1 Ιουνίου 2026
Εναγώνια επιστολή προς την Ι. Σύνοδο, περί της αποφυγής παραπομπής του Μητρ. Περιστερίου στο Συνοδικό Δικαστήριο
Αγκιστρωμένη η ΕΕ στο δόγμα “πόλεμος μέχρι τον τελευταίο Ουκρανό!”
ΒΙΩΜΑΤΑ
μα δύσκολα τελειώνει,
την ανθρωπότητα αλλάζει
και πρώτα τη νεότητα σκοτώνει.
Εκείνος που τον ξεκινά
σπανίως βγαίνει νικητής·
η αλαζονεία τον κυριεύει,
μακριά απ’ τη λογική.
Βίωσα τον ναζισμό,
έζησα και τον φασισμό.
Από αρχοντόπουλο στην Κυπαρισσία
βρέθηκα φτωχός.
Αυτολογοκρισία στην εφημερίδα
στα χρόνια της δικτατορίας·
άνευρος ο «ΑΓΩΝ» της Τριφυλίας
μέσα στη μεταξική σιωπή.
Στην Κατοχή η επιχείρηση κλείνει·
στον κατακτητή ο πατέρας μου
στήριξη δεν δίνει.
Θύμα του πολέμου —
η επιχείρηση οριστικά κλείνει.
Άλλα πήραν οι κατακτητές,
άλλα η Εθνική Αντίσταση·
τον πατέρα μου εκτέλεσαν οι Ναζιστές
βοήθεια από κάπου ανύπαρκτη
Και τότε αρχίζει
η περιπλάνηση του μετανάστη.
Δύσκολο να στεγαστείς
εκείνα τα χρόνια.
όπως και στον παρόντα αιώνα
Πρώτα στην Πάτρα,
ύστερα στην κατοχική Αθήνα,
ανάμεσα σε εκτελέσεις,
φόβο και πείνα.
Σε μια κάμαρα στο Αιγάλεω
ζούσαμε οικογενειακώς.
Ο μικρότερος αδελφός
χτυπημένος από εξανθηματικό τύφο,
με υψηλό πυρετό
νόσημα άκρως μολυσματικό.
Η περίθαλψη τότε
όνειρο απατηλό.
Μα η μάνα, με αγάπη,
τον πήρε αγκαλιά —
είχε γίνει δέρμα και οστά —
και τον πήγε στο Λοιμωδών
στον Κορυδαλλό.
Τον έβαλαν
σε θάλαμο αναχωρητών.
Κι όμως επέζησε.
Σήμερα είναι βετεράνος στρατηγός.
Κι εγώ από Ιταλό
δέχτηκα κλωτσιά.
Στο παζάρι ο καραμπινιέρος
πέταξε το πανέρι στον αέρα με το κουνέλι
Με σήκωσε ψηλά και προσγειώθηκα μετά
και το κουνέλι γύρισε στα ίδια μέρη.
Κι όμως, μια δεκαετία μετά,
στο ΝΑΤΟ, στην Ιταλία,
μου παρουσίασε όπλα η Καραμπινιερία
νομίζοντας πως ήμουν στρατηγός,
με δύο ασημένια ήμουν υπολοχαγός.
Στη σκέψη μου πάντα
στα παιδιά των εμπολέμων γυρίζει
Αράβων, Ιρανών , Ρώσων, Ουκρανών
και Εβραίων.
Ο πόλεμος πρώτα τη νιότη χτυπά,
τα όνειρα των νέων συντρίβει.
Ποτέ δεν είναι ίδιοι
οι άνθρωποι μετά τον πόλεμο.
Να δεις ξαφνικά
το κεφάλι του συνομηλίκου σου
κομμένο από θαλάσσια νάρκη,
ξεβρασμένη στην Κυπαρισσία
για να πάρουν την εκρηκτική ουσία…
Εκείνα τα χρόνια η ζωή δεν είχε αξία.
Παιδιά με «μακαρόνια» πλαστελίνης
έπαιζαν με εκρηκτικά, κατακίτρινα από
την ελονοσία και την ατεμπρινη
ένα μόνο έκαιγε σαν πυρίο,
μα όλα μαζί γίνονταν δυναμίτης.
Κι έτσι παιδιά
κόπηκαν στα δύο.
Τα ορφανά πρησμένα από την πείνα
στην οδό Ακαδημίας.
Η τελευταία τους πνοή:
«Πεινάω, καλέ κυρία…»
κι ύστερα νεκρική σιωπή.
Τετρακόσιες περίπου χιλιάδες παιδιά
μέσα στην Κατοχή —
αιματηρή θυσία
στου Ναζισμού την διαρπαγή.
Τι απέγιναν τα νιάτα
εκείνης της γενιάς;
Με ποιο δικαίωμα
μας έκοψαν τα όνειρα τα νεανικά;
Αντί να παίζουμε σαν παιδιά,
ζούσαμε ρακένδυτοι,
πεινασμένοι και σκελετωμένοι.
Οι μέρες γίνονταν αιώνες·
αργούσε η λευτεριά να ξημερώσει
Εγώ όμως στάθηκα τυχερός·
είχα το θείο μου ήταν σοφός
μου δίδαξε γράμματα
και φιλοσοφία και της ζωής
την πεμπτουσία
Οι μεγαλύτεροι
σήκωσαν ψηλά
τη σημαία της Αντίστασης.
Να δεις τον πατέρα σου νεκρό,
με χαριστική βολή εκτελεσμένο,
Εκείνη η σφαίρα χτύπησε και μένα
παρότι απομακρυσμένος
και πάνω σε λιόπανο
τον πήγαν στο νεκροταφείο
όσο το μπλόκο διαρκούσε τριγύρω
Στον ήρωα Χρήστο Κωνσταντινίδη
στήσαμε πρόσφατα μνημείο.
Οι Ιταλοί κατακτητές
πλήρωσαν κάποιες μικρές αποζημιώσεις.
Οι Γερμανοί όμως, που τη μέγιστη γενοκτονία
προξένησαν και των χωριών τις δηώσεις
μόνο του κατοχικού δανείου πλήρωσαν.
την πρώτη δόση και έτερον ουδέν
κάποια Ερινύα ή η Θέμις θα τα διορθώσει
Τα αποτρόπαια εγκλήματα
θα τους βαραίνουν αιώνια.
η Δικαιοσύνη δεν θα τους αθωώσει
Μνημόνια μάς επέβαλαν
Δεύτερο έγκλημα επανέλαβαν
χωρίς ντροπή, χωρίς αίσθημα ευθύνης.
Το δις εξαμαρτειν θεωρείται παραφροσύνη
Αποτρόπαια και τα εγκληματα
της Τουρκίας
έζησα στη Σμύρνη
και γνώρισα την τραγωδία.
Στον Πόντο και στη Μικρά Ασία
συντελέστηκε μείζονα Γενοκτονία.
Ένας πανάρχαιος Ελληνισμός
ξεριζώθηκε.από τον κατακτητή
Οι Πόντιοι σφαγιάστηκαν,
οι άλλοι εκδιώχθηκαν
από τις πατρογονικές εστίες
Μόνο οι νεκροί μας μένουν εκεί
Και τους δημιουργούν φοβίες.
Όλες αυτές οι τραγωδίες
λάβωσαν την ελληνική ψυχή.
Την χαλύβδωσαν
και την έκαναν ισχυρή
Κι ενώ ποθούμε
να ζήσουμε ειρηνικά,
αυτοί αμφισβητούν τα νησιά
και τον Ελληνισμό βλέπουν εχθρικά.
Μα ο Έλληνας τους απαντά
όπως οι πρόγονοι του λακωνικά
«Μολών λαβέ».
Είχαμε όμως υψηλό ηθικό
και πόθο για λευτεριά.
Η Εθνική Αντίσταση στα βουνά
μας έδινε ελπίδα και φτερά
Μα τότε γεννιόνταν
και του Διχασμού τ’ αυγά
άλλοι με το Μόσκοβο,
άλλοι με τους συμμάχους.
Κι όποιος μιλούσε για Ελληνισμό,
εχθρός. ήταν η γενιά τους
Η αποφράδα μέρα
της εισβολής του Αττίλα —
η Κυπριακή προδοσία
από την χουντική μαφία
και η άφρονα κομματοκρατία
Την πατρίδα πιστά υπηρετήσαμε
δεν την προδώσαμε
σαν μάνα μας την αγαπήσαμε
την ακοή κι’ άλλοι άλλα τις χαρίσαμε
και ακόμη δεν αποστρατευτήκαμε
αλλά και που θα φύγουμε εδώ θα είμαστε
Ήρωες μόνο όσοι θυσιάστηκαν υπέρ πατρίδας
Χαίρε ουράνια Ελλάδα αιωνία!
(28/5/26)
Αμφικτύων – Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης
Συγγραφέας – Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών
Amphiktyon Blog: http://www.amphiktyon.blogspot.com
Amphiktyon Official Site: http://www.amphiktyon.org
Δύο Σύγχρονοι Ελληνικοί Εφιάλτες: Ιδιοκατοίκηση και Ενοίκιο!...
