Ο Θεός της αδυναμίας και η θεολογία της δύναμης

Γράφει ο Απόστολος Παπαδημητρίου

 

Όταν ο άνθρωπος λησμόνησε τον Θεό, που τον έπλασε κατ’ εικόνα Του, έπλασε θεούς καθ’ ομοίωσίν του. Χαρακτηρίζονταν αυτοί από όλα τα ανθρώπινα πάθη με σημαντικότερο το πάθος της ισχύος και της κυριαρχίας. Στα πλαίσια αυτής της αντίληψης οι λαοί αποδέχθηκαν και τους κυρίαρχους ηγεμόνες ως μικρούς θεούς, ισχυρούς και αλαζόνες. Όχι μόνο στις αυταρχικές κοινωνίες με δικαίωμα ζωής και θανάτου του ηγεμόνα επί των υπηκόων του, αλλά ακόμη και στην αθηναϊκή πολιτεία της ακμής της επικρατούσε η τραγικά εσφαλμένη αντίληψη ότι οι θεοί είναι με το μέρος των ισχυρών! Μας παραθέτει αυτό ο Θουκυδίδης στον διάλογο των ισχυρών Αθηναίων με τους ανίσχυρους Μηλίους, οι οποίοι αρνήθηκαν να υποταγούν και υπέστησαν ολοκληρωτική καταστροφή.

 

Κατά καιρούς, από κριτικά ή επικριτικά ιστάμενους έναντι της Παλαιάς Διαθήκης εκφράστηκε η άποψη ότι και ο Θεός, όπως εμφανίζεται στο ιερό για τους χριστιανούς και ιουδαίους βιβλίο, έχει τα γνωρίσματα των θεών της ανθρώπινης φαντασίας. Γι’ αυτό και το χαρακτηρίζουν βιβλίο βίας και αίματος. Μάλιστα κάποιοι με συγκεχυμένη την πίστη τονίζουν ότι δεν είναι ο ίδιος Θεός στη Παλαιά και Καινή Διαθήκη! Ασφαλώς επηρεασμένοι πιστοί και άπιστοι από την τεράστια κοινωνική μεταβολή, που επέφερε η διδασκαλία του Χριστού, αδυνατούν να κατανοήσουν τις συνθήκες που επικρατούσαν στον αρχαίο κόσμο. Οι Εβραίοι στάθηκαν ανήμποροι, κατ’ επανάληψη, να τηρήσουν την πρώτη και πιο σημαντική εντολή του Θεού σ’ αυτούς: Να μη λατρέψουν ψεύτικους θεούς. Και είχαν πλήθος εμπειριών από τη βοήθεια, που τους είχε προσφέρει ο Θεός σε κρίσιμες περιστάσεις κατατροπώνοντας εχθρούς τους. Και ήταν οι εχθροί τους σκληροί και λάτρευαν ακόμη σκληρότερους θεούς, οι οποίοι «απαιτούσαν» ακόμη και ανθρωποθυσίες! 

 

Ο Θεός δεν παρέλειψε και στην Παλαιά Διαθήκη να αποκαλύψει το αληθινό του πρόσωπο σε εκλεκτό πιστό Του τέκνο, τον προφήτη Ηλία. Ανέμενε εκείνος να εκδηλώσει την παρουσία Του με ισχύ. Ο Θεός τον διέψευσε καθώς δεν φανερώθηκε ούτε με βίαιο άνεμο ούτε με σεισμό ούτε με φωτιά, αλλά με δροσερή αύρα. Ήταν το προανάκρουσμα της διαρκούς αύρας, που αποπνέει η διδασκαλία του Χριστού. Αλλά αυτή η λεπτότητα της διδασκαλίας Του θεωρήθηκε σκάνδαλο από τους επιφανείς του ιουδαϊσμού και ανοησία από τους επιφανείς της ελληνικής σοφίας! Ηγέτης ταπεινός, αφιλοχρήματος πάσχων για τον συνάνθρωπό του και πρόθυμος να τον υπηρετήσει ως δούλος είναι ακόμη και σήμερα ανυπόφορος όχι μόνο για τους σύγχρονους ηγεμόνες και ηγεμονίσκους, αλλά και για τον απλό λαό. Αποδέχθηκε αυτός ως μοιραία την υποταγή του σε άρχοντες αλαζόνες, κτητικούς, εγωιστές με έκδηλη τη διάθεση επίδειξης ισχύος και απαίτηση της υποταγής.

 

Ο Χριστός προκάλεσε στο έπακρο τους έχοντες υιοθετήσει τη θεολογία της ισχύος τόσο στην προ όσο και στην μετά από Αυτόν εποχή. Δεν περιορίστηκε να δώσει το «κακό» παράδειγμα για τους ηγεμόνες του μέλλοντος με το να πλύνει ακόμη και τα πόδια των μαθητών Του, αλλά καυτηρίασε τον τρόπο άσκησης της εξουσίας, διαχρονικά. Ανέχθηκε βρισιές, φτυσίματα, κολαφίσματα χωρίς να αντιδράσει διόλου. Καταδίκασε για ύστατη φορά τη βία, όταν μαθητής του επιχείρησε να τον υπερασπιστεί, κατά τη σύλληψή Του. Μάλιστα τόνισε χαρακτηριστικά ότι θα μπορούσε να παρατάξει προς υπεράσπισή Του λεγεώνες αγγέλων. Η στάση Του αυτή σκόπιμα παρεξηγημένη προβάλλεται ως τρανή απόδειξη αδυναμίας και έλλειψης ισχύος. Ο προβαλλόμενος ως δυνατός και παραιτούμενος από τη χρήση της δύναμης ή είναι στην πραγματικότητα ανίσχυρος ή είναι ανόητος. Και καλείται ο άνθρωπος να επιλέξει ερμηνεία. 

 

Ο Χριστός υπήρξε το θύμα της φοβερότερης ίσως κακοδικίας στη μακραίωνη ιστορία του ανθρώπου. Οι κατήγοροί Του τον παρέδωσαν σε δικαστή εκπρόσωπο μισητής κατοχικής δύναμης και επέτυχαν την καταδίκη Του με την απειλή ότι θα τον καταγγείλουν ως μη φίλο του Καίσαρα! Αφού ο Χριστός περιόριζε την επίδειξη της ισχύος Του στην τέλεση θαυμάτων προς ανακούφιση του ανθρωπίνου πόνου και μόνο τους ήταν ανυπόφορος. Αυτοί ήθελαν ηγέτη ισχυρό με κοσμική δύναμη ανατροπής και ανάδειξης αυτών σε συνεργάτες Του σε νέα τάξη πραγμάτων. Παρέμειναν αμετανόητοι ακόμη και μετά την Ανάστασή Του. Ήταν χωρίς νόημα αυτή, αφού το όραμά τους παρέμενε απραγματοποίητο. 

 

Θεός πάσχων και θανατούμενος με φρικτό, βασανιστικό τρόπο ήταν ανοησία πρώτου μεγέθους. Πώς είχαν την απαίτηση οι μαθητές Του να γίνει πιστευτός ο «μύθος» της ανάστασης; Στην Αθήνα της σοφίας ασήμαντη ήταν η επιτυχία του κηρύγματος του αποστόλου Παύλου, γι’ αυτό και δεν έγραψε επιστολή προς τους Αθηναίους. Έμεινε όμως για μεγάλο διάστημα στην Κόρινθο και έγραψε δύο επιστολές προς τους εκεί πιστεύσαντες, τους πλούσιους και έκλυτους εμπόρους. Για εκείνους είχε έρθει το πλήρωμα του χρόνου, όπως προηγουμένως για τις πόρνες και τους τελώνες της Παλαιστίνης. Και άρχισε απηνής διωγμός από τη σιδηρόφρακτη ρωμαϊκή αυτοκρατορία κατά παντελώς ανισχύρων και αόπλων ταπεινών μαθητών του Χριστού. Διήρκεσε ο αγώνας περί τους τρεις αιώνες και νικητές εξήλθαν οι μαθητές του «εσφαγμένου αρνίου». Εμπαθείς οι πολέμιοι της πίστης απαξιώνουν να ασχοληθούν με τον θρίαμβο της «αδυναμίας». Διαγράφουν τρεις αιώνες ιστορίας των μαρτύρων της πίστης μεταξύ των λαών περί την Μεσόγειο θάλασσα και έρχονται με φοβερό πάθος να αντιμετωπίσουν τους μετέπειτα πιστούς και προπάντων «πιστούς» στηλιτεύοντας το πάθος της επίδειξης ισχύος, της καταδυνάστευσης και του στραγγαλισμού της ελευθερίας του προσώπου. Όχι πως δεν αντιλαμβάνονται ότι όλοι οι επικρινόμενοι έδρασαν σε αντίθεση προς τη διδασκαλία του Χριστού. Σκοπός τους είναι να θριαμβολογήσουν χαρακτηρίζοντας τη διδασκαλία Του ως τη μεγαλύτερη ουτοπία! 

 

Σε αντίθεση προς την ελληνική, την καθ’ ημάς Ανατολή, όπου σε γόνιμο έδαφος σπάρηκε η νέα πίστη και έδωσε καρπούς με τη φροντίδα των Πατέρων και των Αγίων της Εκκλησίας, στη Δύση, την οποία κατέκτησαν οι Γερμανοφράγκοι, καλλιεργήθηκε η αίρεση, που πολλαπλασιάστηκε όπως η αγριάδα στον προτεσταντικό κόσμο. Το δόγμα καλλιεργεί ήθος. Και είναι εντονότατα διακριτή η διαφορά ήθους στους δύο κόσμους. Τόσο κατά τον Μεσαίωνα, οπότε η επίδειξη δύναμης οδήγησε στην καύση των αιρετικών στην «καθαρτήρια» πυρά, όσο και κατά τη νεωτερικότητα η Δύση πορεύθηκε με έκδηλη την επίδειξη ισχύος, πολιτικής, στρατιωτικής, οικονομικής. Και, κατά κάποια εποχή, ανεπαίσθητα οι διωκόμενοι εκεί Εβραίοι επέτυχαν την οικονομική κυριαρχία και, μέσω αυτής, και την πολιτική. Σήμερα προβάλλονται αυτοί και η μεταχριστιανική Δύση ως οι διαφεντευτές του πλανήτη με την επίδειξη της τρομακτικής ισχύος, οικονομικής, στρατιωτικής και τεχνολογικής. Και οι μεν Εβραίοι, ιουδαίοι το θρήσκευμα ή και άθεοι, αυτοδικαιώνονται με την παρερμηνεία της Παλαιάς Διαθήκης, οι δε «χριστιανοί» με την τραγικά εσφαλμένη αντίληψη, θεμέλιο της σαθρής προτεσταντικής ηθικής, ότι η ευμάρειά τους απορρέει από τη θεία ευλογία. Και εφόσον είναι ευλογημένοι από τον Θεό είναι και εκπρόσωποί Του επί της γης έχοντας υποκαταστήσει το παρακμασμένο Βατικανό. Το θλιβερό είναι ότι στον επώδυνο για την ανθρωπότητα αγώνα επίδειξης ισχύος των «εκλεκτών» του Θεού σύρονται ως δευτεραγωνιστές και μέλη της Εκκλησίας, κληρικοί και λαϊκοί, περιοριζόμενοι σε ανώδυνα ευχολόγια ή, το χειρότερο, πλέκοντας το εγκώμιο των κατά κόσμον ισχυρών και περιφρονώντας τη διδασκαλία του παντοδυνάμου Θεού, ο οποίος επί γης εφάνη ταπεινός άνθρωπος καλώντας τον άνθρωπο στη θέωση όχι βέβαια με επίδειξη αλαζονείας και κοσμικής ισχύος, αλλά με μίμηση Αυτού κατά το ταπεινό φρόνημα και την παραίτηση από αυτά για τα οποία παθιάζεται, διαχρονικά, ο κτητικός και κατακτητικός άνθρωπος. 

