13 Απριλίου 2026

Ενα ιστορικό άρθρο που μυστηριωδώς και αναίτια διαγράφηκε!!!!!!!!!!!

ΣΧΟΛΙΟ: Το άρθρο που περιλαμβανόταν σε αυτήν την ανάρτηση θα το βρείτε να το διαβάσετε ΕΔΩ. Η Google μετά από συνεχείς διαγραφές που ξεκίνησαν λίγες ώρες μετά την ανάρτηση στις 8/2/2026 και κράτησαν μέχρι και σήμερα 13/2/2026, δεν μας επέτρεψε να αναρτήσουμε ούτε καν την πρώτη παράγραφο.... και στο τέλος αν και είχε απομείνει από την αρχική μόνο ο τίτλος κι αυτός παραλλαγμένος, αναγκαστήκαμε να τον αλλάξουμε κι αυτόν αφού και πάλι μας την διέγραψε..... (δεν δέχθηκε ούτε καν δύο τρείς λέξεις από τον τίτλο!!!!!!!) Ακόμα και τότε όμως, δηλαδή αφού διαγράψαμε ολόκληρο το άρθρο και αλλάξαμε τελείως τον τίτλο, σε μια πρωτοφανή και απίστευτη κίνηση η Google δεν επέτρεψε την συγκεκριμένη ανάρτηση και την διέγραψε και σήμερα για μία ακόμα φορά. 
 
Ετσι οριστικά αποφασίσαμε σήμερα 13/4/2026 σχεδόν δύο μήνες μετά, να την διαγράψουμε οριστικά και αμετάκλητα από την ημερομηνία εκείνη και να κάνουμε μια ξεχωριστή ανάρτηση/καταγγελία.
 
Χωρίς να καταλαβαίνουμε το γιατί, ένα ιστορικό άρθρο όπως αυτό που θα διαβάσετε αν πατήσετε τους σχετικούς συνδέσμους, η Google το λογόκρινε και το κατάργησε. Ετσι επιλέξαμε να το διαγράψουμε ολόκληρο (γιατί για πρώτη φορά δεν μας επέτρεψε να αναρτήσουμε, ούτε απλά την πρώτη παράγραφο, αλλά ούτε καν και τον τίτλο!!!!!!) παρά το ότι δεν μας δόθηκε καμία λογική εξήγηση.
Αν κάποιος από τους αναγνώστες μας μπορεί να εξηγήσει αυτήν την φασιστική συμπεριφορά λογοκρισίας της Google, ας γράψει κάποιο σχετικό σχόλιο.
 
Σας μεταφέρουμε απλά απόσπασμα της αιτιολόγησης της Google για την κατάργηση της ανάρτησής μας, για να αντιληφθείτε με τι έχουμε να κάνουμε....

Όπως ίσως γνωρίζετε, οι Οδηγίες κοινότητας (https://blogger.com/go/contentpolicy) περιγράφουν τα όρια όσων επιτρέπουμε και όσων δεν επιτρέπουμε στο Blogger. Η ανάρτησή σας με τίτλο "Η εξαφάνιση των Πετσενέγκων Τούρκων και ο θρυλικός Αυτοκράτορας Αλέξιος Α’ Κομνηνός" επισημάνθηκε σε εμάς για έλεγχο. Διαπιστώσαμε ότι παραβαίνει τις οδηγίες μας και καταργήσαμε τη δημοσίευση του URL https://koukfamily.blogspot.com, καθιστώντας το μη διαθέσιμο στους αναγνώστες του ιστολογίου.
Γιατί καταργήθηκε η δημοσίευση της ανάρτησης ιστολογίου σας;
Το περιεχόμενό σας αξιολογήθηκε σύμφωνα με την Πολιτική για το ανεπιθύμητο περιεχόμενο. Επισκεφτείτε τη σελίδα Οδηγίες κοινότητας από τον σύνδεσμο που θα βρείτε σε αυτό το μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, για να μάθετε περισσότερα.
Αν θέλετε να δημοσιεύσετε ξανά την ανάρτηση, ενημερώστε το περιεχόμενο, ώστε να συμμορφώνεται με τις Οδηγίες κοινότητας του Blogger.

ΥΓ. Αν εσείς καταλάβατε τι το ανεπιθύμητο έχει μια απλή ιστορική ανάρτηση μπορείτε να μας το γράψετε στα σχόλια.... Το ίδιο ισχύει και σε περίπτωση που κάποιος εκεί στην Google μπορεί να μας στείλει έστω μια ενημέρωση για τον λόγο που διαγράφηκε αυτή η ανάρτηση!!!!

