27 Απριλίου 2026
Κυρία Laura Kövesi σας ευχαριστώ!..
Προβλέψεις του Σχεδίου Ανάν
Περί δερματοστιξίας (σ.σ. τατουάζ). Ἡ «πανδημία» τῆς νεολαίας…
Δέν πρόκειται νὰ ἀναφερθοῦμε στοὺς ἰατρικοὺς κινδύνους ποὺ προκαλεῖ ἡ δερματοστιξία (σ.σ.τατουάζ) τοῦ ἀνθρωπίνου σώματος, ὅπως μετάδοση ἰῶν π.χ. HIV (ἰὸς τοῦ AIDS), ἡπατίτιδας B, C, ἠπατοκυτταρικὸς καρκίνος κ.λ.π. Ἄλλωστε ὑπάρχουν τεκμηριωμένες ἐπιστημονικὲς μελέτες διεθνοῦς ἐπιπέδου γιὰ τὸ θέμα αὐτό.
Σκοπός μας εἶναι ἡ ἐπισήμανση τῶν κινδύνων ποὺ ἐλλοχεύουν ἀπὸ πνευματικῆς πλευρᾶς ὡς πρόδρομος – προετοιμασία τῆς ἀποδοχῆς τοῦ σφραγίσματος, σύμφωνα πάντα μὲ τὴν Ὀρθόδοξη θεώρηση τοῦ ἀνθρωπίνου σώματος, ὅπου τὸ θέμα εἶναι ἀνέκαθεν (ἀπὸ τὴν Παλαιὰ Διαθήκη ) ἀποσαφηνισμένο. Προτείνεται θεαρέστως στὸν ἄνθρωπο νὰ ἐπιμελεῖται τὸ σῶμα του γιατί εἶναι ἱερὸς ναὸς τοῦ Θεοῦ: «εἴ τις τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ φθείρει, φθερεῖ τοῦτον ὁ Θεός» (Α΄ Κορ. κεφ.Γ΄, στιχ. 17). Τὸ σῶμα, λοιπὸν, εἶναι σκεῦος ἱερό, ἀξιοσέβαστο καὶ τίμιο. Ὁ Λόγος ἔγινε σῶμα! «Ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο» (Ἴωαν. κεφ.Α΄, στίχ. 14). Ἔτσι τὸ ἀνθρώπινο σῶμα τιμήθηκε ἐξαιρέτως μὲ τὴν ἐνσάρκωση τοῦ Θεανθρώπου Υἱοῦ καὶ Λόγου τοῦ Θεοῦ. Ἀπώτερος στόχος ὁ ἁγιασμὸς τοῦ ἀνθρωπίνου σώματος.
Ἡ Ἁγία Γραφὴ καταδικάζει τὸ φαινόμενο τῆς δερματοστιξίας καὶ ἐν γένει τοῦ στιγματισμοῦ τοῦ ἀνθρωπίνου σώματος, κατάλοιπο εἰδωλολατρικῶν-παγανιστικῶν πρακτικῶν. Τὸ πιὸ ἄμεσο ἐδάφιο γιὰ τὴν ἀπαγόρευση τῆς δερματοστιξίας περιλαμβάνεται στὸ Λευϊτικὸ (Παλαιὰ Διαθήκη ), κεφ.19, στίχος 28, σύμφωνα μὲ τὸ ὁποῖο: «… καὶ ἐντομίδας οὐ ποιήσετε ἐπὶ ψυχῇ ἐν τῷ σώματι ὑμῶν καὶ γράμματα στικτὰ οὐ ποιήσετε ἐν ὑμῖν· ἐγώ εἰμι Κύριος ὁ Θεὸς ὑμῶν». Ὁ Ἅγιος Θεοδώρητος, Ἱερομάρτυρας Ἀντιοχείας σχολιάζοντας τὸ χωρίο γράφει : «Τινά τοῦ σώματος μόρια βελόναις ἐκέντουν καὶ μέλαν ἐπέβαλλον εἰς θεραπείαν δαιμόνων. Ταῦτα οὗν ὁ θεῖος νόμος ἀπαγορεύει» δηλαδὴ ἐπισημαίνει ὅτι ἡ πρακτικὴ αὐτὴ ἦταν συνηθισμένη στοὺς εἰδωλολάτρες, θεωρῶντας τὰ σημάδια στὸ σῶμα ὡς μιὰ μορφὴ δήλωσης ἀφοσίωσης σὲ ψεύτικους θεούς (σ.σ. δαιμόνια ).
Ἐπίσης, στὴν Καινὴ Διαθήκη βάσει τῆς ἀρχῆς περὶ σεβασμοῦ τοῦ σώματος ὡς ἱερὸ ναὸ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, στὴν Α’ ἐπιστολὴ πρὸς Κορινθίους, κεφ.6, στίχ.19-20, ἀναφέρεται : «… ἢ οὐκ οἴδατε ὅτι τὸ σῶμα ὑμῶν ναὸς τοῦ ἐν ὑμῖν Ἁγίου Πνεύματός ἐστιν, οὗ ἔχετε ἀπὸ Θεοῦ, καὶ οὐκ ἐστὲ ἑαυτῶν; ἠγοράσθητε γὰρ τιμῆς· δοξάσατε δὴ τὸν Θεὸν ἐν τῷ σώματι ὑμῶν καὶ ἐν τῷ πνεύματι ὑμῶν, ἅτινά ἐστι τοῦ Θεοῦ».