 

Η θεολογία της ισχύος βρήκε απόλυτη εφαρμογή στο ισλάμ. Οι οπαδοί του δεν αντιφάσκουν με την επίδειξή της. Άλλωστε χάρη στην επιβολή βίας εξαπλώθηκαν στον πλανήτη. Πέραν αυτής ορθώνεται και ισχύς της αθεΐας στην πολυπληθέστατη Κίνα. Μπορεί να δικαιωθεί η «ορθόδοξη» Ρωσία εφαρμόζοντας ίδιες μεθόδους επίδειξης ισχύος; Ο πλανήτης υφίσταται ζύμωση με ολέθριες, ενδεχομένως, τις συνέπειες, καθώς εξακολουθεί να απαξιώνει τον άρχοντα της ειρήνης, τον Θεό της αγάπης, που έπνευσε κάποτε ως αύρα και τόσο αγάπησε το πλάσμα Του, ώστε σταυρώθηκε γι’ αυτό! Την παντοδυναμία Του έδειξε όχι με τη συντριβή των εχθρών Του αλλά με την Ανάστασή Του. 

 

«Μακρυγιάννης»

Ευθανασία, αυτονομία και η κρίση της έννοιας του προσώπου

Του Αρχιμανδρίτη Αθηναγόρα Σουπουρτζή, Καθηγητή Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου Θεολογικής Ακαδημίας Volyn Ουκρανίας-Επισκέπτη Καθηγητή Ανώτατης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Αθηνών. 

 

Η πρόσφατη υπόθεση ευθανασίας στην Ισπανία επανέφερε, με τρόπο οξύ και σχεδόν δραματικό, ένα από τα σοβαρότερα ζητήματα της σύγχρονης βιοηθικής, αλλά και της ευρύτερης νομικοπολιτικής αυτοσυνειδησίας της Ευρώπης.  

 

Δεν πρόκειται απλώς για μία ακόμη διαφωνία μεταξύ ιατρικής δεοντολογίας, ατομικών δικαιωμάτων και κρατικής ρύθμισης. 

 

Πρόκειται, στην ουσία, για ένα ερώτημα βαθύτατα ανθρωπολογικό: τι είναι τελικά ο άνθρωπος και πότε μια κοινωνία και έννομη τάξη παύουν να θεραπεύουν τον πόνο και αρχίζουν να διαχειρίζονται τον θάνατο ως θεσμικά ανεκτή λύση; 

 

Η δημόσια συζήτηση για την ευθανασία διεξάγεται συνήθως με όρους «δικαιώματος επιλογής», «αυτονομίας» και «αξιοπρεπούς θανάτου». 

 

Οι έννοιες αυτές διαθέτουν ασφαλώς νομική και ηθική βαρύτητα. Ωστόσο, όταν αποσπώνται από το βαθύτερο ερώτημα περί της φύσεως του ανθρώπινου προσώπου, κινδυνεύουν να λειτουργήσουν ως λέξεις υψηλής ηθικής και νομικής φόρτισης, αλλά χαμηλής οντολογικής ακρίβειας. 

 

Διότι το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο αν ο άνθρωπος δύναται να αποφασίζει για τον εαυτό του, αλλά αν η ίδια η ζωή μπορεί να νοηθεί ως αντικείμενο αποκλειστικής ατομικής κυριότητας. 

 

Εδώ ακριβώς εντοπίζεται η μεγάλη παρεξήγηση της νεωτερικής ανθρωπολογίας. 

 

Ο άνθρωπος τείνει να νοείται ως αυτάρκες άτομο, φορέας δικαιωμάτων, βουλήσεως και επιθυμίας, αλλά αποσπασμένος από το πλέγμα των σχέσεων που συγκροτούν την ύπαρξή του. 

 

Μια τέτοια προσέγγιση καθιστά σχεδόν αυτονόητη την άποψη ότι η ζωή είναι «δική μου» και, άρα, ότι και το τέλος της ανήκει αποκλειστικά στη σφαίρα της ιδιωτικής μου επιλογής. 

 

Όμως μια κοινωνία που αποδέχεται άκριτα αυτή την παραδοχή μετακινείται, έστω ανεπαίσθητα, από την προστασία του προσώπου προς τη νομική αποθέωση του ατόμου. 

 

Η ορθόδοξη θεολογική ανθρωπολογία έχει εγκαίρως επισημάνει ότι ο άνθρωπος δεν είναι ένα βιολογικό ή ψυχολογικό μέγεθος προς διαχείριση, αλλά πρόσωπο, δηλαδή ύπαρξη εν σχέσει, φορέας ανεπανάληπτης και απαραβίαστης αξίας. 

 

Το πρόσωπο δεν εξαντλείται ούτε στη λειτουργικότητα ούτε στην παραγωγικότητα ούτε στην ικανότητα αυτοεξυπηρέτησης. 

 

Η αξία του δεν μειώνεται όταν το σώμα ασθενεί, όταν η ψυχή συνθλίβεται ή όταν η εξάρτηση από τους άλλους γίνεται οδυνηρά ορατή. Αντιθέτως, ακριβώς σε αυτές τις στιγμές αποκαλύπτεται το αληθινό ήθος μιας κοινωνίας. 

 

Η θεώρηση αυτή δεν παραμένει απλώς σε επίπεδο πνευματικής ή φιλοσοφικής ερμηνείας, αλλά αποτυπώνεται και στον Κανονικό αυτοσυνειδησιακό τρόπο με τον οποίο η Εκκλησία αξιολογεί την ανθρώπινη πράξη. 

 

Υπό την οπτική αυτή, από απόψεως Κανονικού Δικαίου, κάθε πράξη ή παράλειψη που αποβλέπει ευθέως στην επίσπευση του θανάτου ως επιδιωκόμενου αποτελέσματος δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί ως ηθικά ουδέτερη ιατρική ή ατομική επιλογή. 

 

Αντιθέτως, προσεγγίζεται ως πράξη ασύμβατη προς τον σεβασμό του ανθρώπινου προσώπου και προς την εκκλησιαστική αντίληψη περί της ζωής ως δώρου, ευθύνης και σχέσεως. 

 

Διαφορετικό ζήτημα αποτελεί, ασφαλώς, η άρνηση θεραπευτικής ματαιότητας ή η αποφυγή δυσανάλογων ιατρικών παρεμβάσεων, η οποία δεν ταυτίζεται άνευ ετέρου με πρόθεση θανατώσεως. 

 

Η Κανονική παράδοση της Εκκλησίας δεν θεμελιώνει ποτέ δικαίωμα του ανθρώπου επί της ίδιας του της ζωής- δηλ. αυτοκτονία, ακριβώς διότι η ζωή δεν ανάγεται σε αντικείμενο ιδιωτικής κυριότητας αλλά νοείται ως δώρο, ευθύνη και σχέση. 

 

Υπό την έννοια αυτή, η ευθανασία δεν αποτελεί απλώς ένα βιοηθικό δίλημμα, αλλά αγγίζει τον ίδιο τον πυρήνα της εκκλησιαστικής ανθρωπολογίας και της Κανονικής αξιολόγησης της ανθρώπινης πράξης. 

 

Από νομικής απόψεως, το ζήτημα της ευθανασίας δεν μπορεί να αναχθεί μονοσήμαντα σε μία απλή έκφανση της ατομικής αυτονομίας. 

 

Η ευρωπαϊκή έννομη τάξη έχει αναδείξει κατ’ επανάληψιν ότι η ανθρώπινη αξιοπρέπεια, η ιδιωτική αυτονομία και η προστασία της ζωής τελούν σε σχέση διαρκούς εντάσεως και όχι αυτομάτου εξισορροπήσεως. Δεν είναι τυχαίο ότι και η ευρωπαϊκή νομολογία έχει αντιμετωπίσει το ζήτημα όχι ως απλή έκφανση της αυτοδιάθεσης, αλλά ως πεδίο σύγκρουσης μεταξύ ιδιωτικής αυτονομίας, προστασίας της ζωής και ανθρώπινης αξιοπρέπειας. 

 

Ακριβώς γι’ αυτό, κάθε νομοθετική επιλογή επί του ζητήματος δεν αποτελεί απλώς ρύθμιση ιατρικής πρακτικής, αλλά δήλωση περί του ανθρωπολογικού και κανονιστικού υποδείγματος που μία κοινωνία επιλέγει να θεσμοποιήσει. 

 

Και εδώ βρίσκεται ο πυρήνας του προβλήματος. Διότι η σημερινή οικονομική και τεχνοκρατική οργάνωση της ζωής δεν είναι ουδέτερη. Παράγει, συχνά αθόρυβα αλλά συστηματικά, ένα πρότυπο ανθρώπου ο οποίος αξίζει στον βαθμό που παραμένει αυτόνομος, παραγωγικός, λειτουργικός, ψυχικά σταθερός και κοινωνικά «διαχειρίσιμος». 

 

Μέσα σε ένα τέτοιο πολιτισμικό περιβάλλον, η ασθένεια, η αναπηρία, η εξάρτηση και ο παρατεταμένος πόνος κινδυνεύουν να εμφανισθούν όχι μόνο ως τραγικές καταστάσεις, αλλά σχεδόν ως αποτυχίες υπάρξεως. 

 

Όταν δε αυτή η λογική συνδυάζεται με μία απολύτως ατομοκεντρική αντίληψη περί δικαιωμάτων, η ευθανασία παύει να παρουσιάζεται ως ακραία εξαίρεση και αρχίζει να εντάσσεται σταδιακά στον πολιτισμικά και νομικά αποδεκτό ορίζοντα επιλογών. 

 

Το ζήτημα, συνεπώς, δεν εξαντλείται στη συμπόνια απέναντι σε συγκεκριμένες οδυνηρές περιπτώσεις. 

 

Η συμπόνια είναι αναγκαία, αλλά δεν αρκεί ως θεμέλιος κανόνας. Μια έννομη τάξη οφείλει να νομοθετεί όχι μόνο με βάση την τραγικότητα της μεμονωμένης περίπτωσης, αλλά και με επίγνωση του ανθρωπολογικού υποδείγματος που εγκαθιδρύει. 

 

Και το ερώτημα εδώ είναι αμείλικτο: τι ακριβώς διδάσκει μια κοινωνία όταν αναγνωρίζει, έστω υπό αυστηρές προϋποθέσεις, ότι ο θάνατος μπορεί να προσφέρεται ως θεσμικά έγκυρη απάντηση στον πόνο; 

 

Ασφαλώς, κανείς σοβαρός άνθρωπος δεν μπορεί να προσεγγίσει το ζήτημα της ευθανασίας με ηθικιστική ψυχρότητα ή με αφηρημένη δογματική ασφάλεια. 

 

Ο παρατεταμένος πόνος, η εκφυλιστική ασθένεια, η οριακή εξάρτηση και η υπαρξιακή εξάντληση του πάσχοντος δεν επιτρέπουν εύκολες κρίσεις. 

 

Η ανακουφιστική ιατρική, η ψυχολογική και πνευματική υποστήριξη, η κοινωνική συνοδεία, η φροντίδα των οικείων και η έμπρακτη εγγύτητα συνιστούν στοιχειώδη δείγματα πολιτισμού. 

 

Δεν αποτελούν απλώς πράξεις φιλανθρωπίας, αλλά θεσμικές και πολιτειακές υποχρεώσεις. 

 

Το αληθινό δίλημμα όμως δεν είναι μεταξύ ευθανασίας και αδιαφορίας. Το αληθινό δίλημμα είναι μεταξύ μιας κοινωνίας που συνοδεύει τον πάσχοντα και μιας κοινωνίας που, εντέλει, του υποδεικνύει ότι η αποχώρησή του μπορεί να θεωρηθεί αποδεκτή λύση. 

 

Αυτός είναι και ο βαθύτερος κίνδυνος. Όχι μόνο η εξατομίκευση του θανάτου, αλλά και η σταδιακή πολιτισμική εξοικείωση με την ιδέα ότι ορισμένες ζωές καθίστανται οριακά λιγότερο άξιες προστασίας. Η μετάβαση αυτή δεν γίνεται συνήθως με ωμές διακηρύξεις. 

 

Γίνεται με λέξεις ευγενείς, με προθέσεις συχνά ειλικρινείς, με επιχειρήματα περί αξιοπρέπειας. 

 

Όμως ακριβώς γι’ αυτό απαιτείται μεγαλύτερη πνευματική και νομική εγρήγορση. 