Ο άγνωστος Επικός Κύκλος: Τα 6 χαμένα έπη που συμπλήρωναν την Ιλιάδα και την Οδύσσεια
Κάθε αἵρεση βλασφημεῖ τόν Ἅγιο Πνεῦμα
Τοῦ ἁγίου Ἰγνατίου Μπριαντσανίνωφ
Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία πάντοτε θεωροῦσε τήν αἵρεση θανάσιμο ἁμάρτημα, πάντοτε δίδασκε ὅτι ὁ ἄνθρωπος πού προσβάλλεται ἀπό τήν φοβερή ψυχική ἀσθένεια τῆς αἱρέσεως εἶναι πνευματικά νεκρός, ξένος πρός τήν θεία χάρη καί τήν σωτηρία, κοινωνός τοῦ διαβόλου καί ἀκόλουθός του στήν αἱώνια κόλαση. Ἡ αἵρεση εἶναι γέννημα τοῦ διαβόλου, ἐπινόησή του, εἶναι σχεδόν εἰδωλολατρία. Οἱ ἄγιοι Πατέρες ἀποκαλοῦν συνήθως τήν εἰδωλολατρία ἀσέβεια καί τήν αἵρεση δυσσέβεια.
Ὅποιος διαβάσει μέ προσοχή τά Πρακτικά τῶν Ἁγίων Συνόδων, εὔκολα θά πεισθεῖ ὅτι ὁ χαρακτήρας τῶν αἱρετικῶν εἶναι σατανικός.
Κάθε αἵρεση βλασφημεῖ τόν Ἅγιο Πνεῦμα. Ὅλων τῶν αἱρέσεων ἡ οὐσία εἶναι ἡ βλασφημία.
(Ἀπό τό βιβλίο τοῦ ἁγίου Ἰγνατίου Μπριαντσανίνωφ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ, σελ. 209, ἐκδόσεως Ἱερᾶς Μονῆς Παρακλήτου 2024. )
--------------------------------------------
ΑΠΛΗ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ: Πρῶτον, ψάλλουμε στούς αἴνους τῆς Πεντηκοστῆς ὅτι τόν θεσμό τῆς Ἐκκλησίας συγκροτεῖ τό Ἅγιον Πνεῦμα, καί δεύτερον μᾶς πληροφορεῖ τό Πνεῦμα τό Ἅγιον μέσῳ τοῦ ἁγίου Ἰγνατίου Μπριαντσανίνωφ, ὅτι κάθε αἵρεση βλασφημεῖ τό Ἅγιον Πνεῦμα.
ΑΠΟΡΙΑ ΑΠΛΟΥ ΠΙΣΤΟΥ: Τότε, πῶς εἶναι δυνατόν κάποιοι πατριάρχες καί ἐπίσκοποι νά ὀνομάζουν ''ἐκκλησίες'' τούς αἱρετικούς (παπικούς, προτεστάντες, μονοφυσίτες) καί νά ἀναγνωρίζουν σέ αὐτούς ''ἱερωσύνη'' καί ''μυστήρια''; (Οἱ γνωστές θλιβερές ἀποφάσεις τῆς ληστρικῆς συνόδου τοῦ Κολυμπαρίου τῆς Κρήτης).
Φώτιος Μιχαήλ, ἰατρός
«Η ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΟΣ ΠΡΟΣΕΥΧΗ ‘’ΒΑΣΙΛΕΥ ΟΥΡΑΝΙΕ’’»
Σήμερα, αγαπητοί μου, δευτέρα ημέρα από της Κυριακής της Αγίας Πεντηκοστής, έχομε σύναξη των πιστών για να τιμήσομε το τρίτο πρόσωπον της Αγίας Τριάδος, το Πνεύμα το Άγιον. Είναι Αυτό που υπούργησε το γεγονός της Πεντηκοστής και καθ’ όλη την εβδομάδα, έχομε την Διακαινήσιμον της Οικονομίας του Αγίου Πνεύματος, όπως και την Διακαινήσιμον του Πάσχα είχαμε την Οικονομίαν του Υιού. Ο Πατήρ στέλνει τον Θεόν Λόγον εις τον κόσμον, που με την Ενανθρώπησή Του ο κόσμος σώζεται. Στέλνει και το Πνεύμα το Άγιον ο Πατήρ, για να συμπληρωθεί η σωτηρία των ανθρώπων. Κι όπως λέγεται, ο Υιός και το Πνεύμα, λέγει ένας πατήρ της Εκκλησίας μας, «ο Υιός και το Πνεύμα το Άγιον είναι τα δύο χέρια του Πατρός με τα οποία σώζεται ο κόσμος». Και συνεπώς, όπου ο Υιός, εκεί και το Πνεύμα το Άγιον.
Μια εικόνα των όσων είπαμε μέχρι αυτή τη στιγμή, ότι δηλαδή ο Πατήρ στέλνει τον Υιόν, αλλά στέλνει και το Πνεύμα το Άγιον εις τον κόσμον για να σωθεί ο κόσμος, ή να καταστραφεί ο κόσμος -έχομε και την αρνητική πλευρά, αυτήν την εικόνα που θα σας πω είναι η αρνητική πλευρά. Στέλνει και τα δύο πρόσωπα εις τον κόσμον, τον Υιόν και το Πνεύμα το Άγιον, και το βλέπουμε αυτό εις την εικόνα της φιλοξενίας του Αβραάμ. Όλοι θα γνωρίζετε ότι τρία πρόσωπα, τρεις άγγελοι –όταν λέμε «άγγελοι» μην πηγαίνει το μυαλό σας ότι εμφανίστηκαν εις τον Αβραάμ με φτερά κ.λπ. κ.λπ. αυτό είναι μία εύρεσις ζωγραφική. Τρεις άνδρες, τους οποίους φιλοξενεί, διστάζει όμως ο Αβραάμ, ότι δεν ήσαν συνήθη πρόσωπα. Γι'αυτό και σπεύδει να φιλοξενήσει με όλη του την καρδιά. Τελείωσε το γεύμα, εκεί σηκώθηκαν για να φύγουν. Εκεί διαμείβεται ένας διάλογος και μεταξύ των τριών προσώπων, αλλά και μεταξύ των τριών προσώπων και του Αβραάμ. Και τότε τελικά, για να μη λέγω πολλά, ο ένας εκ των τριών, ο εις εκ των τριών, έμεινε με τον Αβραάμ και οι δύο απεστάλησαν εις τα Σόδομα. Η περιοχή που έμενε ο Αβραάμ ήταν ορεινή. Τα Σόδομα ήταν στο νότιο άκρον της Νεκράς Θαλάσσης, που δεν ήταν ακόμη τότε «νεκρά θάλασσα» και της οποίας η στάθμη είναι κάπου 700-800 μέτρα πιο κάτω από την επιφάνεια της Μεσογείου Θαλάσσης.
Και λέει ο εἷς που έμεινε με τον Αβραάμ: «Πάω να δω ότι κάνουν οι άνθρωποι αυτοί μία φοβερή αμαρτία –ομοφυλοφιλία-, πάω να δω, έτσι είναι τα πράγματα;». Δηλαδή ο Θεός δεν πιστεύει στα αυτιά Του- πάντοτε βεβαίως ανθρωποπαθώς- δεν πιστεύει στα αυτιά Του ότι είναι δυνατόν οι άνθρωποι να κάνουν τέτοια πράγματα. Γι’ αυτόν τον λόγο βλέπομε αυτήν την κίνησιν. Αλλά τα Σόδομα ήτανε σύμβολον του κόσμου, του αμαρτωλού κόσμου. Και στέλλονται οι δύο- ο Υιός και το Πνεύμα το Άγιον- δια να δουν τι γίνεται κάτω στη γη. Βεβαίως στέλλονται για να σώσουν, απ’ τον Πατέρα στέλλονται για να σώσουν, αλλά στην προκειμένη περίπτωση, στέλλονται για να καταστρέψουν. Πάντως, όντως, όπως λέγει ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς, είναι τα δύο χέρια του Πατρός, ο Υιός και το Πνεύμα το Άγιον. Έτσι το Πνεύμα το Άγιον μένει αχώριστον εις τις ενέργειες του Υιού και ακριβέστερα ενεργεί πάντοτε ο Άγιος Τριαδικός Θεός. Δηλαδή και τα τρία πρόσωπα. Ενεργεί «ὁ Πατὴρ διὰ τοῦ Υἱοῦ ἐν ἁγίῳ Πνεύματι». Αυτή είναι η δογματική διατύπωσις του πράγματος. «Ὁ εἷς Θεὸς ἐν τρισὶν προσώποις». Όχι ότι έχουμε εναλλαγή του ενός Θεού σε τρία πρόσωπα, είναι τρία μόνιμα πρόσωπα, μία ουσία.
Σχεδόν σε όλες τις ακολουθίες του εικοσιτετραώρου αρχίζομε με προσευχή στο Άγιον Πνεύμα. Αυτό μας ανοίγει τον δρόμο να προσεγγίσομε τον Άγιον Τριαδικόν Θεόν. Πολλά θα ήθελα να πω, πώς, δηλαδή, ο Πατήρ ελκύει τους ανθρώπους προς τον Υιόν ή το Πνεύμα το Άγιον πώς ελκύει προς τον Υιόν και πώς οι άνθρωποι γνωρίζουν τον Πατέρα δια του Υιού, αυτή η ποικίλη σχέσις, αλλά τα αντιπαρέρχομαι.
