορμή τις επικείμενες εκλογές τι παρατηρούμε; Οι διεφθαρμένοι και οι ατιμώρητοι ένοχοι καταστροφής και λεηλασίας του τόπου ζητούν ξανά την ψήφο του λαού επειδή θεωρούν ότι έχει μνήμη χρυσόψαρου και ξεχνά τις αθλιότητές τους. Καταγγέλλουν νέα πολιτικά φυντάνια του πασιαμά, των τικ-τοκ και της πολιτικής απαιδευσίας ότι οδηγούν την πολιτική ζωή του τόπου στον πάτο και στην απαξίωση.
 
Μα, ήδη από χρόνια η πολιτική ζωή στην Κύπρο βρίσκεται στον πάτο. Κατήντησε ένας περιφερόμενος θίασος, ένα τραγικό τσίρκο. Με όσα βλέπουμε στα κόμματα, στη Βουλή, στις Επιτροπές και, προπάντων σε συμπεριφορές, που συνεργούν στην απαξίωση της πολιτικής ζωής και των πολιτικών, στην αδιαφορία των πολιτών για τα κοινά και στην ανάδυση άχρηστων, φελλών και κυμβάλων, επιβεβαιώνεται ότι υπάρχει πάρα πολύς δρόμος στην ωρίμανση πολιτικής παιδείας στην Κύπρο.
 
Με τις επικείμενες βουλευτικές εκλογές, το κυπριακό πολιτικό τσίρκο θα αποκτήσει και άλλους συμμέτοχους: Κλόουν, παλιάτσους, γελωτοποιούς, πολιτικούς ταχυδακτυλουργούς, ζογκλέρ και επιτήδειους ακροβάτες, ώστε ο εξευτελισμός της όποιας πολιτικής και κομματικής ζωής να γίνει τελείως αποκρουστικός αλλ’ ενδεικτικός χαμηλότατης υποστάθμης.
 
Για πρώτη φορά εμφανίστηκαν τόσα πολλά κόμματα και κινήματα και τόσες εκατοντάδες υποψήφιοι. Αυτά τα πολιτικά υποπροϊόντα, που παρακολουθούμε με θυμηδία, απόγνωση ή και οργή, είναι τα θλιβερά παράγωγα του διεφθαρμένου κομματικού και πολιτικού συστήματος, το οποίο βαρύνεται με ατιμώρητες αμαρτίες και ασωτίες, που οδήγησαν στο σημερινό κατάντημα της πολιτικής ζωής.
 
Δεν πάμε καλά. Οι πολίτες δεν έχουν ένα σοβαρό, αξιόπιστο και στιβαρό αποκούμπι να πιαστούν για να ελπίζουν ότι ο τόπος θα πάει μπροστά. Στις 24 Μαΐου 2026 μια νέα Βουλή θα αναδυθεί μέσα από τις κάλπες. Θα αλλάξει το κομματικό και πολιτικό σκηνικό. Όμως, κανείς δεν ελπίζει ότι θα είναι η ευκαιρία για εξυγίανση της κομματικής και πολιτικής τεχνοτροπίας με κανόνες διαφάνειας, λογοδοσίας, αξιοκρατίας και πραγματικής δημοκρατικής λειτουργίας. Η πολιτική ζωή θα εισέλθει σε αχαρτογράφητα νερά…
 

Τεχνητή Νοημοσύνη: Από βοηθός, γίνεται τύραννος – Εταιρείες επενδύουν σε AI παρακολούθησης και βαθμολόγησης εργαζομένων

Τα συστήματα επιτήρησης φέρνουν ψηφιακή δουλεία στους χώρους εργασίας - Εστιατόρια και εταιρείες ελέγχουν την επίδοση με τεχνητή νοημοσύνη
 
 
Φανταστείτε ότι βρίσκεστε στον χώρο εργασίας σας και ένας άγρυπνος ηλεκτρονικός οφθαλμός είναι συνεχώς καθηλωμένος επάνω σας. Αξιολογεί την κάθε κίνησή σας, «διαβάζει» συνεχώς τις εκφράσεις του προσώπου σας, μαντεύει τα συναισθήματά σας, ξέρει πότε νυστάζετε ή βαριέστε, καταγράφει τα διαλείμματα σας και το πότε πάτε στην τουαλέτα, «ακούει» τις συζητήσεις σας με τους πελάτες και τις αξιολογεί σε ζωντανό χρόνο, βαθμολογεί ακατάπαυστα τις επιδόσεις σας και σε κλάσματα δευτερολέπτου μπορεί να συντάξει αρνητική αναφορά, αποστέλλοντας την στον εργοδότη σας.
 
Αυτή το οργουελιανό σκηνικό δεν είναι μια εικασία του μέλλοντος, αλλά μια πραγματικότητα που ήδη έχει ξεκινήσει να εφαρμόζεται σε πολλές επιχειρήσεις του κόσμου, τόσο στη δια ζώσης εργασία – όσο και στην τηλεργασία. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί αρχικά τώρα να εμφανίζεται στις πλατιές μάζες ως άκακος «βοηθός», αλλά ήδη έχει ξεκινήσει να επιτελεί τον απώτερο σκοπό της, ως εργασιακός (και γενικότερος) δυνάστης.
 
Η ΤΝ γίνεται «αφεντικό» σε εταιρείες fast-food
 
Μια ενδεικτική περίπτωση για το που οδηγείται η κατάσταση, αποτελεί η αμερικανική αλυσίδα ταχυφαγείων Burger King. Η συγκεκριμένη εταιρεία έχει εγκαταστήσει σε περισσότερα από 500 καταστήματά της στις ΗΠΑ, σύστημα AI που συνδέεται με ακουστικά και μικρόφωνο, το οποίο φορούν συνεχώς οι υπάλληλοι. Η Τεχνητή Νοημοσύνη παρακολουθεί πόσο «φιλικοί» είναι οι εργαζόμενοι με τους πελάτες και τους βαθμολογεί σύμφωνα με το «σκορ φιλικότητας», αναλόγως πόσο συχνά χρησιμοποιούν ευγενικές λέξεις όπως «ευχαριστώ» και «παρακαλώ».
 
Το σύστημα απομονώνει λέξεις – κλειδιά και τις αντιστοιχεί σε καταχωρημένες συμπεριφορές που έχει ορίσει η εργοδοσία. Επιπλέον, όταν ο εργαζόμενος δυσκολεύεται για διάφορους λόγους να εκτελέσει μια εργασία, η ΤΝ του εξηγεί (στο ακουστικό) τι πρέπει να κάνει. Η εταιρεία Burger King σκοπεύει να επεκτείνει το συγκεκριμένο σύστημα σε όλα τα καταστήματά στις ΗΠΑ, αλλά διατείνεται ότι δεν καταγράφει συζητήσεις, ούτε αξιολογεί μεμονωμένους υπαλλήλους, αλλά συνολικές αποδόσεις… ομάδων.
 