 

Μια πραγματικά ώριμη δημοκρατία δεν μετριέται μόνο από το εύρος των ελευθεριών που αναγνωρίζει, αλλά και από τα όρια που θέτει εκεί όπου διακυβεύεται η ίδια η έννοια του ανθρώπου. 

 

Και μια πραγματικά ανθρώπινη κοινωνία δεν αποδεικνύει την πρόοδό της από την ευχέρεια με την οποία θεσμοποιεί τον θάνατο, αλλά από την ικανότητά της να καθιστά βιώσιμη, συνοδευόμενη και αξιοπρεπή τη ζωή ακόμη και μέσα στην ακραία ευαλωτότητα. 

 

Η συζήτηση για την ευθανασία, επομένως, δεν αφορά μόνο το τέλος της ζωής. Αφορά το αν ο σύγχρονος πολιτισμός εξακολουθεί να πιστεύει ότι ο άνθρωπος είναι κάτι περισσότερο από τη βιολογική, ψυχική ή κοινωνική του λειτουργικότητα. 

 

Αφορά, τελικά, το εάν είμαστε ακόμη σε θέση να υπερασπισθούμε την αξία του προσώπου εκεί ακριβώς όπου αυτή δοκιμάζεται περισσότερο: στην αδυναμία, στην εξάρτηση, στον πόνο και στην οριακή συνθήκη του τέλους- και ίσως ακριβώς εκεί να κρίνεται, τελικώς, όχι μόνο η ηθική ποιότητα μιας κοινωνίας, αλλά και η αλήθεια του ίδιου του νομικού της πολιτισμού. 

 

Α. πηγές 

 

1. Σύνταγμα τῶν θείων καὶ ἱερῶν Κανόνων τῶν τε Ἁγίων καὶ Πανευφήμων Ἀποστόλων καὶ τῶν Ἱερῶν Οἰκουμενικῶν καὶ Τοπικῶν Συνόδων καὶ τῶν κατὰ μέρος Ἁγίων Πατέρων, ἐκδοθὲν μετὰ τῶν ἀρχαίων ἐξηγητῶν, Φωτίου Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Νομοκάνων μετὰ τῶν σχολίων Θεοδώρου τοῦ Βαλσαμῶνος. Αθήνα: Τυπογραφείο Γ. Χαρτοφύλακος, 1852-1859 

2. Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος. «"Η θέσις της Εκκλησίας επί του θέματος της Ευθανασίας", Εισήγησις του Σεβ. Μητροπολίτου Φθιώτιδος κυρού Νικολάου», Οκτώβριος 2003 

 

Β. Ενδεικτική βιβλιογραφία: 

1. Βλάχος, Ιερόθεος, Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου. Βιοηθική και βιοθεολογία. Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας), 2005. 

2. Χατζηνικολάου, Νικόλαος, Μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής. «ΜΕΘ: Στο μεθόριο της ζωής και του θανάτου». Εισήγηση στο 10ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εντατικής Θεραπείας, 14 Οκτωβρίου 2005. 

3. Zizioulas, Jean. Communion and Otherness: Further Studies in Personhood and the Church. London: T&T Clark, 2006. 

4. Κόϊος, Νικόλαος Γ. Βιοηθική: Συνοδικά κείμενα Ορθοδόξων Εκκλησιών. Αθήνα: Κέντρο Βιοϊατρικής Ηθικής και Δεοντολογίας, 2007. 

5. Priests of Creation: John Zizioulas on Discerning an Ecological Ethos. London: T&T Clark, 2021. 

6. Παπαγεωργίου, Κωνσταντίνος Γ. Εκκλησιαστικό Δίκαιο: Θεωρία και νομολογία. Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Μπαρμπουνάκη, 2024. 

7. Dworkin, Ronald. Life’s Dominion: An Argument about Abortion, Euthanasia, and Individual Freedom. New York: Vintage Books, 1994. 

8. Engelhardt, H. Tristram. The Foundations of Christian Bioethics. Lisse: Swets & Zeitlinger, 2000.

 

πηγή 

Προδοσία: Από τον Ιούδα στο σήμερα

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Ένας από τους κύριους παράγοντες της θεοστυγούς συμπαιγνίας στο έγκλημα της δίκης και της καταδίκης του Ιησού Χριστού ήταν «ο δούλος (στα πάθη του) και δόλιος μαθητής Του Ιούδας ο Ισκαριώτης», ο προδότης κατά τον Οίκο (τροπάριο) της Εσπέρας της Μεγάλης Τετάρτης. Στην υμνολογία της ίδιας ημέρας σε άλλο τροπάριο γράφεται, (σε μεταφορά στην ομιλούμενη γλώσσα μας από τον μακαριστό π. Επιφάνιο Θεοδωρόπουλο): «Κύριε ο απαίσιος Ιούδας ο Ισκαριώτης περιφρόνησε τον αιώνιο νόμο της φιλίας (ο οποίος δεν επιτρέπει να πράττουμε κακά κατ’ εκείνου που μας αγαπά και ευεργετεί) και μηχανεύθηκε δόλια και φοβερά σχέδια εναντίον Σου». Με ένα φιλί τον παρέδωσε, τον πούλησε ορθότερα τριάντα αργύρια στους διώκτες Του, για να δικαστεί και να θανατωθεί.

 

Στη δίκη του Ιησού Χριστού οι Εβραίοι δικαστές είχαν μίσος και προκατάληψη σε βάρος του Θεανθρώπου και για να εξυπηρετήσουν την προειλημμένη απόφασή τους παρέβησαν βασικές αρχές της ιουδαϊκής δικονομίας. Συγκεκριμένα αγνόησαν τις αρχές της δημοσιότητας των συζητήσεων, το δικαίωμα του κατηγορουμένου προς υπεράσπισή του, το ανεπίτρεπτό της ψευδορκίας και το απαραίτητο της μαρτυρικής καταθέσεως προς στήριξη της κατηγορίας. (Βλ. σχ. μακ. Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κυρού Χριστοδούλου «Μία θεοστυγής συμπαιγνία – Η δίκη του Ιησού και αι κατ’ αυτήν δικονομικαί παραβάσεις», Εκδ. Μητρ. Κερκύρας, 2024, σελ. 28).

 

Αν για τους χριστιανούς η προσωποποίηση της προδοσίας είναι ο Ιούδας, για τους αρχαίους Έλληνες ήταν ο Εφιάλτης και για τους επαναστατημένους Έλληνες του 1821 ο Πήλιος Γούσης και ο Δημήτρης Νενέκος. Κατά το μέγα λεξικό της αρχαίας ελληνικής γλώσσης των Λίντελ και Σκοτ «προδίδω» σημαίνει και ότι «παραδίδω τον ευεργέτη μου στον εχθρό». Ευεργέτης μπορεί να είναι ένα πρόσωπο, ένας οργανισμός, η Πατρίδα, η Εκκλησία. Κίνητρα του προδότη ο πλουτισμός και γενικά το συμφέρον, το μίσος. Ιδεολογία του ο κυνισμός, ο μηδενισμός και ο αμοραλισμός. 

 

Κατά το χρηστικό λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας της Ακαδημίας Αθηνών προδοσία είναι η παράβαση αρχών ή/και ηθικών αξιών και ειδικότερα η πρόκληση βλάβης εθνικής, ιστορικής, πολιτικής, θρησκευτικής. Η προδοσία είναι ένας πειρασμός πολύ δύσκολα αντιμετωπίσιμος για τον άνθρωπο της κάθε εποχής, από τον Αδάμ έως τις ημέρες μας, και εμφανίζεται υπό διάφορες μορφές. 

 

Σε προσωπικό επίπεδο συχνά ισχύει το «ουδείς επικινδυνότερος εχθρός του ευεργετηθέντος αχαρίστου». Ο αείμνηστος Αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ είχε αυτό το γνωμικό σε περίοπτη θέση του γραφείου του. Είναι σύνηθες ανθρωπάρια να προσκολλώνται σε προσωπικότητες και με τις δαιμονικής ευφυίας κολακείες και γαλιφιές τους να ανέρχονται κοινωνικά, πολιτικά, εκκλησιαστικά. Όταν οι συγκεκριμένες προσωπικότητες εξέλθουν του προσκηνίου, τότε τα ανθρωπάρια προσκολλώνται σε άλλον ισχυρό του κόσμου τούτου, που μπορεί να ήταν και εχθρός του προηγουμένου ευεργέτου και προστάτου τους... Για αυτά δεν έχει σημασία. Το παν είναι το συμφέρον τους, η διατήρηση ή και η αύξηση των οφικίων τους. Τα υπόλοιπα αιρέτωσαν: ευεργεσίες, αγάπες, φιλίες, ύβρεις κατά του αντιπάλου, που ανενδοίαστα πλέον υπηρετούν…

 

Σε εθνικό επίπεδο είναι ηθικά απαράδεκτο κάποιος βουλευτής να ψηφίζεται με βάση το πρόγραμμα ενός Κόμματός και μετά, χωρίς αναστολές, να μεταπηδά σε άλλο Κόμμα, το οποίο έχει πρόγραμμα αντίθετο από αυτό στο οποίο, υποτίθεται ότι πίστευε και εξελέγη... Το ατόπημα καθίσταται σοβαρότερο όταν περιφρονώντας τους ψηφοφόρους του και την στοιχειώδη ηθική γίνεται αποστάτης εν όψει ψηφοφορίας επί μείζονος εθνικού ζητήματος, με σκοπό να συμβάλει στο να προκύψει πλειοψηφία και αυτός να λάβει πλούσια ανταλλάγματα. 

 

Είναι επίσης απαράδεκτο από ηθικής και δικαιικής πλευράς πολιτικός ή ισχυρός οικονομικός παράγοντας, έχων εξουσία ή επηρεάζων την εξουσία να κάνει ρουσφέτια υπέρ του εαυτού του και «δικών» του ανθρώπων σε βάρος της αξιοκρατίας και της προόδου της Πατρίδας. Είναι ανέντιμο εξουσιαστής και το περιβάλλον του να πλουτίζουν σε βάρος του Δημόσιου κορβανά και του αδύνατου συμπολίτη τους. Είναι προσβλητικά για την εικόνα του λαού μας τα τραγικά που αποκαλύπτονται στη διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Δικαίως το 97% των ερωτηθέντων σε δημοσκόπηση του Σεπτεμβρίου 2025 θεωρεί αρκετά έως πολύ διαδεδομένη τη διαφθορά στη χώρα μας. 

 

Σοβαρό εθνικό ατόπημα αποτελεί και η υποχώρηση σε σοβαρά θέματα που αφορούν εθνικά μας ζητήματα. Όταν εορτάζουμε την Επανάσταση του 1821, που οι λίγοι Έλληνες νίκησαν μιαν αυτοκρατορία και το υπό τον Μέτερνιχ ευρωπαϊκό κατεστημένο, δεν έχουμε δικαίωμα να υποχωρούμε σε οσηδήποτε πίεση οποιουδήποτε καταπιεστή. Προτιμότερη η γενναία και ηρωική έξοδος από μια ταπεινωτική συνθηκολόγηση. Προτιμότερο το Μανιάκι από τα καλοπιάσματα στον Ιμπραήμ του Νενέκου. Το πρόσφατο παράδειγμα της Ισπανίας και άλλων Ευρωπαϊκών χωρών, που δεν επέτρεψαν στις ΗΠΑ τη χρήση του εδάφους τους για πολεμικές επιχειρήσεις, για τις οποίες δεν ρωτήθηκαν αν συμφωνούν, είναι ένα παράδειγμα προς μίμηση. Αξιοπρεπής και γενναία είναι και η στάση των ολιγάριθμων Γροιλανδών στην εκφρασθείσα επιθυμία των ΗΠΑ να προσαρτήσουν το νησί τους. 