Είναι γνωστόν ότι αυτή η προσευχή, η οποία είναι προοιμιακή της όλης προσευχής μας, είναι το γνωστότατον «Βασιλεῦ οὐράνιε, Παράκλητε, τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας …». Είναι ανάγκη για μια σύντομη ανάλυση αυτής της προσευχής, αφού θα την πούμε τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα, το πρωί και το βράδυ- και προσέξτε, αγαπητοί μου, πρέπει να κάνουμε προσευχή και το πρωί και το βράδυ. Ούτε μόνο το πρωί ούτε μόνο το βράδυ. Και πολύ χειρότερα, να μην κάνουμε καθόλου προσευχή. Πρέπει να κάνουμε και το πρωί και το βράδυ. Ωστόσο, αυτή η σύντομη ανάλυσις θα μας δώσει την ευκαιρία για μία προσέγγιση σ’ αυτήν την προσευχήν, την τόσο σπουδαία και αναγκαία.
Σ’ αυτήν την προσευχή το μεγαλύτερο μέρος καταλαμβάνει το προοίμιον. Είναι σύνηθες αυτό σε πολλές προσευχές της Εκκλησίας μας. Αν έχουμε δέκα στίχους- για παράδειγμα σας το λέγω, είναι η τεχνική του πράγματος- οι εφτά στίχοι, οι οκτώ στίχοι να είναι προοίμιον. Κάτι που βέβαια, αν θα γράφαμε μία έκθεση ιδεών, δεν θα βάζαμε τόσους στίχους για ένα προοίμιον. Και το προοίμιον αυτό περιέχει χαρακτηριστικά στοιχεία που αναφέρονται εις το Πρόσωπον που προσευχόμεθα. Και οι άλλοι δύο στίχοι- αφού πήραμε μονάδα δέκα- είναι το κύριο θέμα. Ας δούμε. Μάλιστα αυτό το υπόλοιπον δεν είναι παρά η αίτησις, που θα ζητήσουμε από το Πνεύμα το Άγιον, αφού θα πούμε πολλά χαρακτηριστικά που προσιδιάζουν εις το Πνεύμα το Άγιον και δεν είναι παρά τρία επιμέρους αιτήματα συντομότατα.
Και προχωρώ: «Βασιλεῦ οὐράνιε». Εδώ, αποκαλούμε το τρίτον Πρόσωπον «ουράνιον Βασιλέα». Όπως ομοίως αποκαλούμε και τον Πατέρα και τον Υιόν «ουρανίους βασιλείς». «Ουράνιον βασιλέα» τον καθένα. Και το Πνεύμα το Άγιον λοιπόν, το αποκαλούμε «ουράνιον Βασιλέα». Τι δείχνει αυτό; Ότι έχομε εδώ μία ισοτιμία των Προσώπων. Θυμάμαι- μικρά παιδιά ήμασταν και μας το δίδασκαν αυτό- ότι πώς πρέπει να κάνουμε τον σταυρό μας, και ότι δεν πρέπει να είναι έτσι, ή όπως κάνουν οι ρωμαιοκαθολικοί έτσι, αλλά έτσι, και τα δάχτυλα να είναι ίσα. Ίσα. Για να δείξουμε, να εκφράσουμε ότι ο Πατήρ και ο Υιός και το Πνεύμα το Άγιον είναι ισότιμα. Είναι πολύ σημαντικό. Πολλοί δεν κάνουν καλά τον σταυρό τους και πρέπει να σας πω ότι κάνοντας τον σταυρό μας ομολογούμε πάρα πολλά πράγματα. Γι'αυτό πρέπει να γίνεται ο σταυρός κα-νο-νι-κά.
Έτσι, βλέπομε σ’ αυτήν την ισοτιμίαν, ο Πατήρ γεννά τον Υιόν και το Πνεύμα το Άγιον εκπορεύεται εκ του Πατρός. Αποστέλλεται όμως από τον Πατέρα, αποστέλλεται και από τον Υιόν. Άλλο «εκπορεύομαι» και άλλο «αποστέλλω»· ή «αποστέλλομαι». Αλλά εμείς οι άνθρωποι, αγαπητοί μου, δεν καταλαβαίνουμε τίποτε απ΄όλα αυτά. Τα λέμε, αποτελούν δόξα του Θεού, αλλά δεν καταλαβαίνομε τίποτα. Διότι ούτε η γέννησις – ο Πατήρ, λέει, γεννά προαιωνίως τον Υιόν -όχι η γέννησις εκ της Παρθένου, αυτό είναι στην Ενανθρώπηση, αλλά γέννησις εκ της ουσίας του Πατρός. Τι σημαίνει αυτό; Λένε οι Πατέρες: «Μη σκεφθείτε ότι μπορεί να είναι όλη εκείνη η διαδικασία μιας γεννήσεως, κύησης κ.τ.λ. Όχι». Και ακόμη δεν καταλαβαίνουμε και πώς το Πνεύμα το Άγιον εκπορεύεται εκ του Πατρός. Το θέμα είναι ότι τα λέμε, το ξαναλέγω ότι αποτελούν αυτά δόξα γιατί είναι στοιχεία της θεότητος, αλλά δεν καταλαβαίνουμε τίποτα. Μόνο καταλαβαίνουμε ότι είναι ομοούσια. Τίποτε άλλο. Αυτό θα πει «γεννάται», είναι ομοούσιος με τον Πατέρα ο Υιός κ.λπ. Τίποτα περισσότερο δεν καταλαβαίνουμε.
Και προχωρώ. «Βασιλεῦ οὐράνιε, Παράκλητε». Είναι μια ονομασία –Παράκλητος- που αποδίδεται και εις τον Υιόν. Λέγει ο ίδιος ο Κύριος στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο τα εξής: «Καὶ ἐγὼ ἐρωτήσω τὸν πατέρα –δηλαδή θα παρακαλέσω τον Πατέρα- καὶ ἄλλον παράκλητον δώσει ὑμῖν(:να σας δώσει άλλον Παράκλητον. Εγώ έμεινα μαζί σας ως Παράκλητος πρώτος. Τώρα θα παρακαλέσω τον Πατέρα να στείλει άλλον Παράκλητον, δεύτερον Παράκλητον)». –Όχι ποιοτικώς πρώτος, δεύτερος, απλώς που να πάρουν κάποια θέση οι παράκλητοι αυτοί χρονικώς μέσα στην ζωή των ανθρώπων- «ἵνα μένῃ μεθ᾿ ὑμῶν εἰς τὸν αἰῶνα (: για να μένει μαζί σας εις τον αιώνα. Αιωνίως, μέσα στην Εκκλησία), «τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας, ὃ (:το οποίο) ὁ κόσμος οὐ δύναται λαβεῖν(:δεν μπορεί να το λάβει), ὅτι οὐ θεωρεῖ αὐτὸ οὐδὲ γινώσκει αὐτό (:ούτε το βλέπει, ούτε το γνωρίζει)».
Παράκλητος, λοιπόν, ο Υιός, Παράκλητος και το Πνεύμα το Άγιον. Αλλά τι σημαίνει Παράκλητος; Είναι η ελληνική λέξις Παράκλητος, η ελληνική λέξη. Τι προνόμια έχομε εμείς οι Έλληνες και δεν τα καταλαβαίνομε! Μόνον εις τον χώρον της Αγίας Γραφής ότι εγράφη ελληνικά και ότι μεταφράζεται η Αγία Γραφή εκ της ελληνικής και μόνο αυτό μας δίνει το προβάδισμα. Αλλά…, σερνόμαστε σαν φτωχοσυγγενείς πίσω από εκείνους οι οποίοι…- και να μη μιλήσω περισσότερο.
«Παράκλητος» σημαίνει «παρήγορος». Μάλιστα ο Βαρνάβας, αυτός που προσεκολλήθη με τους Αποστόλους, είναι από τους πρώτους, όχι εκ των δώδεκα- ελέγετο Βαρνάβας, εβραϊκό όνομα βέβαια, βαρ-νάβας, ελληνικά μεταφράζεται: «υιός παρακλήσεως». Γιατί ελέγετο «υιός παρακλήσεως»; Είχε ένα χάρισμα. Ένα χάρισμα πολύ εξαιρετικό από το Πνεύμα το Άγιον. Είχε την δυνατότητα να παρηγορεί τους ανθρώπους. Ξέρετε δεν έχουν όλοι το χάρισμα αυτό. Μπορεί να έρθει κάποιος που πενθείτε στο σπίτι σας να σας παρηγορήσει, και αντί να σας παρηγορήσει, να σας κάνει έξω φρενών με εκείνα τα οποία θα πει. Έτσι λοιπόν, υιός παρακλήσεως ο Βαρνάβας. Εδώ Παράκλητος εκείνος ο οποίος δίδει την παρηγορίαν. Δεν υπάρχει όντως, αγαπητοί μου, μεγαλύτερος Παράκλητος, πέρα και πάνω απ’ όλα τα πράγματα, από τον Υιόν και το Πνεύμα το Άγιον. Παράκλητος ο ένας, Παράκλητος και ο άλλος. Η μεγάλη μας παρηγορία είναι τα δύο αυτά πρόσωπα· που έρχονται εις τον κόσμον. Και το Πνεύμα το Άγιον μένει μέσα εις την Εκκλησίαν· και τελεί τα μυστήρια κ.ο.κ.
