23 Μαρτίου 2026

Τέμπη: Η δίκη αρχίζει αλλά το κατηγορώ δεν τελειώνει…

Τρία χρόνια μετά, 36 κατηγορούμενοι στο εδώλιο. Αλλά η κυβέρνηση Μητσοτάκη εξακολουθεί να απουσιάζει από αυτό που ζητά η κοινωνία: πολιτική λογοδοσία!
 
 
Του Παναγιώτη Αποστόλου
Πολιτικού αναλυτή – αρθρογράφου
 
Από πολύ νωρίς: η μάχη της αφήγησης…
 
Την 1η Μαρτίου 2023, ώρες μόλις μετά τη σύγκρουση, ο τότε Υπουργός Υποδομών Κώστας Καραμανλής παραιτήθηκε αναλαμβάνοντας «πολιτική ευθύνη». Η κίνηση ήταν φαινομενικά εντυπωσιακή. Ήταν, όμως, και η πρώτη μεγάλη επιχείρηση διαχείρισης της κρίσης: Μια παραίτηση σαν ασπίδα που θα απέτρεπε τα βαθύτερα ερωτήματα να φτάσουν στην επόμενη πόρτα, αυτή του Μαξίμου.
 
Ο υπογράφων το άρθρο αρνήθηκε να το δεχτεί αυτό από την πρώτη στιγμή. Στις 5 Μαρτίου 2023, στο egerssi.gr, έγραψε ξεκάθαρα για τα «εξιλαστήρια θύματα του Κυριάκου Μητσοτάκη»: Το σύστημα δεν μπορούσε να κρυφτεί πίσω από έναν σταθμάρχη. Λίγες μέρες αργότερα, στις 23 Μαρτίου 2023, πήγε πιο μπροστά: αξιοποιώντας την τοποθέτηση του δικηγόρου - ποινικολόγου Αλέξανδρου Λυκουρέζου για ενδεχόμενο δόλο και βαριά αμέλεια, έθεσε ρητά ζήτημα ποινικών ευθυνών για τον ίδιο τον Πρωθυπουργό και τον Κώστα Αχ. Καραμανλή. Όχι ως ρητορικό σχήμα. Αλλά ως νομικό και πολιτικό αίτημα.
 
Και στις 28 Μαρτίου 2023, μαζί με τους Νικολόπουλο, Βασιλειάδη και Καραχάλιο, καταθέσαμε κοινό υπόμνημα-μηνυτήρια αναφορά: Ζητούσαμε διερεύνηση για ανθρωποκτονία κατά συρροή με ενδεχόμενο δόλο δια παραλείψεως. Το σκεπτικό ήταν αδυσώπητα λογικό: Υπουργοί και Διοικήσεις γνώριζαν τον κίνδυνο. Γνώριζαν ότι τα συστήματα ασφαλείας δεν λειτουργούσαν. Και αδιαφόρησαν. Αυτό δεν είναι απλώς «πολιτική ευθύνη». Αυτό είναι κάτι άλλο. Και η Δικαιοσύνη καλείται να το κρίνει.
 
Ο τυφλός σιδηρόδρομος που όλοι ήξεραν…
 
Τα Τέμπη δεν συνέβησαν σε ένα κενό. Συνέβησαν σε ένα σύστημα που εδώ και χρόνια λειτουργούσε χωρίς τα βασικά συστήματα τηλεδιοίκησης και σηματοδότησης στον κεντρικότερο σιδηροδρομικό άξονα της χώρας, τη γραμμή Αθήνας-Θεσσαλονίκης. Ένας σιδηρόδρομος που στην πράξη λειτουργούσε με τηλεφωνήματα, συμφωνίες μεταξύ ανθρώπων, λογική και πρακτική μιας άλλης εποχής.
 
Η σύμβαση 717 — το κρίσιμο έργο εκσυγχρονισμού που θα εγκαθιστούσε τα συστήματα αυτά — έμενε ημιτελής επί χρόνια. Δεν ήταν άγνωστο. Δεν ήταν κρυφό. Ήταν γνωστό σε Υπουργούς, Διοικήσεις και Κυβερνήσεις. Και τον Μάιο του 2024, η Ευρωπαία Εισαγγελέας άσκησε διώξεις σε 23 πρόσωπα ακριβώς για τη μη εκτέλεση αυτής της σύμβασης — με τη ρητή επισήμανση ότι αν η 717 είχε ολοκληρωθεί, η τραγωδία θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί.
Όχι «ίσως». Θα είχε αποφευχθεί!
 
Τον Ιούνιο του 2024, νέα δικογραφία — έπειτα από μήνυση συγγενών θυμάτων — διαβιβάστηκε στη Βουλή. Αφορούσε τον ίδιο τον Πρωθυπουργό και επτά Υπουργούς. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, αντί να απαντήσει ευθέως, διάλεξε να αναβάλλει τις αλλαγές στο άρθρο 86 — το νόμο περί ευθύνης Υπουργών. 
 
Τον Οκτώβριο του 2025 η Ευρωπαία Εισαγγελέας Laura Kövesi επανήρθε με οξύτητα: «Η διαφθορά σκοτώνει, όπως στα Τέμπη». Σε μια κυβέρνηση με αξιώσεις ευρωπαϊκής ταυτότητας, η φράση αυτή δεν χρειάζεται μετάφραση!
 
Το δεύτερο έγκλημα: τι έγινε μετά τη σύγκρουση;
 
Αν η σύγκρουση ήταν το πρώτο σκέλος της τραγωδίας, αυτό που ακολούθησε γέννησε ένα δεύτερο, δυσκολότερα συγχωρήσιμο: Τα ερωτήματα για τη διαχείριση των στοιχείων μετά το δυστύχημα.
 
Στις 29 Ιανουαρίου 2025 ήρθε στο φως έγγραφο σύμφωνα με το οποίο σαράντα ημέρες μετά την τραγωδία ζητήθηκε η καταστροφή βιολογικού υλικού θυμάτων — υλικού που θα μπορούσε να χρησιμεύσει για τοξικολογικές εξετάσεις. 
 
Τον Φεβρουάριο του 2025 αναδύθηκαν ερωτήματα για τη διαχείριση βίντεο της Interstar: Γιατί έγινε ανάκτηση αρχείων τα ξημερώματα Σαββάτου; Γιατί επαναλήφθηκε μετά από αρχική κατάθεση; Και από δημοσιεύματα του ίδιου Φεβρουαρίου, η εντολή για το «μπάζωμα» του τόπου του δυστυχήματος αποδόθηκε σε πρώην Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Υποδομών.
 
Στον διαδικτυακό μαραθώνιο της 28ης Φεβρουαρίου 2025, ο υπογράφων ήταν ξεκάθαρος: «Δεν μιλάμε πλέον για εγκληματική αμέλεια. Μιλάμε για δόλο, στη λογική του κέρδους και του συμφέροντος κάποιων ανθρώπων». Και συμπλήρωσε αυτό που για τρία χρόνια αρνείται να παραδεχτεί το πολιτικό σύστημα: «Είναι δεύτερο, μεγαλύτερο έγκλημα η συγκάλυψη».
 
Σοβαρά ερωτήματα, λοιπόν, παραμένουν ανοιχτά. Και η κοινωνία τα θυμάται.
 
Η φωνή που δεν σίγησε…
 
Απέναντι σε ένα σύστημα που επιχειρούσε να κλείσει την υπόθεση — με παραιτήσεις, με νομικούς ελιγμούς, με τον χρόνο σύμμαχο, υπήρξαν φωνές που αρνήθηκαν να σιγήσουν.
 
