16 Απριλίου 2026
Γιατί διαφωνούμε για το ποιος νικάει και ποιος χάνει στον πόλεμο στο Ιράν
Μιχάλης Χαραλαμπίδης: «Η πολιτική ή είναι ιερή ή δεν είναι πολιτική»
Γράφει ο Θεοφάνης Μαλκίδης
Από την ομιλία του Θεοφάνη Μαλκίδη στην εκδήλωση για τον Μιχάλη Χαραλαμπίδη. Ένωση Ποντίων Σουρμένων, 15 Απριλίου 2026.
Λόγος Ελληνικός
«Πάντοτε πίστευα και η ιστορία μου έδινε δίκαιο, ότι η Ελλάδα μπορεί να γίνει κέντρο μορφωτικό του κόσμου, όχι μόνο για το χθες αλλά για το αύριο», είχε αναφέρει ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης, μιλώντας πριν μερικά χρόνια στον ίδιο χώρο που βρισκόμαστε και εμείς απόψε, τιμώντας τη μνήμη και το έργο του, εδώ στην ιστορική Ένωση Ποντίων Σουρμένων.
Ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης (Αλεξανδρούπολη 1951- Αθήνα 2024), έγραψε και ανέδειξε, θεμελίωσε και υπερασπίστηκε με συνέπεια την ανάγκη για την ανάδειξη της Γενοκτονίας, την κρίση του κεμαλισμού και το τουρκικό πρόβλημα, την απελευθέρωση των λαών της Μιράς Ασίας, την ενδογενή πολιτική και ανάπτυξη, την ιστορική και πολιτισμική αυτογνωσία, την κοινωνική δικαιοσύνη. Η βαθιά γνώση της Ελληνικότητας, της ιστορίας, η σύνθεση πολιτικής, φιλοσοφίας και κοινωνιολογίας, τον οδήγησε στη δημιουργία μίας ολοκληρωμένης (πολιτικής) πρότασης για τον Ελληνισμό.
Παρότι πολλοί προσπάθησαν να τον απομονώσουν και να τον εξαφανίσουν από την επίσημη πολιτική σκηνή, αποτέλεσε και (θα) αποτελεί σημείο αναφοράς για όσους αναζήτησαν και (θα) συνεχίζουν να αναζητούν μία διαφορετική οδό για τον Ελληνισμό, με βάση την πολιτική, το ελληνικό ιστορικό και πολιτισμικό βάθος, τη συλλογική μνήμη, την αυτόχθονη σκέψη και την ανάγκη και αίτημα για ουσιαστική αναγέννηση του Ελληνισμού.
Ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης υπήρξε μια πολυσχιδής προσωπικότητα η οποία άφησε ανεξίτηλο το στίγμα της στην πνευματική, πολιτική και κοινωνική ζωή του Ελληνισμού και κατά γενική ομολογία ήταν ένας σημαντικός διανοούμενος, συγγραφέας, πολιτικός.
Η σκέψη του χαρακτηρίστηκε από μια βαθιά πατριωτική συνείδηση, συνδυασμένη με μια κριτική ματιά στις παθογένειες της ελληνικής πολιτικής, οικονομίας και κοινωνίας. Υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής της αποκέντρωσης καθώς και της περιφερειακής και ισόρροπης ανάπτυξης, αναδεικνύοντας το προβληματικό, χρεοβόρο, παρασιτικό κράτος των Αθηνών, πιστεύοντας στη δυναμική και την αναγέννηση της ελληνικής περιφέρειας. Το συγγραφικό του έργο, πλούσιο και πολυδιάστατο, περιλαμβάνει βιβλία, μελέτες, άρθρα, δοκίμια και δημοσιεύσεις στο γραπτό και ηλεκτρονικό τύπο, συνεντεύξεις σε ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς (όπου αυτό ήταν επιτρεπτό…) με αντικείμενο τα εθνικά θέματα, τη Γενοκτονία, τη Μακεδονία, τον Πόντο και τη Μικρά Ασία, τον Ελληνισμό της Μεγάλης Ελλάδας, τις πόλεις και την ανάπτυξη, τον τουρισμό, τον αγροτικό και διατροφικό τομέα, για την πολιτική και τα κόμματα.
Μαζί με την πνευματική του παραγωγή, ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης είχε ενεργό πολιτική δράση. Υπήρξε ιδρυτικό στέλεχος του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος μέλος της ομάδας που συνέγραψε την ιδρυτική του διακήρυξη, εκλεγμένο για δεκαετίες στα κομματικά όργανα και αγωνίστηκε για τις ιδέες του και την προώθηση της Ελληνικότητας με συνέπεια και ανιδιοτέλεια, έχοντας πάντα ως γνώμονα το συλλογικό συμφέρον. Αποχώρησε από το δημιούργημά του, έχοντας γνώση ότι το κράτος, το κόμμα, δεν είναι όχημα για καριέρα, πλουτισμό.