Παρόμοια συστήματα ψηφιακού (παντ)επόπτη χρησιμοποιούν (ή ετοιμάζονται να εγκαταστήσουν) στα καταστήματά τους κι άλλες μεγάλες εταιρείες fast-food, όπως τα McDonalds, η Pizza Hut, η Domino’s Pizza, τα Wendy’s, τα Taco Bell και άλλα. Το ίδιο ισχύει και για μεγάλες αλυσίδες καφέ. Ο κλάδος των μεγάλων εταιρειών εστίασης στρέφεται με μεγάλο ενδιαφέρον σε αυτές τις τεχνολογίες και ο τεχνολογικός κολοσσός Nvidia αναπτύσσει εργαλεία ΤΝ αποκλειστικά για εστιατόρια.
 
Ο καθένας μπορεί να αντιληφθεί τι σημαίνει για έναν υπάλληλο (όχι μόνο εστιατορίου αλλά κάθε είδους επιχείρησης) να εργάζεται σε συνθήκες μόνιμης ψηφιακής ανάκρισης. Το εργασιακό άγχος εκτοξεύεται, οι επιδόσεις δυσκολεύουν, ο αυθορμητισμός εξαφανίζεται, η προσωπικότητα συνθλίβεται, η ανθρώπινη επαφή βιομηχανοποιείται, οι εργασιακές σχέσεις εξαλείφονται και ο εργαζόμενος γίνεται ένα υφιστάμενο «πρόγραμμα» της AI, που ανά πάσα στιγμή μπορεί να διαγραφεί ως ανεπιθύμητος «ιός» για την επιχείρηση.
 
Ασφυκτική παρακολούθηση και στην τηλεργασία
 
Ας πάμε και στην παρακολούθηση της τηλεργασίας. Άλλωστε η ατζέντα της Νέας Τάξης με τα κλιματικά, ενεργειακά και υγειονομικά lockdown, προωθεί όλο και περισσότερο την εργασία από το σπίτι. Σε ένα πρόσφατο σχετικό άρθρο του βρετανικού Guardian με τίτλο: «Ξεχάστε την εξαφάνιση των θέσεων εργασίας λόγω της Τεχνητής Νοημοσύνης. Η πραγματική απειλή του AI είναι ο έλεγχος και η επιτήρηση των εργαζομένων», υπογραμμίζεται ότι ήδη στο Ηνωμένο Βασίλειο, το ένα τρίτο των εργοδοτών χρησιμοποιούν λογισμικά τηλεργασίας «bossware».
 
Τι ακριβώς είναι αυτό; Είναι ψηφιακά προγράμματα επιτήρησης του υπολογιστή (ή και του κινητού) του εργαζομένου σε πραγματικό χρόνο, που μπορούν να συνδεθούν με ΤΝ. Το «bossware» μπορεί να παρακολουθεί τι πατιέται στο πληκτρολόγιο και τι κινήσεις κάνει το «ποντίκι» του υπαλλήλου. Μπορεί να φωτογραφίζει χιλιάδες στιγμιότυπα οθόνης (screenshots) ώστε να βλέπει ανά πάσα στιγμή ό,τι βλέπει και ο χρήστης. Μπορεί να εξετάζει το ιστορικό περιήγησης ή ακόμα και να χρησιμοποιεί απροειδοποίητα την κάμερα, το μικρόφωνο ή το στίγμα GPS, για να ελέγχει τον «ανακρινόμενο».
 
Tο άρθρο του Guardian σημειώνει ότι η Meta σκοπεύει να εφαρμόσει ένα τέτοιο σύστημα αλγοριθμικής εποπτείας για να καταγράφει τα πλήκτρα, τις κινήσεις του ποντικιού και τα κλικ των εργαζομένων της, προκειμένου να εκπαιδεύσει τα λογισμικά Τεχνητής Νοημοσύνης της. Ενώ ο συντάκτης του Guardian εκτιμά ότι αυτά τα λογισμικά πιθανότατα θα εξαπλωθούν σύντομα σε νοσοκομεία και σχολεία.
 
Σε περίπτωση που η ψηφιακή εποπτεία επικρατήσει στην εργασία (αυτή ακριβώς είναι η πρόθεση της Νέας Τάξης), θα καταλήξουμε να έχουμε μόνο δύο εργατικές τάξεις: «εκείνων που εργάζονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη και εκείνων που καταλήγουν να διοικούνται από αυτήν», σχολιάζει ο Guardian, περιγράφοντας ένα τοπίο ακραίας ανισότητας όπου η μεγάλη μάζα των χαμηλόμισθων θα καταδυναστεύεται από τέτοια απάνθρωπα προγράμματα και μια μικρή ελίτ στελεχών θα ηγείται της αγοράς.
 
Ας μην τρέφουμε αυταπάτες. Αυτό είναι το εργασιακό μέλλον που οραματίζονται οι «εγκέφαλοι» του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, ώστε να οδηγήσουν τις μάζες είτε στην ανεργία (και την ομηρία του παγκόσμιου εγγυημένου εισοδήματος), είτε σε μια βιομηχανική εργασία ακατάπαυστης επιτήρησης και εκμετάλλευσης. Το σχέδιο έχει μπει ήδη σε εφαρμογή και το μέλλον τους είναι γεμάτο με κάμερες και ψηφιακά μαστίγια στις γαλέρες τους. Εναπόκειται στους λαούς αν θα το ανατρέψουν ή αν θα γίνουν άψυχα ψηφία ενός λογισμικού, που τα φασιστικά καθεστώτα του παρελθόντος θα μοιάζουν «παιδική χαρά» μπροστά του…
 

Η Μάχη στο Μανιάκι (20/5/1825)

Στις αρχές του 1825 η Ελληνική Επανάσταση διέτρεχε μεγάλο κίνδυνο, όχι μόνο από τον Ιμπραήμ, αλλά και εξαιτίας του εμφύλιου σπαραγμού. Ο αιγύπτιος πολέμαρχος, μετά την κατάληψη του Νεόκαστρου (κάστρου της Πύλου), γρήγορα έγινε κυρίαρχος σχεδόν όλης της Μεσσηνίας και ετοιμαζόταν να βαδίσει κατά της Τριπολιτσάς, διοικητικού κέντρου της Οθωμανικής Πελοποννήσου, που κατείχαν οι Έλληνες από το 1822. 
 
Στις απελευθερωμένες περιοχές κυβερνούσε το «Εκτελεστικό» υπό τον Γεώργιο Κουντουριώτη, ενώ οι αρκετοί οπλαρχηγοί (Κολοκοτρώνης κ.ά.) βρίσκονταν στις φυλακές, θύματα της εμφύλιας διαμάχης. Ο Παπαφλέσσας, που ασκούσε καθήκοντα Υπουργού Στρατιωτικών, διείδε τον κίνδυνο που διέτρεχε η Επανάσταση και παρότι πολιτικός φίλος του Κουντουριώτη και αντίπαλος του Κολοκοτρώνη, εισηγήθηκε την απελευθέρωση των φυλακισμένων οπλαρχηγών. Συν τοις άλλοις, συναντούσε απροθυμία να συγκροτήσει ένα επαρκές στράτευμα για την αντιμετώπιση του Ιμπραήμ. 
 
