30 Ιουνίου 2026

Νεοπαγανισμός: Μιά μορφή εκφυλιστικής μετάλλαξης της Μαρξιστικής ιδεολογίας!

Τ
ου Λάμπρου Σκόντζου, Θεολόγου-Καθηγητού. 
 
Η σύγχρονη παγκόσμια νεοπαγανιστική λαίλαπα χρήζει ιδιαίτερης επιστη­μονικής διερεύνησης. Η ορμή αυτού του παράδοξου (παρά)θρησκευτικού και σα­φέστατα αποκρυφιστικού φαινομένου προκαλεί κατάπληξη σε κάθε σκεπτό­μενο και προβληματιζόμενο άνθρωπο. Ερωτηματικά εγείρονται για το γεγονός ότι στην ανατολή του 21ου αιώνα, στην εποχή της πνευματικής (υποτίθεται) απε­λευθέρωσης και του ορθού λόγου, ευδοκι­μούν μορφές θρησκευτικού και πνευματι­κού πρωτογονισμού, με κύρια έκφανση τον παγανισμό.
 
Κατάπληξη επίσης προκαλεί το γεγο­νός ότι πρωτοπόροι του νεοπαγανιστικού κινήματος τυχαίνει να προέρχονται από πρώην μαρξιστικές τάξεις και μάλιστα πολλοί από αυτούς είχαν θητεύσει στην ανένταχτη αναρχική αριστερά! Αυτό δεν σημαίνει βέβαια πως δεν υπάρχουν νεοπαγανιστές άλλων πολιτικοκοινωνι­κών ιδεολογιών. Αν πάρουμε για παρά­δειγμα την ελληνική πραγματικότητα θα διαπιστώσουμε πως οι εννέα στους δέκα παράγοντες των πολυπληθών νεοπαγανιστικών ομάδων προέρχονται από το χώρο της μαρξιστικής αριστεράς.
 
Μέ­σα στα κείμενά τους, στα ποικιλώνυμα περιοδικά τους και στις δαιδαλώδεις ιστοσελίδες τους, αφήνουν να φανούν ολοκάθαρα τα μαρξιστικά τους κατάλοι­πα. Δεν είναι επίσης λίγοι εκείνοι, από τους «επώνυμους» της πολιτικής, της δημοσιογραφίας, της «κουλτούρας» και του θεάματος, οι οποίοι ανήκουν (μάλ­λον ανήκαν) στη μαρξιστική ιδεολογία, και δηλώνουν άπροκάλυπτα θιασώτες του παγανισμού! Από άθεοι ιδεολόγοι μαρξιστές μεταλλάχτηκαν ξαφνικά σε θρήσκους, λάτρεις των παγανιστικών θεών!
 
Η εξήγηση δεν είναι δύσκολη. Όποιος γνωρίζει ελάχιστα στοιχεία κοινωνιολο­γίας, ανθρωπολογίας και πολιτικής επι­στήμης μπορεί εύκολα να ερμηνεύσει τη σύγχρονη εκφυλιστική μετάλλαξη της μαρξιστικής ιδεολογίας σε νεοπαγανιστική θρησκευτικότητα και νεοειδωλολατρική μεταφυσική πίστη.
 
Θα περιττολογούσαμε αν αναφέραμε εδώ την χιλιοειπωμένη αλήθεια ότι ο άνθρωπος είναι από τη φύση του θρη­σκευτικό όν[1]. Δεν υπήρξε ποτέ κανένας απόλυτα άθεος, γιατί στην περίπτωση της αθεΐας, η θρησκευτικότητα βρίσκε­ται σε λανθάνουσα κατάσταση, τη θέση της οποίας έχει καταλάβει κάποια άλλη πίστη. Άλλωστε όπως είχε αποφανθεί ο μεγάλος ανθρωπολόγος J. Quatrefages «η αθεΐα τυγχάνει ανώμαλος και παθολο­γική κατάσταση της Ψυχής»[2]. Ο δυτι­κοευρωπαϊκός ορθολογισμός, του οποίου γνήσιο τέκνο υπήρξε ο μαρξισμός, δεν είναι τίποτε άλλο από υποκατάστατο με­ταφυσικής πίστης του νόθου δυτικοευρωπαϊκού «χριστιανισμού». Δε χρειάζεται πολλή σκέψη να καταλάβει κάποιος πως στον ορθολογιστικό παραλογισμό, την πίστη στο Θεό έχει πάρει η πίστη στο ανθρώπινο μυαλό. Τρανταχτό παράδειγμα η ίδρυση της θρησκείας του «Ορθού Λόγου» από τους «διαφωτιστές»-πρωτεργάτες της Γαλλικής Επανάστασης!
 
Αλλά και ο μαρξισμός δρούσε στην ουσία ως βαθύτατη μεταφυσική πίστη. Ο Ν. Μπερντιάεφ είχε αποδείξει πως η μαρξιστική ιδεολογία «κατέχει όλα τα χαρακτηριστικά μιας θρησκείας»[3]. Επίσης ο R. Aron αποκαλεί τον μαρξισμό «κοσμική θρησκεία»[4]. Η υλιστική ιδεολογία δεν ήταν τίποτε άλλο από αντίποδας πνευματικής πίστης. Η μαρξιστική πίστη στην «μοναδικότητα» της ύλης προέτρεχε παρασάγγες της πραγματικής επιστημονικής έρευνας για τη φύση της ύλης, η οποία, ως γνωστόν, δε μπόρε­σε να δώσει ως τώρα απάντηση τι είναι πραγματικά η ύλη! Η βαθύτατη πίστη στον ουτοπιστικό κομμουνιστικό «πα­ράδεισο» αγγίζει τα όρια ενός νοσηρού μεταφυσικού μεσσιανισμού. Τα κομμου­νιστικά κόμματα οργανώθηκαν πάνω σε σχήματα θρησκευτικά με ιεραρχικές δομές δίκην ιερατικών τάξεων. Ο γενι­κός γραμματέας είχε πάρει τη θέση του αρχιερέα - πάπα. Η Κεντρική Επιτροπή, τη σύνοδο των ιεραρχών. Τα κομματικά συνέδρια, τη θέση των οικουμενικών συ­νόδων. Οι αποφάσεις τους, τη θέση των θρησκευτικών δογμάτων. 
 
Τα μαρξιστικά συγγράμματα, τα ιερά βιβλία. Τα περιφε­ρειακά κομμουνιστικά κόμματα λειτουρ­γούσαν ως παπικές «νουτσιατούρες». Η αναγκαστική εκτέλεση των αποφάσεων του κόμματος είναι αντιγραφή των με­σαιωνικών παπικών «ιερών εξετάσεων». Την προσκύνηση των ιερών λειψάνων αντικατέστησε η προσκύνηση της μού­μιας του Λένιν. Η δουλική προσήλωση στο κόμμα από τα στελέχη και τα μέλη και η εκτέλεση αποφάσεων χωρίς αν­τίρρηση και κριτική υποδηλώνει σαφώς θρησκευτική υποταγή. Μάλιστα ο Jules Monnerot αποκαλεί τον μαρξισμό: «Ισ­λάμ του 20ου αιώνος»[5]. Ας συγκρίνει, τέλος, κάποιος τη δομή της παναίρεσης των «Μαρτύρων του Ιεχωβά» και αυτή των κομμουνιστικών κομμάτων και θα δει την απόλυτη ταύτισή τους.
 
Όμως, τόσο ο θεωρητικός μαρξισμός, όσο και ο εφαρμοσμένος στις κομμουνι­στικές χώρες, κατέρρευσε στα τέλη της δεκαετίας του 1980, κάτω από το βάρος των αφάνταστων πνευματικών, πολιτι­κών και κοινωνικών προβλημάτων που συσσώρευσε στην ανθρωπότητα. Επήλθε, σύμφωνα με τον νομπελίστα φυσικό W. Heisenberg «ο θάνατος της αυταπά­της»[6]. Οι λαοί που εγκατέλειψαν την εφαρμοσμένη μαρξιστική ιδεολογία βγή­καν ρακένδυτοι από αυτή. Το ίδιο και οι απανταχού της γης ιδεολόγοι μαρξιστές διαπίστωσαν ξαφνικά πως η μαρξιστική τους πίστη, η οποία είχε γι' αυτούς χαρακτήρα «μεταφυσικό», από κυρίαρχη ιδε­ολογία, τέθηκε στο περιθώριο και έγινε όνειδος, γιατί αποδείχτηκε περίτρανα πως όχι μόνο «επιστημονική» δεν ήταν, αλλά το αντίθετο, μια ουτοπία και το χει­ρότερο: μια βαθιά απάνθρωπη θεωρία και πρακτική, γνήσιο τέκνο του ατομοκεντρικού δυτικοευρωπαϊκού ορθολογισμού. Άλλωστε κατά τον Άρθουρ Κέσλαιρ ο μαρξισμός είναι «κράμα σκόπιμης απά­της και γνήσιας μανίας καταδιώξεως»[7].
 
Όλοι αυτοί οι πρώην μαρξιστές έμει­ναν «άστεγοι» ιδεολογικά. Βρέθηκαν ξαφ­νικά σε τρομερό οντολογικό κενό, γιατί η μαρξιστική ιδεολογία γέμιζε το κενό της έμφυτης θρησκευτικής τους πίστης. Αυτή ήταν γι' αυτούς, χωρίς να το αισθάνον­ται, η θρησκεία τους. Γι' αυτό ένοιωσαν άμεση την ανάγκη να γεμίσουν το τρομερό υπαρξιακό τους κενό. Η αφάνταστη αθεϊστική πλύση εγκεφάλου, που είχαν υποστεί για δεκαετίες ολόκληρες, τους εμπόδιζε να γίνουν χριστιανοί, γιατί μέσα από την αντιχριστιανική προπαγάνδα, ο Χριστιανισμός ήταν γι' αυτούς η «χει­ρότερη μορφή πνευματικής καταπίε­σης της ανθρωπότητας», το «χειρότερο όπιο των λαών».
 
Η προσοχή τους στράφηκε λοιπόν άλλού. Αναζήτησαν χώρο συγγενή με τις ιδεολογικές τους καταβολές. Υιοθέτησαν το «θρησκευτικό» υπόβαθρο των περιθωριακών κύκλων της Αμερικής και της Ευρώπης, δηλαδή τις φυσιολατρικές και φιλοπαγανιστικές προτιμήσεις των διαφόρων περιθωριακών ομάδων και των χίπις, οι οποίες λειτουργούσαν ως «επανάσταση» στο υποκριτικό πνευματικό και άδικο κοινωνικό κατεστημένο. Είναι γνωστές ήδη από τις δεκαετίες του 1960 και 1970 οι τοιούτου είδους καλλιέργειες στους κύκλους αυτούς, τις οποίες πήραν με τη σειρά τους από τους αμερικανούς και ευρωπαίους αποκρυφιστές.
 
Δεν θα πρέπει επίσης να λησμονούμε ότι στους κύκλους των ευρωπαίων αστών στους χρόνους του διαφωτισμού και αργότερα διαπιστώνουμε μια ισχυρή ροπή προς την φυσιολατρία και την αναγέννη­ση του αρχαίου παγανισμού. Είναι πια γνωστό πως μέσα από αυτό το φιλοπαγανιστικό κλίμα ξεπήδησε και ο ακραίος νεοπαγανισμός που είναι ο σατανισμός, με όλες τις παραλλαγές του. Το υπόβαθρο λοιπόν υπήρχε, το βρήκε έτοιμο ο καταρ­ρέων μαρξισμός. Μόνο που εδώ έχουμε τη «μεγάλη συνάντηση» των δίδυμων τέκνων του ευρωπαϊκού ορθολογισμού, του αστισμού και του μαρξισμού, σε κοι­νή «πνευματική τράπεζα», τον αποκρυφιστικό νεοπαγανισμό! Παρατηρούμε με έκπληξη σε ελληνικές παγανιστικές ομάδες, πρώην αδίστακτοι εχθροί, αστοί και μαρξιστές, να ντύνονται ομού χλαμύδες και να τελούν «εν ομονοία» και πλήρη σύμπνοια τις παγανιστικές τους τελετουργίες!
 