Η ιδιαίτερη γραφή του, η συνεχή του δράση, η πλούσια πολιτική του προσφορά, ο ασκητικός του βίος- είχε μηδενικό πόθεν έσχες- συγκροτούν, μεταξύ των άλλων, τα στοιχεία της μοναδικής του προσωπικότητας: ευγένεια και ήθος, αυστηρότητα και δικαιοσύνη, μεγαλοψυχία και φιλία, ιδέες και επιμονή, εντιμότητα και ανιδιοτέλεια, αξιοπρέπεια και θάρρος, ανδρεία, αγάπη και Ελληνικότητα. Καθοριστική είναι η (προφητική όπως ονομάστηκε) ομιλία του στο 4ο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ το 1996, ομιλία στην οποία αναφέρθηκε, προέβλεψε- αρκετοί έγραψαν ότι προφήτεψε- την οικονομική κρίση στην Ελλάδα: «Στο τέλος του κύκλου το 2004 ή το 2010 η Ελλάδα, αυτό που ονομάζω Τουρκομπαρόκ», θα γίνει «Βιλαέτι ή Γερμανικό Λάντερ». Ανέφερε ότι η Ελλάδα θα πρέπει να θέσει στην ακριβή της διάσταση το Τουρκικό πρόβλημα, ονοματίζοντας τη μήτρα της ανωμαλίας στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου και της Μικράς Ασίας: «Δεν υπάρχει Κυπριακό πρόβλημα, δεν υπάρχει πρόβλημα Αιγαίου, δεν υπάρχει πρόβλημα Θράκης υπάρχει ένα πρόβλημα: Το τουρκικό πρόβλημα.Και αυτό πρέπει να λυθεί με βάση τις αρχές, τις αξίες, και τα ιδανικά που αποτέλεσαν τα θεμέλια των ευρωπαϊκών δημοκρατιών.
Η 19η Μαΐου
Μία εκ των κορυφαίων δραστηριοτήτων του, αφορά την ανάδειξη της Γενοκτονίας του Ελληνισμού, του μαζικού εγκλήματος εναντίον των Ελληνίδων και των Ελλήνων από την Τουρκία. Το 1985 μαζί με άλλους συναθλητές του, όπως του άρεσε να λέει, ιδρύει το Κέντρο Ποντιακών Μελετών και το 1986 δημοσιεύει το κείμενο του «Πόντιοι. Δικαίωμα στη Μνήμη», το οποίος όπως αναφέρει « άλλαξε την ποντιακή ιστορία. Δύο χρόνια μετά τον Αύγουστο του 1988 στο Δεύτερο Παγκόσμιο Ποντιακό Συνέδριο πρότεινα την 19η Μαΐου ως ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων».
Το 1988 στο Β΄ Παγκόσμιο Ποντιακό Συνέδριο, εκτός από την αναγνώριση της Γενοκτονίας, αίτημα για το οποίο «κάθε λαός έχει δικαίωμα να απαιτεί με επιμονή την επίσημη αναγνώριση των αδικημάτων που διαπράχθηκαν εναντίον του». Την 24η Φεβρουαρίου 1994 η Βουλή των Ελλήνων υλοποιεί την πρότασή και καθιερώνει τη 19η Μαΐου ως «Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου».
Συνεχίζει τις πρωτοβουλίες του, θέτει στη συνέχεια το Ποντιακό στον ΟΗΕ, αλλά και στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη. Μάλιστα αρκετές από τις παρεμβάσεις του είχαν σαν αποτέλεσμα την αναγνώριση της Γενοκτονίας από κοινοβούλια, καθώς και από φορείς σε όλον τον πλανήτη (Σουηδία, Αρμενία, ΗΠΑ, Καναδάς, Ιταλία, κ.ά). Η Τουρκία τον θεωρεί τον υπ΄ αριθμόν ένα εχθρό της, τον επικηρύσσει και όλο και πιο συχνά σενάρια δολοφονίας του έρχονται στην επιφάνεια.
Η καθοριστική συμβολή
Ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης πρότεινε με το προσωπικό του παράδειγμα, ένα διαφορετικό πολιτικό και αναπτυξιακό πρότυπο στην Ελλάδα, στηριγμένο στην αυτόχθονη σκέψη, στην τοπική παραγωγή, την παράδοση και τον πολιτισμό.
Διατύπωσε έντονη κριτική στις ελίτ και τα (μη) κόμματα όπως τα αποκαλούσε της μεταπολίτευσης, στην εξάρτηση της χώρας και υποστήριξε την ανάγκη για μια εθνική στρατηγική ανεξαρτησίας και αυτονομίας.
Προώθησε το ζήτημα της Γενοκτονίας, ανάδειξε το Τουρκικό πρόβλημα, επαναδιατύπωσε το νέο Ανατολικό Ζήτημα, τονίζοντας τη σημασία της ιστορικής μνήμης και της αποκατάστασης της αλήθειας.
Αντιπροσωπεύοντας μια κριτική, αυτόνομη και πατριωτική φωνή στην ελληνική πολιτική και διανόηση, φωνή η οποία αν και συχνά αγνοήθηκε, συκοφαντήθηκε, λοιδορήθηκε, απομονώθηκε ή περιθωριοποιήθηκε, η σκέψη του και η δράση του όχι απλώς δικαιώθηκε αλλά είναι προκλητικά επίκαιρη, ιδίως σε περιόδους κρίσης και αναζήτησης νέων μοντέλων ανάπτυξης και εθνικής αυτογνωσίας.
Ο λόγος, η πράξη, το έργο του Μιχάλης Χαραλαμπίδης άφησε μια μεγάλη κληρονομιά στην ελληνική πνευματική και πολιτική σκηνή, αναδεικνύοντάς τον ως μια προσωπικότητα με βαθιά επίδραση και διαρκή αξία.
Ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης στην Ένωση Ποντίων Σουρμένων
Μέχρι το θάνατό του, ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης η εμβληματική φυσιογνωμία του Ποντιακού Ελληνισμού και της πολιτικής σκέψης στην Ελλάδα, διατηρούσε μια βαθιά σχέση με την Ένωση Ποντίων Σουρμένων, με ένα ζωντανό χώρο μνήμης του Ελληνισμού.
Η σχέση αυτή δεν ήταν τυπική, αλλά βασιζόταν σε κοινούς αγώνες για την ανάδειξη του ποντιακού ζητήματος και την προστασία της ιστορικής μνήμης.
Για τον Μιχάλη Χαραλαμπίδη η Ένωση αποτελούσε μια σταθερή βάση συνεργασίας και ως ένας ιστορικός προσφυγικός οικισμός, συμβόλιζαν για εκείνον τη ζωντανή συνέχεια του Ποντιακού πολιτισμού στον ελλαδικό χώρο. Με την Ένωση υπήρξαν συναθλητές, σε πλήθος πρωτοβουλιών που αφορούσαν τη διεθνοποίηση της Γενοκτονίας και η Ένωση ήταν από τους θερμότερους υποστηρικτές της πρότασής του, η οποία οδήγησε το 1994 στην αναγνώριση, από τη Βουλή των Ελλήνων, της 19ης Μαΐου ως Ημέρας Μνήμης.
Μετά τον θάνατό του, η σχέση αυτή σφραγίστηκε με έναν ιδιαίτερα συγκινητικό τρόπο. Αρχικώς, οι εκδηλώσεις της Ένωσης τον Απρίλιο του 2025 ήταν αφιερωμένες στη μνήμη του, εκδηλώσεις οι οποίες ξεκίνησαν με την ημερίδα με τίτλο «Το Νέο Ανατολικό Ζήτημα. Από το Δικαίωμα στη Μνήμη, στην 19η Μαΐου ως Διεθνή Ημέρα Θυμάτων του Κεμαλισμού». Στην ημερίδα μίλησαν συναθλητές του από τους λαούς για τους οποίους αγωνίστηκε ανιδιοτελώς σε όλη του τη ζωή: Έλληνες, Αρμένιοι, Ασσύριοι, Κούρδοι, Άραβες.
Ωστόσο η πράξη που έδωσε μία άλλη διάσταση στη μακροχρόνια αυτή σχέση ήταν τον Οκτώβριο του 2025, όταν η οικογένεια του Μιχάλη Χαραλαμπίδη δώρισε στην Ένωση Ποντίων Σουρμένων ένα σημαντικό μέρος της βιβλιοθήκης του καθώς και προσωπικά του είδη.
Η δωρεά περιλαμβάνει βιβλία που αντικατοπτρίζουν το πνευματικό και πολιτικό του έργο, καθώς και προσωπικά είδη, χειρόγραφα και κειμήλια που συνδέονται άμεσα με τη ζωή και τον αγώνα του. Τα βιβλία και τα προσωπικά του αντικείμενα βρίσκονται στη νέα πτέρυγα στο Ιστορικό και Λαογραφικό Ποντιακό Μουσείο, καθιστώντας τα επισκέψιμα στο κοινό. Η συμβολή του Μιχάλη Χαραλαμπίδη στην πατρίδα είναι πλέον κτήμα όλων των Ελληνίδων και των Ελλήνων.
Στην Ελλάδα ανέκαθεν περιπλέκονται γλουτοί…
Επιστολή διαμαρτυρίας ηλικιωμένου
Ο αρχαιοέλλην φιλόσοφος Αριστοτέλης έλεγεν ότι "ο άνθρωπος είναι φύσει ζώον πολιτικόν"! Αλλ' εις την Ελλάδα του 2026 ο άνθρωπος είναι φύσει ζώον... ψηφιακόν!
Ψηφιακό ευρώ: Σε εφαρμογή μέχρι το 2029 – Ποια τα ενδιάμεσα στάδια υλοποίησης
- Η ενίσχυση της τεχνικής ετοιμότητας μέσω της ανάπτυξης των απαραίτητων υποδομών και προτύπων.
- Η προετοιμασία πιλοτικών εφαρμογών.
- Η εντατικοποίηση της συνεργασίας με τους φορείς της αγοράς για την ολοκλήρωση του πλαισίου κανόνων.
ΤΟ ΔΙΑΖΥΓΙΟ
Γράφει ο Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης – Αμφικτύων
Ύστερα από ογδόντα δύο χρόνια συμβίωσης,
ο καουμπόι με την Ευρούλα πάνε για διαζύγιο.
Προέκυψε και για τους δυο πρόβλημα επιβίωσης,
εκείνος τα έξοδά του θέλει να μειώσει,
κι εκείνη τα δικά της πια μόνη να πληρώνει,
και όχι στον καουμπόι να τα χρεώνει.
Κι αυτή σε καλλυντικά να τα ξοδεύει,
πολυτελώς να ζει και να τον κοροϊδεύει,
πως είναι άξεστος, τραχύς και απότομος,
αλαζόνας και απρόσιτος, γνωστός σε όλο τον κόσμο.
Σε δουλεία την κρατάει επί μακρόν,
και της κάνει το βίο αβίωτο με φόρους βαρείς.