Ο Νίκος Νικολόπουλος, ο Νίκος Βασιλειάδης, ο Νίκος Καραχάλιος και ο υπογράφων δεν περιορίστηκαν σε λόγια. Κατέθεσαν μηνυτήριες αναφορές, παρενέβησαν δημόσια, κράτησαν ζωντανή τη σύνδεση μεταξύ της τεχνικής αποτυχίας και της πολιτικής ευθύνης. 
 
Στο egerssi.gr επί τρία χρόνια, το αίτημα παρέμεινε το ίδιο και αδιαπραγμάτευτο: Οι ευθύνες δεν σταματούν στον σταθμάρχη. Δεν σταματούν ούτε καν στους υπηρεσιακούς παράγοντες. Φτάνουν ψηλά. Και αν δεν το αναγνωρίσει αυτό η Δικαιοσύνη, θα το αναγνωρίσει η Ιστορία.
 
Στον ίδιο μαραθώνιο, ο υπογράφων το διατύπωσε με τον τρόπο που τον χαρακτηρίζει, χωρίς ευγένειες απέναντι στην Εξουσία: «Δεν υπάρχει πολιτική βούληση. Και δεν είναι μόνο από την τωρινή κυβέρνηση. Είναι μια Ελλάδα που μετά τη μεταπολίτευση δεν αγαπά τον ελληνικό λαό, δεν ασχολείται με τη βελτίωση της ζωής του». 
 
Σκληρή διάγνωση. Η κατάσταση του σιδηρόδρομου τρία χρόνια μετά, με αμαξοστοιχίες να ακινητοποιούνται στη γραμμή Αθήνας-Θεσσαλονίκης και επιβάτες να κατεβαίνουν λόγω τεχνικών βλαβών, επιβεβαιώνει τη διάγνωση.
 
Η κοινωνία που δεν συγχώρεσε…
 
Στις 26 Ιανουαρίου 2025, η Ελλάδα βγήκε ξανά στους δρόμους. Πάνω από 180 σημεία κινητοποίησης. Η μεγαλύτερη συγκέντρωση των τελευταίων 15 ετών. Το σύνθημα «Δεν έχω οξυγόνο» κουβαλούσε δύο σημασίες ταυτόχρονα: τη φρίκη εκείνων που πέθαναν μέσα στα αναμμένα βαγόνια και την ασφυξία μιας κοινωνίας που βλέπει το κράτος να της λέει «δεν φταίει κανείς υψηλόβαθμος».
 
Στην τρίτη επέτειο, 28 Φεβρουαρίου 2026, οι δρόμοι ξαναγέμισαν. Η μνήμη δεν εξαντλήθηκε. Η οργή δεν κόπασε. Έγινε κάτι βαρύτερο: έγινε επιμονή.
 
Κι αυτή η επιμονή έχει πολιτικό νόημα. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, που επί χρόνια επιχειρούσε να συντηρεί αφήγημα «διαχείρισης», «θεσμικής λειτουργίας», «σεβασμού στη δικαιοσύνη», έχει μείνει μόνη της απέναντι σε μια κοινωνία που αρνείται αυτό το αφήγημα. Το κενό ανάμεσα σε αυτά που λέει η κυβέρνηση και σε αυτά που ζει ο κόσμος δεν κλείνει με δελτία τύπου.
 
Η δίκη: ευκαιρία ή νέος κύκλος απογοήτευσης;
 
Η δίκη μπορεί να άνοιξε τυπικά τη Δευτέρα 23 Μαρτίου 2026, όμως η διαδικασία δεν προχώρησε ουσιαστικά. Υπό το βάρος των έντονων αντιδράσεων συγγενών, συνηγόρων και παρευρισκόμενων για τις ακατάλληλες συνθήκες στην αίθουσα, η έδρα διέκοψε τη διαδικασία και όρισε νέα ημερομηνία την 1η Απριλίου 2026. Έτσι, ακόμη και η έναρξη της δίκης ήρθε να επιβεβαιώσει ότι στην υπόθεση των Τεμπών τίποτε δεν εξελίσσεται ομαλά, καθαρά και με τον σεβασμό που απαιτεί η βαρύτητα του εγκλήματος. 
 
Τριάντα έξι κατηγορούμενοι: από τον σταθμάρχη έως υψηλόβαθμα στελέχη ΟΣΕ, ΕΡΓΟΣΕ και Hellenic Train. Κάποιοι από αυτούς φέρουν αναμφίβολα σοβαρές ευθύνες. Η κατηγορία «επικίνδυνη παρέμβαση στις συγκοινωνίες με ενδεχόμενο δόλο» δεν είναι ελαφριά και η αναγνώρισή της ως δυνατής είναι ήδη μια νίκη όλων εκείνων που αρνήθηκαν το αφήγημα του «τυχαίου ατυχήματος».
 
Αλλά το ερώτημα που τριών χρόνων απόσταση δεν έχει απαντηθεί παραμένει: Θα φτάσει η δικαιοσύνη εκεί που η κοινωνία ζητά να φτάσει; Ή θα επαναληφθεί το οικείο σενάριο, καταδίκες στους κατώτερους κρίκους, τεχνικές ευθύνες, και τα πολιτικά πρόσωπα που γνώριζαν, που δεν έδρασαν, που άφησαν την 717 να σαπίζει στα συρτάρια, να διαφεύγουν πίσω από τη θωράκιση της εξουσίας, παλιάς και σύγχρονης;
 
Η Ευρωπαία Εισαγγελέας έχει ήδη απαντήσει με τον τρόπο της: 
«Η διαφθορά σκοτώνει». 
 
Η ελληνική κοινωνία έχει απαντήσει με τον δικό της: Βγαίνοντας στους δρόμους επί τρία χρόνια. Ο υπογράφων και οι Νικολόπουλος, Βασιλειάδης και Καραχάλιος, έχουν απαντήσει με το κοινό υπόμνημα, με τις προφορικές και γραπτές παρεμβάσεις τους, με την αδιάκοπη πολιτική κατηγορία. Μένει να απαντήσει η δικαστική αίθουσα!
 
Συμπέρασμα:
 
Τα Τέμπη δεν ήταν φυσική καταστροφή. Ήταν ένα σύστημα που για χρόνια λειτουργούσε χωρίς ασφάλεια, χωρίς βούληση, χωρίς σεβασμό στη ζωή εκείνων που επιβιβάζονταν σε αυτά τα τρένα. Και όταν το σύστημα αυτό κατέρρευσε, φρόντισε, ή τουλάχιστον γεννά σοβαρά ερωτήματα αν φρόντισε, να γίνει όσο πιο δύσκολο γίνεται να τεκμηριωθεί η πλήρης αλήθεια.
 
Η δίκη άνοιξε, αλλά ήδη διακόπηκε για την 1η Απριλίου. Η κοινωνία, ωστόσο, δεν αποχωρεί από το δικαστήριο της συνείδησης. Κοιτάζει, θυμάται και απαιτεί!
 
Και οι 57 δεν μπορούν πια να μιλήσουν, αλλά υπάρχουν αρκετοί ζωντανοί που δεν έχουν καμία πρόθεση να σιωπήσουν στη θέση τους!
 
Αν αυτή η δίκη δεν φτάσει στη λογοδοσία που ζητά η κοινωνία, δεν θα αποτύχει μόνο η Δικαιοσύνη. Θα επιβεβαιωθεί η πιο ζοφερή υποψία που τρία χρόνια τώρα στοιχειώνει κάθε οικογένεια που έχασε ένα παιδί εκείνη τη νύχτα: Ότι σε αυτή τη χώρα, κάποιοι είναι πάντα πιο ίσοι από τους άλλους. Ακόμα κι όταν δίπλα τους βρίσκεται μια πυρά με 57 νεκρούς.
 