Ἄξιον ἀναφορᾶς τὸ γεγονὸς ὅτι καὶ οἱ Ἀρχαῖοι Ἕλληνες δὲν ἔκαναν δερματοστιξία πάνω στὸ σῶμα τους. Ἔκαναν, ὅμως, σὲ ὅποιον ἤθελαν νὰ ἐξευτελίσουν (π.χ. προδότες) ἢ ἦταν ἀποδεικτικὸ στοιχεῖο ὅτι ἀνῆκαν σὲ κάποιον (σκλάβος, δουλεία ), ὅπως γίνεται σήμερα μὲ τὸ σημάδεμα-σφράγισμα τῶν ζώων…
Ὁ ἄνθρωπος ἐπλάσθηκε ἀπὸ τὸν Τρισυπόστατον Θεό μας κατ' εἰκόνα και καθ' ὁμοίωση... Μὲ τὶς δερματοστιξίες (σ.σ. τατουάζ ) διαχειρίζονται τὸ σῶμα ὤς ἄ-λογο ζῶον...
ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ. ΑΛΗΘΩΣ ΑΝΕΣΤΗ.
Ἁγιορείτικη Κελλιώτικη Φωνή.
Γενοκτονία των Αρμενίων: Το δίδαγμα ενός περήφανου λαού που δεν καλόμαθε στη λήθη
π.Αρσένιος Βλιαγκόφτης- Μεταλλαγμένα χωρίς σήμανση στο πιάτο μας
Τα τέσσερα όπλα κατά των πειρασμών
26 Απριλίου 2026
Στέλνουν Rafale με πυρηνικά στην Ελλάδα
Από τη Μαρία Δεναξά
Οι διεργασίες γύρω από τη δομή της πυρηνικής αποτροπής πανευρωπαϊκά, που προωθεί ο Εμανουέλ Μακρόν, συνεχίζουν να προκαλούν ένταση στον δημόσιο διάλογο σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και πολλοί αναρωτιούνται μέχρι πού είναι έτοιμοι να φτάσουν οι Ευρωπαίοι.
Παράλληλα με τις επαφές με τη Γερμανία και τη Βρετανία για την ενίσχυση μιας συνεργασίας σε αυτό το επίπεδο, ο Μακρόν εξετάζει τη δυνατότητα διασποράς του γαλλικού πυρηνικού οπλοστασίου σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων είναι και η Ελλάδα. Το ζήτημα θα τεθεί στις σημερινές (εννοεί στις 25-04-2026) συνομιλίες του Γάλλου προέδρου με τον Έλληνα πρωθυπουργό. Ωστόσο, γαλλικές πηγές διευκρινίζουν πως δεν θα αποκαλυφθούν λεπτομέρειες για την πιθανή επέκταση του γαλλικού πυρηνικού οπλοστασίου ανά την Ευρώπη, όπως επίσης δεν θα αποκαλυφθεί και ο αριθμός των πυρηνικών κεφαλών που αφορά αυτό το στρατηγικό σχέδιο. Παράλληλα, η Γαλλία σκοπεύει να επιταχύνει την παραγωγή των πυρηνικών κεφαλών απέναντι στη λεγόμενη «ρωσική απειλή». Για τους διορατικούς, η πυρηνική αποτροπή παρουσιάζεται σαν η τελευταία λύση μιας πολιτικής ελίτ που βρίσκεται σε κρίση και βασίζεται όλο και περισσότερο στον φόβο, χωρίς να βλέπει καθαρά τους κινδύνους που αυτό συνεπάγεται. Η αυτοσυγκράτηση απέναντι στα πυρηνικά όπλα, που υπήρχε όλα τα προηγούμενα χρόνια, δείχνει να υποχωρεί.
Οι περισσότεροι πρωταγωνιστές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, όπως και οι μάρτυρες του πυρηνικού ολοκαυτώματος στην Ιαπωνία, που πραγματοποιήθηκε χωρίς καμία στρατιωτική ανάγκη, έχουν φύγει πια από τη ζωή και μαζί τους φαίνεται πως χάθηκε και η μνήμη. Μπροστά μας, λοιπόν, ανοίγεται μια νέα εποχή, αυτή του τέλους των ισορροπιών. Μια νέα εποχή χωρίς ιστορική μνήμη, χωρίς ενόραση, επικεντρωμένη αποκλειστικά στη γεωπολιτική επιβίωση μιας διεφθαρμένης ηγετικής κάστας παγκοσμίως, της οποίας τα ιδεολογικά θεμέλια αμφισβητούνται και βλέπει τη δύναμή της να κλυδωνίζεται.
Σε αυτό το επικίνδυνο άλμα προς τα εμπρός συμμετέχουν, λοιπόν, πολλές ευρωπαϊκές χώρες, με πρωτοστάτη τον Γάλλο πρόεδρο. Υπό το πρόσχημα μιας «προληπτικής» προστασίας, σε αρκετά κράτη-μέλη έχει ανέβει ο «πυρηνικός» πυρετός.
Χώρες όπως η Γερμανία, η Ελλάδα, η Ολλανδία, το Βέλγιο, η Δανία και η Σουηδία φέρεται ότι έχουν δεχτεί πιέσεις και στο τέλος έχουν δεσμευτεί με διάφορους τρόπους να υποδεχτούν μέρος του γαλλικού πυρηνικού οπλοστασίου. Η Πολωνία, για παράδειγμα, όπου ο Μακρόν πραγματοποίησε πριν από πέντε ημέρες επίσημη επίσκεψη, έκανε γνωστό πως δεν μπορεί να μείνει αμέτοχη και δηλώνει έτοιμη να ενταχθεί στο κίνημα, ιδίως να συμμετάσχει σε ασκήσεις πυρηνικής αποτροπής και να φιλοξενήσει γαλλικά Rafale.
Ο μηχανισμός έχει τεθεί σε φάση ενεργοποίησης. Τα Rafale, που είναι εξοπλισμένα με πυραύλους που φέρουν πυρηνικές κεφαλές, θα μπορούν να σταθμεύουν σε αυτές τις χώρες, όπως και στην Ελλάδα, με την έγκριση του Κυριάκου, χωρίς όμως πρώτα να έχει ερωτηθεί το ελληνικό Κοινοβούλιο, παρόλο που το ζήτημα αφορά άμεσα τους Έλληνες πολίτες.