Τώρα ζητάει και πανωπροίκι,
δεν φτάνουν οι βάσεις που ’χει στη γη της χτίσει.
Τώρα και το τεράστιο οικόπεδό της ζητάει,
στα βόρεια περάσματα για να περνάει,
της βάζει όρους την ενέργεια απ’ αυτόν να αγοράζει,
και στους πολέμους που αρχίζει να τον ακολουθεί πειθήνια.
Συνεχώς τη βρίζει και την εξευτελίζει,
ζιζάνια σπέρνει και διχόνοιες,
ανάβει έριδες βαθιές και υποχθόνιες.
Μια ζωή σκλάβα την κρατάει,
και συνεχώς τη δέρνει,
της κακομιλάει και σαν κουρέλι πίσω του τη σέρνει.
Τώρα ο καουμπόης έχει πια γεράσει,
έχασε τα πλούτη του και την παλιά του αίγλη.
Αυτά και άλλα είδε η Ευρούλα,
και μπαϊράκι σήκωσε η εξυπνούλα.
Φλερτάρει τώρα με τον Σι και με τον Περσέα,
και στο Ορμούζ στέλνει καράβια πέρα ως πέρα.
Χωρίς τον καουμπόι, τον Οβριό και τον Πέρση,
πώς θα σταθεί — μονάχα αυτή το ξέρει.
Η μάνα της στη διπλωματία την έκανε ξεφτέρι,
κι έχει και τον Πάπα που την ευλογεί στο χέρι.
Μα ο αντίχριστος καουμπόης πια δεν της είναι προσφιλής,
της φαίνεται βαρύς, σκληρός και μισητός.
Είκοσι εννέα έχει εραστές,
μα όλοι τους αδύνατοι σαν σκιές,
με γνώση ενός κοκόρου, λίγη και ρηχή,
και ξεχνούν πριν στεγνώσει η υπογραφή.
Η Ευρούλα από γένος ήταν ξακουστό,
με βασίλισσες, στρατηγούς και σόι τρανό,
κι από την Αθήνα κουβαλά τον Σωκράτη,
λόγο σοφό, βαρύ και γεμάτο κάτι.
Αυτή θήλασε τον καουμπόι το πρώτο γάλα,
και τον βοήθησε να φτιάξει πλούτη μεγάλα.
Το παιδί έγινε εργατικό και παλληκαράς,
μα ξέφυγε σε δρόμους σκληρούς και σκοτεινούς.
Εκστρατείες, αρπαγές και χρήμα πολύ,
έφτιαξε αεροπλάνα και ταξίδεψε ως το διάστημα κι εκεί.
Μοίραζε και λεφτά στη φτωχολογιά,
κι άνοιξε πόρτες σε πλήθη και σε ξενιτιά.
Μα τώρα έχει γεράσει ο παιδαράς,
και κάνει ανοησίες και σφάλματα βαριά.
Μπλέχτηκε με παρέες εγκληματικές,
που τον φόνο τον βαφτίζουν πράξεις ηρωικές.
Κάνει πολέμους που δεν έπρεπε να κάνει,
την οικογένειά του όλη την έχει τρελάνει,
γιατί ζει μέσα σε μεγάλη πλάνη,
και την ανθρωπότητα βαριά τη βασανίζει.
Όποιος του αντιμιλήσει, τον σημαδεύει,
με τα πιστόλια του τον απειλεί και τον παιδεύει.
Ακόμα και τον Πάπα δεν διστάζει να απειλεί,
σαν να ’χει χάσει πια τη λογική.
Κατόπιν τούτου ο χωρισμός είναι οριστικός,
με διαζύγιο φαινομενικά συναινετικό.
Μα το δέσιμό τους μένει και θα διαρκεί,
ο καουμπόης με την Ευρούλα — την ελευθερία τους θα χαίρονται μαζί στην ίδια ακτή.
δεμένοι με συμφέροντα και κοινή ιστορική γραμμή.
http://www.amphiktyon.blogspot.com
Οι φοβερές διώξεις των Χριστιανών στη Συρία
Δελτία Τύπου της ΝΙΚΗΣ για τον διορισμό Λαζαρίδη, την διαχείριση τους αφθώδους πυρετού στην Λέσβο και την συνέντευξη Νατσιού.
- Ενίσχυση των κτηνιατρικών υπηρεσιών με επαρκές εξειδικευμένο προσωπικό.
- Συγκρότηση ειδικών κλιμακίων για την επιτόπια διαχείριση της κρίσης.
- Θέσπιση σαφών πρωτοκόλλων βιοασφάλειας για την προστασία της παραγωγής.
- Λύση για τις αδιάθετες ποσότητες γάλακτος.
- Οικονομική ενίσχυση των πληττόμενων παραγωγών και επιχειρήσεων.
Πάσχα: «Ἐὰν μὴ ἴδω…» – Ψηλαφώντας την Αναστάσιμη αλήθεια από τον Θωμά ως τις μέρες μας
Αυτά ήταν τα δύσπιστα λόγια του αποστόλου Θωμά, όταν οι υπόλοιποι μαθητές του είπαν πανευτυχείς ότι «εωράκαμεν τὸν Κύριον», είδαμε τον αναστημένο Ιησού. Ο πολυεύσπλαγχνος Θεός άφησε την Ανάσταση Του ως παρακαταθήκη σωτηρίας, όχι μόνο για τους εύπιστους, αλλά και για τους δύσπιστους, εκείνους που ζητούν ψηλαφητά τεκμήρια.