Και συνεχίζω: «τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας», λέγει η προσευχή στη συνέχεια. Ήδη ο Κύριος, σας το διάβασα μόλις τώρα, ονόμασε το Άγιο Πνεύμα: «τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας». Έτσι το ονόμασε ο Χριστός. Όταν ο απόστολος Πέτρος επέπληξε τον Ανανία, που πήγε κάποια χρήματα υπέρ των πτωχών της Εκκλησίας, αλλά είχε κρατήσει όμως κάποια, και είπε ότι τόσο πούλησε το χωράφι του –το ξέρετε, εξιστορείται εις το βιβλίον των Πράξεων- και του λέει: «Πόσο το πούλησες το χωράφι σου;». Λέει «Τόσο». «Ἀνανία», του λέει ο απόστολος Πέτρος, «διατί ἐπλήρωσεν ὁ σατανᾶς τὴν καρδίαν σου, ψεύσασθαί σε τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον;». «Ανανία, γιατί μπήκε ο διάβολος μες στην καρδιά σου και σε έκανε να πεις ψέματα, πού; Εις το Πνεύμα το Άγιον… Γιατί; Γιατί το Πνεύμα το Άγιον είναι το Πνεύμα της αληθείας. Και τούτο διότι ο Θεός είναι πάντοτε αληθής. Είναι πάντοτε αληθής. Πλήττει δε πάντοτε το ψεύδος, που παράγεται, κατά κανόνα, από τον διάβολον. Βέβαια και ο άνθρωπος λέει ψέματα, διότι και αυτός έχει ελευθέραν προαίρεσιν και λέει ψέματα. Πολλοί λένε: «Και ποιον έβλαψα με αυτό το ψέμα που είπα;». Το θέμα δεν είναι ότι έβλαψες ή δεν έβλαψες. Το θέμα είναι ότι προσέβαλες το Πνεύμα της αληθείας.
Ομοίως το Πνεύμα το Άγιον είναι γνωστό ότι ενέπνεε πάντοτε τους προφήτας. Και αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό. Γι'αυτό μία προφητεία είναι θεόπνευστος και αληθής. Γράφει ο απόστολος Πέτρος: «Πᾶσα προφητεία γραφῆς ἰδίας ἐπιλύσεως οὐ γίνεται. Οὐ γὰρ θελήματι ἀνθρώπου ἠνέχθη ποτὲ προφητεία, ἀλλ᾿ ὑπὸ Πνεύματος Ἁγίου φερόμενοι ἐλάλησαν ἅγιοι Θεοῦ ἄνθρωποι». «Άγιοι Θεού άνθρωποι, φερόμενοι από το Πνεύμα το Άγιον, ελάλησαν. Και είπαν την προφητεία». Αγαπητοί, ξέρετε τι σημαίνει αυτό για μας; Σημαίνει ότι όταν διαβάζομε μια προφητεία, εάν μεν πραγματοποιήθηκε η προφητεία αυτή, επαληθεύομε την προφητεία. Εάν, ακόμη, δεν ήρθε η ώρα να επαληθευτεί αυτή η προφητεία, να πραγματοποιηθεί αυτή η προφητεία, αυτό για μας, εάν πιστεύομε εις το Πνεύμα το Άγιον, που είναι το «τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας», έχουμε μεγίστην ασφάλειαν και ελπίδα ότι τα πράγματα έτσι θα είναι. Πάμπολλες προφητείες, θα λέγαμε οι περισσότερες των χριστολογικών λεγομένων προφητειών, έχουν εκπληρωθεί. Όχι όμως ακόμη όλες. Δεν εκπληρώθηκε η Δευτέρα του Χριστού Παρουσία. Δεν εκπληρώθηκε η Κρίσις. Αλλά είτε διότι κατέχομε το μεγαλύτερο μέρος των εκπληρωθέντων και έχομε την βεβαιότητα ότι θα εκπληρωθούν και οι υπόλοιπες- είτε, το σημαντικότερον, ότι απλούστατα δεν ψεύδεται το Πνεύμα το Άγιον. Όταν έχομε λοιπόν προφητείες ποικίλες που αναφέρονται- μες στην Εκκλησία- για την σωτηρία μας, αυτές όλες θα επαληθεύσουν. Κι αυτό είναι πολύ μεγάλο πράγμα για μας.
«Ὁ πανταχοῦ παρών»- συνεχίζομε την προσευχή. Ξέρετε ότι οι άγιοι άγγελοι δεν είναι πανταχού παρόντες, αυτό είναι γνωστό. Εάν ένας άγιος άγγελος είναι εδώ, δεν είναι εκεί. Κι ας είναι πνεύματα. Μπορεί να κινούνται, αλλά δεν είναι πανταχού παρόντες. Και οι άγιοι άγγελοι, όπως και οι άνθρωποι, είμεθα πε-ρι-γε-γραμ-μέ-νοι. Έχουμε όρια. Περιγεγραμμένοι. Έτσι λοιπόν, δεν είναι οι άγιοι άγγελοι πανταχού παρόντες. Το Πνεύμα το Άγιον όμως είναι πανταχού παρόν. Τι σημαίνει αυτό; Ότι επειδή ακριβώς είναι Θεός, γι'αυτό ακριβώς είναι και πανταχού παρών.
«Καὶ τὰ πάντα πληρῶν», συνεχίζει η προσευχή. Αυτό, για να το καταλάβουμε, είναι κάτι πάρα πολύ σπουδαίο. Αυτό συμβαίνει μόνο εις τον Θεόν. Ότι τα πάντα πληροί. Δεν είναι κάπου ο Θεός- προσέξατέ το- και βλέπει κάτι που είναι απέναντί Του. Εγώ αυτή την στιγμή είμαι απέναντί σας. Σας βλέπω και με βλέπετε. Δεν είναι αυτή η θέσις του Θεού. Ο Θεός δεν είναι κάπου και βλέπει τους ανθρώπους, δεν είναι κάπου και βλέπει το σύμπαν, αλλά είναι σε κάθε σημείο του Σύμπαντος, σε κάθε άνθρωπο. Είναι ακριβώς αυτό που λέγει η έκφρασις: «τὰ πάντα πληρῶν». Πληροί τα πάντα. Και αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό. Είναι ακόμη, όπως λέει και ένας Ψαλμός, ότι και στα έγκατα της θαλάσσης είναι, και στα βοτσαλάκια είναι, δηλαδή σε ένα βότσαλο μέσα είναι, λέει ο Ψαλμωδός: «Πού να πάω; Όπου να πάω, είσαι Εσύ εκεί». Το «είσαι Εσύ εκεί», όχι με την επισκοπή Σου, όχι με την επιτήρησή Σου, αλλά με ολόκληρη την παρουσία Σου. Αυτό το πράγμα λέει τίποτα για μας εάν το μάθομε; Αγαπητοί μου είναι πάρα πολύ σπουδαίο πράγμα, ο Θεός μάς βλέπει, μας ακούει, είναι μέσα μας, είναι μέσα σε ολόκληρη την Δημιουργία- όχι όμως βεβαίως κατά πανθεϊστικόν τρόπον, να φυλάξει ο Θεός…
«Ὁ θησαυρὸς τῶν ἀγαθῶν», συνεχίζει η προσευχή. Όπως και ο Υιός είναι ο θησαυρός των αγαθών. Αφού και ο Πατήρ είναι θησαυρός των αγαθών, και ο Υιός είναι θησαυρός των αγαθών και το Πνεύμα το Άγιον είναι θησαυρός των αγαθών, αφού είναι Ένας ο Θεός.Τι λέγει ο Απόστολος Παύλος στους Κολοσσαείς; «ἐν ᾧ(:ἐν τῷ ὁποίῳ Χριστῷ) εἰσι πάντες οἱ θησαυροὶ τῆς σοφίας καὶ τῆς γνώσεως ἀπόκρυφοι». Ναι. Όλοι οι θησαυροί της σοφίας και της γνώσεως, όλοι οι θησαυροί των μυστηρίων, τα πάντα είναι απόκρυφα εις τον Ιησούν Χριστόν· αλλά και εις το Πνεύμα το Άγιον. Το Πνεύμα το Άγιον είναι όντως ο θησαυρός των αγαθών· διότι ό,τι εδόθη εις τους ανθρώπους, εκ του θησαυρού του Υιού και εκ του θησαυρού του Αγίου Πνεύματος εδόθη. Τα πάντα. Το Πνεύμα το Άγιον είναι η αληθής και αναφαίρετος προίκα, προίκα του κάθε ανθρώπου που βαπτίζεται. Ευθύς μετά το βάπτισμα παίρνομε- τι παίρνομε;- το μυστήριον του Χρίσματος. Ξέρετε το μυστήριον του Χρίσματος που χρίει ο ιερεύς τον βαπτιζόμενον μετά από την βάπτισή του. Αυτό είναι το υλικόν σημείον παρουσίας του Αγίου Πνεύματος. Έτσι, λοιπόν, παίρνουμε την προίκα μας. Κι είναι πολύ σημαντικό αυτό.