Η είδηση προκαλεί δυσφορία σε όλες τις πλευρές, καθώς δεν θέλουν να πάρει έκταση στον δημόσιο διάλογο, μια και εγείρει ανησυχίες τόσο για κλιμάκωση της εμπόλεμης έντασης όσο και για την αλλαγή των ισορροπιών στην Ευρώπη. Την ίδια στιγμή, Γάλλοι αξιωματούχοι επιχειρούν να υποβαθμίσουν τη σημασία της, υποστηρίζοντας ότι η ενίσχυση της γαλλικής πυρηνικής αποτροπής στην ευρωπαϊκή ήπειρο δεν συνιστά ούτε εκχώρηση ούτε επέκταση.
Ουσιαστικά πρόκειται για ένα παιχνίδι με τις λέξεις. Στην πράξη, αυτό που διαμορφώνεται είναι μια σταδιακή μετατόπιση της πυρηνικής αποτροπής της Γαλλίας προς ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό πεδίο, που αλλάζει τα μέχρι τώρα δεδομένα. Επιπροσθέτως, οι χώρες που θα δεχτούν στο έδαφός τους πυρηνικά όπλα γίνονται νόμιμοι στρατιωτικοί στόχοι. Αυτό ακριβώς υπενθύμισε ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Αλεξάντερ Γκρούσκο τον Νοέμβριο: «Είναι σαφές ότι οι ένοπλες δυνάμεις μας θα αναγκαστούν να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στον στρατιωτικό τους σχεδιασμό πάνω σε αυτό το ζήτημα για τον καθορισμό πιθανών στόχων σε περίπτωση σύγκρουσης».
Σε πιο απλοϊκή μετάφραση: είναι ξεκάθαρο ότι οι χώρες στις οποίες θα σταθμεύσουν τα γαλλικά Rafale, εξοπλισμένα με πυραύλους που φέρουν πυρηνικές κεφαλές -μεταξύ αυτών βρίσκεται και η Ελλάδα-, θα γίνουν στρατιωτικοί στόχοι κατά προτεραιότητα για τη Ρωσία, σε περίπτωση κλιμάκωσης της σύγκρουσης στην Ουκρανία. Άλλωστε, ο πόλεμος στο ουκρανικό μέτωπο δεν διεξάγεται μόνο μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, αλλά έμμεσα και μεταξύ των δυτικών και της Ρωσίας.
Κι αυτή ακριβώς είναι η ανησυχητική διάσταση με την ενίσχυση του μιλιταρισμού της Ευρώπης υπό τις εντολές των Βρυξελλών, αλλά και του ΝΑΤΟ. Η στάση τους δεν θα μπορεί να αγνοείται για πολύ καιρό ακόμη από τη Μόσχα. Για όσους παρακολουθούν την κατάσταση από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, ένα από τα χαρακτηριστικά της Ρωσίας είναι η υπομονή της, αλλά έχει όρια κι αυτά φαίνεται πως οι Ευρωπαίοι τα πλησιάζουν με γιγάντια βήματα, σύμφωνα με τις δηλώσεις του Γκρούσκο.
Και, φυσικά, δεν ενδιαφέρονται για την κοινή γνώμη, ούτε για το εθνικό συμφέρον των χωρών τους και, κατά συνέπεια, της Ελλάδας. Σε αυτή την περίπτωση ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποδεικνύει με την απόφασή του να συμμετέχει η χώρα μας στην ομπρέλα της πυρηνικής αποτροπής, που προωθεί ενεργά ο Μακρόν, ότι άλλη μια φορά εργαλειοποιεί το εθνικό συμφέρον για προσωπικό ή πολιτικό όφελος, το οποίο θεωρεί πιο σημαντικό από την αντίδραση της Ρωσίας ή της Τουρκίας.
Το ρίσκο είναι μεγάλο, όχι τόσο για τις ευρωπαϊκές ελίτ, αλλά για τους ευρωπαϊκούς πληθυσμούς, που θα βρεθούν στην πρώτη γραμμή σε περίπτωση που κάποια στιγμή η κατάσταση ξεφύγει, χωρίς να έχουν ποτέ ερωτηθεί σε όλη αυτή τη διαδικασία κλιμάκωσης που γίνεται μπροστά στα μάτια τους. Αν υπάρχει πράγματι ένας κίνδυνος στην Ευρώπη για τους Ευρωπαίους, δεν είναι άλλος από την ηγεσία της.
Παίζουν με τη φωτιά των πυρηνικών οι Ευρωπαίοι
Στο πλαίσιο κοινών ασκήσεων πυρηνικής αποτροπής που συμφώνησαν Παρίσι – Βαρσοβία, Γάλλοι πιλότοι θα πετούν πάνω από τον ουρανό της Βαλτικής και της Βόρειας Πολωνίας με Rafale σε μια προσομοίωση πυρηνικών επιθέσεων εναντίον της Ρωσίας και της Λευκορωσίας. Οι Πολωνοί θα κάνουν αποστολές αναγνώρισης, συλλογή πληροφοριών για πιθανούς στόχους και βολές συμβατικών πυραύλων.