Κι εμείς ως άνθρωποι με αδύναμη πίστη, ψηλαφίζουμε ως σήμερα την αναστάσιμη αλήθεια μέσα από άπειρες αποδείξεις που οικονομεί για εμάς ο Θεός. Ψηλαφίζουμε την Ανάσταση μέσα από τους σύγχρονους αγίους που οι ζωές τους μας δείχνουν τη διαχρονικότητα και την αξιοπιστία του Ευαγγελίου.
Ψηλαφίζουμε την Ανάσταση μέσα από τα ακατάπαυστα θαύματα αγίων, είτε εν ζωή – είτε κεκοιμημένοι αιώνες πίσω: θεραπείες νοσημάτων, λύσεις προβλημάτων, θαυμαστές τεκνογονίες, σωτήριες επεμβάσεις σε κινδύνους, διορατικά χαρίσματα, προορατικές αποκαλύψεις, λείψανα που θαυματουργούν και ευωδιάζουν, εικόνες που εκδηλώνουν υπέρλογα φαινόμενα.
Ψηλαφίζουμε την Ανάσταση μέσα από προφητείες που συνεχώς εκπληρώνονται και φανερώνουν την άχρονη θωριά του Θεού και την αφυπνιστική φροντίδα Του για τη σωτηρία όλων μας.
Ψηλαφίζουμε την Ανάσταση μέσα από την ανακαίνιση του παλαιού εαυτού μας που μας εξασφαλίζουν τα ιερά μυστήρια της Ορθοδοξίας. Η ίδια η ψυχή μας νιώθει να αναπνέει και να ζωοποιείται μέσα από τα μυστήρια, πληροφορώντας μας ότι αυτή είναι η φυσική κλίση του ανθρώπου, να ενώνεται συνεχώς με τον Χριστό και να συμμετέχει από τούτη τη ζωή στην αιώνια Βασιλεία Του.
Ψηλαφίζουμε την Ανάσταση μέσα από την παντοτινή ζωή της Εκκλησίας μας, που ούτε διωγμοί, ούτε αιρέσεις, ούτε αντίθεα καθεστώτα, ούτε πόλεμοι, ούτε ο ίδιος ο διάβολος δεν καταφέρνει να γκρεμίσει το οικοδόμημά της, έως της συντελείας του αιώνος.
Ψηλαφίζουμε την Ανάσταση μέσα από τους άπειρους μάρτυρες που έχυσαν το αίμα τους ομολογώντας αυτήν την αλήθεια, και μέσα από όλες τις άγιες ψυχές που ασκήτεψαν στις ερημιές, και μέσα από τους υπέρκαλους ύμνους που μέθυσαν από αυτήν την εγνωσμένη δόξα, και μέσα από τα θεολογικά βάθη των Πατέρων που ανέσυραν αναστάσιμα διαμάντια.
Ψηλαφίζουμε την Ανάσταση παρατηρώντας και τη διαχρονική λύσσα κατά του αναστημένου Χριστού. Εξετάζοντας τις εωσφορικές βλέψεις των εξουσιαστών της γης, πιστοποιούμε κάθε μέρα ότι ο Αντικείμενος είναι υπαρκτός και το κακό εργάζεται πυρετωδώς για να οδηγεί ψυχές στην απώλεια. Διακρίνουμε ότι πάνω απ’ όλα εχθρεύονται τον αναστημένο Ιησού, γιατί Εκείνος είναι η μοναδική αλήθεια.
Είμαστε ευλογημένοι αλλά και αδικαιολόγητοι συνάμα. Ευλογημένοι διότι ο Θεός φρόντισε να γεμίσει τον κόσμο με τους καρπούς της Αναστάσεως, ώστε να γευόμαστε αυτή τη νίκη κάθε φορά που την ψηλαφίζουμε. Και εντελώς αδικαιολόγητοι αν αφήσουμε σε αχρηστία αυτά τα αγιοπνευματικά εφόδια, εμμένοντας στη δυσπιστία και την αμετανοησία.
Ευχή μας να παραμένουμε σε όλον μας το βίο «Ανάστασιν Χριστού θεασάμενοι», σαν να γίναμε δηλαδή προσωπικοί μάρτυρες της αγίας και ενδόξου Αναστάσεως.
Χριστός Ανέστη!
Καλό Πάσχα!
15 Απριλίου 2026
Τα ευρωπαϊκά κονδύλια δεν είναι ουδέτερα: Όταν το χρήμα δοκιμάζει τη συνείδηση της Εκκλησίας
Με αφορμή την (ορθή) τοποθέτηση της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος «για τον ομόφυλο γάμο και την ομόφυλη γονεϊκότητα», λόγω της πρόσφατης απόφασης του ΣτΕ που έκρινε συνταγματικό το ν. 5089/2024, θέλω να καταθέσω τις παρακάτω σκέψεις και παρατηρήσεις μου, με όλο το σεβασμό στην μεγάλη αποστολή και προσφορά των ορθόδοξων εκκλησιαστικών ιδρυμάτων.