Η παγανιστική «θρησκευτικότητα» ικανοποιεί πλήρως τις υλιστικές και ευδαιμονιστικές καταβολές και τους οραματισμούς των αστομαρξιστών, γιατί δεν είναι και τόσο δύσκολο να είναι κάποιος παγανιστής στο θρήσκευμα. Όχι μόνο δε ζητά ο παγανισμός καμιά σοβαρή υποχρέωση από τους οπαδούς του, αλλά το αντίθετο δίνει απόλυτη ελευθερία στην ικανο­ποίηση κάθε ηδονιστικής απόλαυσης. Η θωπεία όλων των ταπεινών ορμέμφυτων είναι η κοινή συνισταμένη όλων ανεξαιρέ­τως των αρχαίων και νέων παγανιστικών θρησκευμάτων, τα οποία όλα έχουν τη δική τους «Αφροδίτη» και τον δικό τους «Βάκχο». Η ηθική, όπως έχει διαμορφω­θεί στο πανανθρώπινο και διαχρονικό σύ­στημα αξιών, βρίσκεται μακριά από την παγανιστική «ηθική», η οποία απορρέει από τα πρότυπα των διεφθαρμένων και ανήθικων θεοτήτων τους[8]. Η μαρξιστική επίσης «ηθική», όπως αυτή είναι κατα­γραμμένη στα κλασσικά μαρξιστικά βιβλία, και το χειρότερο, όπως βιώθηκε για εβδομήντα και πλέον χρόνια, όπου επικράτησε ο κομμουνισμός, δε διαφέρει ουσιαστικά από την παγανιστική «ηθική», αφού «χωρίς Θεό όλα επιτρέπονται».
 
Ο μαρξισμός μεταλλάχτηκε σε νεο­παγανισμό. Η μετάλλαξη ήταν εύκολη, γιατί η ουσία των δύο μεγεθών ήταν ίδια και μόνο ορισμένοι εξωτερικοί τύποι χρειάστηκε να τροποποιηθούν. Τη θέση της «κοσμικής θρησκείας» της μαρξι­στικής ιδεολογίας πήρε η παγανιστική ομάδα. Τη θέση της θεοποιημένης ύλης πήρε η θεοποιημένη φύση. Τη θέση του οράματος του «κομμουνιστικού παραδεί­σου» πήρε το δράμα του «πολυθεϊστικού παραδείσου», ο οποίος θα συντελεστεί όταν μπει στο περιθώριο ο «κακός» Χριστιανισμός. Τη θέση των θεωρητικών του μαρξισμού πήραν οι ιερείς, οι ιεροφάντες και οι μάντεις του παγανισμού. Τα μαρξιστικά δόγματα τα αντικατέστη­σαν τα βιβλία των «σοφών» αρχαίων και νέων παγανιστών. Την προσωπολατρία αντικατέστησε η προγονολατρεία και η αρχαιολαγνεία. Το ταξικό μαρξιστι­κό μίσος έγινε θρησκευτικό μίσος κατά του «δολοφονικού εβραιοχριστιανικού δόγματος» το οποίο, κατ' αυτούς, «αφού δολοφόνησε τους πατέρες, τους αρχαί­ους παγανιστές προγόνους, επικράτη­σε και εισήγαγε την ανθρωπότητα σε έναν δισχιλιετή μεσαίωνα». Διαβάζον­τας κάποιος δηλώσεις συγχρόνων φανα­τικών παγανιστών κατά των Χριστιανών, είναι σαν να μελετά αντιχριστιανικές με­γαλοστομίες των πρώιμων οκτωβριανών κομμουνιστών, οι οποίοι διατείνονταν ότι «θα διορθώσουν τα σφάλματα του Διοκλητιανού»[9]!
 
Είναι ανάγκη να συνειδητοποιήσουμε όλοι μας πως οι πολυποίκιλες μορφές του κακού που υπάρχουν στον κόσμο και αντιστέκονται σθεναρά στην επικράτηση του αγίου θελήματος του Θεού, «ως εν ουρανώ και επί της γης» (Ματθ. 6, 9), είναι τα κεφάλια του ιδίου πολυκέφαλου θηρίου, όμοιου με τη Λερναία Ύδρα της ελληνικής μυθολογίας, της οποίας, στη θέση κάποιου κομμένου κεφαλιού της ξεφύτρωνε άλλο, το ίδιο επικίνδυνο με το προηγούμενο. Για μας, πατέρας και κα­θοδηγητής του κακού είναι ο διάβολος, ο οποίος σχηματίζει διάφορους -ισμούς, ως ομάδες κρούσης κατά της αγίας Εκκλησίας του Χριστού, στην προσπάθειά του να ματαιώσει το σχέδιο της σωτηρίας του κόσμου. Η εκφυλιστική μετάλλαξη του «άθεου» μαρξισμού σε νεοπαγανιστική θρησκευτική πίστη φανερώνει περίτρανα τον ισχυρισμό μας ότι ο νεοπαγανισμός είναι το νέο «κεφάλι» της σύγχρονης νοητής Λερναίας Ύδρας, που ακούει στο όνομα «Νέα Εποχή» και που φύτρωσε στη θέση του «κομμένου κεφαλιού», του μαρξισμού!
 
Παραπομπές 
 
[1] Βλέπε: Πλούτ. Ηθικά, Προς Κωλώτην 31D-E.
[2] ΘΗΕ, τόμ. 6, στ. 537.
[3] Ν. Μπερντιάεφ, «Βασίλειο του Πνεύματος και Βα­σίλειο του Καίσαρος», μετ. Β. Τ. Γιούλτση, Θεσ/νίκη 1971, σελ. 147.
[4] Ν. Βασιλειάδη, «Το Λυκόφως του Μαρξισμού», Αθήνα 1981, σελ.179.
[5] J. Monnerot, «Sociology and psychology of Commu­nism» Boston 1953, σελ. 20.
[6] Ν. Βασιλειάδη, μνημ. έργο, σελ. 188.
[7] Ν. Βασιλειάδη, μν. έργ., σελ. 184.
[8] Βλ. M. Augee, “La Genie du paganisme”, Paris 1982.
[9] «Αντιθρησκευτικός», Ρωσικό περιοδικό, 1938.
Περιοδικό: Διάλογος, Τεύχος 53
 

Τα επικίνδυνα δώρα των τεχνομανιακών Δαναών

Γράφει ο Κωνσταντίνος Ι. Βαθιώτης

Οι «τεχνολάτρες» ή, ορθότερα, «τεχνομανιακοί» επιμένουν να εθελοτυφλούν μπροστά στον απολύτως ορατό κίνδυνο της ξέφρενης πορείας της ανθρωπότητας προς το χείλος του γκρεμού.

Αντιπροσωπευτικό παράδειγμα «τεχνομανιακού» από την εποχή του 20ού αιώνα ήταν ο Αμερικανός μελλοντολόγος Άλβιν Τόφλερ, ο οποίος, στο εμβληματικό έργο του «Το σοκ του μέλλοντος», και, ειδικότερα, στην ενότητα με τίτλο «Εξημερωτική τεχνολογία» (μτφ.: Έλσα Νικολάου, εκδ. Κάκτος, Αθήνα 1991, σελ. 426 επ.), έγραφε:


ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

«Δεν μπορούμε και δεν πρέπει να εμποδίσουμε την πρόοδο της τεχνολογίας. Μόνο κάποιοι ρομαντικοί ηλίθιοι φλυαρούν για την επιστροφή σε μία “φυσική κατάσταση”. Η φυσική κατάσταση είναι αυτή όπου τα μωρά ζαρώνουν και πεθαίνουν από έλλειψη στοιχειώδους ιατρικής περίθαλψης, όπου ο υποσιτισμός αποδυναμώνει τον εγκέφαλο, όπου, όπως μας θυμίζει ο Χομπς, η ζωή είναι «φτωχή, βρόμικη, κτηνώδης και σύντομη». Το να γυρίσουμε την πλάτη στην τεχνολογία, δε θα ήταν μόνο ηλίθιο αλλά και ανήθικο.

Με το δεδομένο ότι η πλειονότητα των ανθρώπων με μια έννοια ζει ακόμη στον δωδέκατο αιώνα, ποιοι φανταζόμαστε ότι θα πετάξουν το κλειδί της οικονομικής προόδου; Εκείνοι που ξεστομίζουν αντι-τεχνολογικές ανοησίες στο όνομα κάποιων αόριστων “ανθρώπινων αξιών” θα πρέπει να απαντήσουν σε “ποιων ανθρώπων” τις αξίες αναφέρονται. Το να γυρίσουμε πίσω τον χρόνο θα ήταν σαν να καταδικάζουμε δισεκατομμύρια ανθρώπους σε απέραντη και μόνιμη δυστυχία τη στιγμή ακριβώς που καθίσταται δυνατή η απελευθέρωσή τους. Είναι προφανές ότι αυτό που χρειαζόμαστε είναι περισσότερη και όχι λιγότερη τεχνολογία».

ΚΑΤΑΣΤΡΕΠΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ

Ωστόσο, ότι η τεχνολογία έχει καταστρεπτικές παρενέργειες είναι κάτι που το έβλεπε και ο ίδιος ο Τόφλερ. Ειδικότερα, παραδεχόταν ότι οι παρενέργειες αυτές είναι πιθανό να πλήξουν τον πλανήτη διαταράσσοντας την «φυσική οικολογία». Σε ό,τι αφορά μεν την θάλασσα ανέφερε τον «κίνδυνο θερμικής ρύπανσης των ωκεανών, με την υπερθέρμανση των θαλασσών, με την καταστροφή ανυπολόγιστων ποσοτήτων θαλάσσιας ζωής, ακόμη ίσως και με την τήξη των πολικών πάγων», σε ό,τι αφορά δε την ξηρά ανέφερε την συγκέντρωση μεγάλων «μαζών πληθυσμού σε τόσο μικρές αστικο-τεχνολογικές νησίδες, ώστε το οξυγόνο της ατμόσφαιρας μπορεί να αρχίσει να εξαντλείται πολύ πιο γρήγορα απ’ ό,τι αντικαθίσταται, με κίνδυνο να εμφανιστούν νέες Σαχάρες στη θέση των σημερινών πόλεων».

ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣEΩΣ

Σε όλα αυτά, ο Τόφλερ εντόπιζε «τα πρώτα σπέρματα μιας εξέγερσης σε παγκόσμια κλίμακα που μέσα στις επόμενες δεκαετίες θα κλονίσει ολόκληρα κοινοβούλια. Οι διαμαρτυρίες ενάντια στον όλεθρο από την αλόγιστη χρήση της τεχνολογίας, μπορεί να προσλάβει παθολογική μορφή – να μετατραπεί σε έναν μελλοντο-φοβικό φασισμό με επιστήμονες στη θέση των Εβραίων σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Οι άρρωστες κοινωνίες έχουν ανάγκη από εξιλαστήρια θύματα. Καθώς οι πιέσεις της αλλαγής προσκρούουν πιο βίαια στο άτομο και ο κίνδυνος του σοκ του μέλλοντος γίνεται πιο απειλητικός, αυτή η εφιαλτική έκβαση δεν φαίνεται απίθανη. Είναι πολύ χαρακτηριστικό το γεγονός ότι ένα κακογραμμένο σύνθημα που απεργοί φοιτητές έγραψαν στους τοίχους του Παρισιού απαιτούσε “θάνατο στους τεχνοκράτες!”».