Στα μέσα Μαΐου αποφάσισε να αναλάβει δράση και να αντιπαρατεθεί ο ίδιος με τον εχθρό, σε μια προσπάθεια να αφυπνίσει τους Έλληνες. Είχε όμως και πολιτικά κίνητρα το σχέδιό του. Ήλπιζε ότι με μια νίκη κατά του Ιμπραήμ θα αποκτούσε δύναμη για να ανατρέψει την κυβέρνηση Κουντουριώτη και να σχηματίσει κυβέρνηση εθνικής σωτηρίας. Με λίγους άνδρες αναχώρησε από το Ναύπλιο και αφού διέσχισε την Πελοπόννησο κατέλαβε την ανατολική πλευρά του όρους Μάλα στο Μανιάκι της Μεσσηνία, μία ορεινή περιοχή που «βλέπει» όλη την περιοχή μέχρι το Νεόκαστρο και από όπου θα είχε καλύτερη εποπτεία των κινήσεων του εχθρού.
 
Ο Ιμπραήμ με τις υπηρεσίες πληροφοριών που διέθετε εντόπισε εύκολα τις θέσεις των ανδρών του Παπαφλέσσα και κινήθηκε εναντίον του με 6.000 πεζούς και ιππείς. Ο Παπαφλέσσας μόλις και μπόρεσε να παρατάξει 1.300 άνδρες, αν και σύμφωνα με τις υποσχέσεις των οπλαρχηγών η ελληνική δύναμη θα έπρεπε να αγγίζει τους 10.000 άνδρες. Κατασκεύασε πρόχειρα προχώματα και παρέταξε τους άνδρες τους σε άμυνα τριών σειρών. Κάποιοι από τους οπλαρχηγούς του πρότειναν να δώσουν αλλού τη μάχη, επειδή η περιοχή ήταν ακατάλληλη και ότι τα ταμπούρια που είχαν κατασκευάσει θα ήταν εύκολη υπόθεση για το αιγυπτιακό ιππικό. Ο Παπαφλέσσας επέμεινε να δώσει τη μάχη στο Μανιάκι, υπολογίζοντας στις ενισχύσεις που περίμενε.
 
Με τη θέα των ορδών του Ιμπραήμ στις 19 Μαΐου 1825, αρκετοί από τους Έλληνες καταλήφθηκαν από φόβο και αρνήθηκαν να πολεμήσουν. «Είχε μαυρίσει ο κάμπος από τον πολύν στρατόν» γράφει χαρακτηριστικά ο Φωτάκος (Φώτιου Χρυσανθόπουλου ή Φωτάκου: «Βίος Παπαφλέσσα», 1868). Σχεδόν αμέσως άρχισαν οι διαρροές. Το σύνθημα της αποχώρησε έδωσε ο μανιάτης οπλαρχηγός Σταυριανός Καπετανάκης με δέκα άνδρες και στη συνέχεια η φυγή γενικεύτηκε. Το ελληνικό στρατόπεδο δεν αριθμούσε πάνω από 600 άνδρες.
 
Η μάχη άρχισε το πρωί της 20ης Μαΐου 1825 και κράτησε περίπου οκτώ ώρες. Για τους πεπειραμένους Αιγύπτιους και τους Γάλλους αξιωματικούς τους δεν ήταν δύσκολο να κάμψουν την αντίσταση των λιγοστών Ελλήνων, παρότι πολέμησαν με υπέρμετρη γενναιότητα. Εισέβαλαν στα ταμπούρια τους και τους σκότωσαν σχεδόν όλους, ανάμεσά τους και τον Παπαφλέσσα. Ήταν μια άνιση μάχη από όλες τις πλευρές και έφερε στη μνήμη πολλών τη Μάχη των Θερμοπυλών και τη θυσία των 300 του Λεωνίδα. Οι ενισχύσεις έφθασαν σχεδόν κατόπιν εορτής. Οι 1.300 άνδρες του Δημητράκη Πλαπούτα μόλις που πρόλαβαν να ρίξουν μερικές τουφεκιές, ενώ ο αδελφός του Παπαφλέσσα, Νικήτας Φλέσσας, με 700 άνδρες προτίμησε να αποσυρθεί μόλις έμαθε την καταστροφή.
 
Μετά τη μάχη, ο Ιμπραήμ αναζήτησε τον νεκρό Παπαφλέσσα. Του έφεραν ένα ακέφαλο πτώμα. Διέταξε να βρεθεί και η κεφαλή του και αφού στερέωσαν όρθιο σε ένα κορμό δέντρου το σώμα του, του πρόσδεσαν και το κεφάλι, ώστε να παρέχει την εντύπωση ζωντανού ανθρώπου. Τότε ο Ιμπραήμ, κατά τον Φωτάκο, τον κοίταξε άφωνος για λίγο, έκαμε μια χειρονομία σεβασμού και θαυμασμού και είπε: «Πράγματι αυτός ήτο ικανός και γενναίος άνθρωπος. Καλύτερα να επαθαίναμεν άλλην τόσην ζημίαν, αλλά να τον επιάναμεν ζωντανόν».
 
Μετά τη νίκη του στο Μανιάκι, ο Ιμπραήμ ολοκλήρωσε την κατάληψη της Μεσσηνίας με την πυρπόληση της Καλαμάτας και στη συνέχεια στράφηκε κατά της Τριπολιτσάς, την οποία κατέλαβε στις 11 Ιουνίου 1825. Εν τω μεταξύ, από τις 17 Μαΐου ο Κολοκοτρώνης είχε αποφυλακιστεί και διοριστεί αρχιστράτηγος των ελληνικών δυνάμεων. Ως στρατηγική αντιμετώπισης του Ιμπραήμ επέλεξε τον κλεφτοπόλεμο, την ανύψωση του ηθικού του πληθυσμού και την καταπολέμηση του «προσκυνήματος» τύπου Νενέκου. 
 
http://www.sansimera.gr

Το μινωικό ανάκτορο του Ψηλορείτη που βρέθηκε όταν ένας βοσκός είπε τη λέξη Ζώμιθο

Η Ζώμινθος είναι το μινωικό ανάκτορο του Ψηλορείτη που εντοπίστηκε χάρη σε μια λέξη βοσκού. Τι βρέθηκε, γιατί έχει σημασία και πώς συνδέεται με την Κνωσό, το Ιδαίον Άντρον και την UNESCO.
 
 
Μια λέξη που είπε ένας Ανωγειανός βοσκός ήταν αρκετή για να ανοίξει έναν από τους πιο ενδιαφέροντες αρχαιολογικούς δρόμους της Κρήτης. Η λέξη ήταν «Ζώμιθο». Την άκουσε ο αρχαιολόγος Γιάννης Σακελλαράκης, την κράτησε στο μυαλό του και έφτασε σε έναν χώρο που αργότερα θα αποδεικνυόταν πολύ πιο σημαντικός από ένα απλό ορεινό πέρασμα.

Η Ζώμινθος είναι σήμερα γνωστή ως το μινωικό ανάκτορο του βουνού. Βρίσκεται στον Ψηλορείτη, κοντά στα Ανώγεια, σε υψόμετρο περίπου 1.200 μέτρων, στη διαδρομή που συνέδεε την Κνωσό με το Ιδαίον Άντρον.

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο δεν είναι μόνο το ύψος. Είναι ότι σε αυτό το ορεινό σημείο οι Μινωίτες δεν είχαν απλώς έναν σταθμό ανάπαυσης. Είχαν δημιουργήσει ένα μεγάλο, οργανωμένο κέντρο με χώρους κατοίκησης, αποθήκες, εργαστήρια, λατρευτικά σημεία και ενδείξεις διοικητικής λειτουργίας.
Πώς βρέθηκε η Ζώμινθος

Η ιστορία της ανακάλυψης έχει κάτι σχεδόν κινηματογραφικό. Τον Αύγουστο του 1983, την περίοδο που γίνονταν ανασκαφές στο Ιδαίον Άντρον, ο Γιάννης Σακελλαράκης πληροφορήθηκε από έναν βοσκό των Ανωγείων, τον Γιαχουντή, ότι έβοσκε τα ζώα του σε μια περιοχή που την έλεγε «Ζώμιθο».