«Καὶ ζωῆς χορηγός», λέει στη συνέχεια. Ναι. Πρώτιστα είναι χορηγός το Άγιο Πνεύμα της πνευματικής ζωής. Αλλά και χορηγός και της βιολογικής ζωής. Μην ξεχνάμε, ο Θεός, λέει, «ἐμφυσήσας εἰς τοὺς μυκτήρας», τα ρουθούνια του Αδάμ, λέγει, του έδωσε ζωή. Εκείνο το «ἐμφυσήσας» τι είναι; Όπως και το ως πνοή ανέμου ήρθε την ημέρα της Πεντηκοστής το Πνεύμα το Άγιον. Και έδωσε το Πνεύμα το Άγιον και του έδωσε ζωή. Αυτό σημαίνει.
Αλλά και κάτι ακόμα. Όταν θα φύγουμε από τον κόσμον αυτόν, και θα πεθάνουμε δηλαδή και θα αναστηθούμε –προσέξατέ το, σωματικώς θα αναστηθούμε, μην το ξεχνάτε αυτό· μην προσκρούει στον ορθολογισμό μας αυτό που σας λέω, κατά το «Προσδοκῶ ἀνάστασιν νεκρῶν», τι; Τότε θα τρώμε; Θα πίνομε; Θα παντρευόμαστε; Σωστά το είπε ο Χριστός, στην Βασιλεία του Θεού δεν υπάρχει γάμος. Γάμος υπάρχει όπου υπάρχει ο θάνατος. Αλλά τότε τι; Πώς θα ζούμε; Θα ‘ χουμε, λέει, πνευματικό σώμα. Όταν λέει πνευματικό σώμα δεν σημαίνει άυλον, αλλά σημαίνει: θα τρέφεται η ύπαρξίς μας από το Πνεύμα το Άγιον. Δεν θα τρέφεται πια από τις τροφές. «Ὁ Θεός», λέγει ο απόστολος Παύλος, «καί ταύτην» –Ποια; Την κοιλίαν, το πεπτικό σύστημα- «καί ταῦτα» - ποια; Τα βρώματα- «ο Θεός», λέγει, «θα καταργήσει».
Και αφού όλα αυτά αποτελούν το προοίμιον που είναι χαρακτηριστικά γνωρίσματα του Αγίου Πνεύματος, ερχόμεθα τώρα, αγαπητοί μου, να δούμε και το αίτημα. Είναι τρία τα σημεία του αιτήματος: «Ἐλθὲ καὶ σκήνωσον ἐν ἡμῖν», «καὶ καθάρισον ἡμᾶς», «καὶ σῶσον, Ἀγαθέ, τὰς ψυχὰς ἡμῶν». Είδατε πόσο μικρότερος είναι ο χώρος του αιτήματος; Τι άλλο πρώτα θα ζητούσαμε από το να έλθει, να σκηνώσει, να κατοικήσει στην ύπαρξή μας το Πνεύμα το Άγιον; Ναι, είμεθα ναός του Αγίου Πνεύματος, λέει ο Απόστολος Παύλος. Ακόμη, «καθάρισον ἡμᾶς ἀπὸ πάσης κηλῖδος»- και η κάθε κηλίδα είναι η αμαρτία. Ας θυμηθούμε πρώτιστα το βάπτισμα, που καθαριζόμαστε. Ύστερα το μυστήριον της Ιεράς Εξομολογήσεως, αλλά και γιατί όχι και του Ευχελαίου, που μας καθαρίζει το Πνεύμα το Άγιον. «Καὶ σῶσον, Ἀγαθέ, τὰς ψυχὰς ἡμῶν». «Ω Αγαθέ- αγαθός είναι μόνος ο Θεός· ο ίδιος ο Χριστός το είπε σε εκείνον τον νεανίσκο- έλα να μας σώσεις».
Αγαπητοί, ο Κύριος μάς είπε: «Ἐάν τις ἀγαπᾷ με, τὸν λόγον μου τηρήσει, καὶ ὁ πατήρ μου ἀγαπήσει αὐτόν, καὶ πρὸς αὐτὸν ἐλευσόμεθα καὶ μονὴν παρ᾿ αὐτῷ ποιήσομεν». Ποιοι θα ενοικήσουν στον ευσεβή άνθρωπο; Και ο Πατήρ και ο Υιός και το Πνεύμα το Άγιον. Αγαπητοί, να αγαπήσομε το Πνεύμα το Άγιον, αυτόν τον άγνωστον. Βέβαια, αποτεινόμενοι σε ένα Πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, στον Πατέρα, αυτόματα αποτεινόμαστε και στα άλλα δύο Πρόσωπα. Αυτόματα. Δεν αδικούμε κανένα Πρόσωπο. Εντούτοις, μια προσευχή εις το Άγιο Πνεύμα έχει μία ξεχωριστή χάρη. Ας θυμηθούμε την προσευχή στο Άγιο Πνεύμα του αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου, αυτή η περίφημη, περίφημη προσευχή, για να νιώσομε όλη την χάρη και όλο το άρωμα αυτής της θαυμασίας προσευχής. Αμήν.
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
Ηχηρή παρέμβαση της πρώην επικεφαλής των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών: «Θέλουν να γίνουν Θεοί»
«ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΕΛΕΓΧΕΙ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟΝ»
Δέκα ημέρες μετά την Ανάληψιν του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, αγαπητοί μου, και πενήντα ημέρες μετά την Ανάστασή Του ο Κύριος έστειλε το Πνεύμα Του το Άγιον εις τους μαθητάς Του, σύμφωνα με την υπόσχεσή Του. Βέβαια, η εορτή του Πάσχα και η εορτή της Πεντηκοστής ήσαν εβραϊκές εορτές που είχε καθορίσει ο ίδιος ο Θεός, ήσαν, όμως, τύποι των αληθινών εορτών, δηλαδή της Αναστάσεως του Χριστού –το Πάσχα- και της καθόδου του Αγίου Πνεύματος –Πεντηκοστή.
Ήρθε ο Υιός και Λόγος του Θεού εις αυτόν τον κόσμον, αφού ενηνθρώπησε, εδίδαξε, απεκάλυψε τον αληθινόν Θεό, δηλαδή τον Άγιον Τριαδικόν Θεόν, έπαθε επί του Σταυρού, ανεστήθη και ανελήφθη εις τον ουρανόν. Έτσι, έκλεισε τον κύκλο της σωτηρίου προσφοράς Του. Έμενε να έρθει στον κόσμον το Πνεύμα το Άγιον, για να μένει πάντοτε εις την Εκκλησίαν, που ίδρυσε ο Ίδιος ο Κύριος Ιησούς. Όμως, η αναχώρησις, τουλάχιστον η αισθητή, του Ιησού, θα έδιδε λύπη εις τους μαθητάς. Ήταν, όμως, ανάγκη έτσι να γίνει. Γι'αυτό ο ευαγγελιστής Ιωάννης καταγράφει εις το 16ον κεφάλαιόν του: «Νῦν δὲ ὑπάγω πρὸς τὸν πέμψαντά με, ἀλλ’ ὅτι ταῦτα λελάληκα ὑμῖν, ἡ λύπη πεπλήρωκεν ὑμῶν τὴν καρδίαν· ἀλλ' ἐγὼ τὴν ἀλήθειαν λέγω ὑμῖν· συμφέρει ὑμῖν ἵνα ἐγὼ ἀπέλθω. ἐὰν γὰρ ἐγὼ μὴ ἀπέλθω, ὁ παράκλητος –το Πνεύμα το Άγιον- οὐκ ἐλεύσεται πρὸς ὑμᾶς· ἐὰν δὲ πορευθῶ, πέμψω αὐτὸν πρὸς ὑμᾶς». Το προανήγγειλε ο Κύριος ότι «θα ‘χετε λύπη, δεν πειράζει όμως, δεν γίνεται αλλιώτικα, έτσι συμφέρει, Εγώ πρέπει να φύγω, ο πρώτος Παράκλητος –που είναι ο Ιησούς Χριστός- για να έλθει ο δεύτερος Παράκλητος, το Πνεύμα το Άγιον».
Αλλά γιατί συμφέρει σε μας, όπως είπε εδώ ο Κύριος, να απέλθει ο Χριστός; Διότι απερχόμενος θα έστελνε το Πνεύμα το Άγιον εις τον κόσμον, δηλαδή στην επί γης Εκκλησία Του. Όταν στην εποχή του Νώε, αγαπητοί μου, να δούμε λίγο πίσω την ιστορία, είχε πληθύνει η αμαρτία είπε ο Θεός: «Οὐ μὴ καταμείνῃ τὸ πνεῦμά μου ἐν τοῖς ἀνθρώποις τούτοις εἰς τὸν αἰῶνα, διὰ τὸ εἶναι αὐτοὺς σάρκας». «Δεν θα μείνει», λέει, «τὸ πνεῦμά μου εἰς τὸν αἰῶνα» –όχι «εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων», «εἰς τὸν αἰῶνα»- ξέρετε, κάθε λέξη –τι λέω «κάθε λέξη»; Λέει ο Ιερός Χρυσόστομος κάθε συλλαβή έχει πάρα πολλή σημασία. «Δεν θα μείνει», λέγει, «εις αυτούς». Έτσι, λοιπόν, το Πνεύμα το Άγιον ανακαλείται. Αυτό σημαίνει ότι το Πνεύμα το Άγιον δεν ενήργει πλέον εις τους ανθρώπους, ώστε αυτοί να σωθούν.