πηγή

Η Πολιτειακή Εξέλιξη του Ελληνισμού

Πρόταση για την Λειτουργία Λαϊκών Εκκλησιαστικών Συμβουλίων προς Αναγέννηση της Δημοκρατίας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ


Ήδη από την εποχή του Σόλωνος η «Πόλις» συγκροτήθηκε με βάση την αρχή της καθολικής  πολιτικής αρμοδιότητας του πολιτειακού μορφώματος που καθόριζε τον τρόπο λειτουργίας της. Τούτο σημαίνει ότι όλες οι υποθέσεις που έχουν συνολική κοινωνική αναφορά ανήκουν στην αρμοδιότητα του κυρίου πολιτειακού σώματος δηλαδή στην «Εκκλησία του Δήμου» (με έντονους χαρακτήρες ως πρωταρχική έννοια). Ένα από τα μείζονα θέματα, που υπήχθησαν εξαρχής και συνέχισαν να ανήκουν μέχρι το τέλος λειτουργίας του ελληνικού ανθρωποκεντρικού συστήματος  της κοινωνίας  στην καθολική αρμοδιότητα της πολιτικής, είναι η θρησκεία. Στο περιβάλλον του ελληνικού κοσμοσυστήματος η ιδέα μιας αυτόνομης θέσμησης του  θρησκευτικού ζητήματος ουδέποτε ευδοκίμησε, ακριβώς λόγω της ανθρωποκεντρικής του ιδιοσυστασίας.

Με την εμφάνιση και άνοδο του Χριστιανισμού συγκροτήθηκε ένα νέο θεσμικό υποκείμενο η «εκκλησία των πιστών»  (με πλάγιο, μικρό, απλό ε, ως υποκείμενο στον Δήμο)  το οποίο εκ της φύσεως του έχει δεσποτική ιδιοσυστασία. Στο μέτρο όμως που ο Χριστιανισμός μετεξελίχθηκε σε εσωτερική υπόθεση του ελληνικού κοσμοσυστήματος, το θεσμικό του υποκείμενο, η εκκλησία των πιστών, κλήθηκε να προσαρμοστεί στις πραγματικότητες του ελληνικού κοσμοσυστήματος. Τούτο εξηγεί γιατί στον ελληνικό χώρο η εκκλησία (ως δωδεκάθεο ή ως χριστιανισμός ουδέποτε εξελίχθηκε σε ιερατείο με δεσποτικά χαρακτηριστικά. Υπό αυτές τις συνθήκες η ελληνική εκδοχή του Χριστιανισμού η εκκλησία των πιστών εναρμονίστηκε πλήρως  με το ελληνικό ανθρωποκεντρικό κεκτημένο της δημοκρατικής πόλης δίδοντας στην Εκκλησία του Δήμου έναν τρόπο ζωής χωρίς να την μετατρέπει σε ένα σύστημα κοσμικής αναφοράς με πρόσημο την θρησκεία, «θεοκρατικό» όπως θα λέγαμε σήμερα. Το ελληνικό κατεστημένο θα συνεχίσει να προσλαμβάνει την νέα θρησκεία  ως πολιτισμική παράμετρο του εν γένει βίου, ως κουλτούρα, παρά την Δεσποτική φύση του χριστιανικού Θεού επί των ανθρώπων που κατέχει ως δημιουργός του παντός. Αυτό είναι σε απόλυτη αρμονία με την υπόδειξη του Ιησού Χριστού όταν είπε «Δώτε τα του Καίσαρος τω Καίσαρι και τα του Θεού τω Θεώ» (Ματθ. 22: 15-22) όπου Καίσαρ εννοείται ή εξουσία που για τον Ελληνισμό αντιστοιχεί με την Εκκλησία του Δήμου.


ΒΥΖΑΝΤΙΟ και ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ


Η σχέση της εκκλησίας των πιστών με την εξουσία διαμορφώθηκε επί Βυζαντίου το οποίο συγκροτούσε μία σταθερά που αναγόταν στην προγενέστερη ελληνιστική περίοδο που θεωρείται μετεξέλιξη που ανθρωποκεντρικού συστήματος της πόλης σε οικουμενικό κοσμοσύστημα όπου η κάθε πόλις διατηρούσε την αυτονομία της. Η μητροπολιτική πολιτεία, Κωνσταντινούπολις, διαχειριζόταν τις ίδιες υποθέσεις και τα ζητήματα που άπτονταν του συνόλου της κοσμοπολιτείας ενώ καθεκάστη πόλις διατηρούσε το ουσιώδες των αρμοδιοτήτων που είχε προηγουμένως και ως κράτος με επιπλέον τις υποχρεώσεις έναντι της κοσμοπολιτείας που απορρέουν από την αναγκαία κοινή δημοσιονομική πολιτική, Γεώργιος Κοντογιώργης, “Γνώση και Μέθοδος” (Εκδ. Αρμός). Όταν το Βυζάντιο υποτάχθηκε στην Τουρκοκρατία η μητροπολιτική πολιτεία διοικείτο υπό την αυθαιρεσία του κατακτητή αλλά οι κοινότητες διατήρησαν ένα μέρος της αυτοδιοίκησης τους. Η Εκκλησία του Δήμου ως θεσμός έχασε την κρατοκεντρική εξουσία της και περιορίστηκε σε μία εταιρική ή συμπολιτειακή σχέση, αλλά διατηρήθηκε εν πολλοίς η εκκλησία των πιστών χάριν της οποίας δεν χάθηκε η εθνική συνείδηση των σκλαβωμένων Ελλήνων και στην συνείδηση του λαού υποκατέστησε την έννοια της Εκκλησίας του Δήμου.


ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ


Η ελληνική εθνεγερσία συνέπεσε με την αναγέννηση της Δύσης και την μετάβαση της από την Δεσποτεία στον πρώιμο ανθρωποκεντρισμό με την ίδρυση του έθνους κράτους που διατήρησε στοιχεία δεσποτικής διοίκησης με τον πολίτη να απολαμβάνει ατομικά δικαιώματα αλλά όχι πολιτική ελευθερία. Ο λαός θεωρείται α-πολιτικός χωρίς θεσμική συμμετοχή στην διοίκηση του κράτους και ο πολίτης θεωρείται πλέον υπήκοος και όχι ενεργός μέτοχος  του κράτους.

Σε αντίθεση με την Δύση  ο Ελληνισμός δεν δημιουργήθηκε σαν έθνος με την επανάσταση και την ίδρυση του ελληνικού κράτους διότι είχε εθνική συνείδηση από την Κρητομυκηναϊκή εποχή, λόγω της κοινής του καταγωγής, της κοινής γλώσσας, του κοινού τρόπου και πίστης, που διατήρησε και επί Τουρκοκρατίας. Η επανάσταση δεν είχε στόχο την κοινωνική εξέλιξη από τον Δεσποτισμό στον ανθρωποκεντρικό σύστημα της Δημοκρατίας διότι αυτό το κοινωνικό στάδιο εξέλιξης το είχε ήδη μεταβεί επί Σόλωνος, όπως αναφέρθηκε στην αρχή. Ο στόχος ήταν αφενός, η απελευθέρωση από τον κατακτητή και αφετέρου, η απόκτηση της ανεξαρτησίας του Ελληνισμού, όπως ονειρεύτηκαν ο Ρήγας, οι Αγωνιστές και ο Καποδίστριας. Παρά την επιτυχία της απελευθέρωσης από τους Τούρκους στο θέμα της πολιτικής και οικονομικής ανεξαρτησίας η επανάσταση ναυάγησε ολοκληρωτικά. 

Εάν επικρατούσε η άποψη του Καποδίστρια, την οποία διατύπωσε στο υπόμνημα του προς τους αγωνιστές τον Σεπτέμβριο 1822, Ιακωβάκης Ρίζος Νερουλός και Ιωάννης  Καποδίστριας “Ιστορία της Νεότερης Ελλάδας” (Εκδ, Αρμός 2024), ο Ελληνισμός θα είχε καταφανώς καλύτερη τύχη τόσο στο πεδίο της εθνικής εδαφικής και αυτεξουσιαστικής ολοκλήρωσης όσο και στην  πολιτειακή του συγκρότηση. Δυστυχώς επικράτησε ο συνασπισμός Μαυροκορδάτου και κοτζαμπάσηδων, που έλεγε ότι εάν δεν αποδεχθούμε τις Δυνάμεις της Ευρώπης (απολυταρχία) θα επανέλθει το καθεστώς της Τουρκοκρατίας. Ατυχώς στον συνασπισμό αυτό προσχώρησε και ο Κοραής για να πλήξη τον Κυβερνήτη. Αυτή η επιλογή απέληξε αναπόφευκτά στην ήττα της επανάστασης για ανεξαρτησία και την παράδοση της χώρας στην Αγγλική «προστασία», στην απολυταρχία και σε ένα κράτος μη βιώσιμο, σε προφανή αναντιστοιχία  με τον ανθρωποκεντρικό Ελληνισμό, με σκοπό την αποδόμηση του ώστε να συναρμοστεί στα μέτρα τους (Γεώργιος Κοντογιώργης, Γνώση και Μέθοδος, Αρμός). 


ΒΑΥΑΡΟΚΡΑΤΙΑ


Με διάταγμα των Βαυαρών, που υπέγραψε ο Μαυροκορδάτος, απαγορεύτηκαν  οι συναθροίσεις του λαού για την εξέταση κοινοτικών προβλημάτων και την λήψη αποφάσεων, που διατηρούντο ενεργές ακόμη και επί Τουρκοκρατίας, με αποτέλεσμα  οι πολίτες να πάψουν στην ουσία να ενεργούν σαν μέτοχοι στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Με την ίδρυση του νεοελληνικού Κράτους στα ευρωπαϊκά πρότυπα, την συνταγματική κατοχύρωση του κοινοβουλευτισμού και την εκλογή αντιπροσώπων από κομματικές λίστες, άρχισε να διασπάται η εθνική συνοχή που στις ημέρες μας έχει χαλαρώσει ακόμη περισσότερο με την ανεξέλεγκτη είσοδο ετερότροπων μεταναστών που δεν υπόκεινται σε κανόνες προσαρμογής.