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης διάλεξε να αναβάλλει τις αλλαγές στον νόμο ευθύνης Υπουργών. Διάλεξε να μην αντιμετωπίσει επί της ουσίας τη δικογραφία που αφορά τον ίδιο και τους Υπουργούς του. Διάλεξε να κυβερνά σαν να μην έχουν συμβεί τα Τέμπη. 
 
Η δίκη που άρχισε τυπικά, αλλά διακόπηκε αμέσως για την 1η Απριλίου, δεν τον αγγίζει ακόμα, αλλά η ιστορική του ευθύνη είναι ήδη γραμμένη. 
 
Εκείνα τα παιδιά έπαιρναν το τρένο γιατί ήταν φτηνό. Γιατί το κράτος τους το είχε πει ότι ήταν ασφαλές. Το κράτος τούς εκμεταλλεύτηκε για τελευταία φορά την ώρα που πέθαιναν. 
 
Η υπόθεση των Τεμπών έχει δύο αλήθειες: αυτή της νύχτας της σύγκρουσης, και αυτή των τριών χρόνων που ακολούθησαν. Αν η δίκη ρίξει φως και στις δύο, θα είναι ιστορική. Αν ρίξει φως μόνο την πρώτη, θα είναι ακόμα ένα μάθημα για το πώς τα συστήματα Εξουσίας επιβιώνουν, θάβοντας αυτά που δεν μπορούν να εξηγήσουν!!

Πυρηνική βόμβα και ολοκληρωτισμός

Επιμελείται και σχολιάζει ο Κωνσταντίνος Ι. Βαθιώτης

Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 

Μετά τον πόλεμο που κήρυξαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στο Ιράν αποκτά μεγάλη επικαιρότητα το βιβλίο του Γερμανού υπαρξιστή φιλοσόφου και ψυχοπαθολόγου Καρλ Γιάσπερς (Karl Jaspers) «Η ατομική βόμβα και το μέλλον του ανθρώπου. Πολιτική συνείδησις της συγχρόνου εποχής», το οποίο εξεδόθη στην Βασιλεία της Ελβετίας το 1958.

Στην ελληνική γλώσσα μεταφράσθηκε από τον Κ. Α. Αναγνωστόπουλο σε δύο τόμους. Ο Α΄ Τόμος κυκλοφόρησε το 1965, ο δε Β΄ Τόμος το 1966.

Από ένα απλό ξεφύλλισμα του συγκεκριμένου βιβλίου εύκολα θα αντιληφθεί ο αναγνώστης ότι ο μπαμπούλας του Γ΄ Παγκοσμίου Πολέμου με χρήση πυρηνικών αποτελεί μια πρώτης τάξεως, προβαλλόμενη από το κυρίαρχο ρεύμα, απειλή, ικανή να κάμψει τις αντιστάσεις των λαών για την αποδοχή ενός παγκόσμιου κυβερνήτη (ακριβέστερα: ενός παγκόσμιου δικτάτορα), ο οποίος θα επιβάλει τον ολοκληρωτισμό της ομοιόμορφης σκέψης, προκειμένου να επιτευχθεί η πολυπόθητη και σταθερά προπαγανδιζόμενη «παγκόσμια ειρήνη» σε συνδυασμό με το δίδυμο αδελφάκι της, την «παγκόσμια ασφάλεια».

Γι’ αυτό, όταν ακούμε τον κ. Μητσοτάκη, τον κ. Γεραπετρίτη ή οποιονδήποτε άλλο «φιλέλληνα» πολιτικό να αναμασά το παγιωμένο σλόγκαν «τα παγκόσμια προβλήματα απαιτούν παγκόσμιες λύσεις», θα πρέπει να αντιλαμβανόμαστε αμέσως ότι καλλιεργείται το έδαφος ή, με λόγια της καθομιλουμένης, γίνεται μασάζ για την έλευση του Παγκόσμιου Κυβερνήτη, ορθότερα: Παγκόσμιου Δικτάτορα.

Αξίζει να θυμηθούμε τι είχε πει κατά την ομιλία της στην Σύνοδο Κορυφής για το Μέλλον (UN Summit of the Future) η μητσοτακική μαριονέτα της Παγκόσμιας Δικτατορίας:

«Υπάρχει επείγουσα ανάγκη ανάληψης δράσης για να υλοποιήσουμε τις πολλές πρωτοβουλίες που περιγράφονται στο Σύμφωνο για το Μέλλον: Για την βιώσιμη ανάπτυξη, την ειρήνη και την ασφάλεια, την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην παγκόσμια διακυβέρνηση. Για το δικό μας καλό και για το καλό των μελλοντικών γενεών. Γνωρίζουμε ότι το διακύβευμα είναι εξαιρετικά υψηλό και ότι οι παγκόσμιες απειλές που αντιμετωπίζουμε από κοινού ως διεθνής κοινότητα υπερβαίνουν κατά πολύ τα επιμέρους συμφέροντα περιοχών, χωρών ή κυβερνήσεων. Αυτός ήταν, άλλωστε, ο λόγος δημιουργίας των Ηνωμένων Εθνών πριν από σχεδόν 80 χρόνια. […] Εμείς έχουμε ακόμα τη δυναότητα να αποτρέψουμε την καταστροφή που θα μπορούσε να προκληθεί από τις σημερινές παγκόσμιες απειλές με τις οποίες ερχόμαστε αντιμέτωποι. Είναι αναγκαία η επιστροφή στα “βασικά“ του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, όπως η ειρηνική επίλυση των διαφορών με σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο. Εφεξής μπορούμε να προχωρήσουμε προς τα εμπρός και να επιλύσουμε από κοινού τις κύριες προκλήσεις της εποχής μας. Αποτελούν παγκόσμιες προκλήσεις και απαιτούν παγκόσμιες λύσεις. Με το σύμφωνο για το μέλλον έχουμε έναν “οδικό χάρτη“ που θα μας οδηγήσει εκεί»1.

ΙΙ. ΕΝΑ ΚΑΙΡΙΟ ΔΙΛΗΜΜΑ: ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ Ή ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ;

Ας δούμε, όμως, τώρα κάποιες αποκαλυπτικές σκέψεις που είναι γραμμένες στο βιβλίο του Καρλ Γιάσπερς. Ήδη στις πρώτες αράδες του προλόγου του, ο Γερμανός φιλόσοφος διατυπώνει το εξής δίλημμα:

«Μια εντελώς νέα κατάστασις εδημιουργήθη από την ατομικήν βόμβαν. Ή η ανθρωπότης θα καταστραφή εξ ολοκλήρου (άνθρωποι και αγαθά) ή ο άνθρωπος θα μεταμορφωθή κατά την πολιτικήν και ηθικήν συμπεριφοράν του. [...] Παρά την φαινομενικήν γαλήνην της καθημερινής μας ζωής, ο απειλών ημάς κίνδυνος επεκτείνεται σήμερον κατά τρόπον τρομακτικόν, χωρίς ουδεμία έναντι αυτού να παρουσιάζεται αντίδρασις. Αι καθημεριναί όψεις του μεταβάλλονται συνεχώς, πλην η γενική του όψις παραμένει αμετάβλητος: Ή ο ατομικός πόλεμος θα εκραγή, είτε μετ’ ολίγα έτη, είτε έπειτα από μερικάς δεκαετηρίδας ή μια νέα τάξις παγκοσμίου ειρήνης, χωρίς πυρηνικά όπλα, θα εγκαθιδρυθή, στηριζομένη οικονομικώς εις τους ανοιγομένους διά της ειρηνικής χρησιμοποιήσεως της ατομικής ενεργείας νέους ορίζοντας».