Έπρεπε να έλθει ο Υιός, Εκείνος ο Οποίος, επιτραπήτω μοι να πω την λέξη, μας εφιλοτέχνησε, μας εδημιούργησε και μας εφιλοτέχνησε –ο Υιός! Βέβαια, και τα τρία πρόσωπα της Αγίας Τριάδος δημιουργούν τον άνθρωπον, αλλά άμεσος, όμως, δημιουργός είναι ο Υιός. Έπρεπε, λοιπόν, να έλθει –όπως το λέγει αυτό ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων- να ενανθρωπήσει και να διορθώσει το κτίσμα Του, τον άνθρωπον. «Διότι δεν ηνείχετο», λέγει, «να βλέπει τον άνθρωπο να λατρεύει πέτρες και ξύλα, και να μην λατρεύει τον αληθινό Θεό». Έπρεπε, λοιπόν, να έλθει ο Υιός. Ήλθε. Και έπρεπε να πάθει. Να αναστηθεί και να αναληφθεί, για να ανοίξει την οδό της σωτηρίας στον άνθρωπο. Ο Ιησούς Χριστός είναι ο αντικαταστάτης του Αδάμ. Γι'αυτό λέγεται και «ο Νέος Αδάμ». Εκείνο που απέτυχε ο Αδάμ να ζήσει –να τηρήσει δηλαδή την εντολή του Θεού, και ποια ήταν η εντολή του Θεού; «Δεν θα δοκιμάσετε από τον καρπόν αυτόν». Δύσκολα πράγματα, ε; «Δύσκολα πράγματα», για φανταστείτε, αγαπητοί μου…
Εντούτοις εισήχθη η γνώμη του διαβόλου, ξέπεσε ο άνθρωπος, οδηγήθηκε εκεί που οδηγήθηκε, αλλά έπρεπε, όμως, να σωθεί. Έπρεπε, λοιπόν, να πάρει την θέση του κάποιος άλλος. Και αυτός ο άλλος ήταν ο νέος Αδάμ, ο Ιησούς Χριστός. Δηλαδή ο Θεός Λόγος, γιατί άνθρωπος δεν μπορούσε. Ποιος άνθρωπος θα ανελάμβανε αυτό το έργον; Ώστε ο Ίδιος ο Θεός να ενανθρωπήσει και να δικαιώσει τελικά τον άνθρωπον.
Αλλά έπρεπε, όμως, και να δημιουργήσει προϋποθέσεις ο νέος Αδάμ, δηλαδή ο Ιησούς Χριστός. Και ποιες ήταν αυτές οι προϋποθέσεις; Για να έλθει πάντα βέβαια, ανοίγοντας τον δρόμο προς το Πνεύμα το Άγιον; Πρώτον, η άφεσις των αμαρτιών· δηλαδή ο άνθρωπος να συγχωρεθεί. Να δημιουργηθούν προϋποθέσεις συγχωρήσεως. Δεύτερον· η αφθαρτοποίηση της ανθρωπίνης φύσεως. Έπρεπε η ανθρωπίνη φύσις να γίνει άφθαρτη. Διότι η φθαρτή φύσις πώς θα μπορούσε να ανέβει εις τον ουρανόν; Και τρίτον, η αθανατοποίηση της ανθρωπίνης φύσεως. Δηλαδή ο άνθρωπος να συγχωρεθεί, να γίνει άφθαρτος και αθάνατος. Έτσι θα ανεβεί εις τον ουρανόν. Έτσι θα δικαιωθεί. Και αυτό συνιστά την πραγματική δηλαδή σωτηρία, για να ξέρουμε τι ακριβώς είναι η σωτηρία.
Και όλα αυτά πώς θα επετυγχάνοντο; Όχι μόνο από την μία πλευρά, τι θα έδινε ο Θεός Λόγος ο Ενανθρωπήσας, αλλά και από την άλλη πλευρά, τον άνθρωπο, που θα ήτο η πίστις. Δηλαδή, είπεν ο Θεός – ο Θεός Λόγος, στον Παράδεισον: «Δεν θα δοκιμάσετε από τον καρπόν αυτόν». Τι σήμαινε; Έπρεπε να πιστέψουν. Και είπε, μάλιστα, και τις συνέπειες: «Ἐν ᾗ ἡμέρᾳ φάγησθε, θανάτῳ ἀποθανεῖσθε». «Την ημέρα που θα δοκιμάσετε, θα πεθάνετε. Θα πεθάνετε και πνευματικά, θα πεθάνετε και σωματικά». Τώρα, λοιπόν, μπήκε η αμαρτία, η φθαρτότης και η θνητότης.
Αυτά τα τρία έπρεπε, λοιπόν, να διορθωθούν. Και ανέλαβε ο Ιησούς Χριστός. Συγχώρεσε τους ανθρώπους, έδωσε το μυστήριον της Εξομολογήσεως. Θέλετε ακόμη; Πέθανε επί του Σταυρού –τι θα πει «πέθανε επί του Σταυρού»; Απέθανε για λογαριασμό του Αδάμ - δεν είπε: «θανάτῳ ἀποθανεῖσθε»; Και κατόπιν ετάφη, ανέστη, που σημαίνει νικήθηκε ο θάνατος, νικήθηκε και η φθορά. Άλλος θάνατος και άλλο φθορά. Φθορά θα πει αυτό όταν το σώμα λιώνει, ε; Λιώνει. Και τότε άνοιξε ο δρόμος δια να έλθει το Πνεύμα το Άγιον. Αυτά έπρεπε να γίνουν. Συνεπώς θα λέγαμε ότι ο Ιησούς Χριστός αποτελεί για μας μία πρεσβεία –προσέξτε αυτό- πρεσβεία οντολογική.
Η πρεσβεία της Θεοτόκου, η πρεσβεία των Αγίων είναι λεκτική. Δηλαδή παρακαλούν τον Θεόν για μας. Τίποτε άλλο. Αλλά η πρεσβεία του Χριστού, ως ανθρώπου, δηλαδή όχι ως προς τον Πατέρα μόνον, αλλά προς τον Άγιον Τριαδικόν Θεόν, γιατί δεν απεσύρθη ποτέ από τους κόλπους του Πατρός ο Υιός – ποτέ δεν απεμακρύνθη, «ὁμοούσιος γάρ», γιατί είναι ομοούσιος- έτσι αποτελεί ο Ίδιος ο Χριστός μία οντολογική πρεσβεία. Δηλαδή, πραγματική πρεσβεία. Στέκεται μπροστά στον Πατέρα και Του λέει: «Πατέρα, διόρθωσα το πράγμα. Με βλέπεις; Εγώ, ο Υιός Σου. Διόρθωσα το πράγμα». Αυτό λέγεται «οντολογική πρεσβεία».
Έτσι, ο Υιός ευηρέστησε εις τον Πατέρα. Όλα αυτά συνοψίζονται στον λόγο του Χριστού που είπε ότι «σας συμφέρει Εγώ να απέλθω, γιατί έπρεπε να γίνουν όλα αυτά. Γιατί αν Εγώ δεν απέλθω, ο δρόμος δεν ανοίγει στον ουρανό για τον άνθρωπο. Και το Πνεύμα το Άγιον συνεπώς δεν κατέρχεται». Ο Χριστός είπε: «Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδός (:Εγώ είμαι ο δρόμος)». Βλέπετε τώρα τι σημαίνει «Ἐγώ εἰμι ο δρόμος»; Πως άνοιξε τον δρόμο ο Χριστός; Αυτό σημαίνει ότι δια του Χριστού πορευόμεθα εις τον ουρανό, δηλαδή την δικαίωση, την αφθαρτοποίηση, την αθανατοποίηση. Και όλα αυτά δια της οδού, όλα αυτά, κατεβάζουν το Πνεύμα το Άγιον δια της αυτής οδού, ώστε να δοθεί σε μας η πνευματική ζωή, η δικαίωσις, η αφθαρτοποίησις και η αθανατοποίησις.
Αλλά το Πνεύμα το Άγιον δεν θα ήρχετο μόνον για να δώσει αυτά τα τρία αναφερθέντα κεφαλαιώδη αγαθά, αλλά επιπλέον θα ήρχετο και να ελέγξει τον κόσμον. Και να ελέγξει τον κόσμον. Προσέξατέ το. Σημειώνει ο Κύριος: «Καὶ ἐλθὼν ἐκεῖνος (:Και αφού θα έλθει Εκείνος, ο δεύτερος Παράκλητος, το Πνεύμα το Άγιον), ἐλέγξει -λέει ο Χριστός- τὸν κόσμον περὶ ἁμαρτίας καὶ περὶ δικαιοσύνης καὶ περὶ κρίσεως (:θα ελέγξει, τον κόσμον περί αμαρτίας και περί δικαιοσύνης και περί κρίσεως)». Θα ελέγξει τον κόσμον για αυτά τα τρία πράγματα. Να τα δούμε όμως. Γιατί είναι πάρα πολύ χρήσιμο να τα δούμε.