Η κατάληξη της λέξης τράβηξε την προσοχή του αρχαιολόγου. Το «-νθος» θύμιζε παλιές, προελληνικές ή μινωικές τοπωνυμίες. Για έναν αρχαιολόγο που γνώριζε την Κρήτη, αυτό δεν ήταν λεπτομέρεια. Ήταν ένδειξη ότι το όνομα μπορεί να είχε κρατήσει μνήμη πολύ παλιότερη από τη σύγχρονη χρήση του τόπου.

Ο Σακελλαράκης ακολούθησε την πληροφορία. Δεν βρήκε απλώς μια θέση με αρχαία κατάλοιπα. Βρήκε ένα μεγάλο μινωικό συγκρότημα, το οποίο άλλαξε την εικόνα που υπήρχε για την παρουσία των Μινωιτών στα ορεινά της Κρήτης.

Η ανασκαφή συνεχίστηκε συστηματικά από τον ίδιο και την Έφη Σαπουνά-Σακελλαράκη. Μετά τον θάνατο του Γιάννη Σακελλαράκη, η έρευνα στη Ζώμινθο συνέχισε να δίνει νέα στοιχεία υπό τη διεύθυνση της Έφης Σαπουνά-Σακελλαράκη. 

Τι είναι η Ζώμινθος

Η Ζώμινθος δεν είναι ένα κλασικό μινωικό ανάκτορο όπως το φαντάζεται κανείς όταν ακούει για την Κνωσό. Δεν βρίσκεται κοντά στη θάλασσα ούτε σε πεδινό κέντρο. Είναι ένα ορεινό ανακτορικό συγκρότημα, χτισμένο μέσα στο φυσικό τοπίο του Ψηλορείτη.

Το Κεντρικό Κτίριο ανήκει στη Νεοανακτορική περίοδο, περίπου στα 1700-1650 π.Χ., ενώ στον χώρο έχουν βρεθεί και παλαιότερα κατάλοιπα της Παλαιοανακτορικής περιόδου, περίπου 1900-1700 π.Χ.

Το κτίριο είχε περίπου 70 ισόγειους χώρους και συνολική έκταση πάνω από 1.600 τετραγωνικά μέτρα. Πολλά τμήματα φαίνεται ότι είχαν δεύτερο ή και τρίτο όροφο. Αυτό δείχνει ότι δεν μιλάμε για μια απλή αγροτική εγκατάσταση, αλλά για ένα σύνθετο κέντρο με οργάνωση και τεχνική γνώση.

Στο εσωτερικό του υπήρχαν ιδιωτικοί χώροι, δημόσιοι χώροι συνάντησης, λατρευτικά σημεία, εργαστήρια και αποθήκες. Ένας κεντρικός διάδρομος χώριζε το συγκρότημα σε δύο πτέρυγες, ανατολική και δυτική. 

Γιατί χτίστηκε τόσο ψηλά στον Ψηλορείτη

Η θέση της Ζωμίνθου είναι το μεγάλο της μυστικό. Οι Μινωίτες διάλεξαν έναν χώρο στα βουνά, στη μέση περίπου της διαδρομής από την Κνωσό προς το Ιδαίον Άντρον.

Το Ιδαίον Άντρον ήταν ιερό σπήλαιο, συνδεδεμένο με τη λατρεία του Δία. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Μίνωας ανέβαινε εκεί κάθε εννέα χρόνια για να πάρει τους νόμους από τον θεό. Η διαδρομή από την Κνωσό προς το ιερό περνούσε από τη Ζώμινθο.

Αυτό δίνει στη Ζώμινθο έναν διπλό ρόλο. Μπορεί να λειτουργούσε ως σταθμός για όσους ανέβαιναν προς το ιερό σπήλαιο, αλλά τα ευρήματα δείχνουν ότι ήταν κάτι παραπάνω. Ήταν χώρος παραγωγής, αποθήκευσης, λατρείας και διοίκησης.

Ο Ψηλορείτης δεν ήταν άδειο βουνό για τους Μινωίτες. Ήταν πηγή πλούτου. Ξυλεία, βότανα, μαλλί, ζώα, νερό και διαδρομές προσκυνητών έκαναν την περιοχή χρήσιμη και στρατηγική. 

Το ανάκτορο που δούλευε σαν μικρή πόλη

Η ανασκαφή έδειξε ότι στη Ζώμινθο υπήρχαν εργαστήρια και χώροι παραγωγής. Ένα από τα πιο γνωστά ευρήματα είναι το εργαστήριο κεραμικής, με εξοπλισμό και πρώτες ύλες στη θέση τους.

Σε χώρο του κτιρίου βρέθηκαν εκατοντάδες αγγεία διαφορετικών μορφών. Η παρουσία τροχού, δεξαμενών με πηλό και κλιβάνου δείχνει ότι η παραγωγή δεν ήταν περιστασιακή. Υπήρχε οργανωμένη εργασία και ειδικευμένη τεχνική.

Υπάρχουν επίσης στοιχεία για κατεργασία πρώτων υλών, για μεταλλουργική δραστηριότητα και για αποθήκευση προϊόντων. Τα μεγάλα πιθάρια συνδέονται με την ανάγκη φύλαξης αγαθών, πιθανώς προϊόντων του βουνού, όπως βότανα, μαλλί ή άλλες πρώτες ύλες.

Η εικόνα που σχηματίζεται είναι καθαρή: η Ζώμινθος δεν ήταν απλώς ένα ιερό πέρασμα. Ήταν ένα κέντρο που παρήγε, αποθήκευε, διαχειριζόταν και εξυπηρετούσε μια ευρύτερη περιοχή. 

Η πινακίδα που έδειξε διοίκηση και οργάνωση

Ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα είναι μια πινακίδα με στοιχεία Ιερογλυφικής ή Γραμμικής Α γραφής. Στην πινακίδα αναγράφονται 217 τριποδικά αγγεία, μαζί με ιδεόγραμμα και αριθμητικά σύμβολα.

Αυτό είναι κρίσιμο, γιατί δείχνει ότι στη Ζώμινθο υπήρχε καταγραφή αντικειμένων. Με απλά λόγια, κάποιος μετρούσε, σημείωνε και διαχειριζόταν αποθέματα.

Η πινακίδα δεν είναι απλώς ένα αρχαιολογικό αντικείμενο. Είναι ένδειξη διοικητικής ζωής. Δείχνει ότι οι άνθρωποι της Ζωμίνθου δεν λειτουργούσαν πρόχειρα. Είχαν σύστημα, αποθήκες, έλεγχο και ανάγκη να κρατούν λογαριασμό.

Αυτό φέρνει τη Ζώμινθο κοντά στη λογική των μεγάλων μινωικών ανακτορικών κέντρων, όπου η οικονομία, η λατρεία και η διοίκηση συνδέονταν μεταξύ τους. 