Γράφει ο Γεώργιος Αποστολάκης
Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότερα εκκλησιαστικά ιδρύματα και μοναστήρια, εντός και εκτός του Αγίου Όρους, εντάσσονται σε ευρωπαϊκά προγράμματα χρηματοδότησης. ΕΣΠΑ, Ταμείο Ανάκαμψης, έργα αποκατάστασης, υποδομές, πολιτιστικές δράσεις.
Επιφανειακά, όλα δείχνουν θετικά. Ποιος θα μπορούσε να είναι αντίθετος στην ενίσχυση της παράδοσης;
Κι όμως, το ερώτημα δεν είναι οικονομικό. Είναι πνευματικό.
1.- Οι όροι που δεν φαίνονται, αλλά δεσμεύουν
Κάθε ευρωπαϊκή χρηματοδότηση συνοδεύεται από σαφείς δεσμεύσεις: σεβασμός των «θεμελιωδών δικαιωμάτων», πολιτικές «μη διάκρισης», προώθηση «συμπερίληψης».
Στις συμβάσεις χρηματοδότησης μέσω ΕΣΠΑ 2021-2027 και του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (Ελλάδα 2.0), δεν υπάρχει συνήθως ένας ειδικός όρος που να αναφέρει ονομαστικά ότι υπάρχει υποχρέωση του χρηματοδοτούμενου εκκλησιαστικού νομικού προσώπου ή κάποιας Μονής εντός ή εκτός του Αγίου Όρους, να σέβεται τη «νομοθεσία για ΛΟΑΤΚΙ».
Ωστόσο, περιλαμβάνονται αυστηρές οριζόντιες ρήτρες που δεσμεύουν τον χρηματοδοτούμενο στον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και στην αποφυγή κάθε μορφής διάκρισης.
Συγκεκριμένα, οι υποχρεώσεις που απορρέουν από την υπογραφή της σύμβασης χρηματοδότησης περιλαμβάνουν:
α) Τήρηση της Αρχής της Μη Διάκρισης: Κάθε επένδυση πρέπει να συμμορφώνεται με τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, ο οποίος απαγορεύει ρητά τις διακρίσεις λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού.
β) Συμμόρφωση με την Εργατική Νομοθεσία: Οι επιχειρήσεις δεσμεύονται να τηρούν τον Ν. 4443/2016 και τον Ν. 3304/2005, οι οποίοι απαγορεύουν τις διακρίσεις στην απασχόληση και την εργασία, συμπεριλαμβανομένων αυτών που αφορούν τον σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα φύλου.
γ) Προώθηση της Ισότητας: Σε πολλά προγράμματα, ειδικά του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ+), η προώθηση της ισότητας και η καταπολέμηση του αποκλεισμού ευάλωτων ομάδων αποτελούν κριτήριο επιλεξιμότητας ή βαθμολόγησης της πρότασης.
δ) Δήλωση Πολιτικής για τα Θεμελιώδη Δικαιώματα: Στο πλαίσιο του νέου ΕΣΠΑ, η Ελλάδα έχει εκδώσει συγκεκριμένη Δήλωση Πολιτικής που διασφαλίζει ότι όλα τα έργα σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, στα οποία περιλαμβάνονται και αυτά της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας.
ε) Diversity Label (Σήμα Διαφορετικότητας): Προαιρετικά, μέσω του Ν. 4837/2021, ενθαρρύνονται οι επιχειρήσεις να υιοθετούν πολιτικές συμπερίληψης, κάτι που συχνά μοριοδοτείται θετικά σε συγκεκριμένες προσκλήσεις χρηματοδότησης.
Εν κατακλείδι, ενώ ο όρος «ΛΟΑΤΚΙ» μπορεί να μην αναγράφεται αυτολεξεί στο σώμα κάθε σύμβασης, η γενική ρήτρα περί μη διάκρισης και σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων καλύπτει πλήρως τη συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα και η παραβίασή της μπορεί να οδηγήσει σε κυρώσεις ή επιστροφή της χρηματοδότησης.
Υπενθυμίζουμε ότι η θρησκεία και οι πεποιθήσεις περιλαμβάνονται ρητά στις απαγορευμένες διακρίσεις σύμφωνα με την ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία (Ν. 4443/2016 και Οδηγία 2000/78/ΕΚ).
Αυτό σημαίνει ότι ο φορέας υλοποίησης (η Εκκλησία, η Μονή ή η Ιερά Κοινότητα) δεσμεύεται τυπικά και ουσιαστικά να μην ασκεί διακρίσεις λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού ή ταυτότητας φύλου ή θρησκείας και πεποιθήσεων στο πλαίσιο του έργου (π.χ. προσλήψεις εργατών, επιλογή αναδόχων).
Ειδικά για το Άγιον Όρος, είναι γνωστό ότι για πρόσφατα έργα έχουν εγκριθεί κονδύλια ύψους άνω των 100 εκατ. ευρώ για την αποκατάσταση κτιρίων, δικτύων και λιμανιών. Οι συμβάσεις αυτές περιέχουν τη Δήλωση Πολιτικής για τα Θεμελιώδη Δικαιώματα, η οποία καλύπτει και τα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας ως μέρος της γενικής προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ωστόσο, πρέπει θετικά να επισημανθεί και το Ειδικό Καθεστώς του Αγίου Όρους (Άβατο). Έτσι, παρά τις οριζόντιες ρήτρες της ΕΕ, το Άγιο Όρος απολαμβάνει ειδικές εξαιρέσεις βάσει του Άρθρου 105 του Συντάγματος και της Συνθήκης Προσχώρησης της Ελλάδας στην ΕΕ (Κοινή Δήλωση αρ. 4). Αυτό επιτρέπει τη διατήρηση του «Αβάτου» (αποκλεισμός γυναικών), το οποίο θεωρείται νόμιμη εξαίρεση από τις αρχές περί ισότητας φύλου για λόγους θρησκευτικής ελευθερίας και παράδοσης.