Γι’ αυτό ο Αμερικανός μελλοντολόγος υποστήριζε ότι «το ανερχόμενο παγκόσμιο κίνημα για τον έλεγχο της τεχνολογίας, δεν πρέπει να πέσει στα χέρια ανεύθυνων ανθρώπων που πάσχουν από τεχνοφοβία, στα χέρια μηδενιστών και ρομαντικών. Διότι η τεχνολογική ορμή είναι πολύ ισχυρή για να μπορεί να αναστραφεί από παροξυσμούς Λουδιτών. Και, ακόμη χειρότερα, οι απερίσκεπτες προσπάθειες διακοπής της τεχνολογικής πορείας, θα επιφέρουν τα ίδια καταστροφικά αποτελέσματα όπως και οι εξίσου επικίνδυνες προσπάθειες επίσπευσής της».

Μέχρι στιγμής, πάντως, η προφητεία του Τόφλερ όχι μόνο δεν έχει επαληθευθεί, αλλ’ αντιθέτως τα στρατόπεδα συγκεντρώσεως είναι πιθανό να επαναλειτουργήσουν για να απορροφήσουν όποιους τολμούν να αμφισβητούν την αυθεντία των «ειδικών» και των «τεχνοκρατών». Το να είναι κανείς σήμερα «τεχνοσκεπτικιστής» ή «τεχνοφοβικός» μεθερμηνεύεται από τους «τεχνομανιακούς» περίπου ως μια οιονεί ψυχιατρική διαταραχή που δυναμιτίζει το δήθεν θεάρεστο έργο της τεχνοεπιστημονικής προόδου, λάβαρο κάθε σύγχρονης, δυτικού τύπου (ψευτο)δημοκρατίας.

ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΡΑΛΦ ΛΑΠ

Ο Τόφλερ κλείνει την συγκεκριμένη ενότητα του βιβλίου του με μια συγκλονιστική παρομοίωση, η οποία προέρχεται από τον Ραλφ Λαπ (Ralph Lapp), τον διακεκριμένο Αμερικανό πυρηνικό φυσικό που συμμετείχε στο Σχέδιο Μανχάταν για την κατασκευή της ατομικής βόμβας:

«Κανείς –ούτε ακόμη και ο πιο ευφυής επιστήμονας σήμερα– δεν γνωρίζει πραγματικά πού μας οδηγεί η επιστήμη [Σ.Σ.: κατά λογική αναγκαιότητα, και η τεχνολογία]. […] Βρισκόμαστε επάνω σε ένα τρένο που αναπτύσσει ιλιγγιώδη ταχύτητα σε μια σιδηροδρομική γραμμή επάνω στην οποία υπάρχει ένας άγνωστος αριθμός κλειδιών διακλαδώσεων προς άγνωστες κατευθύνσεις. Κανένας επιστήμονας δεν είναι στην ατμομηχανή και πιθανόν να υπάρχουν δαίμονες στον διακόπτη. Το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας βρίσκεται στο τελευταίο βαγόνι και κοιτάζει προς τα πίσω».

Την παρομοίωση αυτή πρέπει να την έχουμε βαθιά χαραγμένη στην μνήμη μας, ώστε να μην εμπιστευθούμε ποτέ την σαγηνευτική μελωδία που εξέρχεται από τα χείλη των τεχνομανιακών προπαγανδιστών, οι οποίοι σαν σύγχρονες Σειρήνες επιχειρούν να νανουρίσουν τους μαζανθρώπους κουνώντας μέσα από τις βρεφοποιητικές οθόνες τους τα τεχνολογικά μπιχλιμπίδια που υπόσχονται ταχύτητα, ευκολία και ασφάλεια στην καθημερινότητά τους, ενώ στο τρίτο ευεργέτημα, δηλ. εκείνο της ασφάλειας, κρύβεται το μελανό σημείο της παραπλανητικής υπόσχεσης, αφού ό,τι γίνεται «γρήγορα και εύκολα», άρα βιαστικά, άκριτα και πρόχειρα, είναι αδύνατον να εγγυάται ασφάλεια – ισχύει το ακριβώς ανάποδο!

Γι’ αυτό, αντί της μελωδίας των «τεχνομανιακών Σειρήνων», στα αφτιά μας πρέπει να ηχεί η πασίγνωστη λατινική φράση του Λαοκόοντος από την Αινειάδα του Βιργιλίου: Timeo Danaos et dona ferendes (ελληνιστί: φοβού[μαι] τους Δαναούς και δώρα φέροντας).


ΠΡΟΦΗΤΕΙΑ ΚΑΒΑΘΑ
 
Στο σημείο αυτό αξίζει να επαναφέρουμε στο προσκήνιο ένα απόσπασμα από το άρθρο με τίτλο «Η σιωπηλή επανάσταση» που είχε γράψει προ μισού περίπου αιώνος στο περιοδικό «Επίκαιρα» (25.10.1979, σελ. 42) ο Κώστας Καβαθάς. To απόσπασμα αυτό (oι πλαγιογραμμίσεις υπάρχουν στο πρωτότυπο) δείχνει πόσο μακριά μπορούσαν και έβλεπαν κάποιοι, εντοπίζοντας εγκαίρως στον ομιχλώδη ορίζοντα του ζοφερού για την ανθρωπότητα μέλλοντος τα φοβερά δώρα της τεχνολογίας που θα κόμιζαν και, ταυτοχρόνως, θα προπαγάνδιζαν με όλη τους την τέχνη οι σύγχρονοι Δαναοί:
 
«Εκατομμύρια “τεμάχια” πληροφοριών ρέουν προς τις αχόρταγες μνήμες των ηλεκτρονικών εγκεφάλων, όπου τακτοποιούνται, συγκρίνονται και, το σημαντικότερο, ανακαλούνται με το πάτημα ενός κουμπιού ή και χωρίς αυτό, για να χρησιμοποιηθούν μόνα τους από τον απλό μαθητή ενός αμερικάνικου ή σοβιετικού σχολείου ή σε συσχετισμό με άλλες πληροφορίες από τον υπεύθυνο ασφάλειας, πολιτικού ή στρατιωτικού σχεδιασμού, πολιτικής καταπίεσης ή πολιτικής “αναγέννησης”.
 
Οι διανοούμενοι ανησυχούν [για] τις τεράστιες δυνατότητες που προσφέρουν οι τηλεπικοινωνίες και η ηλεκτρονική. Οι πιο πολλοί κρούουν τα γνωστά κουδούνια του κινδύνου κραδαίνοντας το σπαθί του Μεγάλου Αδελφού, της καθολικής εξαφάνισης της ιδιωτικής ζωής των πολιτών και κατά συνέπεια της ελευθερίας.
 
Άλλοι πάλι λένε ότι ο συνδυασμός των τηλεπικοινωνιών (η λέξη δεν καλύπτει ολόκληρο το φάσμα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών) και των ηλεκτρονικών εγκεφάλων θα δώσει, για πρώτη φορά, στον άνθρωπο τη δυνατότητα της εύκολης –και φτηνής– μόρφωσης.
 
Τοποθετήστε ένα τερματικό στο κάθε σπίτι, στο κάθε χωριό, λένε, και πληροφορήστε τους λαούς.
 
Προς Θεού, φωνάζουν οι αντίπαλοι. Ήδη υπάρχει ένα τερματικό (η τηλεόραση) σε κάθε σπίτι, και το κακό που γίνεται είναι ανεπανόρθωτο. Φανταστείτε αυτό το τερματικό να έχει δυνατότητες αμφίπλευρης επικοινωνίας! Ποιος θα βρίσκεται από την άλλη μεριά, ρωτούν. Ο καλός ηλεκτρονικός εγκέφαλος με τις σωστές απαντήσεις σ’ όλα τα ερωτήματα ή το ανδρείκελο που θα εκπροσωπεί το Α ή Β σύστημα καταπίεσης και σκοταδισμού;
 
Η πληροφορία είναι δύναμη και ο έλεγχος των πληροφοριών είναι πηγή δύναμης. Η δυνατότητα όμως να έχεις όλες τις πληροφορίες σαν πολίτης είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την ελευθερία!
 
Τι γίνεται λοιπόν;
 
Πώς αντιμετωπίζεται η σιωπηλή επανάσταση από διανοούμενους, επιστήμονες και εργάτες;
 
Κηρύσσεται πόλεμος ενάντια στην τεχνολογία; Εκτελούνται όλα τα τρανζίστορς; Κλείνονται στις φυλακές όλοι οι ηλεκτρονικοί εγκέφαλοι (όπως γίνεται στην Ελλάδα) ή στέλνονται στη φωτιά οι επιστήμονες που τα σχεδιάζουν και οι εργάτες που τα φτιάχνουν; Δεν κομίζω γλαύκα στην Αθήνα αν πω ότι η τεχνολογία στα χέρια ενός δικτάτορα είναι πανίσχυρο όπλο καταπίεσης. Ούτε φέρνω κάρβουνο στο Μάντσεστερ αν πω ότι η τεχνολογία είναι πανίσχυρο όπλο στα χέρια ενός δημοκρατικού καθεστώτος. Αυτό που μόνο θέλω να πω είναι πως βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα εποχή που όμοιά της δεν έχει πριν παρουσιαστεί. Μια εποχή που οι δυνατότητες πληροφόρησης θα είναι τόσο μεγάλες ώστε ο πόλεμος θα είναι άχρηστος, τα σχολεία επίσης και οι δάσκαλοι με τα βαθμολόγια και τον χάρακα αντικείμενα μουσειακά.
 
Τι τρομερή εικόνα, ίσως σκεφτείτε. Πού οδηγεί, επιτέλους, τον άνθρωπο η εξάπλωση της τεχνολογίας… Σίγουρα στην αλλοτρίωση, την κατάργηση των ατομικών ελευθεριών και την δημιουργία αστυνομικών καθεστώτων».
 

ΨΗΦΙΑΚΗ ΤΡΟΙΑ
 
Είναι προφανές ότι ο Καβαθάς, ήδη λίγο προτού ολοκληρωθεί ο 20ός αιώνας, είδε πεντακάθαρα ποια θα ήταν η καρδιά του προβλήματος για όλους εμάς που ζούμε στην τρίτη δεκαετία του 21ου (απατ)αιώνα. Εκείνο, όμως, που δεν προφήτευσε είναι η ανικανότητα του σύγχρονου πολίτη να αναγνωρίσει το πρόβλημα και να ταυτοποιήσει τον (τεχνομανιακό) εχθρό του, παθαίνοντας ό,τι και οι Τρώες που εξέλαβαν τον δούρειο ίππο ως δώρο ειρήνης των Αχαιών.
 
Προτάσσοντας τα οφέλη της τεχνολογίας που κάνουν την ζωή του πολίτη πιο εύκολη και ευχάριστη, οι μοντέρνοι Δαναοί χτίζουν αθόρυβα τα τείχη της ψηφιακής Τροίας, μέσα στην οποία θα κινδυνεύσει να βρεθεί παγιδευμένος όποιος παρασυρθεί από τις νανουριστικές μελωδίες των σατανικών προπαγανδιστών.
 
Αν δεν συνειδητοποιήσουμε την φοβερή απάτη, τότε δεν αργεί καθόλου η στιγμή εκείνη όπου το σοκ δεν θα είναι του μακρινού αλλά του εγγυτάτου μέλλοντος.
 