Οι λατρευτικοί χώροι και η σχέση με τον Δία

Η Ζώμινθος είχε έντονο θρησκευτικό χαρακτήρα. Στο κτίριο έχουν βρεθεί χώροι που συνδέονται με λατρεία, βωμοί, τελετουργικά αντικείμενα και ενδείξεις πρακτικών που θυμίζουν μινωικά ιερά.

Η θέση της, πάνω στον δρόμο προς το Ιδαίον Άντρον, ενισχύει αυτή την εικόνα. Το ιερό σπήλαιο του Ψηλορείτη είχε τεράστια σημασία στην κρητική λατρεία. Αν η πρόσβαση στο σπήλαιο ήταν δύσκολη τον χειμώνα, η Ζώμινθος μπορούσε να λειτουργεί ως πιο προσιτός χώρος λατρείας ή προετοιμασίας.

Έχουν βρεθεί επίσης τελετουργικά αγγεία, αντικείμενα που παραπέμπουν σε γεύματα με λατρευτικό χαρακτήρα και ευρήματα που δείχνουν ότι η θρησκευτική χρήση του χώρου συνεχίστηκε για αιώνες.

Η λατρεία του Κρηταγενούς Δία δεν σταμάτησε στη μινωική εποχή. Συνέχισε να έχει σημασία και στους ελληνικούς και ρωμαϊκούς χρόνους, κάτι που φαίνεται από τα ευρήματα στο ευρύτερο ιερό περιβάλλον του Ιδαίου Άντρου. 

Η αρχιτεκτονική που θυμίζει λαβύρινθο

Το Κεντρικό Κτίριο της Ζωμίνθου έχει πολύπλοκη διάταξη. Διάδρομοι, πτέρυγες, είσοδοι, κλίμακες, δωμάτια, αποθήκες και εργαστήρια δημιουργούν την εικόνα ενός λαβυρινθώδους συγκροτήματος.

Δεν πρόκειται για τυχαία ανάπτυξη χώρων. Η κατασκευή δείχνει σχεδιασμό. Οι εξωτερικοί τοίχοι χτίστηκαν με μεγάλους λίθους, ενώ σε διάφορους χώρους βρέθηκαν δάπεδα από σχιστόλιθο και ίχνη τοιχογραφιών.

Στη βορειοανατολική πλευρά αποκαλύφθηκε εντυπωσιακή είσοδος με προθάλαμο και θρανία. Σε άλλους χώρους βρέθηκαν λουτρό, βωμοί, αποθηκευτικοί χώροι και δωμάτια με διακόσμηση.

Η αρχιτεκτονική της Ζωμίνθου δείχνει ότι οι Μινωίτες μπορούσαν να προσαρμόσουν την ανακτορική λογική σε ένα δύσκολο ορεινό περιβάλλον. Δεν πήραν απλώς το μοντέλο της Κνωσού και το μετέφεραν στο βουνό. Το προσάρμοσαν στις ανάγκες του τόπου. 

Τα ευρήματα που ξεχωρίζουν

Ανάμεσα στα ευρήματα της Ζωμίνθου ξεχωρίζουν η πινακίδα με την καταγραφή των 217 τριποδικών αγγείων, το κεραμικό εργαστήριο, τα πιθάρια, τα λατρευτικά αντικείμενα και τα ίχνη τοιχογραφιών.

Έχει βρεθεί επίσης μεγάλο ρυτό, δηλαδή τελετουργικό αγγείο, σε σχήμα ταυροκεφαλής. Το εύρημα αυτό συνδέεται με τον τελετουργικό κόσμο της μινωικής Κρήτης, όπου ο ταύρος είχε ιδιαίτερη συμβολική παρουσία.

Σημαντικά είναι και τα κομμάτια ορείας κρυστάλλου και οψιανού που έχουν εντοπιστεί στον χώρο. Η ύπαρξή τους δείχνει επαφές, τεχνική χρήση υλικών και πιθανές συμβολικές ή τελετουργικές λειτουργίες.

Στον χώρο έχουν βρεθεί και μεταγενέστερα στοιχεία, όπως νόμισμα του Μάρκου Αυρηλίου. Αυτό δείχνει ότι η Ζώμινθος δεν χάθηκε αμέσως μετά τη μινωική εποχή. Ο χώρος είχε μακρά ζωή, με μετασκευές, επαναχρήσεις και νέες φάσεις παρουσίας. 

Η καταστροφή και οι φάσεις ζωής

Η Ζώμινθος ιδρύθηκε περίπου γύρω στο 1900 π.Χ. και γνώρισε μεγάλη ακμή γύρω στο 1600 π.Χ. Σύμφωνα με τις ενδείξεις, η καταστροφή της συνδέεται με μεγάλο σεισμό, ενώ ακολούθησε πυρκαγιά και κατάρρευση ορόφων.

Αργότερα, γύρω στο 1400 π.Χ., φαίνεται ότι χτίστηκε άλλο οικοδόμημα σε μικρή απόσταση, μέσα σε μυκηναϊκό πλέον πλαίσιο.

Η ιστορία του χώρου δεν σταματά εκεί. Η Ζώμινθος και η περιοχή του Ιδαίου Άντρου συνέχισαν να έχουν σημασία σε μεταγενέστερες εποχές, φτάνοντας έως τους ρωμαϊκούς χρόνους.

Αυτό κάνει τον χώρο ακόμη πιο σημαντικό. Δεν μιλάμε για ένα μινωικό κτίριο που χτίστηκε, καταστράφηκε και ξεχάστηκε. Μιλάμε για έναν τόπο που κράτησε μνήμη, λειτουργία και σημασία για πολλούς αιώνες. 

Το δέντρο-μνημείο δίπλα στον αρχαιολογικό χώρο

Η Ζώμινθος δεν ξεχωρίζει μόνο για τα αρχαία της. Μέσα στον αρχαιολογικό χώρο, κοντά στην είσοδο, βρίσκεται ένας μεγάλος κράταιγος.

Το δέντρο έχει ύψος περίπου 12 μέτρα, ενώ οι περισσότεροι κράταιγοι είναι θάμνοι ή μικρά δέντρα. Έχει χαρακτηριστεί μνημείο της φύσης και αποτελεί κομμάτι της ιδιαίτερης εικόνας του χώρου.

Η παρουσία του ταιριάζει με τον χαρακτήρα της Ζωμίνθου. Εδώ η αρχαιολογία δεν χωρίζεται από το τοπίο. Το μινωικό κτίριο, το βουνό, το νερό, τα δέντρα και η διαδρομή προς το Ιδαίον Άντρον είναι μέρος της ίδιας ιστορίας. 

Γιατί η Ζώμινθος μπήκε στον χάρτη της UNESCO

Το 2025, η Ζώμινθος εντάχθηκε στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO ως μέρος των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων της Κρήτης.

Η εγγραφή αφορά έξι θέσεις: Κνωσό, Φαιστό, Μάλια, Ζάκρο, Ζώμινθο και Κυδωνία. Μαζί παρουσιάζουν την εξέλιξη του μινωικού πολιτισμού, την αρχιτεκτονική του, τη διοίκηση, τη λατρεία, την οικονομία, τα πρώιμα συστήματα γραφής και τις επαφές με τη Μεσόγειο.