 

Ως λαός επιζούμε για 2000 χρόνια με την Πίστη μας και τις θυσίες των προγόνων μας. Πάντοτε υπήρχαν ισχυροί εχθροί μας και κάποιοι ευλύγιστοι στη συνείδηση Έλληνες. Αρκετές φορές ήταν ισχυρότατη η πίεση και δελεαστικό το δέλεαρ να καταστούμε «δυτικοί - προοδευτικοί». Παλαιότερα κινδυνεύσαμε να καταντήσουμε γραικύλοι, υποτασσόμενοι στον τρόπο ζωής των Ρωμαίων. Αργότερα βρεθήκαμε στη δυσχερή θέση να υποταγούμε στον Πάπα, ακολουθώντας στην προδοσία και στην κατάργηση της ιδιοπροσωπίας μας τον πριν Ορθόδοξο Επίσκοπο και μετά καρδινάλιο Βησσαρίωνα. Αργότερα και έως σήμερα ισχυρή είναι η πίεση να «εκδυτικισθούμε», δηλαδή να προσχωρήσουμε στην «προοδευτική» άθεη λογική των Βολταίρου και Ντιντερό, στον ολοκληρωτισμό και στην τρομοκρατία του Ροβιεσπέρου, στον ηδονισμό και στον σαδισμό του Μαρκησίου ντε Σαντ. Αντισταθήκαμε και επιζήσαμε ως Έλληνες χάρη στην Εκκλησία και στους αγίους της. Στα τετρακόσια χρόνια οθωμανικής καταπίεσης δεχόμασταν κατά κύματα πιέσεις και διωγμούς. Παράλληλα προτάσεις για προνόμια, προκειμένου να γίνουμε μουσουλμάνοι. Και εδώ η Εκκλησία αντιστάθηκε και πέτυχε να μείνουμε σχεδόν αλώβητοι. Αυτά έως πριν λίγα χρόνια...

 

Τώρα ο σοβαρός κίνδυνος είναι εμείς, κληρικοί και λαϊκοί, οι απόγονοι των Ελλήνων, που αντιστάθηκαν και που μας παρέδωσαν σχεδόν αλώβητο τον Ελληνισμό, να προδώσουμε την Πίστη και την Πατρίδα μας και να «εκδυτικισθούμε», που στην ουσία είναι να εκβαρβαρισθούμε και να υποταγούμε στην ισχυρή πίεση που δεχόμαστε από ισχυρές δυνάμεις στο εξωτερικό και στο εσωτερικό της χώρας μας. Είναι ηθικά εγκληματικό να προδώσουμε τις όποιες αρετές μας δίδαξαν με τη ζωή τους οι πρόγονοί μας, να προσβάλλουμε τη μνήμη τους προδίδοντας τον πολιτισμό που δημιούργησαν και θαυμάζει όλος ο κόσμος και να καταντήσουμε αρνητικό παράδειγμα μιμητισμού καταστρεπτικών οθνείων παρορμήσεων. Μη γένοιτο.-

Τὸν νυμφῶνα σου βλέπω… καὶ ἔνδυμα οὐκ ἔχω

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα: 

«Τὸν νυμφῶνα σου βλέπω… καὶ ἔνδυμα οὐκ ἔχω»

 

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 25-4-1989]

Εις τους Όρθρους των τεσσάρων πρώτων ημερών της Μεγάλης Εβδομάδος, αγαπητοί μου, ψάλλεται στην Εκκλησία μας το εξής ωραιότατον, αλλά και βαθύτατον σε νοήματα, εξαποστειλάριον: «Τὸν νυμφῶνά σου βλέπω, Σωτήρ μου κεκοσμημένον, καὶ ἔνδυμα οὐκ ἔχω, ἵνα εἰσέλθω ἐν αὐτῷ, λάμπρυνόν μου τὴν στολὴν τῆς ψυχῆς, Φωτοδότα, καὶ σῶσόν με».

Το εξαποστειλάριο αυτό είναι εμπνευσμένο από την παραβολή του Κυρίου που αναφέρεται εις τους γάμους του υιού του βασιλέως. Και εκεί βλέπουμε ότι αφού οι καλεσμένοι απεποιήθησαν την πρόσκλησιν, τότε- και μάλιστα εκακοποίησαν και τους δούλους που τους εκάλεσαν- τότε ο βασιλεύς, που είχε τους γάμους του υιού του, λέγει στους δούλους: «Πορεύεσθε οὖν ἐπὶ τὰς διεξόδους τῶν ὁδῶν, καὶ ὅσους ἐὰν εὕρητε καλέσατε εἰς τοὺς γάμους. Καὶ ἐξελθόντες οἱ δοῦλοι ἐκεῖνοι εἰς τὰς ὁδοὺς συνήγαγον πάντας ὅσους εὗρον, πονηρούς τε καὶ ἀγαθούς· καὶ ἐπλήσθη ὁ γάμος ἀνακειμένων. Εἰσελθὼν δὲ ὁ βασιλεὺς θεάσασθαι τοὺς ἀνακειμένους εἶδεν ἐκεῖ ἄνθρωπον οὐκ ἐνδεδυμένον ἔνδυμα γάμου, καὶ λέγει αὐτῷ· ἑταῖρε, πῶς εἰσῆλθες ὧδε μὴ ἔχων ἔνδυμα γάμου; ὁ δὲ ἐφιμώθη. Τότε εἶπεν ὁ βασιλεὺς τοῖς διακόνοις· δήσαντες αὐτοῦ πόδας καὶ χεῖρας ἄρατε αὐτὸν καὶ ἐκβάλετε εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων. Πολλοὶ γάρ εἰσι κλητοί, ὀλίγοι δὲ ἐκλεκτοί».

Αυτόν, λοιπόν, τον νυμφώνα βλέπει ο ποιητής μας, από τον οποίον, σας είπα, εμπνέεται και ενώ τον επιθυμεί, όμως διστάζει να εισέλθει, γιατί δεν έχει αυτήν την ειδική, του γάμου, στολή. Γι’ αυτό λέγει: «Τὸν νυμφῶνά σου βλέπω, Σωτήρ μου κεκοσμημένον, στολισμένον, αλλά, δυστυχώς, δεν έχω ένδυμα κατάλληλον δια να εισέλθω εις αυτόν. Γι'αυτό, Σε παρακαλώ, για να μην πάθω ό,τι έπαθε εκείνος ο δούλος, ο επισκέπτης, ο καλεσμένος εκείνος, ώστε να μπει χωρίς την κατάλληλη στολή, Σε παρακαλώ, λοιπόν, λάμπρυνόν μου την στολήν της ψυχής, έλα να μου λαμπρύνεις και να μου στολίσεις και να μου καθαρίσεις την στολήν της ψυχής και έτσι να μπορώ να εισέλθω εις τους γάμους».

Εδώ ομιλεί, τόσο η παραβολή, όσο και ο ποιητής μας περί νυμφώνος. «Τὸν νυμφῶνά σου βλέπω». Τι είναι αυτός ο «νυμφών»; Είναι ο γαμήλιος χώρος. Εκεί που βρίσκεται ο νυμφίος και η νύμφη. Αν θέλετε ακόμη είναι το δωμάτιον, να το πούμε απλοελληνικά η κρεβατοκάμαρα των νεονύμφων. Εδώ είναι η Βασιλεία του Θεού. Αυτός είναι ο «νυμφών». Και, όπως λέγει ο Ζιγαβηνός, είναι η μυστική συνάφεια του Υιού προς την Εκκλησίαν των πιστών. Εκείνη η μυστική συνάφεια. «Μυστική» δεν θα πει κρυφή. Από το «μύστης» και «μυσταγωγία» και «μυστήριον». Εκείνη η ένωσις των πιστών με τον Υιό του Θεού.

Το ίδιο πράγμα τονίζει και ο Απόστολος Παύλος, όταν γράφει στους Εφεσίους: «Τὸ μυστήριον τοῦτο μέγα ἐστίν». Ποιο μυστήριον; «Ἐγὼ δὲ λέγω εἰς Χριστὸν καὶ εἰς Ἐκκλησίαν». Δηλαδή το μυστήριον της ενώσεως Χριστού και Εκκλησίας, του οποίου μυστηρίου τύπος –μυστήριον- είναι ο γάμος των ανθρώπων. Τύπος - μυστήριον· του μεγάλου μυστηρίου ενώσεως Χριστού και Εκκλησίας.

Και ο ευαγγελιστής Ιωάννης λέει στο βιβλίο της «Ἀποκαλύψεως» που βλέπει ακριβώς την Βασιλεία του Θεού σαν ένα δείπνο όπως ο Κύριος λέγει εδώ στην παραβολή: «Μακάριοι οἱ εἰς τὸ δεῖπνον τοῦ Ἀρνίου κεκλημένοι» · δηλαδή οι καλεσμένοι. «Ευτυχισμένοι αυτοί που κλήθηκαν στο δείπνο του Αρνίου».

Αλλά και αυτός ο άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος αποκαλεί τον Ιησούν «Νυμφίον». «Τι άλλο θέλω», λέγει ο άγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής, «παρά να χαρώ. Χαίρομαι. Είμαι ο φίλος του Νυμφίου. Και όταν ο Νυμφίος έχει την νύμφη, εκείνος χαίρεται. Και ο φίλος του Νυμφίου, εγώ, δηλαδή, ο Ιωάννης, είμαι χαρούμενος προς τούτο».

Αλλά και αυτός ο Ίδιος, αγαπητοί μου, ο Κύριος αποκαλεί τον Εαυτόν Του «Νυμφίον». Λέγει σε μια περίπτωση, όταν επέπληξαν τους μαθητάς Του οι Φαρισαίοι, λέγοντας : «Γιατί δεν νηστεύετε; Όπως νηστεύουν οι μαθηταί του Ιωάννου και οι δικοί μας οι μαθηταί;». Τότε ο Κύριος επεμβαίνει και λέγει: «Μὴ δύνανται οἱ υἱοὶ τοῦ νυμφῶνος πενθεῖν ἐφ᾿ ὅσον χρόνον μετ᾿ αὐτῶν ἐστιν ὁ νυμφίος;». «Μπορούν», λέγει, «να πενθούν τα παιδιά του Νυμφώνος» -γιατί όλοι εμείς οι πιστοί είμαστε παιδιά του Νυμφώνος- «μπορούν να πενθούν όταν μαζί τους είναι ο Νυμφίος;». «Ἐλεύσονται δὲ ἡμέραι ὅταν ἀπαρθῇ ἀπ᾿ αὐτῶν ὁ νυμφίος, καὶ τότε νηστεύσουσιν». «Θα ‘ρθουν μέρες που θα φύγει, που θα σηκωθεί, θα φύγει ο Νυμφίος από αυτούς και τότε θα νηστέψουν. Δηλαδή, ενόσω είμαι Εγώ μαζί τους, γιατί να νηστεύσουν; Έχουν καιρό. Θα νηστεύσουν, όταν Εγώ θα φύγω». Είδατε, λοιπόν, εδώ ότι αυτός ο Ίδιος ο Κύριος αποκαλεί και ονοματίζει τον εαυτόν Του Νυμφίον. Βέβαια, εξυπακούεται κάποια νύμφη. Και η Νύμφη αυτή είναι η Εκκλησία.

Εξάλλου αυτό ολόκληρο το βιβλίο του «Ἄσματος Ἀσμάτων» στην Παλαιά Διαθήκη θεωρεί- εκείνο το βιβλίο που αναφέρεται σε εκείνον και σε εκείνη, δεν έχει τι άλλο παρά εκείνον-εκείνη- και γίνεται ένας διάλογος και υπάρχουν γεγονότα ανάμεσα σε εκείνον και εκείνη. Δεν είναι παρά ο Νυμφίος του Ισραήλ, της παλαιάς Εκκλησίας. Δηλαδή, του λαού του Ισραήλ· διότι «ἐκκλησία» ελέγετο. Αλλά εκείνη, ως νύμφη, «νυμφίος» ο Θεός, ο Κύριος του Ισραήλ, «νύμφη» ο λαός του Ισραήλ, αλλά εκείνη η νύμφη ηθέτησεν. Και έτσι ανανεώνει την νύμφη, και δεν είναι παρά αυτή η Εκκλησία.