Έρχεται, λοιπόν, το Πνεύμα το Άγιον, ως ελεγκτής της στάσεως του κόσμου έναντι του Ιησού Χριστού. Έρχεται ως συνήγορος και μάρτυς του Χριστού. Πρέπει να δώσει την μαρτυρία Του για τον Ιησούν Χριστόν. Θα είναι έλεγχος, δηλαδή απόδειξις της αληθείας. Οι Ιουδαίοι, είναι γνωστό, ότι υπεστήριζαν ότι ο Ιησούς είναι πλάνος. Μέχρι τώρα. Συνεπώς, το Πνεύμα το Άγιον έπρεπε να αποδείξει ότι ο Ιησούς δεν είναι πλάνος, αλλά είναι αληθής. Και ο Κύριος διασαφηνίζει το περιεχόμενον αυτού του ελέγχου. Και πρώτο σημείον: «Περὶ ἁμαρτίας μὲν», λέει ο Χριστός, «θα ελέγξει τον κόσμον και προπαντός τον Ισραήλ, ὅτι οὐ πιστεύουσιν εἰς ἐμέ. Θα ελέγξει τον κόσμον περί αμαρτίας, επειδή δεν πιστεύουν εις Εμένα». Πράγματι, είναι θανάσιμος αμαρτία. Ο Υιός του Θεού εργάστηκε τόσα και τέτοια για μας, κι όμως εμείς φθάσαμε να απορρίψομε τον Ιησούν Χριστόν. Τον απερρίψαμεν…
Το Πνεύμα το Άγιον, όπως λέει ο Ιερός Χρυσόστομος, «δείξει πεπλημμεληκότας ἀσυγγνώστα», «θα δείξει ασυγχώρητα πόσο αμαρτήσαμε» και η απιστία –μεγάλη υπόθεσις!- είναι η ρίζα όλων των άλλων αμαρτιών. Και το κορύφωμα της απιστίας είναι η απόρριψις του Ιησού Χριστού. Είναι η κατεξοχήν αμαρτία του Ισραήλ, όπως σας είπα, δυστυχώς γι’ αυτούς, μέχρι σήμερα. Και όσο ο κόσμος δεν πιστεύει εις τον Ιησούν, τόσο ακόμη θα παραμένει βυθισμένος εις την αμαρτίαν. Ο Κύριος είπε: «Ἐὰν γὰρ μὴ πιστεύσητε ὅτι ἐγώ εἰμι, ἀποθανεῖσθε ἐν ταῖς ἁμαρτίαις ὑμῶν» (Ιωάννης, 8ο κεφάλαιο). «Εάν δεν πιστέψετε ότι Εγώ είμαι ο ενανθρωπήσας Θεός Λόγος, θα πεθάνετε στις αμαρτίες σας». Επειδή ο κόσμος δεν επίστεψε λοιπόν στον Χριστόν ως Θεόν, γι'αυτό μένει στις αμαρτίες του και ολοένα βυθίζεται.
Εδώ, θα μπορούσαμε να πούμε, είναι προφητεία αυτό από τον ίδιο τον Χριστό, «ο κόσμος επίστευσε –όσοι επίστευσαν, μάλιστα περί την Μεσόγειον Θάλασσαν και όπου πήγαν οι Απόστολοι, μέχρι τας Ινδίας, όπου πήγαν Ινδία, Ευρώπη κ.λπ. Όμως, προϊόντος του χρόνου θα έλθει το μυστήριον –αυτό μας το αποκαλύπτει και ο Απόστολος Παύλος – «τὸ μυστήριον τῆς ἀνομίας». Με αποκορύφωμα τον Αντίχριστο. Ο καρπός αυτής της ανομίας θα είναι ο Αντίχριστος. «Εγώ», λέει, «θα έλθω», είπε εις τους μαθητάς Του. «Το θέμα δεν είναι εκεί, αν θα’ ρθω ή δεν θα ‘ρθω, αλλά όταν θα έρθω», είπε ο Χριστός, «θα βρω την πίστη επί της γης;». Το έχετε διαβάσει το Ευαγγέλιο, το ξέρετε. «Θα βρω την πίστη επί της γης;»...
Γι΄αυτό βλέπετε τώρα το φαινόμενον –το βλέπουμε, είμαστε εις τον χώρον του πράγματος- το φαινόμενον της απιστίας. Και οι Χριστιανοί μας αρνούνται τον Χριστόν, η Ευρώπη έχει ξεφτίσει από πλευράς χριστιανικής, έχει φοβερά εκκοσμικευθεί με την έδρα της, που είναι η Ρώμη, ο Πάπας, ο εκάστοτε Πάπας. Γι'αυτό κάναμε εμείς φασαρία να μην έρθει ο Πάπας εδώ. Διότι απλούστατα πρόκειται περί εκκοσμικευμένου Χριστιανισμού, ξεφτισμένου, μη σώζοντος. Το αντιληφθήκατε; Δεν υπάρχει καμία αντιπάθεια προς κάποιο πρόσωπο, δεν είναι εκεί το θέμα. Αλλά αντιδράσαμε στην εκκοσμίκευση της Εκκλησίας μας και του Χριστιανισμού.
Όλα αυτά λοιπόν ξεφτάνε, ξεφτάνε, ξεφτάνε και τότε θα έρθει ο Κύριος. Και θέτει το ερώτημα: «Καλά θα ‘ρθω, θα βρω όμως την πίστιν επί της γης;». Συμπληρώνει ο Απόστολος Παύλος και λέει: «Το λεῖμμα θα σωθεί». Οι κάποιοι μερικοί Χριστιανοί –ακούσατέ το! –που θα διατηρήσουν αντίσταση. Οι κάποιοι λίγοι Χριστιανοί. Το «λεῖμμα». Και μάλιστα παίρνει παράδειγμα αντίστοιχο –τύπος, τύπος- που είναι στην εποχή του προφήτη Ηλία. Αλλά θα εκταθώ πολύ και ο χρόνος δεν με παίρνει δυστυχώς. Και συνεπώς πρέπει να δείξομε –όσοι καταλαβαίνομε!- πρέπει να δείξομε αντίσταση και να κρατήσομε, αγαπητοί μου, την πίστη μας. Και ο έλεγχος αυτός που ασκεί το Πνεύμα το Άγιον, άλλους μεν οδηγεί στην μετάνοιαν, άλλους εις την πόρωσιν. Ο Απόστολος Πέτρος ήλεγξε την απιστίαν του λαού, των Εβραίων τότε. Άλλοι επίστεψαν και άλλοι επορώθησαν. Μυστήριον, λοιπόν, η πίστις που εξαρτάται από την προαίρεσιν του καθενός μας.
Το δεύτερον σημείον: «Περὶ δικαιοσύνης δὲ ὅτι πρὸς τὸν Πατέρα μου ὑπάγω καὶ οὐκέτι θεωρεῖτέ με». Να σας το αποδώσω: «Ως προς δε την δικαιοσύνη που θα μου αποδώσει Εμένα, του Ιησού, το Πνεύμα το Άγιον, ότι πηγαίνω στον Πατέρα μου και δεν με βλέπετε πια». Τι σημαίνει αυτό; Αυτός ο δεύτερος λόγος που το Πνεύμα το Άγιον θα ασκήσει έλεγχον, λέγει ο Θεοφύλακτος, «δείξει αὐτοῖς ὅτι δίκαιος ὢν (:θα δείξει -κυρίως στους Εβραίους- ότι ενώ ήτο δίκαιος ο Ιησούς) καὶ ἄληπτον (:ανεπίληπτον) παρασχόμενος βίον, ἀδίκως ὑπ’ αὐτῶν ἀνῃρέθη». Τον εφόνευσαν αδίκως. Εδώ έχομε μίαν αδικίαν. Και θα την δείξει αυτήν την αδικία, βεβαίως, το Πνεύμα το Άγιον. Οι Ιουδαίοι κατηγόρησαν τον Ιησούν «πλάνον και βλάσφημον». Η Μεγάλη Παρασκευή – η μέρα της Σταυρώσεως- εφαίνετο ότι είχε αποδώσει εις μεν τον Ιησούν την αμαρτίαν και έλεγε ότι «είμαι ίσος με τον Πατέρα», άρα «είμαι Θεός», αλλά αυτό οδήγησε τους δικαστάς Του εις την «δικαιοσύνην». Να Τον φονεύσουν. Τι είπαν εις τον Πιλάτον; «Έκανε τον εαυτό του θεό. Και πρέπει, κατά τον νόμο μας, να πεθάνει. Εσφετερίσθη θεϊκά δικαιώματα».
Εδώ τώρα, όμως, έρχεται η Πεντηκοστή να ανατρέψει αυτήν την απόφασιν – «Πεντηκοστή» πάντα το Πνεύμα το Άγιον. Θα αποδώσει δικαιοσύνη στον κατάδικον του Γολγοθά αφού ανεστήθη και αφού ανελήφθη και την αμαρτία θα την αποδώσει εις τους δικαστάς του, τους Εβραίους, που καταδίκασαν τον Ιησούν. Θα αποδείξει ο Παράκλητος εις τον κόσμον ότι ο Ιησούς υπήρξε, όπως λέει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης στην πρώτη του επιστολή, ο Χριστός ο δίκαιος. Γι'αυτό οι Ιουδαίοι μέσα στην ιστορία ενοχλούνται όταν ο Ιησούς αποδεικνύεται δίκαιος και αυτοί, βέβαια, ένοχοι. Και αυτό το έργον το κάνει το Πνεύμα το Άγιον.