Ανώτατος στρατιωτικός του πολωνικού υπουργείου Άμυνας διευκρίνισε ότι αυτά τα σενάρια αποτελούν «συμπληρωματικά» σχέδια σε περίπτωση ρωσικής επίθεσης. Ανέφερε ότι η ενεργοποίησή τους θα μπορούσε να γίνει μόνο ύστερα από «μακρές συζητήσεις» που θα διεξαχθούν σύμφωνα με το άρθρο 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ. Η ίδια πηγή πρόσθεσε ότι αυτές οι ασκήσεις θα επιτρέψουν στη Γαλλία και την Πολωνία να συγκροτήσουν μια «ειδική στρατιωτική μονάδα», η οποία θα λειτουργεί ανεξάρτητα από τις δομές της Ατλαντικής Συμμαχίας. Άλλος ένας Πολωνός στρατιωτικός αξιωματούχος ανέφερε ότι οι γαλλικές Αρχές «αναγνωρίζουν πλήρως τη στρατιωτική ισχύ που η Βαρσοβία είναι σε θέση να αναπτύξει». Τόνισε ότι μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 2030 η Πολωνία θα διαθέτει έναν από τους μεγαλύτερους στρατούς στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Σε αυτό το πλαίσιο, η Γαλλία θα προσφέρει την τεχνογνωσία της, καθώς και μια κατηγορία στρατιωτικού εξοπλισμού που η Πολωνία δεν διαθέτει ακόμη, δηλαδή τα πυρηνικά.
Πιο βόρεια, η κυβέρνηση της Φινλανδίας κατέθεσε στο Κοινοβούλιο πρόταση που αποσκοπεί να επιτρέψει τις εισαγωγές και την αποθήκευση πυρηνικών όπλων στο έδαφός της. Σύμφωνα με τις Αρχές της χώρας, «η άρση των νομικών περιορισμών είναι απαραίτητη για την ευθυγράμμιση της εθνικής άμυνας με τους μηχανισμούς αποτροπής και συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ».
Δημοσιεύεται στη «δημοκρατία»
πηγή
Η κρυφή αρχιτεκτονική του χρέους: Πώς οι ιδιωτικές τράπεζες κατέλαβαν την παγκόσμια οικονομία…
Οι περισσότεροι άνθρωποι αποφοιτούν από το σχολείο γνωρίζοντας τριγωνομετρία, αλλά όχι πώς δημιουργείται το χρήμα. Μαθαίνουμε να ψηφίζουμε κόμματα, αλλά σπάνια εξετάζουμε ποιος διαμορφώνει το οικονομικό πεδίο στο οποίο πρέπει να κινηθούν αυτά τα κόμματα. Ωστόσο, για περισσότερο από έναν αιώνα, η δύναμη να δημιουργείται χρήμα ως τοκοφόρο χρέος έχει συγκεντρώσει σιωπηλά τον οικονομικό και πολιτικό έλεγχο σε ιδιωτικά χέρια. Το αποτέλεσμα είναι ένας κόσμος όπου οι χώρες αγωνίζονται υπό το βάρος των σύνθετων υποχρεώσεων, η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται γύρω από τα περιθώρια της πολιτικής και ολόκληρες κοινωνίες εξαρτώνται από ένα πιστωτικό σύστημα που δεν έχουν σχεδιάσει ούτε κατανοούν πλήρως.
Αυτό το δοκίμιο συνοψίζει βασικά επιχειρήματα και αποσπάσματα (ιστορικά και σύγχρονα) σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας του σύγχρονου τραπεζικού συστήματος, τους λόγους για τους οποίους το χρέος έχει καταστεί η κινητήρια δύναμη της διακυβέρνησης και τις συνέπειες που αυτό έχει για την κυριαρχία, την ευημερία και ακόμη και τον ηθικό μας προσανατολισμό. Ο στόχος δεν είναι να ανακυκλώσουμε σλόγκαν, αλλά να διευκρινίσουμε τους μηχανισμούς: πώς το χρήμα εισέρχεται σε κυκλοφορία, ποιος ωφελείται πρώτος, ποιος αναλαμβάνει τους κινδύνους και γιατί το σύστημα απαιτεί σχεδόν πάντα περισσότερη ανάπτυξη, περισσότερη εκμετάλλευση και περισσότερο χρέος.
1) Ο βασικός μηχανισμός: το χρήμα ως χρέος, όχι ως αξία
Ένας αιώνας κεντρικής τραπεζικής και εμπορικής πίστωσης έχει ομαλοποιήσει ένα απλό αλλά βαθύ γεγονός: τα περισσότερα νέα χρήματα δημιουργούνται όταν οι τράπεζες χορηγούν δάνεια. Όπως το έθεσε ο πρώην υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Robert B. Anderson το 1959, όταν μια τράπεζα χορηγεί ένα δάνειο, πιστώνει μια κατάθεση που δεν υπήρχε την προηγούμενη στιγμή· η νέα κατάθεση είναι «νέα χρήματα». Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η προσφορά χρήματος αυξάνεται κυρίως μέσω ιδιωτικών δανείων και όχι μέσω δημόσιας έκδοσης.
Αυτός ο μηχανισμός ενισχύεται από το τραπεζικό σύστημα μερικού αποθεματικού και σήμερα από τους κανόνες τραπεζικής που βασίζονται στο κεφάλαιο: οι τράπεζες δεν δανείζουν τις προϋπάρχουσες αποταμιεύσεις μία προς μία, αλλά αυξάνουν τις καταθέσεις δημιουργώντας πίστωση. Σε αυτή την πίστωση προστίθενται τόκοι, πράγμα που σημαίνει ότι το σύστημα απαιτεί συνεχείς νέες δανειοληψίες για την εξυπηρέτηση των προηγούμενων δανείων. Εάν η δημιουργία πίστωσης επιβραδυνθεί σημαντικά, οι αθετήσεις υποχρεώσεων αυξάνονται, οι τιμές των περιουσιακών στοιχείων κυμαίνονται και η πολιτική πίεση για νέα «τόνωση» εντείνεται. Εν ολίγοις, ζούμε σε έναν φαύλο κύκλο που καθοδηγείται πολύ περισσότερο από την πίστωση από ό,τι παραδέχονται τα περισσότερα εγχειρίδια πολιτικής αγωγής.