Το μόνο τμήμα του ελληνικού πληθυσμού που έχει ακόμη εθνική συνοχή και ανθρωποκεντρική συνείδηση είναι η εκκλησία των πιστών, που αν και αποτελεί την πλειοψηφία του λαού όχι μόνο δεν είναι πολιτειακά θεσμοθετημένο αλλά ούτε καν έχει την υποψία ότι αποτελεί το μικρό φύραμα που θα κάνει όλο το ζυμάρι να φουσκώσει (Κορινθίους Α 5:6-7).

Η εκκλησία των πιστών  αποτελείται από δύο κατηγορίες συμμετεχόντων: α) το ιερατείο που έχει δεσποτική δομή με Δεσπότη τον Χριστό και δια της χειροτονίας αποτελεί συνέχεια των Αποστόλων με κύριο έργο την διάδοση της πνευματικής διδασκαλίας προς κατάκτηση της μέλλουσας ζωής και β) τους λαϊκούς που βιώνουν την καθημερινότητα και από τν Αποστολική εποχή  έχουν την εντολή να εκλέγουν δικούς τους εκπροσώπους για να φροντίζουν τις ανάγκες των πιστών στον παρόντα κόσμο με δίκαιο τρόπο σύμφωνα με την πνευματική διδασκαλία του ευαγγελίου. (Πράξεις 6:1-6). 

Με την ίδρυση του ελληνικού Κράτους σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα η εκκλησία των πιστών οργανώθηκε αντιστοίχως με το ιερατείο να συμμετέχει στην πολιτεία ως εταίρος του κράτους και τους πιστούς να αποτελούν ένα αυστηρά α-πολιτικό σύνολο που επικυρώνει της αποφάσεις του ιερατείου. Ο λαός των πιστών αν και έχει ορθόδοξη συνοχή παύει να έχει θεσμικό ρόλο στην εκκλησία των πιστών, πολύ δε περισσότερο στο κράτος στο οποίο υποκαθίσταται από το ιερατείο που είναι δομημένο σε δεσποτική κοσμική οργάνωση στα πρότυπα της δυτικής Εκκλησίας στον βαθμό που οι εχθροί της Ορθοδοξίας να την κατηγορούν για πράξεις της Παπικής Εκκλησίας.


ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΠΟΧΗ


Σήμερα η Εκκλησία  του Δήμου  έχει αντικατασταθεί από το κοινοβούλιο και ο λαός εκλέγει τους αντιπροσώπους του όχι από κοινή λίστα ανά περιφέρεια αλλά από κομματικές λίστες που ορίζει ο εκάστοτε κομματικός αρχηγός με το επιτελείο του με κριτήριο το κομματικό συμφέρον και πρόφαση μία κάποια κομματική ιδεολογία που όταν καταπατάται ο λαός δεν έχει δικαίωμα να ανακαλέσει τους εκπροσώπους του. Παραδείγματα, η προδοσία της Κύπρου, η υπογραφή των μνημονίων και το σκίσιμο τους, η προδοσία του ονόματος της Μακεδονίας, η καταπάτηση του Συντάγματος με την διαστροφή των δημοψηφισμάτων, η χειραγώγηση της Δικαιοσύνης και η επιλογή της πλευράς της ιστορίας από την εκάστοτε κυβέρνηση  εν αγνοία του λαού που στο τέλος καλείται να πληρώσει τα σπασμένα. Η έλλειψη εθνικής συνείδησης και η διάσπαση της από τις «ιδεολογικές» διαφορές των κομμάτων είναι εμφανής από το γεγονός ότι όταν η εκάστοτε κυβέρνηση δεν υπερασπίζεται το εθνικό συμφέρον τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν συνεργάζονται να την απο-νομιμοποιήσουν αλλά ενεργούν με βάση τον στόχο του καθενός που είναι η δική του εγκατάσταση ή το μερίδιο του στην εναλλαγή εξουσίας, την οποία έχουν το θράσος να αποκαλούν ‘αλλαγή πολιτεύματος’.

Όπως έλεγε και ο Σαίξπηρ, " Η αστοχία, αγαπητέ Μπρούτε, δεν είναι στα άστρα, αλλά μέσα μας, που είμαστε υποτακτικοί.” (Ακμή 1, σκηνή 2, Ιούλιος Καίσαρας).  Χρειάζεται επομένως να υπάρχει μία γενική αντίληψη της αστοχίας, κακού στις μορφές που αυτό εκδηλώνεται και αναγνώρισης της προσωπικής ευθύνης αυτών που το διαπράττουν. Την αποφυγή του κακού συνιστά η διδασκαλία της Ορθοδοξίας ως τρόπο συμβίωσης και συμπεριφοράς των ανθρώπων, που  ανάγεται στην δημιουργία του Κόσμου και την αρμονική λειτουργία του. Αυτή η αντίληψη θα έπρεπε να καλλιεργείται με την παιδεία που δυστυχώς σήμερα καθοδηγείται από την εξουσία που την περιορίζει μόνο σε τρόπο επιστημονικής κατάρτισης και τρόπο σκέψης προς ίδιον όφελος που εάν δεν συνοδεύεται από ήθος και ανθρωπιά συνιστά πονηρία.


ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ


Στην σημερινή πολιτεία υπάρχει ανάγκη να συμμετέχουν ενεργά στην πολιτική ζωή άνθρωποι με ήθος και αντίληψη του τρόπου καταπολέμησης του κακού προς βελτίωση της παρούσης ζωής. Η διδασκαλία αυτή γίνεται και σήμερα στις Ορθόδοξες Εκκλησίες από το ιερατείο και τους κληρικούς από άμβωνος αλλά, μετά το πέρας της εκκλησιαστικής συνάθροισης οι πιστοί δεν έχουν ευκαιρία να συζητήσουν τα τρέχοντα κοινωνικά προβλήματα και να  αποφασίσουν τρόπους επίλυσης τους με βάση την διδασκαλία του Ευαγγελίου. Πολλοί δεν γνωρίζονται καν μεταξύ τους, περιορίζονται σε έναν τυπικό χαιρετισμό και φεύγουν μόνοι να αντιμετωπίσουν το θηρίο της εξουσίας υπό την επίρροια της  προπαγάνδας και του κοσμικού, εγωκεντρικού, ανταγωνιστικού και καταναλωτικού φρονήματος. 

Πολλοί, ιδίως νέοι,  αποθαρρύνονται από την μη ενεργό συμμετοχή στα κοινωνικά θέματα και δεν πηγαίνουν στην θεία λειτουργία παρά την  χριστιανική τους πίστη. Οι περισσότεροι που συμμετέχουν είναι υπερήλικες, λίγοι άνδρες, περισσότερες γυναίκες και μερικά νέα ζευγάρια με μικρά παιδιά που έρχονται να τα κοινωνήσουν. Αν και κατά την διάρκεια της θείας λειτουργίας το κύριο θέμα των λειτουργούντων είναι η δοξολογία προς τον Θεό και η παράκληση για την κατάκτηση της Βασιλείας των ουρανών, οι περισσότεροι πιστοί προσεύχονται για τα δικά τους επίγεια προβλήματα που όμως δεν έχουν την ευκαιρία να τα συζητήσουν με τους συνανθρώπους τους παρά το γεγονός ότι τα περισσότερα είναι κοινά και προτρέπονται να τα πουν στην εξομολόγηση περιοριζόμενοι στα κυρίως προσωπικά. 

Αυτό δεν βοηθάει στην κοινωνική επαφή και συναναστροφή των πιστών για την συζήτηση και επεξεργασία κοινών προβλημάτων με την προοπτική επίλυσης των. Οι Χριστιανοί δεν έχουν μάθει, ή, έχουν αποθαρρυνθεί να συζητούν  για κοινωνικά θέματα στο εκκλησιαστικό περιβάλλον και να διαμορφώσουν την κοινή τους γνώμη σε αντίθεση με τις άλλες κομματικές, πολιτικές ή πολιτιστικές ομάδες που έχουν περισσότερες ευκαιρίες. 

Όλες σχεδόν οι ενορίες έχουν και ένα πνευματικό κέντρο όπου πολλοί συχνάζουν για καφέ μετά την λειτουργία και επικοινωνούν συνήθως με την παρέα τους και μερικές φορές γίνεται κήρυγμα από τον ιερέα ή κάποιον προσκεκλημένο αλλά πάντα με θεολογικό ή επιστημονικό περιεχόμενο όχι όμως πολιτικό, κοινωνικό που αφορά θέματα λειτουργίας του κράτους ή της τοπικής κοινωνίας. Όσες φορές το επιχειρήσαμε βρήκαμε αντίδραση από το ιερατείο αλλά και από πολλούς εκ των πιστών που έκριναν  τους άλλους με κομματικά κριτήρια που δεν τα εξέφρασαν την ώρα της συζήτησης αλλά τα μετέφεραν συνωμοτικά στον ιερέα ή τον οικείο Δεσπότη ο οποίος απαγόρευσε τις κοινωνικές συζητήσεις στο πνευματικό κέντρο. 


Η ΠΡΟΤΑΣΗ


Αυτήν την ιστορική στιγμή η Ελλάδα ευρίσκεται σε τροχιά παρακμής όχι μόνο λόγω οικονομικής και γεωστρατηγικής επιτήρησης, προτεκτοράτο  ξένων δυνάμεων, αλλά και λόγω ηθικής και πολιτισμικής παρακμής  ενώ, από πολιτική άποψη το κράτος δεν λειτουργεί πλέον σαν Δημοκρατία αλλά από ιδρύσεως του, το 1931, έχει οπισθοδρομήσει αρχικά ως Μοναρχία και στη συνέχεια σε εκλόγιμη Μοναρχία με τον λαό στο περιθώριο υπό την επιρροή και αυθαιρεσία του διχαστικού, κομματικού, πελατειακού συστήματος.  