Και βλέπει κανείς στο βιβλίο «Ἆσμα Ἀσμάτων» να γίνεται όλη αυτή η προβολή του Νυμφίου και της νύμφης. «Κι όλα αυτά», όπως λέει ο Ιερός Χρυσόστομος, «ἵνα μάθῃς τοῦ Θεοῦ τὴν κηδεμονίαν (:πόσο φροντίζει ο Θεός για σένα), τὸν πόθον τόν περὶ ἡμᾶς (: πόσο ποθεί για μας, πόσο μας αγαπά), τῶν πραγμάτων τὴν φαιδρότητα ὡς οὐδὲν λυπηρὸν ἔχειν, οὐδὲν σκυθρωπόν, ἀλλὰ πάντα χαρᾶς γέμει πνευματικῆς (: αυτός ο Νυμφώνας είναι γεμάτος από χαρά πνευματική, δεν υπάρχει εκεί τίποτα το θλιβερόν, το σκυθρωπόν, όλα εκεί είναι χαρούμενα, να δεις πόσο μας αγαπά ο Θεός)».

Και λέγει ο ποιητής, ο συντάκτης αυτού του εξαποστειλαρίου: «Τὸν Νυμφῶνα Σου βλέπω». «Τὸν Νυμφῶνα Σου βλέπω». Βλέπει; Πώς τον βλέπει; Δια των Γραφών και δια της πίστεως. Όταν μελετάει τις Γραφές, εκεί έχει την αίσθησιν του Νυμφώνος. Θα χρησιμοποιήσω αυτήν την ωραία λέξη, το ωραίο ρήμα που ακούσαμε προ ολίγου στο τροπάριο της Κασσιανής: «Αἰσθομένη», λέγει, «την θεότητά Σου»· δεν μπορούσε να την βλέπει διότι ο Θεός δεν βλέπεται, ούτε οράται, ούτε ψηλαφάται- μόνο η ανθρωπίνη φύσις ήτο ορατή και ψηλαφητή- «όμως εκείνη, η γυναίκα η πόρνη που Σου ‘πλυνε, Κύριε, τα πόδια με τα μύρα και τα δάκρυα, αἰσθομένη Σου την θεότητα –ένιωσε, αισθάνθηκε· αυτό το «αισθάνομαι», είναι ακριβώς που παίρνει ο άνθρωπος κάτι σαν αίσθημα, κάτι που ανήκει εις τον χώρο του βιώματός του, όταν μελετάει τις Γραφές. Γιατί έρχεται το Πνεύμα του Θεού να τονίσει αυτήν την αίσθησιν. Και υπάρχει και η πίστις. Και έτσι, και δια των Γραφών και δια της πίστεως ο ιερός υμνογράφος βλέπει τον Νυμφώνα όπως τον βλέπει και κάθε πιστός. Έτσι, βλέποντας τον Νυμφώνα, γεννάται ο πόθος της Βασιλείας του Θεού. Έτσι γεννάται ο πόθος οράσεως του προσώπου του Ιησού Χριστού.

Και αυτό το «βλέπω» που λέγει ο ιερός υμνογράφος είναι καθημερινό· που κάνει τον κάθε πιστό να σηκώνει τα μάτια ψηλά στον ουρανό και να επιθυμεί τους εκεί χώρους. «Οὐκ ἔχομεν ὧδε», λέγει ο ιερός συγγραφεύς της προς Εβραίους επιστολής, «μένουσαν πόλιν, ἀλλὰ τὴν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν». «Δεν έχουμε εδώ πατρίδα, αλλά την μελλοντική επιζητούμε, εκείνη που θα έρθει». Γι'αυτό ο ίδιος λέγει λίγο πιο πάνω: «Οἱ γὰρ τοιαῦτα λέγοντες ἐμφανίζουσιν ὅτι πατρίδα ἐπιζητοῦσι (:Εκείνοι που έτσι εμφανίζονται, εκείνοι που έτσι μιλούν, προφανώς δείχνουν ότι γυρεύουν πατρίδα)». Και η πατρίδα είναι εκεί. Δεν είναι εδώ ο Νυμφών. Είναι εκεί. Δεν είναι εδώ ορατή η Βασιλεία του Θεού. Είναι εκεί. Εδώ είναι ορατή η Βασιλεία του Θεού ως Εκκλησία.

Προσέξατε την παραβολήν, ότι «ἐκλήθησαν», λέγει, «ἀγαθοί καί πονηροί». Έπρεπε, όμως, να καθαριστούν για να μπουν όλοι μέσα εις τον Νυμφώνα. «Ἀγαθοί καί πονηροί». Γι'αυτό μέσα στην Εκκλησία, την ιστορική τώρα Εκκλησία, θα λέγαμε την ιστορική Βασιλεία του Θεού, αυτή που είναι μέσα στην Ιστορία, βλέπει κανείς αυτά που βλέπει και που δεν πρέπει να σκανδαλίζεται. Αν γνωρίζει καλά πώς είναι τοποθετημένη η Βασιλεία του Θεού πάνω στη γη. Μαζεύει και τους αγαθούς και τους πονηρούς.

Σας θυμίζω εκείνο που λέγει ο Κύριος σε μια από τις παραβολές που θέλει να δείξει την Βασιλεία Του πάνω στη γη. «Πώς», λέγει, «να παρομοιάσω την Βασιλεία του Θεού; Με μία σαγήνη, με ένα δίχτυ, που πιάνει ψάρια καλά και όχι καλά. Και σαπρά, όχι καλά, δευτέρας ποιότητος. Πέφτει το δίχτυ μέσα στη θάλασσα του κόσμου, πιάνει ψάρια. Σύρονται τα ψάρια εις την ξηράν. Εκεί γίνεται η διαλογή». Μη μας σκανδαλίζει, αγαπητοί μου, το ότι μέσα στην Εκκλησία, από τους κληρικούς μέχρι τους λαϊκούς, που υπάρχει αυτή η φοβερή διαφοροποίηση ποιότητος. Μη μας σκανδαλίζει. Θα έρθει η ημέρα των λογαριασμών. Θα έρθει η ημέρα της διαλογής.

Και πώς βλέπει εδώ ο ποιητής τον Νυμφώνα του Σωτήρος; «Κεκοσμημένον». Δηλαδή, στολισμένον. Είναι όλα εκείνα τα στολίδια της πόλεως του Θεού που βλέπει ο ιερός ευαγγελιστής Ιωάννης και καταγράφει –εν οράματι βλέπει- και καταγράφει εις το βιβλίον της «Αποκαλύψεως». Είναι όλη η δόξα του Χριστού. Είναι όλος ο πλούτος των αρετών, της αγιότητος των αγίων. Είναι η απέραντη ευφροσύνη των κατοίκων της πόλεως του Θεού. Είναι το μέγα στολίδι της αιωνίου ζωής. Εκείνο που τόσο ποθεί ο άνθρωπος: «Γιατί να πεθαίνω; Γιατί να πεθαίνω; Και να πεθαίνω τόσο άθλια;»· που ο καθένας να αισθάνεται τα τέλη του- τα βιολογικά τουλάχιστον- αν όχι τα πνευματικά. Τα βιολογικά του τέλη ποια μπορεί να είναι και πώς μπορεί να είναι… Έτσι εκεί βλέπει το μεγάλο αυτό στολίδι της αιωνίου ζωής: Δεν υπάρχει εκεί ο θάνατος, ούτε η θλίψις, ούτε η παροδικότης, ούτε ό,τι άλλο συνοδεύει τον επίγειον αυτόν θάνατον· και η ματαιότητα. Δεν υπάρχει τίποτε εκεί.

Και βλέπει κεκοσμημένον τον Νυμφώνα ο ιερός ποιητής, αλλά αναφωνεί και λέγει: «Καὶ ἔνδυμα οὐκ ἔχω, ἵνα εἰσέλθω ἐν αὐτῷ». «Δεν έχω ένδυμα να μπω μέσα εις αυτόν». Δηλαδή βλέπει ότι εκείνος ο χώρος είναι ένας σπουδαίος, που απαιτεί κάποιο ειδικό ένδυμα, που εκείνος που μπήκε –από την παραβολή τώρα- χωρίς να έχει αυτό το ειδικόν ένδυμα, ετιμωρήθη πολύ σκληρά. Φοβείται μεν ο ιερός συντάκτης και λέγει ότι επιθυμεί μεν να εισέλθει, αλλά στερείται του καταλλήλου ενδύματος.

Τι είναι αυτό το «ένδυμα του γάμου»; Λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος: «Ἔνδυμα; Βίος ἐστὶν καὶ πρᾶξις». Αυτό είναι το ένδυμα. Ο βίος και η πράξις. Πώς ζεις. Ποια είναι ο βίος σου και η πολιτεία σου. «Ἔστιν δὲ τοῦτο, βίος καθαρὸς καὶ λαμπρός», λέγει ο Ζιγαβηνός. «Τρόπον χιτῶνος ὑφυφασμένος ἐξ ἀρετῶν». Τι είναι αυτό το ένδυμα; Είναι λέγει ο καθαρός και λαμπρός βίος. Είναι ένας τρόπος που ο χιτώνας αυτός είναι υφασμένος με αρετές. Και λέγει ο ίδιος αρνητικά: «Οὐκ ἔνδυμα δὲ γάμου; Βίος ρυπαρὸς καὶ ἀκάθαρτος». Ποιο είναι εκείνο το «Δεν έχω ένδυμα γάμου»; Είναι ο ρυπαρός βίος. Είναι ο ακάθαρτος βίος.

Ο Αδάμ, αγαπητοί μου, στον Παράδεισον είχε και φορούσε τον χιτώνα της θεώσεως. Γι'αυτό «οὐκ ἠσχύνετο» –το τονίζει ιδιαιτέρως αυτό η Γραφή- «δεν ήτο γυμνός· ήτο περιβεβλημένος την θεία δόξα». Αλλά όταν ημάρτησε, εξεδύθη αυτόν τον χιτώνα της θεώσεως. Κι έμεινε γυμνός. Τότε αντελήφθη ότι είναι γυμνός. Όχι ότι κάτι άλλαξε, θα λέγαμε, κάτι άλλαξε -ναι· ήταν ντυμένος και έμεινε γυμνός. Αν κάποια στιγμή, για συλλάβετέ το αυτό, είμεθα όλοι ντυμένοι, κάποια στιγμή κάνετε μια σκέψη και πείτε, δεν ξέρω γιατί και πώς μπορούμε να το πούμε αυτό: «Μήπως δεν είμαι ντυμένος;». Σ’ αυτό το, σ’ αυτό το κλάσμα του δευτερολέπτου: «Μήπως δεν είμαι ντυμένος;». Μας προκαλείται ένας φόβος, μια ντροπή: «Μήπως δεν είμαι ντυμένος;». Αγαπητοί μου, ο Αδάμ ήταν ντυμένος· με την θεία δόξα. Όταν όμως την έχασε μόλις αμάρτησε, τότε ντύθηκε με τον δερμάτινο χιτώνα· ο οποίος «χιτών» είναι η α-λογία. Η α-λογία. Άλογος. Γιατί τι είναι ο χιτών ο δερμάτινος; Από ένα ζώο… Ντύθηκε, λοιπόν, την α-λογία. Όχι δηλαδή την ελ-λογία. Είχε την ελ-λογία. Την έχασε και απέκτησε την αλογία.

Στο βάπτισμα ξαναπήραμε την παλιά μας στολή. Θυμηθείτε την παραβολή του Ασώτου Υιού που λέει «Φέρατε την στολήν την πρώτην». Αυτή είναι η στολή η πρώτη. Αυτή που φορούσε ο Αδάμ πριν αμαρτήσει και τώρα ξαναέρχεται αυτή η στολή με το βάπτισμα. Και αυτήν την στολή, την πρώτη, που την πήραμε όλοι, κάποια στιγμή –τι τραγικό για μας!- την ξαναλερώσαμε. Και την λερώνομε διαρκώς! Γι'αυτό ο ιερός συντάκτης λέγει: «Πώς να μπω; Επήρα καθαρό χιτώνα στο βάπτισμα, αλλά τον ξαναλέρωσα τον χιτώνα μου, τον ξαναβρώμισα τον χιτώνα μου»· κι έτσι βλέποντας εκείνον τον κάποιον της παραβολής και φοβάται, αισθάνεται να μιλάει πολύ έντονα ο Κύριος του δείπνου: «Ἑταῖρε -φίλε-, πῶς εἰσῆλθες ὧδε μὴ ἔχων ἔνδυμα γάμου;». Η τιμωρία δε: «Δήσαντες αὐτοῦ πόδας καὶ χεῖρας ἄρατε αὐτὸν καὶ ἐκβάλετε εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων». Είναι η κόλασις.