Κριτικοί από τον Henry Ford έως τον John Scales Avery έχουν υποστηρίξει ότι αυτή η ρύθμιση είναι δομικά άδικη, επειδή ιδιωτικοποιεί το νομισματικό κέρδος (το κέρδος από τη δημιουργία χρήματος) και κοινωνικοποιεί τις συνέπειες (πληθωρισμός, φούσκες περιουσιακών στοιχείων, λιτότητα). Ανεξάρτητα από το αν κάποιος αποδέχεται ή όχι κάθε ισχυρισμό αυτών των κριτικών, είναι δύσκολο να αγνοήσει κανείς την υποκείμενη μαθηματική λογική: όταν το χρήμα έρχεται ως τοκοφόρο χρέος, το σύστημα έχει μια ενσωματωμένη τάση προς τη διαρκή επέκταση της μόχλευσης.
2) Από την ιδιωτική πίστωση στην δημόσια εξουσία: Πώς Φτάσαμε Εδώ…
Η πολιτική επιρροή του σύγχρονου τραπεζικού συστήματος αυξήθηκε παράλληλα με την ανάπτυξη θεσμών όπως η Τράπεζα της Αγγλίας και, αργότερα, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (η οποία ιδρύθηκε το 1913). Ανεξάρτητα από τις προθέσεις των ιδρυτών τους, οι κεντρικές τράπεζες βρίσκονται σήμερα στο σταυροδρόμι μεταξύ κράτους και χρηματοπιστωτικού συστήματος: έχουν δημόσια εντολή, αλλά λειτουργούν με αυτονομία (και είναι ιδιωτικής ιδιοκτησίας), συντονίζοντας τη ρευστότητα για τη σταθεροποίηση του συστήματος, ενώ οι εμπορικές τράπεζες δημιουργούν τα περισσότερα χρήματα.
Αυτή η υβριδική δομή έχει πραγματικές συνέπειες. Επιτρέπει σε έναν μικρό κύκλο υπευθύνων λήψης αποφάσεων να καθορίζει την τιμή του χρήματος (επιτόκια), να στηρίζει τους ιδιωτικούς ισολογισμούς σε περιόδους κρίσης και να επηρεάζει τις δημοσιονομικές επιλογές, καθιστώντας ορισμένες πολιτικές οικονομικά ευνοϊκές και άλλες δαπανηρές. Ο πρώην πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, Alan Greenspan, τόνισε κάποτε την ανεξαρτησία του θεσμού. Η άλλη πλευρά αυτής της ανεξαρτησίας είναι η χαμηλή δημοκρατική ορατότητα των επιλογών που διαμορφώνουν κάθε υποθήκη, αγορά εργασίας και δημόσιο προϋπολογισμό.
Πέρα από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες βρίσκεται η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS) στη Βασιλεία, που συχνά αποκαλείται «κεντρική τράπεζα των κεντρικών τραπεζών». Μέσω προτύπων (συμφωνίες της Βασιλείας) και συντονισμού, συμβάλλει στην εναρμόνιση των παγκόσμιων τραπεζικών κανόνων. Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι αυτό δημιουργεί ένα τεχνοκρατικό επίπεδο ελέγχου των εθνικών οικονομιών με ελάχιστη δημόσια εποπτεία. Είτε το θεωρεί κανείς συνετή διαχείριση είτε δημοκρατικό έλλειμμα, υπογραμμίζει ένα θέμα: η αρχιτεκτονική της διακυβέρνησης του χρήματος είναι σε μεγάλο βαθμό αδιαφανής για το κοινό που διαχειρίζεται.
3) Το Χρέος ως οργανωτική αρχή: Οι χώρες σε δύσκολη θέση
Εάν τα χρήματα εισάγονται κυρίως μέσω δανεισμού, τότε οι δανειολήπτες γίνονται οι τροχοί του συστήματος. Αυτό ισχύει για τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και, κυρίως, τις κυβερνήσεις. Τα εθνικά χρέη έχουν εκτοξευθεί τα τελευταία δεκαετίες. Οι τόκοι αυτών των χρεών δεν είναι ούτε μια αφηρημένη έννοια από τα σχολικά βιβλία ούτε ένα αβλαβές στοιχείο: κάθε χρόνο, εκτρέπουν τα φορολογικά έσοδα από τα δημόσια αγαθά προς τις απαιτήσεις των πιστωτών.
Συγκεκριμένα παραδείγματα επεξηγούν το θέμα. Χώρες όπως η Ιρλανδία έχουν πληρώσει δισεκατομμύρια ετησίως σε τόκους χρέους, ποσά που μπορούν να φτάσουν ένα σημαντικό μερίδιο των εθνικών κερδών σε χρόνια οικονομικής ευημερίας. Ο Καναδάς έχει δαπανήσει δεκάδες δισεκατομμύρια ετησίως σε τόκους σε διάφορες χρονικές στιγμές. Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξυπηρετούν εκατοντάδες δισεκατομμύρια ετησίως. Όσο μεγαλύτερο είναι το χρέος και όσο υψηλότερα είναι τα επιτόκια, τόσο περισσότερο περιορίζεται ο δημοσιονομικός χώρος — και τόσο πιο εύκολο είναι για τους εξωτερικούς πιστωτές και τα ιδρύματα να απαιτούν πολιτικές παραχωρήσεις ως αντάλλαγμα για τη ρευστότητα.
Οι διεθνείς δανειοδοτήσεις ενισχύουν αυτό το μοτίβο. Όταν μια χώρα βυθίζεται σε κρίση, η συνήθης θεραπεία περιλαμβάνει λιτότητα και ιδιωτικοποιήσεις σε αντάλλαγμα για χρηματοδότηση — μεταφέροντας ουσιαστικά δημόσια περιουσιακά στοιχεία και μελλοντικές ταμειακές ροές σε ιδιωτικά χέρια. Ακόμη και όταν τέτοια προγράμματα σταθεροποιούν ένα νόμισμα, συχνά αφήνουν ως κληρονομιά μειωμένη κυριαρχία και κοινωνικές εντάσεις. Σε κάθε περίπτωση, η οργανωτική αρχή παραμένει: πρώτα η εξυπηρέτηση του χρέους.