Έχουν υποβληθεί επανειλημμένα ερωτήσεις στο Ευρωκοινοβούλιο (π.χ. από τον ευρωβουλευτή Gianni Vattimo το 2001) που υποστηρίζουν ότι η απαγόρευση εισόδου στις γυναίκες παραβιάζει την αρχή της ισότητας και της ελεύθερης κυκλοφορίας, ειδικά εφόσον το Άγιο Όρος λαμβάνει κοινοτικά κονδύλια για τη συντήρησή του.
Όμως, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα δικαστήρια αναγνωρίζουν το ειδικό καθεστώς του Αγίου Όρους (βάσει της Κοινής Δήλωσης αρ. 4 της Συνθήκης Προσχώρησης της Ελλάδας), θεωρώντας ότι το Άβατο προστατεύεται για λόγους θρησκευτικής ελευθερίας και παράδοσης, υπερισχύοντας των γενικών κανόνων περί μη διάκρισης λόγω φύλου.
2.- Συνέπειες, αν δεν υπάρξει συμμόρφωση
Οι όροι αυτοί δεν είναι τυπικοί. Είναι ουσιαστικοί. Και η παραβίασή τους συνεπάγεται κυρώσεις, ακόμη και επιστροφή των χρημάτων.
Έτσι, στο πλαίσιο των προγραμμάτων ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανάκαμψης, η παραβίαση των παραπάνω οριζόντιων αρχών (όπως ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων και η μη διάκριση) ενεργοποιεί έναν αυστηρό μηχανισμό ελέγχου.
Για τα εκκλησιαστικά έργα που χρηματοδοτούνται είτε στο Άγιο Όρος είτε εκτός Αγίου Όρους, οι προβλεπόμενες κυρώσεις σε περίπτωση καταγγελίας ή διαπίστωσης παραβίασης είναι οι εξής:
α) Δημοσιονομική Διόρθωση (Επιστροφή Χρημάτων): Εάν αποδειχθεί ότι ο δικαιούχος (π.χ. μια Μονή) παραβίασε τις αρχές περί μη διάκρισης κατά την εκτέλεση του έργου (π.χ. σε προσλήψεις προσωπικού ή ανάθεση συμβάσεων), η Διαχειριστική Αρχή μπορεί να επιβάλει την ολική ή μερική επιστροφή της χρηματοδότησης ως «αχρεωστήτως καταβληθείσα».
β) Διακοπή Χρηματοδότησης: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει το δικαίωμα να αναστείλει τις πληρωμές προς το συγκεκριμένο κράτος-μέλος ή το συγκεκριμένο πρόγραμμα, εάν κριθεί ότι δεν διασφαλίζεται ο σεβασμός του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων ΛΟΑΤΚΙ+).
γ) Αποκλεισμός από Μελλοντικά Προγράμματα: Μια σοβαρή παραβίαση των όρων της σύμβασης μπορεί να οδηγήσει στον προσωρινό ή μόνιμο αποκλεισμό του φορέα από μελλοντικές προσκλήσεις χρηματοδότησης.
δ) Διοικητικές και Ποινικές Κυρώσεις: Πέρα από τα οικονομικά μέτρα, εάν η διάκριση συνιστά παραβίαση της εργατικής νομοθεσίας (Ν. 4443/2016), επιβάλλονται πρόστιμα από την Επιθεώρηση Εργασίας ή την Αρχή Διαφάνειας.
Αυτό σημαίνει ότι κάθε μοναστήρι ή εκκλησιαστικός φορέας που εντάσσεται σε τέτοια προγράμματα: δεν λαμβάνει απλώς χρήματα. Αποδέχεται ένα πλαίσιο.
3.- Το κρίσιμο σημείο: ουδετερότητα ή κατεύθυνση;
Θεωρητικά, οι όροι αυτοί παρουσιάζονται ως «ουδέτεροι»: ποιος μπορεί να είναι κατά της ισότητας ή της μη διάκρισης;
Στην πράξη όμως, οι έννοιες αυτές δεν είναι ουδέτερες. Εντάσσονται σε ένα συγκεκριμένο ιδεολογικό και πολιτικό πλαίσιο, το οποίο διαμορφώνεται σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης και διεθνών ελίτ. Και αυτό το πλαίσιο: δεν περιορίζεται στην αποφυγή αδικιών, αλλά τείνει να κανονικοποιεί συγκεκριμένες αντιλήψεις για τον άνθρωπο, το φύλο και την ανθρώπινη φύση. Αυτό το πλαίσιο οριοθετείται από τις επιδιώξεις μιας ατζέντας και εν προκειμένω της woke ατζέντας.
4.- Η σιωπηλή μετατόπιση
Εδώ βρίσκεται το πρόβλημα και είναι βαθύ.