Γι'αυτό ο ιερός ποιητής λέγει: «Κύριε, λάμπρυνόν μου τὴν στολὴν τῆς ψυχῆς, «έλα να με καθαρίσεις· αφού ο πόθος της εισόδου υπάρχει, τότε καθάρισέ μου, Κύριε, την ψυχήν, έλα να με καθαρίσεις» –τούτο σημαίνει: «Βοήθησέ με να μετανοήσω». Είναι το δεύτερον βάπτισμα. Εκείνον τον χιτώνα τον άρρυπον που πήραμε στο βάπτισμα μπορούμε να τον στέλνομε στο καθαριστήριον που λέγεται «μυστήριον Ιεράς Εξομολογήσεως». Αυτή είναι η φιλανθρωπία του Θεού· και μόνον εάν εγίνετο αυτή η ανάκλησις από τον αρχαίον Αδάμ, με μόνο το βάπτισμα, χωρίς να υπάρχει άλλη ανάκλησις, θα λέγαμε ότι ο Θεός θα ήταν γεμάτος και σοφία και αγάπη.

Αλλά εδώ βλέπει κανείς το βάθος της αγάπης του Θεού. Ξέρει ότι έχουμε αδυναμία. Εβαπτίσθημεν, αλλά είμεθα αδύναμοι. Είναι εκείνο που είπε ανασταίνοντας την κόρη του Ιαείρου: «Δώσατέ της να φάει. Γιατί ανεστήθη, αλλά πρέπει να φάει, για να δυναμώσει».

Ο άνθρωπος, λοιπόν, δέχεται τον παλαιόν χιτώνα, την πρώτη στολή, αλλ’ είναι αδύναμος. Πρέπει να σταθεί στα πόδια του. Μέχρι που να σταθεί, πόσες φορές θα ρυπάνει τον χιτώνα του βαπτίσματος… Γι΄αυτό, λοιπόν, έδωκε η αγάπη του Θεού το δεύτερον βάπτισμα, το διαρκώς και διαρκώς και διαρκώς επαναλαμβανόμενον, το μυστήριον της Ιεράς Εξομολογήσεως. «Σου ζητώ, Κύριε», ως να λέγει ο ποιητής, «βοήθησέ με να μετανοήσω. Βοήθησέ με, με τα δάκρυα της μετανοίας σαν άλλη κολυμβήθρα να μπορέσω να αποπλύνω αυτόν τον χιτώνα της ψυχής. Να τον λαμπρύνω με τη μυστηριακή ζωή. Να έχω μία διαρκή νήψι. Νήψι. Ήτα -περισπωμένη -γιώτα. Από το ‘’νήφω’’· που θα πει, κατ’ επέκτασιν, έχω καθαρό –η αρχική σημασία είναι εγκρατεύομαι από το κρασί- έχω καθαρό νου και καθαρή καρδιά. Να ‘χω μια διαρκή νήψη. Κάθε μου πράξη να την διαποτίζει η αγάπη. Να μην είναι οι αρετές πράγματα ξεκάρφωτα. Ποτισμένες όλες από την αγάπη, για την αγάπη Σου. Να είναι κάτι που ξεκινάει από Σένα». Κι αυτό το έργον είναι αφενός μεν έργον της θείας χάριτος, αφετέρου δε έργο δικό μας, έργο του κάθε πιστού. Αν δεν ήταν έργο του κάθε πιστού, τότε γιατί εδέχθη τον έλεγχον εκείνος ο καλεσμένος της παραβολής που του είπε: «Φίλε, πώς μπήκες εδώ και δεν έχεις χιτώνα γάμου;»;

Και αποτείνεται και τελειώνοντας ο ποιητής το ποίημά του στον Κύριον και Του λέει: «Φωτοδότα, καὶ σῶσόν με». Λέγεται ο Χριστός «φωτοδότης», γιατί; Γιατί Αυτός δίδει το άκτιστον Φως στους πιστούς, εκείνοι που είναι άξιοι. Μην ξεχνάμε ότι στην Βασιλεία του Θεού –αλήθεια, το σκεφτήκατε;- όταν θα αναστηθούμε, για να δείτε πώς έχουν τα πράγματα, θα αναστηθούν τα παλιά μας, αλλά ανακαινισμένα πια σώματα. Αυτά τα σώματα θα φορούν ρούχα; Το σκεφτήκατε; Ο Χριστός μετά την Ανάστασή Του δεν φορούσε ρούχα. Εξάλλου, έμειναν στο μνημείον. Αλλά στα μάτια των μαθητών και του κόσμου που Τον είδαν, Τον είδαν με ρούχα. Ο Χριστός δεν φορούσε πια ρούχα. Και στη Βασιλεία του Θεού δεν θα φοράμε ρούχα. Τα ρούχα μας, τα ιμάτια αυτά είναι ένα μεταπτωτικό στοιχείο. Στη Βασιλεία του Θεού όταν θα αναστηθούμε θα φοράμε εκείνη την θεία δόξα που είχε ο Αδάμ μέσα εις τον Παράδεισον. Γι’ αυτό λέγεται Φωτοδότης, θα δώσει αυτή την δόξα και θα είμεθα ντυμένοι με αυτήν την δόξα, και είναι αυτή η θέωσις. Και η θέωσις είναι τεκμήριον της σωτηρίας. Σωτηρία δε και θέωσις δίνεται μόνον από τον Χριστόν-γι'αυτό και ονομάζεται «Σωτήρ» και «φωτοδότης».

Αγαπητοί μου. Δυο πράγματα πρέπει να βλέπει ο κάθε πιστός. Πρώτον· τον Νυμφώνα του Χριστού, που είναι η Βασιλεία Του και δεύτερον, τον ρυπαρό του χιτώνα, που δεν είναι παρά μια βαθιά, βαθιά αυτογνωσία του ρυπαρού του βίου. Το πρώτο θα είναι ένα διαρκές κίνητρο, το να βλέπει τον Νυμφώνα, για να διορθώνεται το δεύτερο, δηλαδή ο ρυπαρός βίος. Και αυτό θα έχει σαν αποτέλεσμα την διατήρηση της ελπίδος, ότι θα προσπαθήσομε, θα παρακαθίσομε κάποτε σε εκείνο το μακαριστό δείπνο της Βασιλείας του Θεού, ότι θα εισέλθομε εις τον Νυμφώνα του Χριστού που είναι η αιωνία ένωσίς μας με Εκείνον. Βλέπομε ότι η ιερά υμνωδία της Εκκλησίας μας μας δίδει διαρκώς κίνητρα αληθινής σωτηρίας. 

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο, 
απομαγνητοφώνηση και επιμέλεια της ομιλίας: 

Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

 

ΠΗΓΗ:

https://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/megalh_ebdomada/megalh_ebdomada_022.mp3

Δήγματα Απριλίου

Του Κώστα Δημ Χρονόπουλου *

 

Α) Συμβούλιο Ειρήνης: ΒoP:

 

Το ότι Διεθνείς Οργανισμοί – όπως ο ΟΗΕ και Συμβούλιο Ασφαλείας -, έχουν αδρανοποιηθεί και απαξιωθεί, το γνωρίζουμε. Εκείνο που εμφανίζεται όμως τώρα, μοιάζει με έκδοση πιστοποιητικού θανάτου τους. Πρόκειται για την πρόταση – εμφάνιση ενός νεοπαγούς Οργανισμού: «Συμβούλιο Ειρήνης» / ΒοP.

 

Σχολιασμοί: 

 

1. Αυτόματα, αυτονόητα και αδιαφιλονίκητα, η εμφάνισή του, σημαίνει ότι ο ΟΗΕ και το Σ.Α απέτυχαν παταγωδώς να εκπληρώσουν τον ειρηνόφιλο προορισμό τους και δεν κατόρθωσαν να εξομαλύνουν διαφορές Κρατών, ούτε βέβαια να αποτρέψουν συρράξεις /πολέμους. Εξυπακούεται ότι ούτε οι υπαίτιοι καταστροφών διεθνώς ή τοπικώς τιμωρήθηκαν(!). Περιέργως μακροημέρευσαν, παρά την αχρείαστη αρνητική τους προσφορά.

 

2. Ευτυχώς που τώρα ο πρακτικός, ανιδιοτελής και ανατρεπτικός κος Πλανητάρχης, με την οξυδέρκεια, αλλά και το επιχειρηματικό δαιμόνιο που τον διακρίνει, κατάλαβε ότι κάτι πιο αποτελεσματικό, πιο αποδοτικό (και οικονομικά) πρέπει να γίνει, μήπως και σωθεί η ανθρωπότητα μέσω …. Συμβουλίου Ειρήνης.

 

3. Το ειρηνικό /ειρηνευτικό αυτό Συμβούλιο, θα τελεί υπό την αιγίδα –προεδρία του ίδιου και θα συμμετέχουν (ισότιμα;) άλλα Κράτη. Σε πρώτη φάση 50 Κράτη.

 

4. Η συμμετοχή δεν είναι δωρεάν βέβαια, αλλά ανέρχεται σε ένα δισεκατομμύριο δολάρια για κάθε χώρα που επιθυμεί να είναι μόνιμο μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου (σ.σ το τζάμπα τελείωσε).

 

5. Οι πολεμοκάπηλοι, ας μείνουν εκτός νυμφώνος –ειρηνευτικών διαδικασιών.

Ψυχανεμίζομαι ότι οι όπου Γης ειρηνόφιλες –παραδοσιακά και ιστορικά – χώρες, θα σπεύσουν, καλωσυνάτα και ανθρωπιστικά να λάβουν μέρος. Πράγματι, μεταξύ εκείνων που ασμένως (μήπως και … δικαιωματικά;) δήλωσαν συμμετοχή, είναι και η Τουρκία (σ.σ πως θα μπορούσε να λείψει ο Μάρτης από την Ειρηνευτική Σαρακοστή).

 

6. Επειδή το εγχείρημα τώρα ξεκίνησε, θεωρώ πως σύντομα θα προστρέξουν και αρκετές άλλες χώρες ειρηνόφιλες ή φιλοπόλεμες. ‘Άλλωστε όλοι θέλουν να εμφανίζονται ως ειρηνόφιλοι, δημοκράτες ή ανθρωπιστές. 

 

7. Όμως συμβαίνει κάτι … περίεργο (sic): Ο αυριανός Πρόεδρος (και ιδρυτής αυτού του νέου Οργανισμού Ειρήνης ), πριν λίγες μέρες είχε δηλώσει πως:

«Δεν πιστεύει στο Διεθνές Δίκαιο, ούτε στην ειρήνη» (ίσως επειδή δεν του έδωσαν, όπως ανέμενε το Nobel ειρήνης ).

 

Εμφανίζεται λοιπόν ένα παγκόσμιο οξύμωρο, που θέλει να συγκροτεί και να προεδρεύει ενός Διεθνούς «Συμβουλίου Ειρήνης» κάποιος ο οποίος … δεν πιστεύει στην έννοια /αρετή της ειρήνης και την ανάγκη ύπαρξης: Διεθνούς Δικαίου βάσει του οποίου θα διευθετηθούν οι αντιπαραθέσεις /συγκρούσεις κ.ο.κ.

 

Η Ε.Ε θα προβληματιστεί έντονα επειδή:

• Δεν θα υπάρξει ομοφωνία ως προς τη συμμετοχή της στο Σ.Ε/ΒοP.
• Το ζήτημα της Γροιλανδίας, καθώς και η συνοχή του (υπό διάσπαση;) ΝΑΤΟ, καθώς και τα διαφορετικά συμφέροντα των Κρατών –μελών, θα εμποδίσουν την ενιαία προσχώρηση ή την αποστασιοποίηση από το Σ.Ε.
• Η αντιπάθεια ορισμένων «Μεγάλων Χωρών» προς τον κο Τράμπ , θα παίξει ασφαλώς καταλυτικό ρόλο στη τοποθέτησή τους.
• Συνακόλουθα θα πληγεί περισσότερο η Ε.Ε . προς μεγάλη αγαλλίαση του κου Πλανητάρχη!. 