4) Γιατί η Αέναη Ανάπτυξη φαίνεται αδιαπραγμάτευτη
Μόλις κατανοήσετε ότι οι τοκοφόρες πιστώσεις είναι η κυρίαρχη πηγή νέων χρημάτων, η πολιτική της «ανάπτυξης με κάθε κόστος» αποκτά περισσότερο νόημα. Εάν οι οικονομίες πρέπει να αναπτυχθούν για να εξυπηρετήσουν τις προηγούμενες υποχρεώσεις τους, τότε οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής έχουν κίνητρα να επιδιώκουν το ΑΕΠ, ακόμη και όταν οι οικολογικές ή κοινωνικές αποδόσεις είναι αρνητικές. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι κυβερνήσεις κάθε πολιτικού χρώματος τείνουν να συγκλίνουν σε παρόμοιες πολιτικές όταν η ανάπτυξη σταματά: φορολογικά κίνητρα για δανεισμό και επενδύσεις, χρηματοπιστωτική καταστολή για τη διατήρηση των επιτοκίων σε χαμηλά επίπεδα, ελλειμματικές δαπάνες για την κάλυψη των ελλειμμάτων και πίεση στις κεντρικές τράπεζες για νέα χαλάρωση.
Κριτικοί όπως οι Roy Madron, John Jopling και John Scales Avery έχουν υποστηρίξει ότι αυτή η εξάρτηση από την ανάπτυξη εκτοπίζει άλλους στόχους: τη δίκαιη κατανομή, την περιβαλλοντική διαχείριση και την πολιτιστική σταθερότητα. Αυτό εξηγεί επίσης γιατί οι κυρίαρχες συζητήσεις συχνά αποφεύγουν τη ρίζα του προβλήματος και εστιάζουν στην ταχύτητα του τροχού. Διαφωνούμε για 2% έναντι 3% πληθωρισμού αντί για το ποιος εκδίδει χρήμα, ποιος κερδίζει από το νομισματικό κέρδος και ποιος αναλαμβάνει τις απώλειες όταν αλλάζει ο κύκλος.
Όπως υποστήριζαν από καιρό ο Ludwig von Mises και ο Murray Rothbard, όταν η πιστωτική επέκταση αντικαθιστά τις πραγματικές αποταμιεύσεις ως κινητήρια δύναμη της ανάπτυξης, η ίδια η άνθηση γίνεται η αιτία της κατάρρευσής της. Η αυστριακή τους αντίληψη — ότι το υγιές χρήμα που βασίζεται στην πειθαρχία της αγοράς είναι η μόνη διαρκής προστασία από την πολιτική χειραγώγηση και την καρτελοποίηση του τραπεζικού συστήματος — παραμένει σήμερα τόσο επείγουσα όσο πάντα (Mises, Human Action; Rothbard, America’s Great Depression; Mises, Theory of Money and Credit).
Η σύνθεση αυτή βασίζεται στο έργο του Mises, «The Theory of Money and Credit» (Η θεωρία του χρήματος και της πίστωσης), κεφ. 17, στο έργο του Rothbard, «The Mystery of Banking» (Το μυστήριο της τραπεζικής), κεφ. 3, και σε συναφή έργα.
5) Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα: Δημόσια Εντολή, Ιδιωτικές Ρίζες
Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα καταλαμβάνει μια ασυνήθιστη θέση: μια δημόσια εντολή (σταθερές τιμές, μέγιστη απασχόληση) που υλοποιείται μέσω ενός συστήματος που ανήκει σε τράπεζες-μέλη σε περιφερειακό επίπεδο. Η δικαστική γλώσσα έχει από καιρό αναγνωρίσει ότι οι τράπεζες της Ομοσπονδιακής Τράπεζας είναι εταιρικές οντότητες με ιδιώτες μετόχους (εμπορικές τράπεζες) που εκλέγουν πολλούς διευθυντές. Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι μια ομοσπονδιακή υπηρεσία, αλλά η λειτουργική δομή συνδυάζει τον δημόσιο σκοπό με την ιδιωτική υποδομή.
Από την άποψη της λογοδοσίας, αυτό το υβριδικό μοντέλο εγείρει εύλογα ερωτήματα:
- Ποιος ωφελείται τελικά όταν η Fed στηρίζει τις αγορές;
- Πώς εξισορροπούμε το δημόσιο συμφέρον με τη σταθερότητα των ιδιωτικών ισολογισμών;
- Γιατί η δημιουργία και η κατανομή του χρήματος καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από θεσμούς που δεν εκλέγονται από τους πολίτες;
Ακόμη και οι υπερασπιστές του status quo πρέπει να παραδεχτούν ότι το κενό στην επικοινωνία είναι τεράστιο: ο μέσος πολίτης δεν έχει ιδέα πώς τα αποθέματα, οι επαναγορές και οι διευκολύνσεις μεταφράζονται σε πραγματικά αποτελέσματα στον πλούτο. Αυτή η έλλειψη διαφάνειας φυσικά κάνει τους ανθρώπους να υποψιάζονται — ακόμη και όταν η υποψία δεν είναι πάντα δικαιολογημένη — επειδή σημαίνει ότι το κοινό δεν έχει ιδέα πώς λαμβάνονται οι σημαντικές χρηματοοικονομικές αποφάσεις ή ποιος επωφελείται από αυτές. Τελικά, αυτή η μυστικότητα εμποδίζει τους απλούς πολίτες και τους εκπροσώπους τους να συζητήσουν ανοιχτά τις επιλογές. Τελικά, αυτή η μυστικότητα εμποδίζει τους απλούς πολίτες και τους εκπροσώπους τους να συζητήσουν ανοιχτά τις επιλογές που επηρεάζουν τα μέσα διαβίωσης όλων.