Αποτελεί εθνικό καθήκον, άνθρωποι με κοινή κοσμοσυστημική αντίληψη και χριστιανικές αρχές, να ενεργοποιηθούν και να εκφραστούν πολιτικά. Η πρόταση προς τους πιστούς αλλά και το ιερατείο είναι να δημιουργηθούν και να ενεργοποιηθούν λαϊκά εκκλησιαστικά συμβούλια σε κάθε ενορία όπου οι πιστοί θα συνέρχονται στο πνευματικό κέντρο μετά την θεία λειτουργία, θα εκλέγουν μεταξύ τους ανθρώπους με πνεύμα και σοφία για την διοργάνωση και την φροντίδα λειτουργίας των λαϊκών συμβουλίων, ενώ το ιερατείο θα συνεχίσει τον ρόλο του ως πνευματικός καθοδηγητής των πιστών για την κατάκτηση της επουράνιας Βασιλείας και του τρόπου  συμπεριφοράς προς του άλλους  στην παρούσα ζωή χωρίς να αναμιγνύεται στην λειτουργία των εκκλησιαστικών συμβουλίων που τα μέλη τους θα έχουν αυτονομία και θα υπόκεινται στις αρχές της ισότητας και της Δημοκρατίας. Αυτή η κοινωνική εξέλιξη θα φέρει πιο κοντά τους πιστούς που έχουν κοινή καταγωγή, γλώσσα, πίστη και εθνική συνείδηση και θα οδηγήσει την ελληνική κοινωνία στην απαιτούμενη πνευματική ωρίμανση για την αναγέννηση του ανθρωποκεντρικού πολιτικού συστήματος που κατείχε και στην Τουρκοκρατία, αλλά το στερήθηκε με την ίδρυση του κράτους υπό τα πρότυπα των δυτικών κοινωνιών  που μόλις είχαν εξέλθει από τον φεουδαλισμό στον πρώιμο ανθρωποκεντρισμό και είχαν δεσποτικά κατάλοιπα στην οργάνωση τους. Η αποχή του ιερατείου από οργανικές θέσεις στα  εκκλησιαστικά συμβούλια θα αποθαρρύνει τον χαρακτηρισμό τους ως θεοκρατικά ως συνηθίζουν να λένε οι εχθροί του Χριστιανισμού.

 Ο Κορνήλιος Καστοριάδης σε μία διάλεξη που έδωσε στην Αλεξανδρούπολη το 1993 "Γι’ αυτά δεν θα μιλήσω" (εκδ. Ψυχογιός) λέει:  "Ακόμα κι αν υποθέσουμε ότι μια δημοκρατία τέλεια, ολοκληρωμένη κ.λπ. μας πέφτει από τον ουρανό, είναι σίγουρο ότι δεν θα μπορέσει να επιζήσει περισσότερο από μερικά χρόνια, αν δεν δημιουργήσει τα άτομα που της αντιστοιχούν και που είναι, πρώτα και πάνω απ’ όλα, ικανά να την κάνουν να λειτουργήσει και να την αναπαραγάγουν."

Όπως ειπώθηκε ανωτέρω, τέτοια  άτομα δεν δημιουργεί το παρόν πολιτικό κατεστημένο ούτε το εκπαιδευτικό σύστημα που αυτό ούτως ή άλλως καθορίζει. Τέτοια άτομα δημιουργεί η χριστιανική διδασκαλία  με τον κοσμογονικό  τρόπο ζωής και συμπεριφοράς, τον μόνο που εναρμονίζεται με τους κανόνες ελευθερίας και ευημερίας  που καθορίστηκαν με την Δημιουργία του κόσμου.  Επειδή ο λαός της εκκλησίας των πιστών  δεν είναι προετοιμασμένος, ή, είναι μεθοδικά αποθαρρυμένος  να ενεργεί ως μέτοχος του κράτους,  ιδιότητα που την έχει οικειοποιηθεί το ιερατείο, καλούμε  την Εκκλησία του Χριστού, πιστούς και ιερατείο να ενεργοποιήσουν  τα λαϊκά συμβούλια σε κάθε ενορία ώστε μέσα από αυτά οι πιστοί να μάθουν να ενεργούν σαν κοινωνικό σώμα που θα αναδείξει τους ανθρώπους που θα δημιουργήσουν και θα συντηρήσουν τον θεσμό της Δημοκρατίας που αν και ο Ελληνισμός είχε κατακτήσει χιλιάδες χρόνια πριν, κακή τη τύχη αλλά και από συναίνεση του προς το κακό, τον έχασε καθοδόν . 


ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ


Papadopoulos A. P. (Tom) 

Dr. Senior Research Scientist and Professor

Windsor, Ontario

Ανδρεάτος Αντώνιος                                         

Καθηγητής Σχολής Ικάρων

Αντωνίου Κυριάκος

Ε.ΔΙ.Π. Τμήματος Χημείας 

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Βήττας Χάρης 

Συνταξιούχος

Γιαννόπουλος Χρ. Παναγιώτης

Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών

Γκατζούλη Νίνα                                              

Συνταξιούχος Καθηγήτρια, University of New Hampshire 

Μπαλτατζης   Παναγιωτης 

Ιατρός, Βαλτιμορη ΗΠΑ 

Πελίδου Συγκλητή-Ερριέττα                   

πρώην Καθ. Νευρολογίας, Παν. Ιωαννίνων

Σκεντέρη Δέσποινα                         

Συντάκτης, Δημοσιογράφος, Επιχειρηματίας 

Σταμπολιάδης Ηλίας

Μηχανικός Μεταλλείων, Μεταλλουργός 

πρώην Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης


Χαλκίδα 

Σαρακοστή 2026

Πολλαπλά ραπίσματα στους αρνητές της θαυματουργικής καθόδου του Αγίου Φωτός

Παρουσιάζει και σχολιάζει ο Κωνσταντίνος Ι. Βαθιώτης

Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Κάθε Μεγάλο Σάββατο κάποιοι ολιγόπιστοι μπαίνουν στον πειρασμό να αμφισβητήσουν την γνησιότητα της θαυματουργικής αφής του Αγίου Φωτός στον Πανάγιο Τάφο, παρασυρόμενοι από σκληροπυρηνικά άθεες «κακές γλώσσες», που πολλάκις έχουν αρνηθεί, μετ’ επιτάσεως και βλασφήμου ειρωνείας, το συγκεκριμένο μέγιστο θαύμα.

Μία εξ αυτών, ο συνήθης ύποπτος, αχάριστος και, ενδεχομένως, έμπλεος δαιμονίων Πέτρος Τατσόπουλος, υποστηρίζει ότι «με τσακμάκι ανάβουν το Άγιο Φως στα Ιεροσόλυμα».

H θεωρία του ανάποδου κόσμου επικυρώνεται πανηγυρικά από την στάση του Πέτρου Τατσόπουλου:

Να αρνείται το θαύμα εκείνος που το 2019 σώθηκε από θαύμα1.

Εκτός κι αν ο κ. Τατσόπουλος πιστεύει ότι τον έσωσε ο διάβολος!

«Θαυμάστε» τον εδώ:

Στον ίδιο ανάποδο κόσμο ανήκουν φωνές που θεωρούν ότι είναι «σκοταδιστές» όσοι πιστεύουν στο μέγιστο θαύμα της καθόδου του Αγίου Φωτός!2

Αλλά τι πρέπει να σκεφθεί κανείς και για τους δικαστές του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών που τον Μάρτιο του 20243 αποφάνθηκαν ότι στην περίπτωση της αφής του Αγίου Φωτός «δεν υφίσταται θαύμα», αλλά Αυτό «ανάβει με τον ίδιο τρόπο που ανάβει σε κάθε ναό, ήτοι με σπίρτα ή αναπτήρα», δικαιώνοντας τον αρνητή του θαύματος Δημήτρη Αλικάκο, ο οποίος το 2019 είχε εκδώσει το βιβλίο «Λύτρωση – Περί του Αγίου Φωτός»4.


Ενόψει τέτοιων δυσθεώρητων βλασφημιών, αξίζει κάθε ενδιαφερόμενος για την εύρεση της αλήθειας αναγνώστης να μελετήσει το βιβλίο του Χάρη Σκαρλακίδη «Άγιον Φως. Το θαύμα της καθόδου του Φωτός της Αναστάσεως στον Τάφο του Χριστού. 85 ιστορικές μαρτυρίες [4ος-16ος αι.]» (εκδ. Ελαία, 2021)5.

ΙΙ. ΠΡΩΤΑ ΒΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΘΑΥΜΑΤΟΣ
 
Ήδη από τις πρώτες σελίδες του βιβλίου του, ο συγγραφέας αναφέρει ότι:

«Το πρώτο ιστορικό πρόσωπο που βίωσε το θαύμα της καθόδου του Αγίου Φωτός ήταν ο άγιος Γρηγόριος ο Φωτιστής, περί το έτος 330. Τρεις αιώνες αργότερα, μετά την καταστροφή του Ναού της Αναστάσεως από τους Πέρσες το έτος 614, έχουμε την πρώτη σαφή ιστορική καταγραφή περί του ουρανίου φωτός που κατέρχεται στον Πανάγιο Τάφο. Την εποχή εκείνη δεν υπήρχε ακόμη η ειδική τελετή. Το άγιο Φως εμφανιζόταν μόνο του, χωρίς να διαβάζεται κάποια ειδική προσευχή από τον Έλληνα πατριάρχη. Η τελετή του αγίου Φωτός άρχισε να δημιουργείται περίπου ενάμιση αιώνα αργότερα, μάλλον στα τέλη του 8ου αιώνα, όπως φανερώνει το Pontifical (Αρχιερατικόν) του Πουατιέ (περ. 800 μ.Χ.)» (σελ. 13).