Πάντως τα διαδραματιζόμενα στη Μ.Ανατολή (ΙΡΑΝ κ.ο.κ) πιστοποιούν την……αναγκαιότητα του Συμβουλίου Ειρήνης(!). 

 

Β) Δασμοαπαλλαγή

 

Οι λαοί, χώρες (συμμαχικών και μη), κατάντησαν … δασμοδεσμώτες –δασμοδέσμιοι του δασμοφύλακα κου Ντ.Τράμπ.

 

Αυτή του η δασμολαγνεία ενδέχεται να οδηγήσει σε εξέγερση για δασμοαπελευθέρωση. Με την κραυγή: «ως πότε παλικάρια θα ζούμε στα «σίδερα, τα δασμικά». 

Μία ακόμη επανάσταση θα προστεθεί στη ζωή μας: η δασμοεπανάσταση για δασμολύτρωση /δασμοαπαλλαγή από τους δεσμοδασμούς. 

 

Γ) Αλλαγές Κλιμάτων:

 

Όταν αλλάζει το κλίμα (γενικώς), υπάρχουν ευρύτερες επιπτώσεις, κάποτε και σε βαθμό μετάλλαξης. Όλοι βιώνουμε τις επιπτώσεις στον Άνθρωπο και το περιβάλλον - τις τελευταίες δεκαετίες –από την επιβάρυνση του κλίματος, το διοξείδιο του άνθρακα, την τρύπα του Όζοντος, τους πάγους που λιώνουν. 

 

Όταν αλλάζει το πολιτικό κλίμα, δραματικά οι συνέπειες είναι ολέθριες. Υπάρχει αλληλεπίδραση των δύο.

 

Οι πάγοι της Γροιλανδίας που λειώνουν επηρεάζουν αναπόφευκτα και τη Ε.Ε που διαλύεται … λιώνει (όπως και το ΝΑΤΟ).

 

Δ) Καυγάς σε ξένο … αχυρώνα:

 

Η Δανία –μέσω κατακτητικής προικοδότησης; είχε αποκτήσει τις Δυτικές Ινδίες. Πριν 100 περίπου χρόνια τις πούλησε στις ΗΠΑ με αδρό τίμημα «έντιμης διακρατικής αγοραπωλησίας». Επακολούθησε και ονοματοδοτικός εξαγνισμός / «παρθενορραφή» και τα νησιά έκτοτε λέγονται «παρθένες νήσοι». Τώρα –περιέργως; - η Δανία διαμαρτύρεται. 

 

Μήπως αν, εκτός από χρήματα, της τάξουν και αλλαγή ονόματος, θα συμφωνήσει; Ζουν δύσκολες καταστάσεις πρώην Αποικιοκράτες και Αυτοκρατορίες, αφού αναγκάζονται να βιώσουν το: «Εδώ πληρώνονται όλα». 

 

Ε) Νομιμοφανής, νομότυπη ή αγοραία (εξ αγορά); 

 

Πολλοί απορούν επειδή ο Πρόεδρος των ΗΠΑ ζήτησε τους τίτλους, τα δικαιώματα ιδιοκτησίας της Γροιλανδίας, ώστε να είναι σίγουρος πως ό,τι παίρνει είναι καθαρό, χωρίς βάρη, υποθηκεύσεις κ.ο.κ. Έτσι -πρέπει να- κάνει κάθε σοβαρός αγοραστής για να έχει ήσυχο το κεφάλι του. 

 

ΣΤ) Ευρωαχαριστία 

 

Ο κος Ντ. Τράμπ, χαρακτήρισε την Ευρώπη αχάριστη έναντι των ΗΠΑ, επειδή αγνόησε την προσφορά τους τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Θύμισε δε ότι αν δεν ήταν η χώρα του, σήμερα η Ευρώπη θα μίλαγε … Γερμανικά (σ.σ και Ιαπωνέζικα η Άπω Ανατολή να προσθέσω) ενώ τώρα μιλάμε μόνον Αγγλικά και έτσι αποφεύγονται οι γλωσσικές Βαβέλ και οι πολεμικές συρράξεις(!).

 

Θεωρεί (σ.σ εδώ έχει ένα δίκαιο) ότι η Ευρώπη –από ευγνωμοσύνη – οφείλει να ανταποδώσει. Να συναινέσει στην παραχώρηση της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ. Διαφορετικά, (εδώ το αίτημα γίνεται απειλή ), η Αμερική θα το θυμάται το όχι, που θα πουν οι Ευρωπαίοι! Ωραία συμμαχική ατμόσφαιρα!.

 

Ζ) Ρεαλισμός:

 

Ο Αμερικανός Πρόεδρος –ό,τι και όσα να του προσάψει κανείς – είναι βέβαιο πως εννοεί αυτά που λέει. Τη Γροιλανδία θα την αποκτήσει με τον άλφα ή βήτα τρόπο.

 

Οι της Ε.Ε πάλι οφείλουν να κατανοήσουν και να παραδεχτούν τη σκληρή πραγματικότητα , αν θέλουν να μη … διευκολύνουν τη διάλυση του ΝΑΤΟ, καθώς και εκείνη της Ε.Ε (που στερείται συνοχής έτσι και αλλιώς).

 

Η) Υποκρισία πρώην Αποικιοκρατών 

 

Κόπτονται οι υποκριτές Ευρωπαίοι, (και ιδίως οι πρώην αποικιοκράτες) χύνουν κροκοδείλια δάκρυα, για την καταπάτηση του Διεθνούς Δικαίου, το απαραβίαστο των συνόρων, την αυτοτέλεια, ανεξαρτησία των Κρατών και καταδικάζουν κάθε εισβολέα κατακτητή. Ακόμη κι αν είναι σύμμαχος. Παραθεωρούν όμως και δεν έχουν αντιδράσει για την κατάφωρη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου, αλλά και την περιφρόνηση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ και του Σ.Α για την Κύπρο μας!!!.

 

Η επίδειξη ανησυχητικής επιλεκτικής ευαισθησίας τους, πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη από όλους τους δικούς μας, οι οποίοι χειρίζονται τα εθνικά θέματα /εξωτερική πολιτική. Αύριο θα βρεθούν προ του διλήμματος με ποιόν πρέπει να συνταχθούν: 

ΗΠΑ, Ή Ε.Ε; 

 

Σας εύχομαι καλό Πάσχα και καλή Ανάσταση!

 

*Ιατρού

6 Απριλίου 1941: H Μάχη των οχυρών Ρούπελ και ο ήρωας λοχίας Δημήτριος Ίτσιος!

Όπως είναι γνωστό η Ναζιστική Γερμανία εισέβαλε στην Ελλάδα στις 6 Απριλίου 1941 από τα Ελληνο – Γιουγκοσλαβικά και Ελληνο Βουλγαρικά σύνορα. Η αρχική γερμανική επίθεση κατά της “γραμμής Μεταξά” πραγματοποιήθηκε από μία μονάδα Γερμανικού πεζικού ενισχυμένη από δύο ορεινές μεραρχίες του 18ου Ορεινού Σώματος (XVIII Mountain Corps), αντιμετώπισαν όμως ισχυρή αντίσταση και σημείωσαν μικρή επιτυχία. Μία γερμανική αναφορά στο τέλος της πρώτης μέρας των επιχειρήσεων περιγράφει πως η γερμανική 5η Ορεινή Μεραρχία «απωθήθηκε στο πέρασμα Ρούπελ παρά την ισχυρότατη αεροπορική υποστήριξη, έχοντας σημαντικές απώλειες». Από τα 24 οχυρά που αποτελούσαν τη Γραμμή Μεταξά μόνο δύο έπεσαν, και αυτά μόνον αφού καταστράφηκαν ολοσχερώς. Τα περισσότερα οχυρά, συμπεριλαμβανομένων των Ρούπελ, Εχίνος, Καρατάς, Λίσσε και Ιστίμπεη αντιστάθηκαν για τρεις ημέρες. 

 

Ο λοχίας Δημήτριος Ίτσιος ήταν ο διοικητής του Πολυβολείου 8 (Π.8) στο οροπέδιο της Ομορφοπλαγιάς του όρους Κερκίνη (Μπέλες), πάνω από τo χωριό Άνω Πορρόϊα Σερρών. Το Π.8 ήταν ένα μεμονωμένο εξωτερικό αμυντικό έργο, που μαζί με το Π.9 αποτελούσαν τα σημαντικότερα σημεία στήριξης των Ελλήνων στην ευρύτερη περιοχή της Ροδόπολης. Τα πολυβολεία αυτά δεν είχαν σχέση με τα οχυρά. 

 

Την πρώτη ημέρα της γερμανικής εισβολής, ένα σύνταγμα γερμανών καταδρομέων της 6ης Ορεινής Μεραρχίας με επικεφαλής τον ίδιο τον διοικητή της μεραρχίας, στρατηγό Ferdinand Shorner, επιτέθηκε στο ελληνικό τάγμα που υπερασπιζόταν την Ομορφοπλαγιά. Για πέντε ώρες οι Έλληνες αντιστάθηκαν λυσσαλέα στη γερμανική υπεροπλία, υποχρεώνοντας τον Shorner να διατάξει τις βαριές πυροβολαρχίες του στο έδαφος της Βουλγαρίας, καθώς και τους πιλότους των στούκας να επικεντρώσουν τη δράση τους πάνω στις θέσεις του συγκεκριμένου τάγματος. Το αποτέλεσμα ήταν οι γερμανικοί βομβαρδισμοί να μετατρέψουν σε κόλαση την Ομορφοπλαγιά, και να υποχρεώσουν τους επιζώντες έλληνες στρατιώτες να πραγματοποιήσουν τακτική υποχώρηση προς τα Κρούσσια. 

 

Στο πλαίσιο αυτό οι άνδρες του Π.8 και Π.9 ανέλαβαν να καθυστερήσουν την προέλαση των γερμανών καταδρομέων, ώστε να δοθεί χρόνος να εκκενώσουν οι Έλληνες την Ομορφοπλαγιά. Το Π.9 καταλήφθηκε μέσα σε λίγη ώρα από τους Γερμανούς, αλλά το Π.8 με τον λοχία Δημήτριο Ίτσιο και δύο στρατιώτες του αντιστάθηκε για πάνω από τέσσερις ώρες. Στο διάστημα αυτό οι Γερμανοί δεν μπορούσαν να προωθηθούν προς τα Άνω Πορρόια, για να ανακόψουν την υποχώρηση των ελληνικών δυνάμεων προς τα Κρούσσια. 

 

Ο Δημήτριος Ίτσιος ήταν ο χειριστής του πολυβόλου και ξόδεψε και τις 33.000 σφαίρες που υπήρχαν στο πολυβολείο, προτού παραδοθεί στους Γερμανούς. Σύμφωνα με έρευνα, οι άνδρες του Π.8 ευθύνονται για τον θάνατο 232 γερμανών στρατιωτών, δηλαδή όσους σκότωσε ολόκληρος ο στρατός της Γιουγκοσλαβίας στη διάρκεια της γερμανικής εισβολής τον Απρίλιο 1941! 

 

Στη διάρκεια της μάχης της Ομορφοπλαγιάς σκοτώθηκε και ο αντισυνταγματάρχης Ebeling, διοικητής του 138ου Συντάγματος Ορεινών Καταδρομών, ο πιο υψηλόβαθμος γερμανός αξιωματικός που έχασε τη ζωή του στη διάρκεια της Μάχης των Οχυρών. Η αντίσταση του Π.8 εξόργισε τον στρατηγό Shorner, καθώς εκτός από τις μεγάλες απώλειες που προκάλεσε στους άνδρες του, ανέτρεψε τον σχεδιασμό του για την πρώτη ημέρα του πολέμου. 

 

Όταν ο στρατηγός Shorner πληροφορήθηκε το γεγονός ότι ο διοικητής του πολυβολείου ήταν ένας απλός έφεδρος λοχίας, θίχτηκε ο εγωισμός του και αφού συναντήθηκε με τον αιχμάλωτο Ιτσιο τον ρώτησε: 

– Ποιος είναι ο Διοικητής σου στο πυροβολείο; 

– Εγώ είμαι, απάντησε ο Ιτσιος! 