6) Τοκογλυφία, Πληθωρισμός και το Κόστος της «Σταθερότητας»
Όταν το χρήμα είναι κυρίως χρέος, ο τόκος δεν είναι μια δευτερεύουσα σημείωση, αλλά ένας διαρθρωτικός φόρος για όλους όσους χρειάζονται χρήματα για να πραγματοποιήσουν συναλλαγές. Οι τράπεζες, δημιουργώντας πίστωση, συλλέγουν ροές τόκων που συσσωρεύονται μέσω του συστήματος. Εν τω μεταξύ, ο πληθωρισμός — η μείωση της αγοραστικής δύναμης — συχνά γίνεται ένα απαραίτητο υποπροϊόν της διατήρησης του χρέους σε λειτουργικό επίπεδο. Στην πράξη, ο πληθωρισμός λειτουργεί ως μια κρυφή μεταφορά από τους αποταμιευτές και τους μισθωτούς σε όσους βρίσκονται πιο κοντά στη πηγή του νέου χρήματος (μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και ιδιοκτήτες περιουσιακών στοιχείων).
Αυτό δεν είναι ένα επιχείρημα για την κατάργηση της πίστωσης. Οι σύγχρονες οικονομίες χρειάζονται ευέλικτη χρηματοδότηση. Είναι ένα επιχείρημα για να ονομάσουμε ειλικρινά τις ανταλλαγές. Όταν αποκαλούμε τη νομισματική χαλάρωση «κίνητρο», πρέπει επίσης να αποκαλύψουμε ποιος απορροφά την απώλεια της αγοραστικής δύναμης και ποιος κερδίζει από τον πληθωρισμό των περιουσιακών στοιχείων. Όταν αυξάνουμε τα επιτόκια για να «καταπολεμήσουμε τον πληθωρισμό», πρέπει να παραδεχτούμε το κόστος σε θέσεις εργασίας, πτωχεύσεις και δημόσιους προϋπολογισμούς. Η σταθερότητα δεν είναι ποτέ δωρεάν. Είναι ανακατανεμημένη μεταβλητότητα.
7) Το Παγκόσμιο Επίπεδο: Συντονισμός Χωρίς Συναίνεση
Πέρα από τα εθνικά συστήματα υπάρχει ένα δίκτυο παγκόσμιου συντονισμού — πρότυπα, γραμμές ανταλλαγής και συμφωνίες δανειστή έσχατης ανάγκης που συνδέουν τις οικονομίες μεταξύ τους. Ιδρύματα όπως η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS), το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (IMF) και οι τράπεζες ανάπτυξης διαμορφώνουν τους όρους της ρευστότητας και της αναδιάρθρωσης. Οι υποστηρικτές λένε ότι αυτό είναι απαραίτητο για να αποφευχθεί η μετάδοση της κρίσης, ενώ οι επικριτές αντιτείνουν ότι επιτρέπει σε μια διεθνή οικονομική τάξη να επιβάλλει όρους στις δημοκρατικές κοινωνίες σε στιγμές μέγιστης ευπάθειας.
Και οι δύο απόψεις μπορεί να είναι σωστές. Αλλά όποια πλευρά και αν υποστηρίξετε, το αποτέλεσμα είναι παρόμοιο: οι πιστωτές έχουν την επιρροή και η πολιτική ακολουθεί τις πραγματικότητες του ισολογισμού. Όσο μεγαλύτερο είναι το χρέος και όσο πιο σφιχτές είναι οι αγορές, τόσο πιο περιορισμένες είναι οι επιλογές για τις κυβερνήσεις και τους πολίτες. Αυτό δεν είναι συνωμοσία, είναι μια σχεδιαστική επιλογή που σπάνια συζητάμε.
8) Κυριαρχία, Μέσα Ενημέρωσης και το Πρόβλημα της Αφήγησης
Η εξουσία να δημιουργεί κανείς χρήμα και να κατανέμει πιστώσεις επεκτείνεται αναπόφευκτα στα μέσα ενημέρωσης και την πολιτική. Οι κάτοχοι σημαντικών χρηματοοικονομικών απαιτήσεων κατέχουν ή επηρεάζουν τις πλατφόρμες που διαμορφώνουν τις δημόσιες αφηγήσεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ειδησεογραφικό γραφείο λαμβάνει εντολές από μια τράπεζα, αλλά σημαίνει ότι οι δομικές κριτικές των συστημάτων χρέους-χρήματος συχνά περιθωριοποιούνται, ενώ οι επιφανειακές αντιπαραθέσεις λαμβάνουν εκτενή κάλυψη.
Το αποτέλεσμα είναι ένα κοινό που συζητά συνεχώς τα συμπτώματα — ανισότητα, φούσκες στην αγορά ακινήτων, στασιμότητα των μισθών, λιτότητα — χωρίς να αμφισβητεί τη νομισματική αρχιτεκτονική που καθορίζει τα αποτελέσματα. Η αντιπροσωπευτική δημοκρατία γίνεται τότε μια επιλογή μεταξύ κομμάτων που διαχειρίζονται τον ίδιο τροχό με διαφορετικές ταχύτητες.
9) Η Ηθική Διάσταση: Διαχείριση έναντι Εκμετάλλευσης
Αφαιρώντας τις τεχνικές λεπτομέρειες, μένουμε με ένα ηθικό ερώτημα: Ποιος είναι ο σκοπός του χρήματος; Αν είναι ένα δημόσιο αγαθό που μετρά και κινητοποιεί την πραγματική εργασία και τους πόρους, τότε η δημιουργία και η κατανομή του πρέπει να είναι διαφανείς, υπεύθυνες και ευθυγραμμισμένες με το κοινό καλό. Αν το χρήμα είναι κάτι που πωλείται για κέρδος και τόκο αντί να διαχειρίζεται για το κοινό καλό, τότε πρέπει τουλάχιστον να παραδεχτούμε ότι ζούμε σε έναν κόσμο όπου οι απαιτήσεις των τραπεζών για τη μελλοντική μας εργασία έχουν μεγαλύτερη σημασία από την ευημερία των ανθρώπων σήμερα.