O μπαμπούλας του Γ΄ Παγκοσμίου Πολέμου συσχετίζεται και στο βιβλίο αυτό με την ακόλουθη πολυπαραπεμπόμενη ρήση του Αϊνστάιν:

«Δεν είναι δυνατόν να γνωρίζω ποία όπλα θα χρησιμοποιηθούν εις έναν προσεχή πόλεμον. Γνωρίζω όμως πολύ καλώς εκείνα τα οποία θα χρησιμοποιηθούν εις τον μεταπροσεχή: τα τόξα και τα βέλη»2.

Ωστόσο, πέρα από την εκδοχή της καταστροφής του πολιτισμού, η οποία υποκρύπτεται στην ανωτέρω ρήση του Αϊνστάιν, ο Γιάσπερς επικεντρώνει την προσοχή του στην πολύ χειρότερη εκδοχή της καταστροφής της ανθρωπότητας από την θανάσιμη μόλυνση ολόκληρης της γήινης ατμόσφαιρας συνεπεία της χρήσης πυρηνικών όπλων.

Κατά τον Γιάσπερς, η εξολόθρευση ολόκληρου του ανθρώπινου γένους «αποτελεί δυνατήν πραγματικότητα, την οποία πρέπει εις το εξής να υπολογίζωμεν, και μάλιστα (λαμβανομένου υπ’ όψιν του αλματώδους ρυθμού της τεχνολογικής αναπτύξεως) εις εν εγγύτατον μέλλον»3.

Ο Γιάσπερς εκκινεί από την σκέψη ότι, σε περίπτωση νέου Παγκοσμίου Πολέμου, είναι βέβαιον ότι θα χρησιμοποιηθούν πυρηνικές βόμβες. Για να αποφευχθεί, λοιπόν, αυτή η ολέθρια εξέλιξη (παρακάτω, ο Γιάσπερς θα μιλήσει για «ολοκληρωτική εκμηδένισι, επιτυγχανομένη δι’ ενός και μόνου πλήγματος, διά της πιέσεως ενός ηλεκτρικού κομβίου»4), θα πρέπει να εκλείψει η έννοια του πολέμου, αφού κάθε πόλεμος, ακόμη και ο πιο μικρός, «φέρει εν εαυτώ τον κίνδυνον μετατροπής του εις Παγκόσμιον σύρραξιν»5.

ΙΙΙ. ΜΙΑ ΑΙΣΙΟΔΟΞΗ ΣΚΕΨΗ: ΠΟΛΕΜΟΣ ΜΕ ΠΥΡΗΝΙΚΑ = ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΕΜΠΟΛΕΜΩΝ

Εν τούτοις, αμέσως μετά, ο συγγραφέας παραθέτει έναν πολύ σημαντικό, αισιόδοξο συλλογισμό:

«ο πόλεμος με πυρηνικά όπλα αποτελεί αμοιβαίαν αυτοκτονίαν των εμπολέμων», επομένως «δεν θα τον επιχειρήσουν, δεδομένου ότι ο φόβος των συνεπειών θα υπερνικήση την προς βιαιοπραγίαν θέλησιν».

Με άλλα λόγια, «εφ’ όσον εις έναν Παγκόσμιον Πόλεμον ζωής ή θανάτου, η πυρηνική βόμβα απειλεί εις οιανδήποτε στιγμήν εκείνον όστις θα λάβη μέρος εις αυτόν, ουδεμία Μεγάλη Δύναμις θα τολμήση να αναλάβη την πρωτοβουλίαν ενός νέου πολέμου. [...] Ούτω η ολοκληρωτική απειλή δημιουργεί την ολοκληρωτικήν σωτηρίαν».

Συναφώς επισημαίνεται ότι «ένας πυρηνικός πόλεμος, οσονδήποτε αιφνιδιαστικώς και αν εκσπάση, δεν θα είναι δυνατόν να αποτρέψη την άμεσον απάντησιν εναντίον του εδάφους του επιτιθεμένου. Ως εκ τούτου, η μετατροπή του ψυχρού πολέμου εις θερμόν φαίνεται τόσον απίθανος όσον και ο κίνδυνος να ίδωμεν μίαν ημέραν μεγαλούπολιν τινά καταστρεφομένην από βροχήν γιγαντιαίων αερολίθων»6.

IV. H ΑΠΑΙΣΙΟΔΟΞΗ ΘΕΣΗ ΚΑΙ ΔΥΟ ΚΡΙΣΙΜΑ ΑΙΤΗΜΑΤΑ: ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΠΥΡΗΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΕΙΡΗΝΗΣ

Εν τούτοις, ο Γιάσπερς αντιπαρέρχεται τον κρίσιμο αυτόν συλλογισμό, επικαλούμενος το εξής σκεπτικό:

«Ο φόβος και μόνος καθίσταται συν τη παρόδω του χρόνου ανεπαρκής τρόπος ασφαλείας, επί του οποίου δεν είναι δυνατόν να επαναπαυόμεθα. Θα πρέπει να δημιουργήσωμεν κάτι το διαρκές.

Ωστόσο, με το πρόβλημα αυτό καταπιάνεται ο συγγραφέας και στον Β΄ Τόμο του έργου του, όπου απορρίπτει την εξασφάλιση της ειρήνης μέσω της «ισορροπίας του τρόμου»7, γράφοντας τα εξής:

«Όσον η καταστρεπτική ισχύς είναι μεγαλυτέρα, τόσον ολιγότερον αληθοφανής καθίσταται η υπόθεσις ότι ουδαμού θα υπάρξουν τόσον θρασείς άνθρωποι ώστε να την προκαλέσουν. Θα γνωρίσωμεν ούτω μίαν κατάστασιν διαρκούς ειρήνης, θεμελιουμένης όχι επί της συναισθήσεως του δικαίου ούτε επί της υλοποιήσεως των απαραιτήτων διά μίαν αέναον ειρήνην προϋποθέσεων, αλλά επί του απλού συλλογισμού ότι ο πόλεμος είναι κάτι το αδύνατον»8.

Και συνεχίζει:9

«Όλα είναι πιθανά, όταν οι κατέχοντες την εξουσίαν άνθρωποι επιμένουν, παρά πάντα “κοινόν νουν”, παρά πάσαν λογικήν και παρά τας απαγορεύσεις της ηθικής τάξεως (ίχνη της οποίας ενυπάρχουν ακόμη και εις πλείστους εκ των εγκληματιών), να παρασύρουν την ανθρωπότητα εις την ιδίαν των πτώσιν. Παράδειγμα ο Χίτλερ, όστις προσεπάθησε καθ’ όσον εξηρτάτο από αυτόν να εξολοθρεύση ολόκληρον τον γερμανικόν λαόν, όταν η πτώσις του κατέστη αναπότρεπτος. Μοιραίας μορφής συνδυασμοί είναι δυνατόν να κινήσουν τους μοχλούς της θανασίμου καταστροφής. Η συλλογική αυτοκτονία δεν είναι δυνατόν να αποκλεισθή εις ην περίπτωσιν οι κυβερνώντες διαπνέονται αμφοτέρωθεν από αισθήματα μίσους, αποστροφής, αδιαφορίας, από την τυφλήν μανίαν καταστροφής, ή έστω και αν ο είς εκ των δύο αντιπάλων υιοθετήση την ως άνω συμπεριφοράν.