– Δεν υπάρχει αξιωματικός; 

– Οχι! 

– Ξέρεις ότι για χάρη σου έχασα έναν αντισυνταγματάρχη και 232 στρατιώτες; 

– Λυπάμαι στρατηγέ αλλά υπερασπίζομαι την πατρίδα μου. 

 

Μετά από αυτό ο Shorner έδωσε εντολή παρουσίασης όπλων σε μια διμοιρία Γερμανών στρατιωτών προς τιμήν του Ίτσιου, και ΑΜΕΣΩΣ ΜΕΤΑ έδωσε διαταγή να εκτελεσθεί ο Ίτσιος, κατά παράβαση της συνθήκης της Γενεύης, αλλά να μην πειραχτούν οι δύο στρατιώτες που ήταν μαζί του, τους οποίους απελευθέρωσε στα Ανω Πορρόϊα! 

 

Επρόκειτο για το πρώτο έγκλημα πολέμου των Γερμανών στην Ελλάδα. Οι φωτογραφίες της Βέρμαχτ επιβεβαιώνουν τις μαρτυρίες των στρατιωτών του λοχία Ίτσιου που ήταν αυτόπτες μάρτυρες της δολοφονίας του, ότι πυροβολήθηκε εξ επαφής στο κεφάλι με περίστροφο, ενώ είχε ήδη παραδοθεί. Ο σημερινός επισκέπτης του Π.8 μπορεί να εντοπίσει ακόμη και τον βράχο όπου ο λοχίας έπεσε και ξεψύχησε όταν πυροβολήθηκε.

 

Βιβλιογραφία: Από το αφιέρωμα της εφημερίδας Μακεδονίας: «Το Ρούπελ και η Μάχη των Οχυρών». 

Πηγή: του Δρ. Χαράλαμπου Γκούβα από το e-mesara.gr

 

πηγή

Όταν λείπουν οι «Αετοί» πληθαίνουν τα ασπόνδυλα!...

Γράφει ο Γιώργος Πιπερόπουλος
 

Συνεχίζεται σήμερα στη Λάρισα η ΔΙΚΗ των Τεμπών αφού στο ξεκίνημα προστέθηκε ΚΑΙ «προσβολή» στον ανείπωτο «πόνο» συγγενών των 57 νεκρών και δεκάδων τραυματιών στο «ατύχημα» (πολλοί Έλληνες το θεωρούν «έγκλημα»), Δημοσιεύθηκε η Λίστα της Ευρωπαίας Εισαγγελέως με 20 (ίσως να προστεθούν και άλλα ονόματα αφού αυτή αφορά μόνο στο 2020-2021) «γαλάζιων» Υπουργών και Βουλευτών που εμπλέκονται στο οικονομικό σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, και παραμένουν πολλά τα αναπάντητα ερωτήματα για το «καυτό» θέμα των ΥΠΟΚΛΟΠΩΝ με το Ισραηλινής προέλευσης σύστημα υποκλοπών Predator1… 

 

Μεγάλα ψυχοκοινωνικά φαινόμενα του είδους που με την ολοκλήρωσή τους απολήγουν σε νέες μορφοποιήσεις θεσμών καθώς γεννούν νέα σχήματα και εδώ θα υπογραμμίσω ότι αυτά είναι δύσκολο να αξιολογηθούν ενώ βρίσκονται σε πορεία δυναμικής εξέλιξης.

 

Στην Ελλάδα, την αγαπημένη Πατρίδα μας, μέλος της ΟΝΕ από την 1η Ιανουαρίου 2001 όταν ο τότε Πρωθυπουργός κ Σημίτης εμφανώς περιχαρής μας επέβαλε το ΕΥΡΩ χωρίς να εξηγήσει την λογική της ισοτιμίας 1 ευρώ = 340,75 δραχμές όπως ΠΟΤΕ δεν εξήγησε την ΛΗΣΤΕΙΑ του Χρηματιστηρίου βιώσαμε καταστάσεις που έφεραν πρωτόγνωρες για την Μεταπολιτευτική μας ιστορία μορφοποιήσεις όπως την υποταγή μας στο ΔΝΤ με το 1ο Μνημόνιο από τον τότε Πρωθυπουργό κ Γιώργο Παπανδρέου την Άνοιξη του 2010...

 

Τα τελευταία δεκαέξι χρόνια, με το 2ο Μνημόνιο από την Συν-Κυβέρνηση Σαμάρα (ΝΔ) – Βενιζέλου (ΠΑΣΟΚ) και το 3ο Μνημόνιο του Πρωθυπουργού κ Τσίπρα που θα «έσκιζε» τα προηγούμενα 2 Μνημόνια και αφού γονατίσαμε οικονομικά εξαιτίας της καταστροφικής πανδημίας covid-19 του 2020 στη διάρκεια της εκλεγείσας το 2019 Κυβέρνησης Μητσοτάκη, βιώνουμε νέες οικονομικές, κοινωνικές, πολιτικές και πολιτιστικές πραγματικότητες, δομές και σχήματα παντελώς άγνωστα μέχρι σήμερα τα οποία έχουν αποκρυσταλλωθεί στο Εθνικό συλλογικό μας υποσυνείδητο.

 

Αλλά οι πολιτικοί που μας Κυβέρνησαν την καθοριστική 30ετία από το 1996 μέχρι σήμερα (Σημίτης, Καραμανλής, Παπανδρέου, Παπαδήμας, Πικραμένος, Σαμαράς-Βενιζέλος, Τσίπρας-Καμμένος και Μητσοτάκης) και μαζί εγχώριοι και ξένοι ΟΛΙΓΑΡΧΕΣ που παρασκηνιακά ελέγχουν και μορφοποιούν τα Πολιτικά μας δρώμενα προφανώς αρνούνται την ύπαρξή τους καθώς υποβαθμίζουν συστηματικά τη σημασία τους και με πάθος συνεχίζουν τον ερωτικό τους εναγκαλισμό με την εξουσία και όσα αυτή η σχέση αποδίδει!..

 

Mετά την «αποδημία» Κωνσταντίνου Καραμανλή, Ανδρέα Παπανδρέου, Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, με τις γνωστές και άγνωστες πολιτικές αρετές αλλά και αδυναμίες τους, ΧΕΙΡΟΚΡΟΤΩ αυτούς που διατείνονται ότι η πολιτική μας ζωή χαρακτηρίζεται πλέον από «Μετριότητες».

 

Στην 7ετία της Κυβέρνησης Μητσοτάκη, που με Αριστοφανικό χιούμορ έχω χαρακτηρίσει ως «ΝεοΔημοκρατικογενή - Πασοκειάδα», είναι αλήθεια ότι κάποια προβλήματα λύθηκαν, αλλά τα αναμφισβήτητα ΜΕΓΑΛΑ προβλήματα όπως το ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ, ο υποβιβασμός της καθημερινότητας των Ελλήνων στην ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλα δεν φαίνεται να αντιμετωπίζονται δημιουργικά ενώ και πολλά σημαντικά αιτήματα του Λαού δεν ικανοποιούνται και ως Έθνος, Λαός και κοινωνία χωρίς οράματα έχουμε βουλιάξει στο τέλμα της ανυποληψίας, της αφιλοτιμίας, της ρεμούλας, του εγωκεντρισμού, του ωχαδερφισμού και, φυσικά, της πασίγνωστης «Μίζας» που ΟΥΔΕΠΟΤΕ εξαλείφθηκε!..

 

Δεν ισχυρίζομαι ότι οι νεότεροι πολιτικοί μας ηγέτες μας οδήγησαν εδώ εκ προθέσεως αλλά και σε ότι αφορά εμάς που εκλέγουμε αυτούς που μας Κυβερνούν σας θυμίζω ένα πρόσφατο άρθρο μου με τίτλο: «Ανέστη γιατί μυρίζεις την ουρά;» και ένα λίγο προγενέστερο με τίτλο: «Διαπλοκή-Διαφθορά: Μήπως είμαστε συνυπεύθυνοι;» που δημοσιεύθηκαν εδώ στον αγαπημένο ιστότοπο που με φιλοξενεί κάθε εβδομάδα. 

 

Είναι πασιφανώς ευδιάκριτα πολλά «ασπόνδυλα και ερπετά» στο Πολιτικό Παλκοσένικο θυμίζοντας αυτό που είπε ο Άγγλος πολιτικός: «Οι Λαοί αξίζουν τις Κυβερνήσεις που εκλέγουν…» και υποχρεωνόμαστε, εκ των πραγμάτων, να «προσγειωνόμαστε» στην οδυνηρή πραγματικότητα πολλοί Έλληνες και Ελληνίδες και μαζί παιδιά και τα εγγόνια μας που κατά εκατοντάδες χιλιάδες τα τελευταία χρόνια εγκατέλειψαν την Ελλάδα σε αναζήτηση ενός καλύτερου αύριο στην ξενιτιά!..

 

Εδώ και πολλά χρόνια εντός των Αμφιθεάτρων του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, σε άρθρα μου σε εφημερίδες και στο διαδίκτυο αλλά και σε ζωντανές ομιλίες μου σε διάφορες πόλεις της πατρίδας μας επαναλαμβάνω το οδυνηρό και αφοπλιστικό ερώτημα που μου έθεταν κάποιοι υγιώς προβληματισμένοι φοιτητές και φοιτήτριές μου (πολλοί μέσα στις 800,000 αποδήμους πλέον Έλληνες και Ελληνίδες παιδιά μας):

«Αλήθεια πόσο πρέπει να μας μισείτε για να μας κληροδοτήσετε αυτόν τον κόσμο που ετοιμάσατε ως το δικό μας αύριο;»

 

Να θυμηθούμε ότι γονείς και παππούδες μας που ίδρωναν στον ρημαγμένο πλέον «πρωτογενή τομέα παραγωγής» έλεγαν πεντακάθαρα:

«Όταν λιγοστεύουν στον κάμπο οι ΑΕΤΟΙ πληθαίνουν τα άπτερα ασπόνδυλα ερπετά!...»

«Και προσθέτω ότι στην Πολιτική όταν λείπουν οι ΑΕΤΟΙ πληθαίνουν μετριότητες και οσφυοκάμπτες!..»

 

Τα προβλήματα του 21ου αιώνα διεθνώς και στην ς Ελλάδα, οικολογικά, οικονομικά, κοινωνικά, πολιτικά, πολιτισμικά και δημογραφικά διογκώνονται με γεωμετρικούς ρυθμούς ορθώνοντας δυσθεώρητες προκλήσεις, που απαιτούν Σπουδαίους ανθρώπους στους θώκους της πολιτικής, επιχειρηματικής, θρησκευτικής και άλλων τύπων εξουσίας όχι μόνο για να τα διαχειριστούν και να τα αντιμετωπίσουν δυναμικά αλλά και για να προσφέρουν λύσεις έτσι ώστε να δημιουργηθούν προοπτικές για τις επόμενες γενιές...

 

Καθώς συνεχίζεται ο Ρώσο-Ουκρανικός πόλεμος, και επεκτάθηκε μετά την ισοπέδωση της Γάζας ο πόλεμος στον Λίβανο και εδώ και εβδομάδες έχουμε Πόλεμο στον Κόλπο γιγαντώνονται οι οικονομικές, κοινωνικές, πολιτικές και πολιτισμικές συμφορές που αναδεικνύουν και την Παγκόσμια ανάγκη για «Ηγέτες-Αετούς»...

 

Θα το πω χωρίς φόβο και πάθος: 

«Ηγέτες – Αετούς» χρειάζεται η Ελλάδα για να σταματήσει η κατρακύλα στην αδιαφάνεια και τη διαφθορά από κάποιους που το κάνουν για να θησαυρίζουν όντας δημοκρατικά εκλεγμένοι «επιβήτορες» θώκων εξουσίας και όχι χαρισματικοί, ταλαντούχοι, ικανοί, αυθεντικοί και οραματιστές «Ηγέτες - Αετοί» που τους χρειάζεται και η Οικουμένη!...