Σε όλες τις παραδόσεις — κοσμικές και πνευματικές — υπάρχει μια συνεπής αρχή: ο πλούτος είναι διαχείριση και όχι ιδιοκτησία. Η «κυριαρχία» πάνω στη γη δεν σημαίνει άδεια για την εξόρυξη του μέλλοντος, αλλά ευθύνη για τα ζωντανά συστήματα που μας συντηρούν. Οποιαδήποτε οικονομική αρχιτεκτονική που απαιτεί αέναη εξόρυξη για την εξυπηρέτηση σύνθετων απαιτήσεων θα συγκρουστεί τελικά με τα οικολογικά όρια και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
10) Τι θα μπορούσε να σημαίνει η Μεταρρύθμιση (χωρίς ουτοπικές υποσχέσεις)
Αυτό το δοκίμιο δεν προτείνει μια μοναδική λύση, αλλά υποδεικνύει αρχές που θα μπορούσαν να αξιολογήσουν οι μεταρρυθμιστές όλων των πολιτικών αποχρώσεων:
- Νομισματική διαφάνεια: Οι πολίτες δικαιούνται σαφείς εξηγήσεις για το πώς το χρήμα εισέρχεται σε κυκλοφορία, ποιος το λαμβάνει πρώτος και υπό ποιους όρους.
- Σημαίνουσα Αξία (Seigniorage) για το κοινό: Διερεύνηση μηχανισμών μέσω των οποίων τα κέρδη από τη δημιουργία χρήματος εξυπηρετούν τις δημόσιες προτεραιότητες αντί να συσσωρεύονται κυρίως στους ιδιωτικούς ισολογισμούς.
- Αντικυκλικά αποθέματα ασφαλείας: Οι πολιτικές που μειώνουν τις ακραίες διακυμάνσεις της οικονομίας (π.χ. αυστηρότερη μόχλευση σε περιόδους άνθησης, αυτόματοι σταθεροποιητές σε περιόδους ύφεσης) μπορούν να μετριάσουν το ανθρώπινο κόστος των πιστωτικών κύκλων.
- Κυριαρχική ικανότητα: Αποκατάσταση και προστασία της εθνικής ικανότητας έκδοσης χρήματος ή δημόσιου πιστωτικού κεφαλαίου απευθείας για έργα της πραγματικής οικονομίας, με ανεξάρτητες ελέγχους για τον περιορισμό των καταχρήσεων.
- Ηθικά όρια: Αναγνώριση του γεγονότος ότι κάθε σύστημα που απαιτεί άπειρη ανάπτυξη σε έναν πεπερασμένο πλανήτη είναι μαθηματικά ευάλωτο και ηθικά μυωπικό. Σχεδιασμός με γνώμονα την ανθεκτικότητα και όχι την υπερβολή.
Δεν πρόκειται για ριζοσπαστικές ιδέες, αλλά για συζητήσεις που έχουν καθυστερήσει σε έναν κόσμο όπου σχεδόν όλοι είναι οφειλέτες, άμεσα ή έμμεσα, σε μια μηχανή που λίγοι κατανοούν.
Εξετάζω αυτές τις δυναμικές σε μεγαλύτερο βάθος στο βιβλίο μου «The Debt Machine: How Private Banks Engineered Global Control» (Η μηχανή του χρέους: Πώς οι ιδιωτικές τράπεζες σχεδίασαν τον παγκόσμιο έλεγχο), το οποίο αναλύει πώς η δημιουργία ιδιωτικού χρήματος έγινε η κρυφή αρχιτεκτονική της παγκόσμιας εξουσίας και πώς τα κυρίαρχα έθνη μπορούν να ανακτήσουν τον έλεγχο της πίστωσης και της πολιτικής.
Συμπέρασμα: Βλέποντας τη Μηχανή
Αν θυμάστε μόνο ένα πράγμα, ας είναι αυτό: το χρήμα δεν είναι ουδέτερο. Ο τρόπος με τον οποίο δημιουργείται, ποιος ελέγχει την έκδοσή του και ποιες απαιτήσεις συνδέονται με αυτό, καθορίζουν τη μορφή των οικονομιών μας και τα όρια της πολιτικής μας. Μπορούμε να διαφωνούμε σχετικά με τις καλύτερες μεταρρυθμίσεις, αλλά δεν μπορούμε πλέον να αντέξουμε την αγραμματοσύνη των πολιτών σχετικά με το νομισματικό σύστημα που διέπει τη ζωή μας.
Σε μια υγιή κοινωνία, η αρχιτεκτονική του χρήματος θα ήταν θέμα δημόσιας συζήτησης και όχι μυστικό των ειδικών. Μέχρι τότε, ο τροχός θα συνεχίσει να γυρίζει — και όσοι βρίσκονται πιο κοντά στους χειρισμούς θα συνεχίσουν να αποφασίζουν πόσο γρήγορα πρέπει να τρέξουμε οι υπόλοιποι.
Ιωάννης Καποδίστριας. Ο Έλληνας «Άγιος» της Πολιτικής
Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)
2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.
3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.
4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.
5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).
6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.
7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.
Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.
ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ
Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.
2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.
3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.
Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.


.%20%E1%BC%A9%20%C2%AB%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%AF%CE%B1%C2%BB%20%CF%84%E1%BF%86%CF%82%20%CE%BD%CE%B5%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CE%AF%CE%B1%CF%82%E2%80%A6.png)





