Η Ζώμινθος έχει ξεχωριστή θέση μέσα σε αυτή την ομάδα. Είναι το ορεινό ανάκτορο. Δείχνει ότι ο μινωικός κόσμος δεν περιοριζόταν στα μεγάλα πεδινά και παράκτια κέντρα. Έφτανε ψηλά στον Ψηλορείτη, οργάνωνε την παραγωγή, έλεγχε διαδρομές και συνέδεε την καθημερινή οικονομία με τη λατρεία. 

Τι μας λέει σήμερα η Ζώμινθος

Η Ζώμινθος αλλάζει τον τρόπο που βλέπουμε τη μινωική Κρήτη. Δείχνει έναν πολιτισμό που δεν ήταν μόνο παλάτια, θάλασσα και εμπόριο. Ήταν και βουνό, δρόμοι, προσκυνήματα, εργαστήρια, αποθήκες, βοσκοτόπια και τοπία γεμάτα πόρους.

Η ανακάλυψή της ξεκίνησε από μια λέξη που διασώθηκε στον προφορικό λόγο. Αυτή η λεπτομέρεια έχει μεγάλη σημασία. Η αρχαιολογία δεν προχωρά μόνο με σκαπάνες και σχέδια. Προχωρά και με μνήμη, με τοπωνύμια, με ανθρώπους που ξέρουν τον τόπο τους.

Η Ζώμινθος είναι ένα από τα πιο δυνατά παραδείγματα αυτής της σχέσης. Ένας βοσκός είπε το όνομα. Ένας αρχαιολόγος το άκουσε. Και κάτω από τον Ψηλορείτη άρχισε να αποκαλύπτεται ένα μινωικό κέντρο που είχε μείνει κρυμμένο για χιλιάδες χρόνια.

πηγή 

Η Δασκάλα της Παράγκας

Την έλεγαν Κυρά-Ελένη. Στον Πόντο ήταν δασκάλα στο Παρθεναγωγείο της Τραπεζούντας. Είχε τελειώσει το Αρσάκειο. Μιλούσε ελληνικά, γαλλικά, και ποντιακά.
 
Στην Ελλάδα έγινε εργάτρια στο καπνομάγαζο. 14 ώρες τη μέρα να διαλέγει φύλλα καπνού. Τα δάχτυλα κίτρινα, τα μάτια θολά από τη σκόνη.
Αλλά το βράδυ… το βράδυ γινόταν πάλι δασκάλα.
 
Η παράγκα της ήταν 3x3. Χώμα για πάτωμα. Τενεκές για σκεπή. Στον τοίχο είχε καρφώσει ένα μαυροπίνακα - ένα κομμάτι ξύλο βαμμένο με κάρβουνο. Κάθε απόγευμα, στις 6, χτυπούσε μια κατσαρόλα. Το «κουδούνι» και έρχονταν. 40 παιδιά, ξυπόλητα, με κουρελιασμένα ρούχα, παιδιά που το πρωί πουλούσαν κουλούρια στο λιμάνι, που μάζευαν κάρβουνα από τις γραμμές του τρένου.
 
Δεν είχαν τετράδια. Έγραφαν πάνω σε παλιά χαρτιά από το καπνομάγαζο. Δεν είχαν μολύβια. Έγραφαν με κάρβουνο.
 
Δεν είχαν βιβλία. Είχε ένα. Το Αναγνωστικό της Α’ Δημοτικού. Το είχε σώσει από τον Πόντο. Το φύλαγε στο στήθος της, μαζί με την εικόνα.
 
«Τι μάθημα έχουμε σήμερα, κυρία;» ρώτησε ο μικρός ο Λάζαρος. 9 χρονών. Ο πατέρας του πέθανε από τύφο το ’23.
«Σήμερα θα μάθουμε τη λέξη “Πατρίδα”, Λάζαρε», είπε η Ελένη.
Έγραψε στον μαυροπίνακα με το κάρβουνο: Π – Α – Τ – Ρ – Ι – Δ – Α
«Ξέρετε τι είναι η πατρίδα;» ρώτησε.
Σιωπή. Τα παιδιά κοιτάχτηκαν.
«Η Ελλάδα;» είπε δειλά ένα κοριτσάκι.
Η Ελένη χαμογέλασε. Τα μάτια της βούρκωσαν.
 
«Όχι, Μαρίκα μου. Η πατρίδα είναι εκεί που σε θάβουν. Ο παππούς σου είναι θαμμένος στον Πόντο. Άρα ο Πόντος είναι πατρίδα. Η μάνα σου είναι θαμμένη εδώ, στη Δραπετσώνα. Άρα και η Ελλάδα είναι πατρίδα. Εμείς, παιδιά μου, έχουμε δύο πατρίδες και πρέπει να τις τιμήσουμε και τις δύο.»
 
Έμαθαν να γράφουν. Έμαθαν να διαβάζουν. Έμαθαν την ιστορία του ’21. Αλλά κάθε Παρασκευή, η Ελένη τους έλεγε και μια ιστορία από τον Πόντο. Για τη Σουμελά. Για τον Διγενή. Για την Κερασούντα.
«Για να μην ξεχάσετε», έλεγε. «Γιατί αν ξεχάσετε, πεθαίνετε δεύτερη φορά.»
 
Το 1932 ήρθε ο Επιθεωρητής από το Υπουργείο.
«Ποια είστε εσείς που κάνετε μάθημα χωρίς άδεια;» φώναξε. «Αυτό είναι παράνομο!»
Η Ελένη σηκώθηκε. 35 χρονών, αλλά φαινόταν 50. Από την κούραση.
«Κύριε Επιθεωρητά», είπε ήρεμα. «Εγώ τελείωσα το Αρσάκειο Τραπεζούντας. Έχω δίπλωμα. Αν θέλετε, σας το δείχνω.»
Του έδωσε ένα χαρτί κιτρινισμένο, διπλωμένο στα τέσσερα.
Ο Επιθεωρητής το διάβασε. Κοίταξε τα 40 παιδιά, ξυπόλητα, πεινασμένα αλλά να γράφουν «Ελευθερία» στον μαυροπίνακα.
Έσκυψε το κεφάλι.
«Συνεχίστε, κυρία», είπε μόνο και έφυγε.
Την άλλη εβδομάδα ήρθαν 5 τετράδια από το Υπουργείο. Και 5 μολύβια.
 
Το 1950, η παράγκα έγινε διώροφο σχολείο. Το 1ο Δημοτικό Δραπετσώνας.
Στα εγκαίνια, ο Δήμαρχος φώναξε: «Κυρά-Ελένη, ελάτε να κόψετε την κορδέλα!»
Ήταν 60 χρονών. Με άσπρα μαλλιά. Τα χέρια της ακόμα κίτρινα από τον καπνό.
Έκοψε την κορδέλα και έκλαψε.
 
Από τα 40 παιδιά της παράγκας, τα 22 τελείωσαν το Γυμνάσιο. Τα 8 έγιναν δάσκαλοι. Ο Λάζαρος έγινε γιατρός. Η Μαρίκα έγινε νοσοκόμα.
 
Στο γραφείο της, μέχρι που πέθανε το 1978, είχε τον μαυροπίνακα. Το ξύλο με το κάρβουνο και από κάτω έγραφε: «Πατρίδα είναι εκεί που σε θάβουν και εκεί που σε μαθαίνουν γράμματα.»
 