Ουδεμία βεβαιότης υφίσταται ότι όλα αυτά δεν θα συμβούν. Δεν είναι δυνατόν διά μόνου του τρόμου να διατηρηθή επί μακρόν η ειρήνη. Θεμελίωσις της ειρήνης επί του φόβου ή επί κατόπιν διαπραγματεύσεων συναφθεισών συμφωνιών, στηριζομένων επί μόνου του αμοιβαίου φόβου, εάν, μόνο ο φόβος επιβάλλει την τήρησίν των, αποτελεί αναμφισβητήτως αυταπάτην. Δεν είναι τόσον εύκολος η αποφυγή της καταστροφής. Εάν πιστεύομεν τούτο, σημαίνει ότι αντιμετωπίζομεν μυωπικώς την πραγματικότητα».

Λίγες σελίδες παρακάτω, ο Γιάσπερς συμπληρώνει:

«Εκείνο το οποίο αντιτίθεται προς παν καθησυχαστικόν συμπέρασμα είναι η πείρα ην έχομεν αποκτήσει σήμερον όλοι οι κάποιας ηλικίας άνθρωποι: ό,τι εφαίνετο εις την σκέψιν μας αδύνατον, επραγματοποιήθη πολλάκις εν τη ζωή»10.

Μετά από αυτές τις διευκρινίσεις, η θέση του Γιάσπερς διαμορφώνεται ως εξής:

«δύο απαιτήσεις εγείρονται σήμερον: πρώτον, πρέπει να καταργηθούν τα πυρηνικά όπλα και δεύτερον πρέπει να δημιουργηθή μία κατάστασις παγκοσμίου ειρήνης θεμελιουμένης όχι επί του φόβου, αλλά επί του δικαίου»11.

O συγγραφέας εξετάζει, κατ’ αρχάς, αν η επίτευξη της παγκόσμιας ειρήνης μπορεί να στηριχθεί στην ηθική μεταμόρφωση του ανθρώπου, τόσο των πολιτών όσο και των πολιτικών.

Η ηθική μεταμόρφωση, όμως, του ανθρώπου, ειδικά έτσι όπως εξελίχθηκαν τα πράγμα μέχρι την παρούσα τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, φαντάζει άπιαστο όνειρο. Σε διακρατικό δε επίπεδο, η παγκόσμια αποδοχή ενός αντικειμενικού δικαίου θα ήταν δυνατή υπό τις εξής δύο προϋποθέσεις, που μέχρι σήμερα σπανίως πληρούνται συνδυαστικά: Πρώτον, αν «αμφότερα τα αντιμαχόμενα μέρη είναι πεπεισμένα ότι ευρίσκονται εν δικαίω» και, δεύτερον, σε περίπτωση που «δεν καθίσταται δυνατή η διά διμερών συνομιλιών συμφωνία των, να υποτάσσονται ασυζητητί εις μίαν υπερκρατικήν διαιτησίαν».

Στο σημείο αυτό, ο Γιάσπερς κάνει μια πολύ σημαντική παρατήρηση:

«Η από πολιτικής απόψεως διαφορά μεταξύ του ολοκληρωτικού και του ελευθέρου κόσμου, έγκειται εις το ότι, εις μεν τον πρώτον η ειρηνική [...] πάλη αποκλείεται, εις δε τον δεύτερον, καίτοι υπό συνεχή απειλήν, είναι κατά μέγα μέρος δυνατή. Στηριζόμενα επί του επιχειρήματος ότι η υφισταμένη κοινωνική τάξις πραγμάτων υποστηρίζεται υπό των τυφλωττουσών και εξημμένων μαζών, τα ολοκληρωτικά καθεστώτα ανατρέπουν τας υφισταμένας κοινωνικάς δομάς διά να επιβάλουν, όχι μόνον εν σύστημα πολύ περισσότερο άδικον, αλλά και κατ’ αρχήν εχθρικόν προς πάσαν έννοιαν ελευθερίας. Εις το εσωτερικόν του ελευθέρου κόσμου υφίσταται η αίσθησις του χάους, το οποίο θα επέλθη, εάν οι του αντιπάλου στρατοπέδου αρνηθούν να κατανοήσουν, να σκεφθούν, να λογικευθούν, αλλ’ εξακολουθούν να είναι πανέτοιμοι διά μίαν εξόρμησιν στηριζομένην επί της ωμής βίας» (όπως τονίζει ο Γιάσπερς σε άλλο σημείο του βιβλίου του, «η βία θα εξέλειπε, εις την περίπτωσιν καθ’ ην οι άνθρωποι θα μετεμορφούντο εις αγγέλους»12).

Και καταλήγει:

«εφ’ όσον ο πόλεμος εξακολουθεί να υφίσταται ως δυνατότης, ή η προς εξασφάλισιν της ειρήνης διεθνής διαδικασία δεν έχει τας δυνατότητας αποτελεσματικών υπέρ αυτής ενεργειών, αποτελεί προπέτειαν διά τον άνθρωπον ο ισχυρισμός του ότι κατέχει το προνόμιον της “ανωτέρας λογικής”. Αγωνιζόμενος εναντίον της ισχύος ο άνθρωπος, δεν δύναται να αμυνθή ει μη διά της ισχύος»13.

Όπως χαρακτηριστικά σχολιάζει ο Γιάσπερς:

«παν ό,τι έπραξαν μέχρι σήμερον οι πολιτικοί διά την ειρήνην, δεν υπήρξε ει μη καιροσκοπισμός. Το αποτέλεσμα είναι ότι εις πάσαν περίπτωσιν εδημιούργησαν αναπαύλας, πολυτίμους αναπαύλας, εις τον δρόμον προς την αδιάκοπον δυστυχίαν»14.

V. ΤΡΑΓΙΚΟ ΔΙΛΗΜΜΑ: ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟΣ Ή ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΒΟΜΒΑ;

Με δεδομένο ότι όλες οι προσπάθειες επιβολής παγκόσμιας ειρήνης έχουν αποτύχει παταγωδώς, ο Γιάσπερς θέτει τον αναγνώστη ενώπιον του εξής τραγικού διλήμματος:

«Ίνα μη ο άνθρωπος απολέση την ελευθερίαν του, δεν πρέπει να του αποκρύπτεται ότι εντός του εγγύς μέλλοντος θα αναγκασθή πιθανώς να εκλέξη μεταξύ της υποδουλώσεώς τους εις τον ολοκληρωτισμόν και της πυρηνικής βόμβας. Το δίλημμα της εκλογής μεταξύ του ολοκληρωτισμού και της πυρηνικής βόμβας, δηλαδή μεταξύ της απωλείας της δυνατότητος τού ζειν ζωήν ανταξίαν του ανθρώπου ή πιθανής εξοντώσεως του συνόλου της ανθρωπότητος, θα πρέπει από τούδε να αντιμετωπίζεται. Το να αρνηθή τις την αντιμετώπισιν του διλήμματος, σημαίνει απώλειαν του πνεύματος θυσίας»15.