Ήδη παίρνουμε μια γερή πρόγευση από την τεχνολογική κόλαση που ενεδρεύει στην καθημερινότητά μας: Οι κάμερες του μητσοτακικού Μεγάλου Αδελφού, χάρη στην έξυπνη τεχνολογία, «καρφώνουν» στην Τροχαία όχι μόνο την υπέρβαση των συνήθως εξωφρενικά χαμηλών ορίων ταχύτητας, τα οποία αποσκοπούν στην μετάλλαξη των σύγχρονων οδηγών σε χελώνες ή κάβουρες, αλλά και τι πράττει ο οδηγός μέσα στο αυτοκίνητό του, με αποτέλεσμα να καταλύεται η ιδιωτικότητα του συγκεκριμένου χώρου! Το οργουελικό αστυνομικό κράτος είναι ήδη μπροστά μας, αλλά η συμπαγής πλειοψηφία δεν δίνει σημασία ή, ακόμη χειρότερα, ευλογεί την δυστοπία, θυσιάζοντας την ελευθερία της στον βωμό της βρεφοποιητικής ασφάλειας.
 

Βαίνουν προς κατάργηση τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης;

 
Τον Απρίλιο, το ελληνικό υπουργείο Υγείας παρουσίασε νομοσχέδιο που επεξεργάστηκε από κοινού με το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, για την απαγόρευση της χρήσης μέσων κοινωνικής δικτύωσης (Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok) σε ανηλίκους κάτω των 15 ετών. Για την επαλήθευση της ηλικίας θα χρησιμοποιείται το Kids Wallet, μια εφαρμογή σύμφωνη με τα ευρωπαϊκά στάνταρ.
 
Το μέτρο δεν είναι κεραυνός εν αιθρία. Είναι μέρος της παγκόσμιας προσπάθειας ενδυνάμωσης και προστασίας των πιο ευάλωτων “ψηφιακών πολιτών”, δηλαδή των ανηλίκων, μέσω επιβολής “ψηφιακής ηλικίας”. Το ερώτημα είναι αν έχει πιθανότητες να πετύχει και εναλλακτικά τι άλλο μπορεί να γίνει.
 
Τι γίνεται στον κόσμο: Πρώτη η Αυστραλία επέβαλε όριο ηλικίας για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Όπως έδειξαν μελέτες, χρησιμοποιούνται από όλα τα παιδιά (96%) 10-15 ετών, ωστόσο τα μισά πέφτουν θύματα εκφοβισμού (bullying) και 7 στα 10 βλέπουν αναρτήσεις που προωθούν το μισογυνισμό, τη βία, τις διατροφικές διαταραχές, ακόμα και την αυτοκτονία. Με βάση αυτά τα δεδομένα, το Δεκέμβριο 2025, απαγορεύτηκε η πρόσβαση σε ανηλίκους κάτω των 16 ετών σε Facebook, Instagram, Snapchat, Threads, TikTok, X, YouTube, Reddit, Kick και Twitch. 
 
Η επαλήθευση της ηλικίας των χρηστών γίνεται με τη χρήση τραπεζικών λογαριασμών, φωτογραφιών ταυτότητας ή προσωπικού βίντεο, μέθοδοι για τις οποίες διατυπώθηκαν ισχυρές επιφυλάξεις, λόγω του ιστορικού σε κυβερνοεπιθέσεις και υποκλοπές δεδομένων. Το εγχείρημα απέτυχε: «Λογαριασμοί ανηλίκων δεν έκλεισαν ή έκλεισαν και ξανάνοιξαν, καθώς είναι εύκολο να ξεγελάσει κανείς τις μεθόδους επαλήθευσης», είπε η Επίτροπος για την Ηλεκτρονική Ασφάλεια, Julie Inman Grant, τέσσερις μήνες αργότερα. «Το λάθος είναι ότι το μέτρο εστιάζει στις πολύ μεγάλες πλατφόρμες» σχολίασε η Meta (Facebook και Instagram). «Υπάρχουν 2.000.000 πλατφόρμες, οι περισσότερες εκ των οποίων δεν έχουν δικλείδες ασφαλείας. Ο έλεγχος της ηλικίας πρέπει να γίνεται τη στιγμή που ο χρήστης κατεβάζει τις εφαρμογές από το app store καθώς και στο λειτουργικό σύστημα».
 
Παρά την αποτυχημένη εφαρμογή του μέτρου, η Αυστραλία υπήρξε πρότυπο για άλλες χώρες (Μαλαισία και Ινδονησία), όπου απαγορεύονται για τα παιδιά έως 16 ετών οι υψηλότερου κινδύνου εφαρμογές YouTube, TikTok, Facebook, Instagram, Threads, X και το ψηφιακό παιχνίδι Roblox. Στη Βραζιλία επιτρέπεται οι κάτω των 16 ετών, να έχουν λογαριασμό σε εφαρμογές, αν είναι συνδεδεμένος με του κηδεμόνα τους. Στον Καναδά, προσεχώς, θα ψηφιστεί το Digital Safety Bill, που θεσπίζει ψηφιακή ηλικία τα 16 χρόνια. Ομοίως, η Βρετανία ανακοίνωσε ότι «τα μέτρα που θα πάρει θα πάνε πιο μακριά από κάθε άλλη χώρα στον κόσμο». 
 
Τι ισχύει στις ΗΠΑ 
 
Δεν αποτελεί έκπληξη ότι στις ΗΠΑ προβάδισμα έχουν τα δυσθεώρητα κέρδη (π.χ. η Meta το 2025 είχε καθαρό κέρδος 60,46 δισ. δολ.) και όχι η προστασία των ανηλίκων. Σε κεντρικό επίπεδο, εκκρεμεί η ψήφιση από τη Γερουσία της “Kids Off Social Media Act”, που προβλέπει απαγόρευση της πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε παιδιά κάτω των 13 ετών, ενώ σε περιεχόμενο που προτείνουν οι αλγόριθμοι, σε παιδιά κάτω των 16 ετών. Επίσης το νομοσχέδιο απορρίπτεται κάθε φορά που εισάγεται για ψήφιση, με το επιχείρημα της προστασίας της ελευθερίας λόγου.
 
Σε επίπεδο Πολιτειών, ωστόσο, πάρθηκαν μέτρα, αν και διαφορετικά σχετικά με την ηλικία. Σε Φλόριντα, Μισισιπί και Τενεσί απαγορεύεται η πρόσβαση στους κάτω των 14 ετών και με γονική συναίνεση επιτρέπεται από 15 ετών και άνω. Παρόμοια μέτρα λήφθηκαν στο Οχάιο, αλλά πάγωσε η εφαρμογή τους με δικαστική εντολή. Στη Γιούτα προβλέπεται η πιστοποίηση της ηλικίας να γίνεται τη στιγμή που ο χρήστης επιχειρεί να κατεβάσει την εφαρμογή και με γονική συναίνεση. Σε Νέα Υόρκη και Καλιφόρνια δεν τέθηκε όριο ηλικίας, αλλά απαιτείται γονική συναίνεση. 
 
Σε άλλες Πολιτείες η έμφαση δόθηκε σε αυξημένες απαιτήσεις απορρήτου και προστασίας των προσωπικών δεδομένων, καθώς και στην απαγόρευση των ρυθμίσεων που οδηγούν στον εθισμό. Οι εταιρίες ξεκίνησαν δικαστικούς αγώνες για την ακύρωση των σχετικών νόμων σε Καλιφόρνια και Μέριλαντ, ισχύουν όμως σε Νεμπράσκα και Βερμόντ. Τέλος, μια άλλη παραλλαγή ισχύει στη Βιρτζίνια, όπου οι κάτω των 16 ετών δικαιούνται πρόσβαση στα κοινωνικά δίκτυα μία ώρα την ημέρα, εκτός αν συναινούν οι γονείς για περισσότερο.
 
Τι ισχύει στα Κράτη-Μέλη της ΕΕ 
 
Το τι συμβαίνει στις ευρωπαϊκές κοινωνίες αποτυπώνεται στο Ευρωβαρόμετρο. Σύμφωνα με την έρευνα του Ιουνίου 2026, επιβεβαιώνεται ο συσχετισμός μεταξύ της πνευματικής και φυσικής υγείας των νεαρών ατόμων και του χρόνου που περνούν μπροστά σε οθόνες και ειδικά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Βρέθηκε ότι, κατά μέσο όρο, οι νέοι περνούν στο διαδίκτυο 4,5 ώρες τις καθημερινές και 6,1 ώρες τη μέρα τα Σαββατοκύριακα. Το 14% αναφέρει ότι περνούν πάνω από 10 ώρες την ημέρα μπροστά από μια οθόνη. Επίσης το 48% των εφήβων πιστεύει ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν θετική επίδραση στη ζωή τους. Μόνο το 21% των γονιών συμφωνεί.
 
Σχεδόν 1 στους 3 εφήβους παραδέχεται ότι αισθάνεται στρες, λύπη ή κοινωνικό αποκλεισμό εξαιτίας των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, 1 στους 3 υποφέρει από κουρασμένα μάτια, γενική κούραση, πονοκεφάλους, αδυναμία συγκέντρωσης, συμπτώματα που οι γονείς συχνά παραβλέπουν. Ακόμα, οι έφηβοι ανέφεραν αρνητικές εμπειρίες λόγω της τεχνητής νοημοσύνης (39%), παραπληροφόρηση (35%), εκφοβισμό (17%) και πίεση να μοιραστούν πολύ προσωπικές φωτογραφίες (10%). Τόσο οι έφηβοι όσο και οι γονείς συμφωνούν ότι πρέπει να εφαρμοστούν οι υπάρχοντες κανόνες και 54% των γονιών επιθυμούν να θεσπιστεί ψηφιακή ηλικία. 
 
Η αφύπνιση σχετικά με αυτά τα προβλήματα και τα πρώτα νομοθετικά μέτρα ξεκίνησαν στην Ισπανία. «Τα κοινωνικά δίκτυα, δυστυχώς, έχουν γίνει είδος Άγριας Δύσης, ένα αποτυχημένο κράτος, ένας τόπος που παρέχει καταφύγιο σε εγκληματικές δραστηριότητες, πορνογραφία και βία» είπε ο πρωθυπουργός Σάντσεθ. «Είναι αληθινός φασίστας, ολοκληρωτιστής. Ο βρωμιάρης Σάντσεθ είναι τυραννικός και προδότης του λαού της Ισπανίας» έγραψε ο ιδιοκτήτης του Χ, Ελον Μασκ όταν ψηφίστηκε η απαγόρευση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τους ανηλίκους κάτω των 16 ετών (Φεβρουάριος 2026). 
 
Η Πορτογαλία δεν επέβαλε πλήρη απαγόρευση, αλλά απαίτηση γονικής συναίνεσης για παιδιά 13-15 ετών και υποχρέωση των εταιριών να έχουν σύστημα επαλήθευσης ηλικίας συμβατό με το σύστημα της ψηφιακής γονικής συναίνεσης. Στη Γαλλία ψηφίστηκε νόμος, που ορίζει ψηφιακή ηλικία τα 15 έτη και υποχρεώνει τις πλατφόρμες να εφαρμόζουν μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας. Εκκρεμεί η ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας. Παρόμοια μέτρα ανακοίνωσαν ότι θα πάρουν Πολωνία, Σλοβενία και Δανία, αν και η τελευταία θα προβλέψει εξαίρεση αν υπάρχει γονική συναίνεση, με κατώτατο όριο ηλικίας τα 13 έτη. Προς την ίδια κατεύθυνση κινείται η Αυστρία με το όριο ηλικίας τα 14 έτη. Στη Γερμανία υπάρχει πολιτική συμφωνία για ψηφιακή ηλικία τα 14 έτη. 
 