Αυτές ήταν οι γυναίκες του Πόντου.
Δούλευαν σαν σκλάβες το πρωί. Και το βράδυ άναβαν το φως της γνώσης.
Γιατί ήξεραν: «Ο αμόρφωτος σκύβει. Ο γραμματιζούμενος δεν σκύβει ποτέ.»
 

ΠΟΥ ΤΟ ΠΑΕΙ Η ΤΟΥΡΚΙΑ;

Γράφει ο 
Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης – Αμφικτύων 

Από το 1950 έως και το 1973, όταν πραγματοποιήθηκε η πρώτη επιτυχής γεώτρηση πετρελαίου στον Πρίνο, η Τουρκία δεν προέβαλλε δημόσια και έντονα διεκδικήσεις στο Αιγαίο. Οι επιδιώξεις της ήταν γνωστές κυρίως στους διπλωματικούς κύκλους και αποτυπώνονταν σε εμπιστευτικά έγγραφα και αναλύσεις. 
 
Θυμάμαι ακόμη τα προφητικά λόγια του αείμνηστου πρέσβη ε.τ. Δασκαλάκη, σε διάλεξη που μας είχε παραδώσει στη Σχολή Πολέμου Αεροπορίας το 1969:
 
«Η Τουρκία διεκδικεί το Αιγαίο…. Τελικά θα επικρατήσει ο ισχυρότερος. Γι’ αυτό κοιτάξτε να διατηρήσετε ισχυρές Ε.Δ.»
 
Η φράση αυτή προκάλεσε τότε έντονη εντύπωση, διότι για πρώτη φορά ακούγαμε τόσο ξεκάθαρα την εκτίμηση ότι η τουρκική πολιτική ακολουθούσε μακροχρόνιο αναθεωρητικό σχεδιασμό.
 
Μετά το 1973 και την έναρξη άντλησης πετρελαίου από τον Πρίνο, η Τουρκία άρχισε να διατυπώνει πιο εμφανώς τις διεκδικήσεις της στο Αιγαίο. Η κατάσταση όμως άλλαξε ριζικά μετά το 1974 και την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, όταν η Άγκυρα άρχισε να προβάλλει συστηματικά και επιτακτικά αξιώσεις τόσο στο Αιγαίο όσο και στη Θράκη.
 
Έκτοτε, η τουρκική πολιτική κλιμακώθηκε σταδιακά: από το «casus belli» για την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων, στις θεωρίες περί «γκρίζων ζωνών» και αργότερα στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Σήμερα, η Τουρκία φαίνεται να προχωρεί σε νέα αναβάθμιση των διεκδικήσεών της μέσω νομοθετικών και γεωπολιτικών πρωτοβουλιών.
 
Αν και δεν είναι ακόμη απολύτως σαφές το πλήρες περιεχόμενο των νέων τουρκικών κινήσεων, εκτιμάται ότι στόχος είναι η ενίσχυση της πίεσης προς την Ελλάδα είτε μέσω διπλωματικού εκβιασμού είτε μέσω δημιουργίας τετελεσμένων στο πεδίο, όπως έχει συμβεί κατά το παρελθόν με την κρίση των Ιμίων.
 
Η τουρκική στρατηγική συχνά ερμηνεύει επιλεκτικά το διεθνές δίκαιο, εφαρμόζοντάς το όπου εξυπηρετεί τα συμφέροντά της και απορρίπτοντάς το όπου θεωρεί ότι περιορίζει τις επιδιώξεις της. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η στάση της απέναντι στη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) και η απειλή «casus belli» έναντι της Ελλάδας.
 
Βρισκόμαστε σε μια περίοδο διεθνούς αστάθειας, όπου το διεθνές δίκαιο δοκιμάζεται, νέες πολεμικές συγκρούσεις ξεσπούν σε διάφορες περιοχές του κόσμου και οι γεωπολιτικοί ανταγωνισμοί εντείνονται. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η αποφυγή άσκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων επί δεκαετίες ενδέχεται να εκλαμβάνεται από την Τουρκία ως ένδειξη διστακτικότητας.
 
Η Ελλάδα διαθέτει αξιόλογο διπλωματικό προσωπικό και ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις. Ωστόσο, απαιτείται μακροπρόθεσμη εθνική στρατηγική, αποφασιστικότητα και σαφής πολιτική βούληση.
 
Κατά την άποψή μου, είναι αναγκαίο:
 
1. Να εξεταστεί η επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο και τη Σύμβαση UNCLOS, με πρόβλεψη διεθνών διαύλων ναυσιπλοΐας.
2. Να συνεχιστεί η ενίσχυση της αμυντικής θωράκισης των νησιών και του Έβρου, με έμφαση στην «παλλαϊκή άμυνα» και την αποτρεπτική ισχύ.
3. Να επιταχυνθεί ο εκσυγχρονισμός και η επιχειρησιακή ενίσχυση των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
4. Να τεθεί συστηματικά το ζήτημα των τουρκικών διεκδικήσεων στα διεθνή φόρα και ιδιαίτερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε να υπάρξει σαφέστερη ευρωπαϊκή στάση.
5. Να αξιοποιηθούν όλες οι διπλωματικές δυνατότητες της χώρας προς κάθε κατεύθυνση-και προς την Ρωσία,-με γνώμονα τη σταθερότητα και την προάσπιση των εθνικών συμφερόντων.
6. Να ενισχυθούν οι στρατηγικές συνεργασίες της Ελλάδας με χώρες που διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο. (ΗΠΑ, Ισραήλ, Γαλλία κ.α)
 
Η Ελλάδα επιθυμεί την ειρήνη, τη σταθερότητα και τη συνεργασία των λαών. Η ειρήνη, όμως, διασφαλίζεται ουσιαστικά μόνο όταν συνοδεύεται από ισχυρή αποτρεπτική ικανότητα και εθνική ενότητα.
 
Για τον Ελληνισμό, το μήνυμα της ιστορίας παραμένει διαχρονικό:
«ΜΟΛΩΝ ΛΑΒΕ»
(19/5/26)
 
Αμφικτύων – Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης
Συγγραφέας – Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών

Γενοκτονία Ποντίων – 19 Μαϊου 1919 –ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ!..