Στο δίλημμα αυτό επανέρχεται ο Γιάσπερς αρκετές σελίδες παρακάτω, όπου καταγράφει την εξής υπέροχη σκέψη:

«Η εν ελευθερία ειρήνη είναι αρρήκτως συνδεδεμένη με τον κίνδυνον του πολέμου. Ο πόλεμος όμως σημαίνει σήμερον εξαφάνισιν του ανθρωπίνου γένους. Δύναταί τις να διερωτηθή μήπως η ελευθερία δεν αποτελεί άλλο τι ει μη ενδιάμεσον ιστορικήν περίοδον μεταξύ της Προϊστορίας και του τέλους της ανθρωπότητος και μήπως το δίλημμα θα πρέπει να τεθή ως εξής: ή εξαφάνισις πάσης γενικώς ανθρωπίνης ζωής, εξ αυτής ταύτης της υπαιτιότητος του ανθρώπου, ή οριστική εξασφάλισις της ζωής εν μιά υπό ολοκληρωτικήν κυριαρχίαν ειρήνη, εν τη οποία η ανθρωπίνη ύπαρξις, υπό την έννοιαν καθ’ ην έχει συλληφθή κατά τας χιλιετηρίδας της Ιστορίας μας, θα παύση υφισταμένη. Διά την νοημοσύνην και μόνην τα ανωτέρω φαίνονται λογικά. Ουδέποτε όμως ο πόθος του ανθρώπου διά την ελευθερίαν (διά του οποίου και μόνου αισθάνεται εαυτόν “άνθρωπον”), θα αναγνωρίση την λογικήν ενός τοιούτου διλήμματος. Θα προτιμήση οπωσδήποτε την συνδεδεμένην με τον κίνδυνον του πολέμου αστάθειαν και την πιθανότητα εξαφανίσεώς του, διότι τούτο συνάδει με αυτήν ταύτην την ανθρωπίνην ύπαρξιν, εν τη αενάω προς τα εμπρός κινήσει της. Εάν ημέρα τινά προτιμήση την απόλυτον ειρήνην ήτις θα του εξασφαλίζη την εν ενσυνειδήτω δουλεία διαβίωσιν, τούτο θα σημαίνη ότι θα παύση να είναι “άνθρωπος” και θα μεταβληθή εις ανδράποδον, απολαμβάνον υλικής κτηνώδους ζωής αενάως επαναλαμβανομένης και εστερημένης πάσης εννοίας»16.

Στο 3ο κεφάλαιο του Α΄ Τόμου του έργου του ο Γιάσπερς πραγματεύεται διεξοδικά πλέον το φλέγον δίλημμα «υποταγή εις τον ολοκληρωτισμόν ή πυρηνική βόμβα;»17. Εκεί στηλιτεύει την εκδοχή ενός αποτρεπτικού για τον αφανισμό της ανθρωπότητας ολοκληρωτισμού, με τα εξής λόγια:

«Εάν κάποιοι πιστεύουν ότι εις έναν κόσμον οργανωμένον εις στρατόπεδον συγκεντρώσεως αξίζει τον κόπον να ζώμεν, θα πρέπει να παρατηρήσωμεν ότι η εμπιστοσύνη προς τον άνθρωπον δεν δικαιολογείται ει μη καθ’ ο μέτρον υφίσταται δυνατότης τις ασκήσεως των ελευθεριών του. Εις περίπτωσιν πλήρους ολοκληρωτικής κυριαρχίας, η μόνη ζωή (εάν δύναται να θεωρηθή ως τοιαύτη), δεν θα ήτο ουδέ καν η ζωή του ζώου εν τη φύσει. Θα καθίστατο “τεχνητή φρικαλεότης” εν τη οποία ο άνθρωπος, υπό την ανθρωπίνην του ιδιότητα, θα κατεβροχθίζετο από την τεχνικήν “ιντελιγκέντσιαν”»18.

Ο συγγραφέας εκτιμά, πάντως, ότι, αν τελικώς οι λαοί υποκύψουν στην λύση του «σωτήριου ολοκληρωτισμού», αυτή η ανάγκη του σύγχρονου ανθρώπου να ανεχθεί το παν, «ακόμη και τον “απο-ανθρωπισμόν του”, υπό το πέλμα του ολοκληρωτικού κράτους», τούτο θα σχετίζεται με την εξής ελπιδοφόρο προοπτική:

«αφού υποστή απανθρώπους βασάνους, αφού καταντήση απλούν “αντικείμενον”, αφού εκμηδενισθή εσωτερικώς, αφού παραδοθή εις το ψεύδος, θα κατορθώση κάποτε να αποκατασταθή εν τη αξιοπρεπεία του». Εδώ έχει θέση η ακόλουθη ρήση: «Μέχρι του χείλους του τάφου εξακολουθεί να πλανάται η ελπίς».

Μια άνευ όρων παράδοση στον παγκόσμιο ολοκληρωτισμό χάριν της αποφυγής του πυρηνικού ολέθρου θα σήμαινε, βεβαίως, ότι είναι έγκυρη η ακόλουθη πρόταση: «η ζωή αξίζει περισσότερον της ελευθερίας».

Ο Γιάσπερς διερωτάται ευλόγως:

«Η σημερινή κατάστασις θα φέρη τον άνθρωπον μέχρι της βαθυτέρας πτώσεως, μέχρι του σημείου να προδώση την ελευθερίαν του; Και είναι δυνατόν να βλέπη εις τούτο την ολοκλήρωσν της επί της Γης αποστολής του; Ό,τι θα απέμενεν τότε, δεν θα ήτο εκείνο το οποίον αποκαλούμεν σήμερον με την λέξιν “άνθρωπος”. Ή ίσως οφείλομεν να παραδεχθώμεν σήμερον όπως και εις το παρελθόν ότι ο σεβασμός μας δεν πρέπει να στρέφεται προς την ζωήν αυτήν καθ’ εαυτήν, αλλά προς μίαν αξίαν του ονόματος ζωήν, συνυφασμένην με την ανθρωπίνην ελευθερίαν, ήτις και αποτελεί το έσχατον κριτήριον;»19.

Ο Γιάσπερς απαντά:

«Δεν πρέπει να απατώμεθα ως προς την έννοιαν της φράσεως ταύτης. Διακινδύνευσις της ζωής εν τω αγώνι έναντι της βιαιοπραγούσης εναντίον της ανθρωπότητος ολοκληρωτικής ισχύος, αποτελεί όλως διάφορον έννοιαν από εκείνην της επεμβάσεως εις την ζωήν, υπό την ώθησιν της ευγονιστικής παραφροσύνης, της ρασιστικής αυταπάτης ή σφαλμάτων της ιατιρκής. Το σέβας το οποίον εμπνέουν αι ελπίδες και η αξία εκάστης κατ’ ιδίαν ανθρωπίνης ζωής, αποκλείουν πάσαν επέμβασιν εις την ζωήν εκάστου ατόμου λαμβανομένου κεχωρισμένως, με τον ισχυρισμόν ότι το άτομον τούτο είναι ανάξιον διά την ζωήν.

Η έννοια της ζωής την οποίαν ο γεννημένος διά να ζήση ελεύθερος άνθρωπος προσπαθεί να διασώση με κάθε μέσον, είναι κάτι περισσότερον από την κατά φύσιν ζωήν. Επομένως, η ζωή υπό την έννοιαν του “υπάρχειν” πάσα ζωή, ακόμη και η ζωή οιουδήποτε ατόμου, αξίζει να διακινδυνευθή και να θυσιασθή υπέρ μιας αξίας του ονόματος της ζωής»20.

VI. ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ

Στο Β΄ Τόμο του έργου του ο Καρλ Γιάσπερς αναφέρει την ακόλουθη ρήση του Δανού φιλοσόφου και θεολόγου Σαίρεν Κίρκεγκωρ (Søren Kierkegaard):21

«ούτε ο λιμός ούτε αι επιδημίαι ούτε οι πόλεμοι θα επαναδώσουν εις τον άνθρωπον την σοβαρότητάν του. Μόνον όταν αι αιώνιοι τιμωρίαι της κολάσεως θα καταστούν και πάλιν πιστευτή πραγματικότης, ο άνθρωπος θα επανακτήση την έννοιαν του σοβαρού».