Προσέξατε. Εδώ και μερικά χρόνια έγινε αυτό, αλλά το δυστύχημα είναι ότι κάτι που γίνεται επανέρχεται και επανέρχεται. Έγινε μια προσπάθεια αφαιρέσεως όλων εκείνων των τροπαρίων της Μεγάλης Εβδομάδος που στρέφονται κατά της ενοχής των Ιουδαίων. Αυτό δείχνει έργο αντίθετον εις το έργον του Αγίου Πνεύματος. Τι πάτε να κάνετε, τῇ ὑποβολῇ των Εβραίων; Εζήτησαν για να μην δυσφημίζονται, να αφαιρεθούν τα τροπάρια αυτά. Δόξα τω Θεώ, δεν αφαιρέθησαν. Μπορούμε όμως να πούμε ότι αφηρέθησαν πολλά από τέτοια εις την δυτικήν Εκκλησίαν, την ρωμαϊκή, γιατί; Γιατί απλούστατα, σας είπα είναι ξεφτισμένοι οι άνθρωποι· έχουν εκκοσμικευθεί και κάνουνε όχι θεολογία, αλλά κάνουν πολιτική. Το βλέπετε, εξάλλου, ο Πάπας είναι και αρχηγός κράτους.
Ενώ ο Εκατόνταρχος τι είπε; «Ὄντως ὁ ἄνθρωπος οὗτος δίκαιος ἦν». «Πράγματι, ήτο δίκαιος». Και ενώ οι εχθροί Του Τον χαρακτηρίζουν με τον χειρότερο τρόπο, όμως Αυτός, όπως γράφει εις την προς Τιμόθεον επιστολή του, ο απόστολος Παύλος: «ἐδικαιώθη ἐν Πνεύματι», εδικαιώθηκε από το Πνεύμα το Άγιον. Και μάλιστα να σας διαβάσω ολόκληρο το χωρίον το οποίον είναι κα-τα-πλη-κτι-κόν: «Καὶ ὁμολογουμένως μέγα ἐστὶ τὸ τῆς εὐσεβείας μυστήριον· Θεὸς ἐφανερώθη ἐν σαρκί, ἐδικαιώθη ἐν Πνεύματι (:δικαιώθηκε από το Πνεύμα το Άγιον) –Ποιος; Θεὸς ἐφανερώθη. Ποιος; Ο Θεός Λόγος- ὤφθη ἀγγέλοις (:έγινε ορατός εις τους αγγέλους), ἐκηρύχθη ἐν ἔθνεσιν (:κηρύχτηκε στον κόσμον όλον) , ἐπιστεύθη ἐν κόσμῳ (:έγινε πιστευτός εις τον κόσμον), ἀνελήφθη ἐν δόξῃ». Αυτή είναι η περίληψις που είναι στην πρώτη προς Τιμόθεον, στο τρίτον κεφάλαιον.
Όταν ο Χριστός είπε: «Πρὸς τὸν Πατέρα μου ὑπάγω» αυτό είναι απόδειξις της δικαιοσύνης και αγιότητος του Χριστού. Λέει ο Ζιγαβηνός: ««Δικαίου γὰρ γνώρισμα τὸ πορεύεσθαι πρὸς τὸν Θεὸν καὶ συνεῖναι αὐτῷ (:και να υπάρχει με Αυτόν· γνώρισμα τι; Δικαίου ανθρώπου. Εκείνος πάει στον ουρανό, εκείνος που δικαιώνεται)· τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὸ καί οὐκέτι θεωρεῖτέ με». Διότι αν ο Χριστός ήταν βλάσφημος και πλάνος και καταχραστής θείων ιδιοτήτων, τότε πώς επορεύθη προς τον Θεόν; Ενώ θα τον περίμενε ο Άδης; Και η επιβεβαίωσις ότι ο Ιησούς ανήλθε προς τον Πατέρα, εκτός από το γεγονός της Αναλήψεως, είναι και το γεγονός της Πεντηκοστής.
Και όλα τα θαύματα γίνονται εις το όνομα του Χριστού. Και οι δαίμονες τρέπονται εις φυγήν. Και την αθωότητα του Ιησού αποδεικνύει το Πνεύμα το Άγιον με την δική Του παρουσία στην Εκκλησία. Εκείνο επιτελεί θαύματα, Εκείνο αγιάζει τους πιστούς, πάντοτε εν ονόματι Ιησού Χριστού.
Και πάμε εις το τρίτον: «Περὶ δὲ κρίσεως, ὅτι ὁ ἄρχων τοῦ κόσμου τούτου κέκριται». «Κρίσις» σημαίνει καταδικαστική απόφασις, αγαπητοί. «Καταδίκη» σημαίνει ποινή. Και πρόκειται για τον διάβολο. «Ὁ διάβολος κατακέκριται», λέει ο Ζιγαβηνός, «καὶ ἐκβέβληται τῆς δυναστείας αὐτοῦ (:βγήκε από την δυναστεία του)». Ο διάβολος με την παρουσία του Χριστού έχασε την εξουσία του και εβλήθη έξω και είναι υπόδικος. Ο διάβολος είναι ο μεγάλος απατεών, που εξηπάτησε τον άνθρωπον και τον απέκοψε από την κυριαρχία του Θεού. Τώρα, όμως, ήλθε και η δική του η ώρα να κριθεί. Άνθρωποι και λαοί που ήσαν κάτω από την εξουσία του ελευθερώνονται. Οι δαίμονες τρέμουν μπροστά στον Χριστόν και Τον παρακαλούν να μην τους στείλει στην άβυσσον προ της ώρας των. Θυμόσαστε με τους Γεργεσηνούς; Όταν εθεράπευσεν εκείνον τον Γεργεσηνόν τον δαιμονισμένο και παρεκάλεσαν οι δαίμονες να μην τους στείλει εις τον Άδην. «Ήρθες» λέγει, «ήρθες πριν την ώρα μας να μας κρίνεις;». Είδατε πόσο αποκαλυπτικό είναι αυτό; Θα κριθούν. «Πες να πάμε εις εκείνους τους χοίρους». Και πήγαν, με τα γνωστά παρακάτω. Και αυτή η κατάστασις είναι μία απάντησις στους άρχοντες του λαού που Τον συκοφαντούσαν ότι… πωπω… «ἐν τῷ ἄρχοντι τῶν δαιμονίων», λέγει, «ἐκβάλλει τὰ δαιμόνια». «Ο Χριστός με την δύναμη των δαιμονίων βγάζει τα δαιμόνια»… Ακούτε βλασφημία;
Αγαπητοί. Όλα αυτά τα απέδειξε η παρουσία της Πεντηκοστής. Η παρουσία του Αγίου Πνεύματος, που σήμερα εορτάζουμε. Έδειξε το Ποιος είναι ο Ιησούς. Με την παρουσία του Αγίου Πνεύματος γινόμεθα και εμείς πνευματικοί άνθρωποι. Δηλαδή έμφορτοι Αγίου Πνεύματος. Εκείνο μας εμπνέει να πιστεύομε στην θεανθρωπίνη φύση του Χριστού, εφόσον διαθέτομε, βέβαια, αγαθή προαίρεση. Εκείνο καθημερινά, το Πνεύμα το Άγιον, μας αγιάζει μέσα εις την Εκκλησίαν. Εκείνο ελέγχει διαρκώς τον κόσμον για την απιστία του εις τον Χριστόν. Εκείνο μας ελευθερώνει από τα δεσμά του σατανά. Αν σήμερα ο κόσμος δαιμονοκρατείται, είναι γιατί μένει στην απιστία του εις τον Χριστόν. Ας παρακαλούμε, λοιπόν, τον Θεόν Πατέρα: «Τὸ Πνεῦμά Σου τὸ Ἅγιον μὴ ἀντανέλῃς ἀπ’ ἐμοῦ», που λέμε εις τον 50ον ψαλμόν, «το Πνεύμα Σου το Άγιον μην το πάρεις από μας, μην το πάρεις από μας…». Εκείνο που σήμερα μας λείπει είναι η Πεντηκοστή. Εκείνο που σήμερα μας λείπει όσο τίποτα άλλο είναι το Πνεύμα το Άγιον, γιατί ξαναγινήκαμε «σάρκες». Αυτό και σήμερα μας ελέγχει και μας καταδικάζει για την απιστία μας και την αμαρτωλή ζωή μας. Αυτό και μας σώζει. Γι'αυτό πρέπει να επικαλούμεθα πάντα το Πνεύμα το Άγιον. Ποτέ μην Το κάνομε, μην το λυπήσομε, που λέει ο Απόστολος Παύλος και το κάνομε να φύγει από την ζωή μας, γιατί μόνον Αυτό έχομε ανάγκη, αμήν.
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)
2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.
3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.
4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.
5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).
6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.
7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.
Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.
ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ
Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.
2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.
3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.
Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.