Ψηφιακή νομοθεσία και πολιτικές στην ΕΕ 
 
Το Μάϊο 2022, η Κομισιόν έκρουσε τον κώδωνα με τη Στρατηγική για “Ένα Καλύτερο Διαδίκτυο για τα Παιδιά” (γνωστή ως ΒΙΚ+). Εκεί εξηγεί ότι το περιεχόμενο που διακινείται στο διαδίκτυο ενίοτε ωθεί σε αυτοτραυματισμό, αυτοκτονία, διαδικτυακή βία, ναρκωτικά, διατροφικές διαταραχές, παρενόχληση, εκφοβισμός, ρητορική μίσους, πορνογραφία, κοινοποίηση προσωπικών πληροφοριών ή εικόνων χωρίς συναίνεση, σεξουαλική κακοποίηση, ρατσισμός, ξενοφοβία, αντισημιτισμός, παραπληροφόρηση, διαδικτυακός πολιτικός εξτρεμισμός, ριζοσπαστικοποίηση, τυχερά παιχνίδια, διαφήμιση ανθυγιεινών τροφών. 
 
Η Κομισιόν δεσμεύτηκε να εκπονήσει ένα κώδικα δεοντολογίας για τον σχεδιασμό των πλατφορμών, να δημιουργήσει τον αριθμό επικοινωνίας 116111 για τα θύματα εκφοβισμού, να δώσει οδηγίες στα σχολεία και να προτείνει μια μέθοδο επαλήθευσης της ηλικίας των χρηστών. Το 2023, με Ψήφισμα βασισμένο σε μελέτες για τις επιπτώσεις του διαδικτύου στην ψυχική υγεία των ανηλίκων, το Ευρωκοινοβούλιο επεσήμανε ότι οι εφαρμογές με την «ατελείωτη κύλιση (scrolling)» και τα «σκοτεινά μοτίβα (dark patterns)» οδηγούν σε εθισμό.
 
Με νεότερο Ψήφισμα, το 2025 κάλεσε την Κομισιόν να παρουσιάσει νομική πρόταση αναφορικά με τον εθισμό, τους ινφλουένσερς και την “ευρωπαϊκή ψηφιακή ηλικία” για την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στις πλατφόρμες κοινής χρήσης βίντεο και στους συντρόφους τεχνητής νοημοσύνης, που όρισε σε 16 έτη, χωρίς συναίνεση κηδεμόνα και σε 13 έτη σε κάθε περίπτωση. Στα συμπεράσματα αυτά κατέληξε με βάση μελέτες, όπως ότι 97% των νέων χρησιμοποιούν το διαδίκτυο καθημερινά, 78% των ατόμων 13-17 ετών ελέγχουν τα έξυπνα τηλέφωνά τους τουλάχιστον ανά ώρα, ενώ το 46% τα ελέγχουν συνεχώς, τα δε άτομα 16-24 ετών περνούν στο διαδίκτυο πάνω από 7 ώρες καθημερινά. 
 
Μία από τις πέντε αιτίες άγχους και κατάθλιψης εφήβων είναι η υπερβολική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Ένας στους πέντε ανήλικους παθαίνει εθισμό στα έξυπνα τηλέφωνα, κάτι που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας χαρακτηρίζει ψυχική διαταραχή. Ειδικά για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης οι μελέτες έδειξαν ότι η υπερβολική χρήση μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του εγκεφάλου. Άλλα αρνητικά φαινόμενα είναι η παραπληροφόρηση, η πρώιμη και συχνά ακούσια, δημόσια έκθεση των ανηλίκων σε ινφλουένσερς, η πρόσβαση σε πορνογραφία, η βία κατά των γυναικών, η στρατολόγηση από εγκληματικές οργανώσεις και η υποκλοπή προσωπικών δεδομένων. 
 
Πράξη για την Ψηφιακή Δικαιοσύνη 
 
Σε απάντηση, η Κομισιόν ανακοίνωσε ότι έως το τέλος του 2026 θα παρουσιάσει πρόταση “Πράξης για την Ψηφιακή Δικαιοσύνη” (Digital Fairness Act), που θα αναφέρεται στα σκοτεινά μοτίβα, το μάρκετινγκ από ινφλουένσερς , τον εθιστικό σχεδιασμό και τις αθέμιτες πρακτικές εξατομίκευσης. Περαιτέρω, το Ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου συνέπεσε με την ψήφιση της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, που προβλέπει υποχρέωση των πλατφορμών να λαμβάνουν «κατάλληλα και αναλογικά μέτρα για τη διασφάλιση υψηλού επιπέδου ιδιωτικότητας, ασφάλειας και προστασίας των ανηλίκων». 
 
Τον Οκτώβριο 2025, η Κομισιόν εξέδωσε κατευθυντήριες οδηγίες για την εφαρμογή της διάταξης. Μία από αυτές είναι η διασφάλιση της νόμιμης ηλικίας των χρηστών, με μεθόδους ακριβείς, αξιόπιστες και μη παρεμβατικές, που δεν εισάγουν διακρίσεις. Προτείνεται επίσης ο λογαριασμός των ανηλίκων να είναι ιδιωτικός από προεπιλογή, να είναι απενεργοποιημένες οι λειτουργίες που οδηγούν σε υπερβολική χρήση, όπως οι διαδρομές επικοινωνίας, το εφήμερο περιεχόμενο, οι αποδείξεις ανάγνωσης, να απαγορεύεται η χειραγώγηση και η ώθηση σε δαπάνες, όπως με εικονικά νομίσματα ή κιβώτια με θησαυρό, να δύνανται οι ανήλικοι να μπλοκάρουν και να σιγούν άλλους χρήστες και να απαιτείται συγκατάθεσή τους για να μπαίνουν σε ομάδες. 
 
Στη συνέχεια, η Κομισιόν προχώρησε στην εφαρμογή της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες αντιστεκόμενη στην πίεση των ΗΠΑ για το αντίθετο. Ζήτησε από Snapchat, YouTube, Apple App Store, Google Play να δώσουν εξηγήσεις σχετικά με το σύστημα επαλήθευσης της ηλικίας που εφαρμόζουν και για το πώς αποτρέπουν την πρόσβαση σε παράνομα προϊόντα, όπως ναρκωτικά, ή σε επιβλαβή πρότυπα, όπως διατροφικές διαταραχές (Οκτώβριος 2025). Τα αποτελέσματα της έρευνας ακόμα αναμένονται. 
 
Τέλος η Κομισιόν παρουσίασε μια εφαρμογή “Ψηφιακής Επαλήθευσης της Ηλικίας” (Απρίλιος 2026), η οποία όμως δεν είχε την αναμενόμενη επιτυχία, μολονότι προηγουμένως δοκιμάστηκε σε Δανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Ελλάδα και Κύπρο. Για παράδειγμα, ο σύμβουλος κυβερνοασφάλειας Paul Moore έγραψε στο Χ ότι την χακάρησε σε λιγότερο από δυο λεπτά, καθώς και ότι αποθηκεύει και αφήνει απροστάτευτα ευαίσθητα δεδομένα στο τηλέφωνο του χρήστη. 
 
Ο Olivier Blazy, Γάλλος, εμπειρογνώμονας κρυπτογραφίας είπε ότι είναι δυνατόν να «κατεβάσει την εφαρμογή, να αποδείξει ότι είναι άνω των 18 ετών, και στη συνέχεια ο ανιψιός του να πάρει το τηλέφωνό του, να ξεκλειδώσει την εφαρμογή και να τη χρησιμοποιήσει για να αποδείξει ότι είναι άνω των 18 ετών». Μετά ταύτα, η Κομισιόν δήλωσε ότι πρόκειται για δοκιμαστική έκδοση της εφαρμογής.
 
Σύνοδος Κορυφής Μαρτίου 2026 
 
Παρά τα κενά της νομοθεσίας και την προβληματική επαλήθευσης ηλικίας, οι Αρχηγοί Κρατών συζήτησαν το θέμα της προστασίας των παιδιών στο διαδίκτυο και αποφάσισαν αφενός να εφαρμοστεί η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, αφετέρου να τεθεί όριο ηλικίας για την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ραγδαίες είναι και οι εξελίξεις στις ΗΠΑ, όπου Δικαστήρια αναγνώρισαν ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προκαλούν εθισμό, όπως το τσιγάρο. 
 
Συγκεκριμένα, έκαναν δεκτές αγωγές αποζημίωσης ανηλίκων-θυμάτων των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Στις 25 Μαρτίου 2026, μετά από δίκη επτά εβδομάδων, η Meta καταδικάστηκε από Δικαστήριο του Νέου Μεξικού σε 375.000.000 δολ., λόγω αποτυχίας να προστατέψει την ασφάλεια των παιδιών, να αποτρέψει την εκμετάλλευση του ευάλωτου χαρακτήρα τους και τη διαδικτυακή σεξουαλική κακοποίηση. Στις 4 Μάϊου ξεκίνησε η δεύτερη φάση της δίκης με το ερώτημα αν η πρακτική της Meta αποτελεί δημόσιο κίνδυνο και αν πρέπει να επιβληθούν ασφαλιστικά μέτρα, όπως αλλαγές στο σχεδιασμό της πλατφόρμας. 
 
Με μία ημέρα διαφορά, ολοκληρώθηκε στο Λος Άντζελες η εκδίκαση αγωγής (της πρώτης από τις 1.500 αγωγές που έχουν καταθέσει ανήλικοι, σχολεία και εισαγγελείς) κατά των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Το TikTok and Snap έκαναν διακανονισμό πριν τη δίκη, με εμπιστευτικούς όρους. Meta και YouTube καταδικάστηκαν σε ηθική και ποινική αποζημίωση, η Meta σε 4,2 εκατ. και η YouTube σε 1,8 εκατ. δολάρια, διότι αποδείχτηκε ότι σχεδίασαν εκ προθέσεως τις πλατφόρμες έτσι που να οδηγούν σε ατελείωτη περιήγηση και τελικά σε εθισμό, όπως συμβαίνει με το τσιγάρο και τα ψηφιακά καζίνο. 
 
Μία ενάγουσα άρχισε τη χρήση του YouTube σε ηλικία 6 χρονών και του Instagram 9 χρονών. Χρησιμοποιούσε το Instagram για αρκετές ώρες την ημέρα φθάνοντας τις 16 ώρες, παρά τις προσπάθειες της μητέρας της να την αποτρέψει. Αποτέλεσμα ήταν να βλαφτεί η ψυχική της υγεία, να αναπτύξει άγχος, δυσμορφία σώματος και αυτοκτονικές σκέψεις, να υποστεί εκφοβισμό και σεξουαλική εκβίαση. Ο συνήγορος της Meta αμφισβήτησε τη νομική έννοια του “εθισμού” και του σχεδιασμού «με σκοπό τη προσήλωση του χρήστη» και επέρριψε την ευθύνη στις δύσκολες συνθήκες ζωής της ανήλικης. Τα επιχειρήματα αυτά κατέρρευσαν όταν η ενάγουσα παρουσίασε εσωτερικά έγγραφα της Meta που αποδεικνύουν ότι οι κίνδυνοι είναι γνωστοί στους ιθύνοντες. Όπως εξήγησαν προστατευόμενοι μάρτυρες, εμπειρογνώμονες και ακαδημαϊκοί, επιλέχτηκε συνειδητά ο σχεδιασμός που παρατείνει χρονικά τη χρήση. 
 
Οι δύο δικαστικές αποφάσεις δεν είναι αμετάκλητες. Θεωρούνται όμως ιστορικές, γιατί εγκαταλείφθηκε η θεωρία της προστασίας της ελευθερίας του λόγου, με βάση την οποία τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ήταν μέχρι τότε στο απυρόβλητο και αναγνωρίστηκε ευθύνη της εταιρίας ως παραγωγού προϊόντος. Αναμένεται να επηρεάσουν την έκβαση των χιλιάδων εκκρεμών αγωγών και να αναγκάσουν τις εταιρίες να συμβιβαστούν ή/και να τροποποιήσουν τις ρυθμίσεις και τις ρήτρες ασφαλείας στις πλατφόρμες τους. 
 