Όταν ένα εκκλησιαστικό ίδρυμα αποδέχεται αυτούς τους όρους, λειτουργεί εντός αυτού του πλαισίου και προσαρμόζει πρακτικές για να μην συγκρουστεί με αυτό, τότε, έστω και άθελά του, συμβάλλει στη σταδιακή εμπέδωση αυτής της κατεύθυνσης.
Όχι με διακηρύξεις. Αλλά με συμμετοχή. Και η συμμετοχή, πολλές φορές, είναι πιο ισχυρή από τη ρητορική.
5.- Το θεολογικό όριο
Η Εκκλησία, και πολύ περισσότερο τα μοναστήρια, δεν είναι απλοί οργανισμοί.
Δεν υπάρχουν για να διαχειρίζονται έργα. Υπάρχουν για να υπηρετούν την αλήθεια. Και η ορθόδοξη παράδοση είναι σαφής σε θεμελιώδη ζητήματα ανθρωπολογίας και ήθους.
Όταν λοιπόν εισάγονται, έστω έμμεσα, πλαίσια που αντιμετωπίζουν κάθε σεξουαλική επιλογή ως ισοδύναμη, προωθούν ακόμη την κανονικοποίηση πρακτικών ασύμβατων με την εκκλησιαστική διδασκαλία, τότε τίθεται ένα κρίσιμο ερώτημα: μπορεί ένα πνευματικό ίδρυμα να συμμετέχει σε ένα τέτοιο πλαίσιο χωρίς να αλλοιώνεται;
6.- Το μεγάλο λάθος: «ο καλός σκοπός»
Συχνά προβάλλεται το επιχείρημα: «παίρνουμε τα χρήματα για καλό σκοπό».
Αλλά η ιστορία της Εκκλησίας διδάσκει κάτι διαφορετικό: Ο καλός σκοπός δεν αγιάζει κάθε μέσο. Αντίθετα, πολλές φορές: το μέσο είναι αυτό που αλλοιώνει τον σκοπό.
7.- Η κραυγαλέα αντίφαση
Την ίδια στιγμή που εκκλησιαστικοί θεσμοί, Ιερά Σύνοδος, Άγιον Όρος, διακηρύσσουν (και ορθώς) δημόσια την αντίθεσή τους στον ομόφυλο γάμο και στην ομόφυλη γονεϊκότητα, υπερασπιζόμενοι την ορθόδοξη ανθρωπολογία, παρατηρείται ένα παράδοξο που δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Οι ίδιοι αυτοί φορείς προσφεύγουν σε ευρωπαϊκά προγράμματα χρηματοδότησης, αποδεχόμενοι συμβατικά ένα πλαίσιο που περιλαμβάνει την πλήρη προστασία των δικαιωμάτων αυτών.
Η αντίφαση είναι προφανής. Από τη μία, διακηρύσσεται η θεολογική αλήθεια. Από την άλλη, υπογράφεται η συμμόρφωση σε ένα διαφορετικό κανονιστικό πλαίσιο.
8.- Δεν είναι άγνοια, είναι επιλογή
Δεν μπορεί πλέον να υποστηριχθεί σοβαρά ότι αυτό γίνεται από άγνοια.
Οι όροι είναι γνωστοί. Οι δεσμεύσεις σαφείς. Οι συνέπειες συγκεκριμένες.
Άρα το ερώτημα τίθεται ευθέως: γίνεται αυτή η αποδοχή εν γνώσει; Και αν ναι, τότε το πρόβλημα δεν είναι διοικητικό. Είναι πνευματικό και ηθικό.
9.- Η λεπτή γραμμή της υποκρισίας
Όταν κάποιος διακηρύσσει κάτι ως αλήθεια, αλλά στην πράξη αποδέχεται πλαίσια που το αναιρούν ή το υπονομεύουν, τότε δεν έχουμε απλώς αντίφαση. Έχουμε υποχώρηση.
Και σε ορισμένες περιπτώσεις, έχουμε κάτι ακόμη πιο βαρύ: μια μορφή θεσμικής υποκρισίας. Διότι δεν μπορείς να ομολογείς την αλήθεια με λόγια και να την αναιρείς με υπογραφές.
10.- Η παγίδα του χρήματος
Το χρήμα δεν είναι ουδέτερο. Κουβαλά όρους, προϋποθέσεις, κατευθύνσεις.
Και όταν αυτά γίνονται αποδεκτά χωρίς διάκριση, τότε αρχίζει μια αργή αλλά πραγματική μετατόπιση. Όχι απαραίτητα στη διδασκαλία, αλλά στη στάση, στη σιωπή, στην ανοχή.
11.- Μια αναγκαία αφύπνιση
Τα μοναστήρια και τα εκκλησιαστικά ιδρύματα οφείλουν να σταθούν με ιδιαίτερη προσοχή απέναντι σε αυτές τις επιλογές. Όχι από φοβία. Αλλά από συνείδηση αποστολής.
Γιατί αν χαθεί η διάκριση, τότε εύκολα μπορεί να χαθεί και το μέτρο. Τα χρήματα δεν πρέπει ποτέ να μας κάνουν να ξεχνάμε Ποιον υπηρετούμε.
πηγή
Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)
2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.
3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.
4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.
5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).
6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.
7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.
Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.
ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ
Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.
2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.
3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.
Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.


