Ειδικά, όμως, στην εποχή του 21ου (απατ)αιώνα η τιμωρία της κολάσεως δεν αποτελεί μια τρομακτική προοπτική για τους μαζανθρώπους, αφού ένα πολύ μεγάλο μέρος των λαών, ίσως η κατά Ίψεν λεγόμενη «συμπαγής πλειοψηφία», έχει δολοφονήσει τον Θεό και στην θέση του λατρεύει το χρήμα, την τροφή, το σώμα, την υγεία, το αυτοκίνητο κ.ο.κ.

Επομένως, αν ένα ολοκληρωτικό καθεστώς θελήσει να χειραγωγήσει τον πολίτη, δεν έχει παρά να τον εκβιάσει με την απειλή της απώλειας κάποιων από αυτά τα λατρευτικά του αντικείμενα.

Το 2020 το πείραμα της επιδημίας του κορωνοϊού έδειξε στις αδηφάγες ελίτ τον δρόμο της επιτυχίας. Μετά από έξι χρόνια μπορεί να επαναληφθεί ο αναβαθμισμένος εκβιασμός των λαών μέσω ενός μεγάλου και εξουθενωτικού τ-Ιραν-ικού πολέμου που θα προκαλέσει πρώτα μια εκτεταμένη ενεργειακή και, ακολούθως, μια επισιτιστική κρίση.

Κι έτσι ο Κίρκεγκωρ θα επαληθευθεί, με την διαφορά ότι οι τρεις κρίσιμες έννοιες που εξετάσθηκαν από αυτόν ως αφορμές ανάκτησης σοβαρότητας (λιμός, επιδημίες, πόλεμος) θα πρέπει τώρα να αλλάξουν σειρά: Οι παγκόσμιοι συνωμότες πρώτα έφεραν την επιδημία, μετά τον πόλεμο και στο τέλος θα μας βασανίσουν με τον λιμό.

Το φλέγον ερώτημα που, κατά το γνωστό νεοταξίτικο μοτίβο «πρόβλημα-αντίδραση-λύση» (problem-reaction-solution), πρέπει να διατυπωθεί είναι το εξής: Προκαλώντας οι σατανικές ελίτ το πρόβλημα της πείνας, ποια λύση έχουν σκεφθεί να εφαρμόσουν, ούτως ώστε να υλοποιήσουν το μισάνθρωπο σχέδιό τους;

Μήπως έχουν σκοπό να ταΐζουν τον βρεφοποιημένο-τρομοκρατημένο κόσμο με δελτίο, το οποίο θα πρέπει να είναι ψηφιακής μορφής και να έχει ως βάση τον Προσωπικό Αριθμό; Αντίστοιχο δελτίο, φυσικά, μπορεί να αποφασισθεί και για την παροχή καυσίμων!

Στον Β΄ Τόμο του έργου του ο Γιάσπερς καταγράφει το εξής συμπέρασμα:22

«Πυρηνική βόμβα και ολοκληρωτισμός αποτελούν δύο αποτελεσματικούς τρόπους εξαφανίσεως της ανθρωπίνης υπάρξεως».

Πιθανότερο σενάριο «εξαφανίσεως» των μαζανθρώπων του 21ου (απατ)αιώνα είναι μάλλον η εγκαθίδρυση ενός πολυμορφικού ολοκληρωτισμού: τον βιώσαμε στην πανδημία του κορωνοϊού και ετοιμαζόμαστε να τον ξαναβιώσουμε σε χειρότερη μορφή με πρόσχημα τον τ-Ιραν-ικό πόλεμο.

Ο ολοκληρωτισμός αυτός είναι γνωστότερος με τον όρο «Παγκόσμια Δικτατορία», στην κεφαλή της οποίας αναμένεται να ταυτοποιηθεί ο τύραννος Αντίχριστος, για τον οποίο έχει δικαίωμα να δίνει διαλέξεις –άκουσον, άκουσον– ένας ομοφυλόφιλος δισεκατομμυριούχος, ο Πίτερ Τιλ (Peter Thiel)23, αν όμως τολμήσει να μιλήσει για τον Αντίχριστο οποιοσδήποτε άλλος, είναι σφόδρα πιθανό να κηλιδωθεί ως «συνωμοσιολόγος»!

O tempora, o mores!

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το ανωτέρω κείμενο αποτελεί τροποποιημένη και εμπλουτισμένη εκδοχή του άρθρου που δημοσιεύθηκε στις 7.3.2026 στην εφημερίδα «Ορθόδοξος Τύπος» ως 15ο μάθημα προπαγάνδας με τον τίτλο «Ὁ “μπαμπούλας” τοῦ Γ΄ παγκοσμίου πολέμου»24.

Παραπομπές 
 
1 Βλ. και:
Ο ρεζίλης και η (ανύπαρκτη) ρεζίλιενς: Δεν θα μας Μ(π)ουρλά-νετε!
26 Σεπτεμβρίου 2024
Γράφει ο Κωνσταντίνος Ι. Βαθιώτης
5 Jaspers, ό.π., σελ. 33.
6 Jaspers, ό.π., σελ. 120.
7 Επ’ αυτού πρβλ. Καργάκο, «Ισορροπία του τρόμου»: ζωτικός ή νεκρικός μύθος;, εις: Προβληματισμοί, Ένας διάλογος με τους νέους, Τόμ. Α’, Gutenberg 2005, σελ. 41 επ. Πυρηνικός Αρμαγεδών
1 Μαρ
Επιμελείται και σχολιάζει ο Κωνσταντίνος Ι. Βαθιώτης

πηγή

Δυσάρεστα ευρήματα για την Ελλάδα

Γράφει η Μαρία Νεγρεπόντη Δελιβάνη

Α) Περί οικονομικής ανάπτυξης

Γνωρίζω, εκ πείρας, ότι δεν πρέπει να ανακοινώνονται κάποιες αλήθειες, που αφορούν την πατρίδα μας, και που κρίνονται δυσάρεστες/μη ανακοινώσιμες από τους αρμόδιους. Ιδιαίτερα, δεν πρέπει να αμφισβητείται το αφήγημα περί “ανάπτυξης” και μάλιστα “περίλαμπρης”.

Αλλά, πως να σωπάσουν οι οικονομολόγοι, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και διεθνώς, όταν η αποστολή τους είναι η εμφάνιση και κριτική σημαντικών οικονομικών δεδομένων, και όταν αυτά αποκαλύπτονται από σχετικές έρευνες; Πως να ελπίζεται ότι κάποτε θα αποφασιστεί η λήψη μέτρων, που να καταστήσει πραγματική την οικονομική ανάπτυξη στην Ελλάδα;

Έχουμε, λοιπόν, και λέμε:

  • 2.800.000 Έλληνες στο φάσμα της φτώχειας. Οι μισθοί που δεν αρκούν να καλύψουν πάνω από 18 ημέρες το μήνα τις ανάγκες των νοικοκυριών. Οι ανεπαρκέστατες αυξήσεις τους, που εξαφανίζονται από τον πληθωρισμό της αισχροκέρδειας, πριν ακόμη δοθούν στους δικαιούχους. Οι υπερβολικοί φόροι, που φουσκώνουν τα πρωτογενή πλεονάσματα, τα οποία, σταθερά, κατευθύνονται για αποπληρωμή χρεών, μη ακόμη απαιτητών. Η μεσαία τάξη εξαφανίζεται
    στην Ευρώπη.
  • Ακόμη και η Βουλγαρία είναι καθοδόν να μας ξεπεράσει. Μετά τα φονικά Μνημόνια, κατρακυλήσαμε από την κορυφή των Βαλκανίων, στα έγκατα, και ουδεμία ελπίδα να ανακτήσουμε τη θέση μας, χωρίς εγκάρσιες αλλαγές οικονομικής πολιτικής. Μας έχουν ξεπεράσει τα βαλκανικά κράτη, τα οποία προ Μνημονίων, τα κοιτούσαμε αφ’ υψηλού. Και μας ξεπέρασαν, χρησιμοποιώντας τα “επάρατα” εθνικά τους νομίσματα.
    Εξάλλου, η προσπάθεια περιφερειακής ανάπτυξης, στα χειρότερά της, διαχρονικά, και μάλιστα αναφορικά με τις πιο εθνικά ευαίσθητες περιοχές μας.
  • Και, άραγε, μετά τα παραπάνω, και πολλά άλλα, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως τυχαίο το γεγονός ότι, με βάση τα ευρήματα του World Happiness Report, ο ελληνικός λαός εμφανίζεται ως ο πιο δυστυχισμένος στην Ευρώπη;

Β) Περί δικαιοσύνης και ελευθερίας του Τύπου

Ολοένα συχνότερα σκέφτομαι πόσο καλύτερα θα ήταν για τους αρμόδιους, αν από την αρχή της τραγωδίας στα Τέμπη, αναγνώριζαν τις ευθύνες τους και ζητούσαν συγνώμη, με δάκρυα στα μάτια, αντί να ανοίγουν, σε καθημερινή βάση τον πολιτικό τους τάφο.

Γιατί, αναμφίβολα, αυτά που αποκαλύπτονται στα δικαστήρια που ασχολούνται με το έγκλημα των Τεμπών, όπως ανάμεσα και σε άλλα, τα προχθεσινά στη Λάρισα, είναι, όντως αδιανόητα για ευρωπαϊκή χώρα του 21ου αιώνα, Εκθέτουν, όχι μόνο τη δικαστική εξουσία, αλλά και ολόκληρη τη χώρα, επειδή τα ανέχεται.

Ιδίως, και επειδή οι ανεξέλεγκτες φάσεις του εγκλήματος των Τεμπών, συνυπάρχουν και με σκάνδαλα όπως της παρακολούθησης τηλεφώνων, του ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά και της πρόσφατης εντατικοποίησης των «θεάρεστων» δραστηριοτήτων, εναντίον Ελλήνων πολιτών, της Ομάδας Αλήθειας και των τρολ.

Επιπλέον, σίγουρα, δεν είναι άσχετα, με την κατάσταση στην οποίαν έχει, δυστυχώς, περιέλθει η δικαιοσύνη στον τόπο μας, όπου 7 στους 10 Έλληνες δηλώνουν ότι δεν έχουν εμπιστοσύνη σε αυτήν, και τα επόμενα συνταρακτικά:

Η Ελλάδα, καταλαμβάνει δυστυχώς την τελευταία θέση (27η) στην ΕΕ, για τέταρτη συνεχή χρονιά, στο θέμα της ελευθερίας του Τύπου. Η κατάταξη αυτή ανησυχεί ιδιαίτερα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, για το κράτος δικαίου και την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα.

Και αναφορικά με την παγκόσμια κατάταξη της χώρας, αυτή καταλαμβάνει την 89η θέση, σε σύνολο 180 κρατών και βρίσκεται κάτω από πολλές αναπτυσσόμενες οικονομίες, όπως τη Ζαμπία, την Αλβανία,τη Μογγολία, τη Βολιβία, την Τανζανία, το Κατάρ, το Κόσοβο, τη Βοσνία… και πολλές αφρικανικές χώρες.

πηγή 

Η «Πυραμίδα» της Θήβας και το Μυστικό των Διδύμων

Γράφει ο Γιώργος Βενετσάνος
 
Στην καρδιά της Βοιωτίας, στον λόφο του Αμφείου, βρίσκεται ένα από τα πιο αινιγματικά μνημεία της προϊστορικής Ελλάδας. Αν και σήμερα η εξωτερική του όψη θυμίζει έναν απλό λόφο λόγω της φθοράς του χρόνου, οι ανασκαφές του αρχαιολόγου Θεόδωρου Σπυρόπουλου αποκάλυψαν ένα μνημειώδες ταφικό οικοδόμημα, το οποίο ταυτίζεται με τον τάφο των μυθικών ιδρυτών της Θήβας, του Ζήθου και του Αμφίονος.
 
Ο Μύθος 
 
Οι δίδυμοι γιοι του Δία και της Αντιόπης, γνωστοί ως «Θηβαίοι Διοσκούροι», ενσαρκώνουν τη συμπληρωματικότητα της τέχνης και της δύναμης. Ο Αμφίονας, χαρισματικός μουσικός, μάγευε τις πέτρες με τη λύρα του Ερμή, ενώ ο Ζήθος, ρωμαλέος βοσκός, χρησιμοποιούσε τη φυσική του ρώμη. Μαζί, έχτισαν τα επτάπυλα τείχη της Καδμείας, θεμελιώνοντας την ισχύ της πόλης.
 
Αρχαιολογικά Ευρήματα και Αιγυπτιακές Επιδράσεις
 
Το μνημείο, που χρονολογείται γύρω στο 2700 π.Χ. (Πρωτοελλαδική περίοδος), έχει εντυπωσιακές διαστάσεις: 33 μέτρα ύψος και 40 μέτρα πλάτος. Η έρευνα του Σπυρόπουλου έφερε στο φως μια σκόπιμη βαθμιδωτή λάξευση σε τρία επίπεδα, γεγονός που οδήγησε τον αρχαιολόγο στη θεωρία περί αιγυπτιακής επίδρασης. Η χρήση πλίνθων στην κορυφή και η εσωτερική διαμόρφωση παραπέμπουν σε πυραμιδωτά πρότυπα, ενισχύοντας την άποψη ότι η Θήβα είχε πρώιμες επαφές με τους μεγάλους πολιτισμούς της Ανατολής.
 
Ο «Κρυμμένος» Θησαυρός
 
Το εσωτερικό του τύμβου είναι εξίσου συγκλονιστικό. Ο Σπυρόπουλος περιέγραψε ένα τεράστιο δίκτυο καμαρωτών σηράγγων, με ύψος 5 μέτρων και πλάτος 1,80 μέτρων, που διατρέχουν τον λόφο. Η διαχρονική ιερότητα του χώρου επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι ο λόφος παρέμεινε ανέπαφος από μεταγενέστερες κατασκευαστικές επεμβάσεις μέχρι τα βυζαντινά χρόνια, δείχνοντας τον σεβασμό των γενεών προς τους ηρωοποιημένους νεκρούς του.
 
Αναπαράσταση
Η Ανάγκη για Ανάδειξη
 
Παρά τη μοναδικότητά του, ο τύμβος παραμένει σήμερα σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητος. Η πλήρης ανασκαφή και η μετατροπή του σε επισκέψιμο αρχαιολογικό χώρο αποτελεί επιτακτική ανάγκη. Μια τέτοια πρωτοβουλία από το Υπουργείο Πολιτισμού όχι μόνο θα έφερνε στο φως τις εντυπωσιακές σήραγγες, αλλά θα θα τοποθετούσε την Θήβα στον παγκόσμιο χάρτη των κορυφαίων ιστορικών προορισμών, προσφέροντας σημαντικά πολιτιστικά και οικονομικά οφέλη στην τοπική κοινωνία.

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.