Χάρη στις επιστημονικές μελέτες, στα στατιστικά στοιχεία, στην έστω και ατελή νομοθεσία και στη νομολογία –και μάλιστα στις ΗΠΑ όπου εδρεύουν οι κολοσσοί της τεχνολογίας– δεν μένει αμφιβολία ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενέχουν κινδύνους για την υγεία, ακόμα και για τη ζωή. Το ερώτημα είναι τι θα κάνουν τώρα οι εταιρίες, που το κοινωνικό πείραμα απέτυχε μαζί με το επικίνδυνο επιχειρηματικό τους μοντέλο. Η απάντηση διαφαίνεται ήδη. Το Μάιο, η Meta απέλυσε 1.000 εργαζόμενους και μετέφερε 7.000 άλλους σε θέσεις σχετιζόμενες με την τεχνητή νοημοσύνη…
 
 
ΣΧΟΛΙΟ
 
Παρόλο που είναι απολύτως βέβαιο ότι μέσω του ελέγχου που επιχειρούν στα ανήλικα με πρόσχημα την προστασία τους, οι νεοταξίτες επιχειρούν να φιμώσουν την ελευθερία λόγου του διαδικτύου και να εξαφανίσουν την ανωνυμία που ουσιαστικά την εγγυάται, είναι εντυπωσιακό που επιλέγουν να πλήξουν το Facebook δηλαδή την ΜΕΤΑ, η οποία στα δύσκολα χρόνια του κορωνοϊού τους στήριξε προωθώντας το επίσημο δολοφονικό αφήγημα για τα φασιστικά και αντισυνταγματικά μέτρα και τα πειραματικά μπόλια...
Αλλά ο διάβολος όπως ξέρουμε καταστρέφει ΚΑΙ τους οπαδούς του....
 
ΥΓ. Ειναι να γελάς όταν ακούς από την Ε.Ε. εκφράσεις όπως ψηφιακή δικαιοσύνη.... Ευτυχώς που το μεγάλο σεμινάριο αντινεοταξισμού που περάσαμε στον κορωνοϊό, μας έμαθε αρκετά πράγματα και ένα από αυτά ήταν ο ανάποδος κόσμος...
Ετσι όλες οι εκφράσεις που ακούτε από τα νεοταξικά ρεμάλια εξηγούνται με τον ανάποδο τρόπο...
Δηλαδή όταν ακούτε για "δικαιοσύνη" καταλαβαίνετε τι εννοούν....

ΥΓ2. Δυστυχώς η αρθρογράφος υπηρετεί το σύστημα και κάνει ότι δεν βλέπει ότι η ελευθερία του λόγου είναι αυτή που θέλουν μα μανία να πλήξουν...
Μάλιστα όπως βλέπετε και στα έντονα γράμματα (bold) που έχω στην προτελευταία παράγραφο η προστασία της ελευθερίας του λόγου για την αρθρογράφο είναι μια ......θεωρία.

Ώρα να Σπάσει ο Φαύλος Κύκλος με τα παράσιτα της αγοράς

Γράφει ο Γιώργος Βενετσάνος
 
Κρατώ ζωντανή τη μνήμη του μανάβη της γειτονιάς μας. Η καθημερινότητά του ήταν ένας διαρκής αγώνας: ξύπνημα αξημέρωτα το πρωί, επίσκεψη στη λαχαναγορά στις 5:00 για προμήθειες και πώληση στο κατάστημα όλη την ημέρα. Η σκληρή αυτή βιοπάλη αποτυπωνόταν στο κλείσιμο της ημέρας. Όταν πια βράδιαζε και σύμφωνα με όσα μας έλεγε, γύριζε σπίτι του κουβαλώντας τελάρα με χτυπημένα ή μισοσάπια φρούτα, αυτά όχι μόνο αποτελούσαν το βραδινό της οικογένειάς του, αλλά τα είχε και ως νόμισμα για την ανταλλαγή με τον γειτονικό Μπακάλη. Μια ιδιότυπη ανταλλαγή αγαθών, όπου τα φρούτα και άλλα είδη μετατρέπονταν σε ρύζι, φασόλια και κονσέρβες. Μάλιστα, ο μανάβης ήταν ο άνθρωπος που, με το περίφημο «τεφτέρι» για τα βερεσέδια, στήριζε τον οικογενειακό προϋπολογισμό των γειτόνων του. Διευκόλυνε πάντα όσους δεν είχαν την άμεση δυνατότητα πληρωμής, δείχνοντας αληθινή ανθρωπιά σε δύσκολες στιγμές και αναδεικνύοντας την ανθρωπιά και την κοινωνική αλληλεγγύη της εποχής. Το «τεφτέρι» δεν ήταν απλώς ένας τρόπος καταγραφής χρεών, αλλά ένα άτυπο δίκτυο κοινωνικής προστασίας. 
 
Μέσα από αυτό το παραδοσιακό μοντέλο, όλοι έβγαιναν κερδισμένοι: οι αγρότες απολάμβαναν ένα δίκαιο και σοβαρό εισόδημα, ο μικροέμπορος εξασφάλιζε τα προς το ζην, και οι καταναλωτές αγόραζαν ποιοτικά οπωροκηπευτικά σε προσιτές τιμές.
 
Ως κλασικός μικροέμπορος της εποχής, ο μανάβης της γειτονιάς μας δεν πλούτιζε· επιβίωνε με ένα περιορισμένο περιθώριο κέρδους. Τότε, σε αντίθεση με το σήμερα όπου οι αγρότες φυτοζωούν εξαρτώμενοι από τις επιδοτήσεις, οι παραγωγοί είχαν το πάνω χέρι και έβγαζαν περισσότερα χρήματα από τους μικρούς μεταπωλητές.
 
Από εκείνη την αρμονική αλυσίδα της γειτονιάς, περάσαμε απότομα στη σύγχρονη πραγματικότητα, όπου οι ρόλοι έχουν παραμορφωθεί. Οι σημερινοί παραγωγοί έχουν περιορίσει την παραγωγή τους· δεν υπάρχει λόγος να μοχθούν για το περισσότερο, όταν αναγκάζονται να διαθέτουν τους καρπούς τους σε εξευτελιστικές τιμές. Την οικονομική τρύπα έρχονται να καλύψουν τα επιδόματα και οι επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ — χρήματα που αφαιρούνται από την τσέπη των Ελλήνων και Ευρωπαίων φορολογουμένων, σε έναν φαύλο κύκλο επιδοματικής πολιτικής.
 
Οι ρομαντικοί μικροέμποροι του παρελθόντος έχουν πια αντικατασταθεί από απρόσωπους μεγαλεμπόρους. Οι μεσάζοντες αυτοί καρπώνονται τον κόπο του αγρότη στην κυριολεξία «για ένα κομμάτι ψωμί» και εκτινάσσουν τις τιμές στην κατανάλωση. Σε αυτό το στρεβλό παιχνίδι της αγοράς, ο μόνος κερδισμένος είναι ο μεσάζοντας. Οι μεγάλοι χαμένοι της εποχής μας είναι ξεκάθαροι: πρώτοι και καλύτεροι οι παραγωγοί, και αμέσως μετά όλοι εμείς, οι καταναλωτές.
 
Το ερώτημα είναι αν αυτή η ασφυκτική οικονομική πραγματικότητα μπορεί να αλλάξει. Η απάντηση είναι καταφατική, υπό έναν βασικό όρο: οι παραγωγοί να αυξήσουν την παραγωγή τους και να διαθέτουν τα προϊόντα τους σε λογικές τιμές, σπάζοντας το μονοπώλιο των μεσαζόντων. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί είτε με την απευθείας πώληση στους καταναλωτές, είτε μέσω των τοπικών μικρομάναβηδων. Όπου δεν υφίστανται τέτοια δίκτυα, οι αγρότες οφείλουν να οργανωθούν σε συνεταιριστικά μανάβικα που θα απορροφούν τα προϊόντα τους. Είναι ο μόνος τρόπος να εξοβελιστούν οι μεγαλέμποροι-μεσάζοντες, που λειτουργούν σαν παράσιτα εις βάρος του μόχθου των παραγωγών και της τσέπης των καταναλωτών.
 
Το ζητούμενο είναι απλό: όλοι να δουλεύουν τίμια και όλοι να κερδίζουν λογικά. Έτσι, κερδισμένος βγαίνει ο καταναλωτής, που τρέφεται από την προκομμένη εγχώρια παραγωγή, αλλά και το κράτος, που εισπράττει δίκαιους φόρους για να προσφέρει συντάξεις, υγεία, παιδεία και δημόσια έργα υποδομής.
 
Οι εκλογές είναι πιο κοντά από όσο φανταζόμαστε. Ας φροντίσουμε, λοιπόν, να απορρίψουμε όσα κόμματα χρησιμοποιούν τη συνθηματολογική, «μαϊμού στήριξη» των παραγωγών και των καταναλωτών, ενώ στην πραγματικότητα εξυπηρετούν τα συμφέροντα των μεγαλεμπόρων-μεσαζόντων.
 
Επιτέλους, ας εκλέξουμε μια κυβέρνηση που θα στηρίξει έμπρακτα τη συνεργασία αγροτών και καταναλωτών, βάζοντας στην άκρη τα παράσιτα της αγοράς. Με αυτόν τον τρόπο, όχι μόνο θα προστατεύσουμε την τσέπη μας, αλλά θα δούμε πραγματική κοινωνική ανάπτυξη, ενώ η ενίσχυση της υπαίθρου θα χτυπήσει στη ρίζα του το καρκίνωμα της αστυφιλίας. Όποια νέα κυβέρνηση κι αν προκύψει από τις επερχόμενες κάλπες, αν δεν εφαρμόσει αυτά τα βασικά μέτρα, είτε ανήκει στο παλιό είτε στο νέο κομματικό σύστημα, απλώς θα κοροϊδεύει τον κόσμο, πουλώντας παραμύθια χωρίς δράκους, εναγκαλισμένη με την διαπλοκή και διαιωνίζοντας το κακό.
 
Τα βιώνουμε καθημερινά στο πετσί μας· επιτέλους, ας το καταλάβουμε.

ΜΗΠΩΣ ΑΥΤΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΩΣΤΟΣ ΔΡΟΜΟΣ;

Γράφει ο Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης – Αμφικτύων

Μήπως ο κόσμος προχωρεί εμπρός
και το βέλος δεν πάει πίσω;
το γεγονός ότι δεν έχει ακόμα επαναστατήσει
παρά τις δυσοίωνες ενδείξεις,
αποτελεί την πιο ευοίωνη απόδειξη;

Παρά την καταστροφή του περιβάλλοντος,
τον υπερβολικό καύσωνα,
την οικονομική δυσπραγία,
τον κοινωνικό αυτοματισμό,
τους πολέμους και την καχυποψία,
την πείνα και την ανεργία,
την άνιση διανομή του πλούτου
και τη λαβωμένη μας δημοκρατία,
ο κόσμος συνεχίζει να ελπίζει

Μήπως τελικά ο άνθρωπος αντέχει περισσότερα
απ' όσα νομίζουμε;
Μήπως αυτός ο δρόμος δεν έχει γυρισμό,
ακόμη κι αν οδηγήσει κάποιους στον χαμό;

Μήπως άλλος δρόμος δεν υπάρχει,
γιατί στην εποχή μας άρχει η τεχνολογία;

Μήπως φταίμε εμείς οι παλιοί,
που θαμπώνουμε το γυαλί;
Ζήσαμε σε άλλον αιώνα.
Δεν προλάβαμε να κατανοήσουμε
ούτε τον πρόσφατο εκσυγχρονισμό του Παρθενώνα.

Ασυμβίβαστοι με τη ζωή τούτη,
νοσταλγούμε ακόμη
τη γκλίτσα και το τσαρούχι.
Κι όμως, τα προβλήματα είναι υπαρκτά.