Προφορικό πιπεράτο του Γιώργου Πιπερόπουλου
 
Ήμουν εκεί χθες το απόγευμα στην Πλατεία Ελευθερίας, την Κεντρική Πλατεία της γενέτειράς μου Κατερίνης, μαζί με αμέτρητους συμπολίτες-συμπατριώτες και συμπατριώτισσες, κυρίως αλλά όχι μόνο, Ποντιακής καταγωγής για να θυμηθούμε και να δακρύσουμε με τη μνήμη της Γενοκτονίας του γεννημένου στην Πατρίδα μου Θεσσαλονίκη από τον αιμοσταγή Μουσταφά Κεμάλ τον επονομασθέντας Ατατούρκ (Πατέρα της Τουρκίας και των Τούρκων) ο οποίος γεννήθηκε στις 19 Μαΐου 1861 και ξεκίνησε τον αφανισμό 353,000 Ελλήνων επιλέγοντας την ημέρα των γενεθλίων του την 19 Μαΐου του 1919 όταν έφτασε στις Ελληνικές μεγαλοπόλεις Σαμψούντα και Τραπεζούντα που βρίσκονται στα Τουρκικά παράλια του Εύξεινου Πόντου (γνωστού και ως Μαύρη Θάλασσα)… 
 
Δείτε και ακούστε όσα είπα ζωντανά στο YouTube, ως γιός Πόντιου εκ Ρωσίας πατέρα και Θρακιώτισας-Μικρασιάτισας Σμυρνιάς μητέρας, για τις συγκρούσεις διαμάχες Εξουσίας του Πρωθυπουργού Ελευθέριου Βενιζέλου και του Βασιλέα Κωνσταντίνου Α’ που είχαν ως κατάληξη την ιστορική «Μικρασιατική καταστροφή» ξεκινώντας στο 13ο λεπτό:

Δίκη χωρίς δικαιοσύνη; Η υπόθεση Τυχικού και το κρίσιμο ερώτημα

Η τροποποίηση του Καταστατικού Χάρτη της Εκκλησίας της Κύπρου επαναφέρει τα ερωτήματα για τη νομιμότητα της διαδικασίας κατά του Τυχικού, Δρ. Νικόδημος Γρηγορίου, Καθηγητής Νομικής.
 
Η υπόθεση του Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού δεν αποτελεί πλέον μια απλή εσωτερική εκκλησιαστική διαφορά. Έχει εξελιχθεί σε ζήτημα θεσμικής νομιμότητας, κανονικής τάξεως και σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων μέσα στην ίδια την Εκκλησία της Κύπρου. Και όσο περισσότερο επιχειρείται να παρουσιαστεί ως «κλειστό εκκλησιαστικό θέμα», τόσο περισσότερο αναδεικνύεται ως υπόθεση που αγγίζει το κράτος δικαίου, την κανονική παράδοση της Ορθοδοξίας και την ιστορική ευθύνη των εκκλησιαστικών ηγετών.
 
Οι καταγγελίες που διατυπώθηκαν για τη διαδικασία εκπτώσεως του Τυχικού είναι εξαιρετικά σοβαρές. Δεν πρόκειται μόνο για ισχυρισμούς περί αυθαίρετης διοικητικής μεταχείρισης. Γίνεται λόγος για καταπάτηση ιερών κανόνων, παραβίαση του Καταστατικού Χάρτη της Εκκλησίας της Κύπρου, στέρηση στοιχειωδών δικαιωμάτων υπεράσπισης και περιφρόνηση θεμελιωδών αρχών που κατοχυρώνονται τόσο στο Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας όσο και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
 
Το πλέον ανησυχητικό είναι ότι αυτές οι αιτιάσεις δεν περιορίζονται σε υποστηρικτές του Τυχικού ή σε κύκλους συναισθηματικά φορτισμένους. Διακεκριμένοι κανονολόγοι και νομικοί έχουν ήδη επισημάνει σοβαρές κανονικές και νομικές πλημμέλειες. Ακόμη σοβαρότερο, η ίδια η απόφαση της Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου επί της εκκλήτου αναφοράς φαίνεται — κατά την ερμηνεία πολλών — να επιβεβαιώνει ότι υπήρξαν ουσιώδη προβλήματα νομιμότητας και διαδικασίας.
 
Και ενώ εκκρεμούν πλέον προσφυγές ενώπιον του Ανώτατου και Συνταγματικού Δικαστηρίου, η Ιερά Σύνοδος της Κύπρου συγκαλείται για τροποποίηση του Καταστατικού Χάρτη. Εδώ ακριβώς γεννάται το μεγάλο και αναπόφευκτο ερώτημα:
Γιατί τώρα;
Γιατί επιχειρείται αλλαγή του νομικού και κανονικού πλαισίου αμέσως μετά από μια τόσο βαριά αμφισβητούμενη διαδικασία; Αν πράγματι όλα έγιναν σύννομα και κανονικά, ποια είναι η ανάγκη επείγουσας τροποποίησης; Και πώς να μη δημιουργηθεί στην κοινή γνώμη η εντύπωση ότι επιχειρείται εκ των υστέρων «θεραπεία» παρανομιών ή αποδυνάμωση των τεκμηρίων που θα αξιολογηθούν δικαστικά;
 
Στο δίκαιο — πολιτικό και εκκλησιαστικό — υπάρχει μια θεμελιώδης αρχή: κανένας δεν δικάζεται με νόμο μεταγενέστερο των πράξεων ή των διαδικασιών που τον αφορούν. Εάν η διαδικασία κατά του Τυχικού έγινε υπό συγκεκριμένο Καταστατικό Χάρτη, τότε με αυτόν θα κριθεί η νομιμότητά της. Καμία μεταγενέστερη τροποποίηση δεν μπορεί να σβήσει πιθανές ακυρότητες ούτε να εξαφανίσει ευθύνες. Αν υπήρξαν παραβιάσεις, αυτές παραμένουν. Και θα αξιολογηθούν τόσο από τα κυπριακά δικαστήρια όσο και, εφόσον χρειαστεί, από τα ευρωπαϊκά όργανα προστασίας ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
 
Η Εκκλησία όμως δεν είναι απλώς ένας διοικητικός οργανισμός. Δεν αρκεί να αναζητά νομικές διεξόδους. Οφείλει να υπηρετεί την αλήθεια, τη δικαιοσύνη και τη μετάνοια. Όταν μια εκκλησιαστική δίκη δημιουργεί στην κοινωνία την εντύπωση προειλημμένης αποφάσεως, όταν απουσιάζει η διαφάνεια και όταν η εξουσία εμφανίζεται να λειτουργεί τιμωρητικά αντί πατρικά, τότε τραυματίζεται όχι μόνο ένα πρόσωπο αλλά το ίδιο το κύρος της Εκκλησίας.
 
Η ιστορία της Εκκλησίας είναι γεμάτη από περιπτώσεις όπου σύνοδοι έσφαλαν, όπου πλειοψηφίες παρασύρθηκαν από προσωπικές σκοπιμότητες ή πολιτικές ισορροπίες, και όπου τελικά η αλήθεια αποκαταστάθηκε αργότερα — συχνά με βαρύ τίμημα για τους πρωταγωνιστές των αδικιών. Οι ιεροί κανόνες δεν θεσπίστηκαν για να υπηρετούν την εξουσία των ισχυρών αλλά για να προστατεύουν τη δικαιοσύνη και την εκκλησιαστική τάξη.
 
Γι’ αυτό και το ερώτημα προς τον Αρχιεπίσκοπο και τα μέλη της Συνόδου δεν είναι μόνο νομικό. Είναι βαθιά ηθικό και ιστορικό:
 
Πιστεύουν πραγματικά ότι μπορούν, με διοικητικές μεταβολές και θεσμικές τροποποιήσεις, να σβήσουν τις σκιές που βαραίνουν αυτή την υπόθεση; Πιστεύουν ότι η ιστορία δεν θα εξετάσει αν τηρήθηκαν οι κανόνες, αν ακούστηκε δίκαια ο κατηγορούμενος, αν υπήρξε εκκλησιαστική συνείδηση ή απλή επίδειξη εξουσίας;
 
Διότι στο τέλος, ούτε οι συσχετισμοί ούτε οι πλειοψηφίες σώζουν την αλήθεια. Η αλήθεια μένει. Και κρίνει.
 

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.