Καμιά εποχή δεν έζησε χωρίς αυτά.
Δεν κατοικούμε σε κοινωνίες αγγέλων,
ούτε σε κόσμους γαλαξιακών αστέρων

Το ανθρώπινο γένος πέρασε
πολύ δυσκολότερες δοκιμασίες
Και κρισιμότερους καιρούς
και βγήκε νικητής.

Ίσως και τώρα να τα καταφέρει.
Ίσως όμως αυτή τη φορά
να ετοιμάζεται να αλλάξει μορφή.
ή μήπως η ζωή συνεχίζει τον δρόμο της,
αφήνοντας πίσω όσους δεν μπορούν να ακολουθήσουν;

Ο χρόνος προχωρεί,
μας προσπερνά
και μας γερνά.

Ως το τέλος αντέχει μόνο εκείνος
που έμαθε να αγωνίζεται.

Όμως η ιστορία μάς διδάσκει
ότι και τα αντίθετα συμβαίνουν.

Στο διάβα του χρόνου
οι απρόσμενες αλλαγές
ανατρέπουν βεβαιότητες.
«Ανάγκας και θεοί πείθονται.»

Και όταν η ανθρώπινη αλαζονεία
ξεπερνά τα όρια,
όταν προκαλεί την Ύβρη,
έρχεται αναπόφευκτα η Άτη.

Τότε οι κοινωνίες εγείρονται,
οι ισορροπίες αποκαθίστανται
και κάθε ανόσιο έργο
συναντά το τέλος του.

Ίσως όμως αυτή τη φορά
να ετοιμάζεται να αλλάξει μορφή.

Με το ανθρωποειδές θα τον αντικαταστήσει,
ανθεκτικό σαν τον σπουργίτη,
σε κάθε περιβάλλον θα επιβιώνει.

Στον Αρκτικό δεν θα κρυώνει,
στη Γη θα δημιουργεί θαύματα σαν ντελιβεράς
και στο Διάστημα θα πραγματοποιεί πειράματα.

Για την υπερθέρμανση δεν θα παραπονιέται,
ούτε για την τροφή.
Νερό και οξυγόνο δεν θα ζητά.
Συνδικάτα δεν θα ιδρύει,
ούτε δικαιώματα θα διεκδικεί.

Υπάκουο θα είναι
σαν πειθαρχικός στρατιώτης,
στις εντολές του δημιουργού του.

Κι αν η Ύβρις γίνει νόμος των ανθρώπων,
η Νέμεσις δεν αργεί ποτέ.
Η Ιστορία αλλάζει πρόσωπα,
όχι όμως και τους αιώνιους νόμους της.

(28/6/26)

Αμφικτύων – Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης
Συγγραφέας – Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών
Amphiktyon Blog: http://www.amphiktyon.blogspot.com
Amphiktyon Official Site: http://www.amphiktyon.org

Διεθνής συναγερμός! Το μυστικό δίκτυο των Κατεχομένων: Η απάτη της Μουσουλμανικής Αδελφότητας που ξεσκέπασαν τα αραβικά ΜΜΕ

Τα Κατεχόμενα εξελίχθηκαν σε «γκρίζα ζώνη» και ορμητήριο της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, μέσα από ένα καλά οργανωμένο κύκλωμα που συνδύαζε οικονομική απάτη με εικονικές εγγραφές σε «πανεπιστήμια», πλαστογραφίες εγγράφων και τη διευκόλυνση της διαφυγής καταζητούμενων ισλαμιστών προς την Τουρκία.

Ο διεθνής αντίκτυπος στρέφεται εκ νέου στις εξελίξεις στην Κύπρο, με φόντο αποκαλύψεις που φέρνουν στο φως τη δράση παράνομων δικτύων στα Κατεχόμενα. Εκτενή ρεπορτάζ από τα σαουδαραβικά τηλεοπτικά δίκτυα Al Arabiya και Al Hadath ξεσκεπάζουν ένα καλά οργανωμένο κύκλωμα, το οποίο συνδέεται άμεσα με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα. Η δράση του εν λόγω δικτύου περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα παράνομων δραστηριοτήτων, από οικονομικές απάτες και πλαστογραφίες έως τη διευκόλυνση της μετακίνησης ισλαμιστών φυγάδων από την Αίγυπτο προς την Τουρκία. 

Η αντίδραση των «αρχών» και το προφίλ του ηγετικού στελέχους 

Υπό το βάρος των αποκαλύψεων, οι κατοχικές «αρχές» προχώρησαν στην απέλαση υψηλόβαθμου στελέχους των Αδελφών Μουσουλμάνων. Το συγκεκριμένο πρόσωπο είχε έντονη δραστηριότητα στην Τουρκία και εκτελούσε χρέη διευθυντή γραφείου για έναν από τους πλέον προβεβλημένους ηγέτες της οργάνωσης, τον Σαλάχ Αμπντέλ Χακ. Ο Χακ, Αιγύπτιος γιατρός και ισλαμιστής κήρυκας γεννημένος το 1945 στο Κάιρο, ηγείται από το 2023 της λεγόμενης πτέρυγας του «μετώπου του Λονδίνου», κατέχοντας τη θέση του αναπληρωτή και ασκούντος καθήκοντα Γενικού Καθοδηγητή του κινήματος.

Η παγίδα της εκπαιδευτικής μεσιτείας

Η οικονομική απάτη που είχε στηθεί στα κατεχόμενα βασιζόταν σε ένα εικονικό σύστημα εκπαιδευτικής μεσιτείας με στόχο νεαρούς φοιτητές. Το απελαθέν στέλεχος αποσπούσε τεράστια χρηματικά ποσά από γονείς και νέους, τάζοντας εγγραφές σε «πανεπιστήμια» για τετραετείς κύκλους σπουδών. Στην πραγματικότητα, έπεφταν θύματα υπεξαίρεσης. Οι φοιτητές ανακάλυπταν εκ των υστέρων ότι η εγγραφή τους ίσχυε μόνο για ένα έτος, καθώς το κύκλωμα κρατούσε τα υπόλοιπα χρήματα για δικό του όφελος.

Καταφύγιο για καταζητούμενους και βιομηχανία πλαστών εγγράφων

Η υπόθεση λαμβάνει ακόμη πιο σοβαρές διαστάσεις στον τομέα της ασφάλειας, καθώς τα Κατεχόμενα λειτουργούσαν ως σταθμός υποδοχής για καταζητούμενα στελέχη της Μουσουλμανικής Αδελφότητας. Πρόκειται για άτομα που αντιμετώπιζαν βαριές δικαστικές καταδίκες στην Αίγυπτο. Το δίκτυο τους παρείχε εκπαιδευτική κάλυψη και πλασματικούς τίτλους σπουδών, ώστε να νομιμοποιούν τη διαμονή τους και να μεταβαίνουν ευκολότερα στην Τουρκία. Μάλιστα, για την επίτευξη του σκοπού αυτού, υπήρχε ολόκληρη βιομηχανία πλαστογράφησης πιστοποιητικών IELTS, με το κόστος για κάθε έγγραφο να αγγίζει τις 5.000 δολάρια. Επιπλέον, το στέλεχος, σε συνεργασία με συνεργό του, ίδρυσε παράνομες και μη αναγνωρισμένες εκπαιδευτικές δομές με απώτερο σκοπό τη μαζική συγκέντρωση νεαρών ισλαμιστών στην περιοχή.

Τα κατεχόμενα ως «γκρίζα ζώνη»

Το συγκεκριμένο περιστατικό αναδεικνύει ανάγλυφα πώς το ψευδοκράτος μετατρέπεται σε μια διεθνή γκρίζα ζώνη, ιδανική για δίκτυα λαθραίας διακίνησης, οικονομικής εξαπάτησης και παροχής πολιτικού ασύλου σε εξτρεμιστικά στοιχεία. Το γεγονός ότι η τριτοβάθμια εκπαίδευση στα κατεχόμενα λειτουργεί εδώ και χρόνια χωρίς ουσιαστικό διεθνή έλεγχο, την καθιστά βασικό εργαλείο προσέλκυσης αλλοδαπών. Η παντελής έλλειψη εποπτείας δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για σοβαρές καταχρήσεις, επιτρέποντας σε ριζοσπαστικές οργανώσεις να εκμεταλλεύονται το σύστημα για την εξυπηρέτηση των δικών τους σκοπών.

πηγή

Η παρανόηση της Δημοκρατίας

Γράφει ο Ηλίας Σταμπολιάδης
 
Η Δημοκρατία είναι λέξη της ελληνικής γλώσσας και παράγεται από το ουσιαστικό Δήμος που σημαίνει λαός και το ρήμα κρατώ που σημαίνει εξουσιάζω. Θα λέγαμε ότι εκφράζει το πολιτικό σύστημα στο οποίο εξουσιάζει ο λαός ο οποίος συνέρχεται ως Εκκλησία του Δήμου, συζητά τα προβλήματα που αφορούν το σύνολο των πολιτών και λαμβάνει αποφάσεις κατά πλειοψηφία σύμφωνα με την πολιτισμική και αξιακή του κοσμοθεωρία. 
 
Αυτού του είδους το πολίτευμα αναπτύχθηκε αρχικά από τον Ελληνισμό σε επίπεδο της πόλις κράτος και εξελίχθηκε σε οικουμενικό επίπεδο κατά την ελληνιστική περίοδο και το Βυζάντιο με κέντρο την Βασιλεύουσα Πόλη και εν μέρη διατηρήθηκε μέχρι την απελευθέρωση του από την Οθωμανική Αυτοκρατορία και την υποταγή του στην Δύση μετά την δολοφονία του Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια. Την εποχή εκείνη, αρχές 19ου αιώνα, με την βοήθεια και επιρροή του Ελληνισμού του Βυζαντίου, η Δύση είχε μόλις εξελιχθεί από τον φεουδαλισμό στον πρώιμο ανθρωποκεντρισμό, (Γεώργιος Κοντογιώργης «Γνώση και Μέθοδος» εκδ. Αρμός).
 
Σήμερα το επικρατούν πολίτευμα στην Δύση είναι η εκλόγιμη Μοναρχία που εξ’ αιτίας του ότι ο Μονάρχης εκλέγεται από τον λαό καπηλεύεται το όνομα Δημοκρατία παρά το γεγονός ότι ο λαός δεν συνέρχεται, δεν συζητά, δεν λαμβάνει αποφάσεις. Αν και έχει ανακτήσει προσωπικά δικαιώματα σε σχέση με τον φεουδαλισμό δεν έχει ακόμη ανακτήσει πολιτική ελευθερία υπό την έννοια της συμμετοχής του στις πολιτικές και οικονομικές αποφάσεις που τον αφορούν
 
Στην σύγχρονη Ελλάδα, αν και τόπος γέννησης της Δημοκρατίας το πολίτευμα έχει καταντήσει ένα εκφυλισμένο αντίγραφο της εκλόγιμης Μοναρχίας όπου ο εκάστοτε Μονάρχης υποστηρίζεται από εξουσιολάγνες, ληστρικές παρατάξεις, τα κόμματα, υποκινούμενες από ξένα κατά κανόνα συμφέροντα, ενώ ακόμη και κατά την εκλογή του Μονάρχη δεν ισχύει ο κανόνας της πλειοψηφίας που είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα της Δημοκρατίας. Ο υπάρχων εκλογικός νόμος, που κάθε φορά αλλάζει ανάλογα με το συμφέρον του κυβερνώντος κόμματος, δεν λαμβάνει υπόψη τα λευκά ψηφοδέλτια που αποτελούν ενεργό παρουσία και εκφράζουν διαμαρτυρία κατά του συστήματος. Επίσης το σύστημα έχει φροντίσει η συμμετοχή να μην είναι υποχρεωτική με αποτέλεσμα ένα μεγάλο μέρος του λαού να απέχει των εκλογών για να τους χαρακτηρίζει απαθείς και αδιάφορους, ενώ αυτοί καταλαβαίνουν ότι είτε πάνε να ψηφίσουν λευκό διαμαρτυρίας ή απέχουν το αποτέλεσμα είναι το ίδιο διότι θα αγνοηθούν.
 
Εκτός της άμεσης αλλοίωσης του εκλογικού αποτελέσματος με τον εκλογικό νόμο υπάρχει και η έμμεση αλλοίωση από τα ΜΜΕ και τη συστημική προπαγάνδα για τα οποία διατίθενται μεγάλα ποσά έναντι της μικρής δυνατότητας μικροτέρων ομάδων να εκφράσουν άποψη καθόσον το σύστημα ήδη από Βαυαροκρατίας είχε απαγορεύσει τις τοπικές συνελεύσεις για έκφραση απόψεων και λήψη αποφάσεων πράγμα που έκτοτε έχει παγιωθεί σιωπηλά. Οι συναθροίσεις των πιστών στις Εκκλησίες έχουν χάσει κάθε έννοια της αυθεντικής Εκκλησίας του Δήμου και συνιστούν ομάδες επικύρωσης των αποφάσεων του Ιερατείου που λειτουργεί ως εταίρος του κράτους, ενώ οι λεγόμενοι Δήμοι είναι αντίγραφα της κομματοκρατίας και κάθε Δήμος βάφεται με τα χρώματα του υπερισχύοντος κόμματος.
 
Με τον τρόπο αυτό έχει αμβλυνθεί το αίσθημα συνοχής της κοινωνίας , συμμετοχής του πολίτη στα κοινά και επιρροής στον τρόπο λήψης αποφάσεων. Βασική προϋπόθεση για να μπορέσει η κοινωνία να εξελιχθεί και να πλησιάσει στην Δημοκρατία αποτελεί η αποκατάσταση του αισθήματος, ότι η άποψη των πολιτών καταμετράτε με θεσμοθετημένο τρόπο έστω και σαν διαμαρτυρία ακόμα και αν δεν εκφράζεται ως οργανωμένο πολιτικό κίνημα ή κόμμα.
 
Η πρόταση του γράφοντος, που έχει διατυπωθεί στο παρελθόν και σαν σχέδιο αλλαγής του εκλογικού νόμου με δημοψήφισμα, είναι χονδρικά η ακόλουθη: Την πρώτη Κυριακή των εκλογών τα λευκά να έχουν την ένδειξη ΛΕΥΚΟ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ και να καταμετρώνται με απλή αναλογική ως κενές έδρες στην Βουλή. Εάν οι υπόλοιπες προσωπικές έδρες των κομμάτων δεν μπορούν να βγάλουν Κυβέρνηση με 151 Βουλευτές, επί των παρόντων, η εκλογή να κηρύσσεται άγονη και να επαναλαμβάνεται σε 30 ημέρες με το υπάρχον σύστημα μπόνους χωρίς να υπολογίζονται τα λευκά για να μην υπάρξει ακυβερνησία στον τόπο. Ήδη θα έχει εκλείψει η αλαζονεία του νικητή και οι πολίτες θα έχουν πει, δεν σας θέλουμε αλλά σας ανεχόμαστε προς το παρόν. Αλλάξτε πολιτικό πρόγραμμα και υποψηφίους στο μέλλον.
 
Ηλίας Σταμπολιάδης
Δρ. Μηχανικός Μεταλλείων Μεταλλουργός
πρώην Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης

Σοκ στην Ολλανδία: Πρώτη ευθανασία σε παιδί κάτω των 12 ετών

Σημαντικές αντιδράσεις έχει προκαλέσει στην Ολλανδία η πρώτη καταγεγραμμένη περίπτωση ευθανασίας παιδιού ηλικίας κάτω των 12 ετών, μετά την εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας που τέθηκε σε ισχύ το 2024.
 
Η υπόθεση έγινε γνωστή μέσω ετήσιας έκθεσης που παρουσιάστηκε στο ολλανδικό κοινοβούλιο από την υπουργό Υγείας, Σόφι Χέρμανς. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν, το παιδί κατέληξε στα τέλη του 2025 έπειτα από διαδικασία ιατρικά υποβοηθούμενου θανάτου, καθώς έπασχε από σοβαρή και ανίατη νόσο. Δεν δόθηκαν στη δημοσιότητα πληροφορίες σχετικά με την ταυτότητα ή την ακριβή ιατρική κατάστασή του.
 
Η υπόθεση εξετάζεται πλέον από τις αρμόδιες δικαστικές αρχές, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν τηρήθηκαν όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες και οι αυστηρές προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος για τόσο ευαίσθητες περιπτώσεις.
 
Το νομοθετικό πλαίσιο αφορά παιδιά που βρίσκονται στο τελικό στάδιο ανίατης ασθένειας, με αφόρητο πόνο και χωρίς καμία προοπτική βελτίωσης της κατάστασής τους. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η απόφαση μπορεί να ληφθεί από κοινού από τους γονείς και την ιατρική ομάδα, ενώ όπου είναι εφικτό ζητείται και η γνώμη του ίδιου του παιδιού.
 
Η επέκταση της ευθανασίας σε παιδιά μικρότερα των 12 ετών είχε προκαλέσει έντονη πολιτική και κοινωνική αντιπαράθεση πριν από την ψήφισή της, με αρκετούς ειδικούς και πολιτικούς να εκφράζουν επιφυλάξεις για ζητήματα ηθικής και συναίνεσης.
 
Σύμφωνα με την ολλανδική νομοθεσία, οι ανήλικοι από 12 ετών και άνω μπορούν να αιτηθούν ευθανασία υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Για τις ηλικίες 12 έως 15 ετών απαιτείται η συγκατάθεση των γονέων ή κηδεμόνων, ενώ για τους εφήβους 16 και 17 ετών οι γονείς συμμετέχουν στη διαδικασία διαβούλευσης χωρίς να είναι απαραίτητη η έγκρισή τους.
 
Η συγκεκριμένη περίπτωση αποτελεί την πρώτη εφαρμογή του νέου νόμου και αναμένεται να αναζωπυρώσει τη δημόσια συζήτηση γύρω από τα όρια της ιατρικής παρέμβασης στο τέλος της ζωής και τα δικαιώματα των ανήλικων ασθενών.
 
 
Για την Ολλανδία τα έχουμε πει πολλές φορές 
Ενδεικτικά:

Η Ολλανδία ξεκινάει το Great Reset: Θα υποχρεώσει τις τράπεζές να τοποθετήσουν όλες τις συναλλαγές των πολιτών (άνω των 100 ευρώ) σε μια βάση δεδομένων που θα ελέγχει το κράτος!

Jacoline Vinke-Παπακωνσταντίνου: "Στην Ολλανδία κάνουμε τα πάντα όπως πρέπει". Μωρέ τι μας λέτε;

Ομάδα ευθανασίας στην Ολλανδία, προσφέρει δωρεάν και κατ΄ οίκον θάνατο.

Η Ολλανδία νομιμοποιεί την αυτοκτονία: Θα μπορεί κάποιος να κάνει «ευθανασία» χωρίς να είναι άρρωστος...

Στην Ολλανδία νομιμοποίησαν το κόμμα των παιδόφιλων! - Στόχος του η νομιμοποίηση ερωτικών σχέσεων ενηλίκων με 12χρονα!

Ολλανδία: 500 παιδιά γεννήθηκαν από το σπέρμα του ίδιου άνδρα (πάλι οι άθεοι Ολλανδοί "διαπρέπουν" στην ηθική!!!)

Η Ολλανδία διευρύνει τα όρια ευθανασίας και σε παιδιά από ενός έως δώδεκα ετών!

Η Ολλανδία εγκρίνει την ευθανασία για άτομα με αυτισμό, νοητική αναπηρία και ψυχικές ασθένειες

Πάλι "μπροστά" η Ολλανδία...

Ο πρώην πρωθυπουργός της Ολλανδίας και η σύζυγός του έφυγαν στα 93 τους χρόνια, μαζί από τη ζωή με ευθανασία (επέλεξαν μόνοι τους το τέλος, ενώ ούτε η αρχή, ούτε η ζωή τους και φυσικά ούτε και το τέλος τους ήταν δική τους υπόθεση)

Ολλανδία: Τώρα ευθανασία και για τους υγιείς αρκεί να το θέλει ο πελάτης....


«Ιατρική καταστροφή» στην Ολλανδία: 3.000 παιδιά με 25 αδέλφια το καθένα -Σκάνδαλο με τη χρήση δοτών σπέρματος

Στην Αγγλικανική Εκκλησία εγκρίθηκαν ειδικές λειτουργίες για ευθανασία (η πνευματική πτώση συνεχίζεται...)

Η Αγγλικανική Εκκλησία του Καναδά εισήγαγε επίσημη «ακολουθία» για την ευθανασία, μετατρέποντας τη διαδικασία της αυτοκτονίας σε ομοίωμα μυστηρίου. 
 
Το Συμβούλιο της Γενικής Συνόδου της Αγγλικανικής Εκκλησίας του Καναδά επέτρεψε τη χρήση «πειραματικών» λειτουργικών κειμένων για όσους αποφάσισαν να αποχωρήσουν από τη ζωή με τη βοήθεια ιατρών, αναφέρει το Life Site News.
 
Σε ένα εγχειρίδιο 66 σελίδων με τίτλο «Ποιμαντικές Λειτουργίες κατά τον Θάνατο στο Πλαίσιο της Ιατρικής Βοήθειας στο Θνήσκειν», οι συντάκτες κατέγραψαν ακολουθίες για ανθρώπους που επέλεξαν την υποβοηθούμενη αυτοκτονία.
 
Η προτεινόμενη «ακολουθία» περιλαμβάνει την προετοιμασία του ασθενούς για την τέλεση της αυτοκτονίας: αρχικά τελούνται η τελευταία εξομολόγηση, η άφεση αμαρτιών και η χρίση με έλαιο, μετά την οποία απονέμεται στον πιστό η Θεία Ευχαριστία. Κορύφωση της «λειτουργίας» αποτελεί ειδική προσευχή που αναγιγνώσκεται αμέσως πριν από την έγχυση του δηλητηρίου. Στο κείμενό της ο τόπος της δολοφονίας ανακηρύσσεται «ιερός χώρος», όπου «ο Θεός συναντά» τους παρόντες. 
 
Μετά την προσευχή, η σύνοδος ορίζει χρόνο «ήσυχης περισυλλογής», κατά τον οποίο η ιατρική ομάδα προετοιμάζεται να εκτελέσει «τον ρόλο της» — να χορηγήσει το φάρμακο. Η ακολουθία ολοκληρώνεται με νεκρώσιμες προσευχές, στις οποίες διακηρύσσεται ότι αυτός που αυτοκτόνησε «απελευθερώθηκε από όλες τις μέριμνες», ενώ ο θάνατός του παρουσιάζεται ως «τελευταίο δώρο» στους αγαπημένους του. 
 
Στο εγχειρίδιο τονίζεται ότι, αν και πολλοί Αγγλικανοί τάσσονται κατά της ευθανασίας, άλλοι υποτίθεται ότι απέκτησαν «βαθιά εμπειρία πίστεως» συνοδεύοντας με προσευχή την εκούσια αποχώρηση από τη ζωή. Τέτοιες ενέργειες ουσιαστικά σημαίνουν εκκλησιαστική έγκριση θανάτου δι' ενέσεως. Η ηγεσία δε του δόγματος αποκαλεί την ευθανασία πράξη «αγάπης και συμπόνιας» για όσους «θέλουν να σταματήσει ο πόνος».
 
 
Διαβάστε την θέση μας ΕΔΩ 

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.