ΙΙΙ. ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΤΕΚΜΗΡΙΑ ΤΟΥ ΘΑΥΜΑΤΟΣ

Για όποιον ρέπει προς την θεοποίηση της επιστήμης, μέσω της οποίας υποτίθεται ότι θα πρέπει υποχρεωτικά να διέλθει η επικύρωση του θαύματος, ιδιαίτερη αξία έχουν:

«τρεις προσπάθειες επιστημονικής προσέγγισης του όλου ζητήματος. Οι μετρήσεις του φάσματος της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας που πραγματοποιήθηκαν γύρω από τον Τάφο του Χριστού από τον Αναπληρωτή Καθηγητή Φυσικής Αντρέι Βολκόφ, η μέτρηση της θερμοκρασίας της φλόγας του αγίου Φωτός που έγινε από τον Ρώσο ιερέα και βιολόγο π. Γεννάδιο Ζάριτσε, και οι θερμικές μετρήσεις (με 12 πειράματα) που έγιναν από τον Ιταλό καθηγητή Giulio Fanti, είναι εξόχως αποκαλυπτικές για τη φύση του αγίου Φωτός και παρατίθενται σε τρία ειδικά κεφάλαια στο μέσο περίπου του βιβλίου» (σελ. 12).

Α. ΠΕΙΡΑΜΑ ΒΟΛΚΟΦ

Για το πείραμα του Βολκόφ, που έλαβε χώρα μέσα στον Πανάγιο Τάφο κατά την τελετή της αφής του Αγίου Φωτός το Πάσχα του 2008, ο συγγραφέας περιγράφει πώς ο Ρώσος φυσικός εισήλθε στον Ναό της Αναστάσεως μαζί με το βασικό όργανο που χρησιμοποίησε για τις μετρήσεις του, δηλ. ένα ψηφιακό παλμοσκόπιο, συνδεδεμένο με ένα laptop που ήταν εφοδιασμένο με το κατάλληλο λειτουργικό πρόγραμμα:

«Βρισκόταν σε απόσταση περίπου 15 μέτρων από τον Πανάγιο Τάφο και η βασική προτεραιότητά του ήταν να καταγράψει το φάσμα της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας σε συγκεκριμένες συχνότητες» (σελ. 118 επ.).

Τα αποτελέσματα των μετρήσεών του δημοσιοποιήθηκαν έναν χρόνο αργότερα, τον Απρίλιο του 2009, σε μια συνέντευξη που παραχώρησε στην ρωσική εφημερίδα Βέρα. Ο συγγραφέας παραθέτει το κρίσιμο απόσπασμα (σελ. 119-120):

«Είχε ώρα που ο πατριάρχης Ιεροσολύμων εισήλθε στο κουβούκλιο, η τελετή άρχισε. ... Και ξάφνου – να το! Καταγράφηκε αλλαγή φάσματος ακτινοβολίας εξαιτίας αγνώστου σήματος. Αυτό συνέβη στις 15:04. Μία διακύμανση· και τίποτε άλλο παρόμοιο. Και σύντομα εμφανίστηκε ο πατριάρχης Ιεροσολύμων με αναμμένη λαμπάδα.

– Και τι διακύμανση ήταν αυτή;

– Ηλεκτρικό φορτίο. Το τι είναι, από πού προήλθε, δεν γνωρίζω. Αργότερα, έχοντας ήδη επιστρέψει στη Ρωσία, ασχολήθηκα με την αποκωδικοποίηση των καταγεγραμμένων ραδιοφωνικών σημάτων. Η διαδικασία κράτησε έξι ώρες και τριάντα λεπτά. Μία μέτρηση περιλαμβάνει γύρω στα χίλια καρέ. Αρκετά κουραστική δουλειά. Αλλά επιβεβαιώθηκε το εξής: πριν από την εμφάνιση του Φωτός υπήρξε ηλεκτρική εκκένωση. ... Γιατί είναι σημαντικό αυτό; Βλέπετε, εδώ δημιουργείται μία πλήρης εικόνα. Σας έχω ήδη πει για τα φαινόμενα πλάσματος – τα οποία από μόνα τους είναι ένα θαύμα, αφού στον ναό δεν υπάρχουν οι παραμικρές συνθήκες για τη δημιουργία τους. Το δεύτερο ανεξήγητο γεγονός είναι το εξής: η ηλεκτρική φόρτιση του αέρα είναι εμφανής ακόμη και χωρίς τις συσκευές – πολλοί νιώθουν ότι, κατά την έλευση του αγίου Φωτός, σηκώνονται όρθιες οι τρίχες στα χέρια τους. ... Και εδώ εμφανίζεται ενώπιόν μας η τελευταία πτυχή που ανακαλύψαμε: η εμφάνιση του Φωτός συνοδεύεται από ηλεκτρική εκκένωση. Δηλαδή, αυτό σημαίνει ότι η εμφάνιση του Φωτός είναι αναπόσπαστο κομμάτι όλων αυτών των απίστευτων, πλήρως ανεξήγητων φαινομένων, που έχουν μία ηλεκτρική φύση. Δεν είναι αυτό μία επιβεβαίωση της θαυματουργικής φύσης του;».

Εν συνεχεία, ο συγγραφέας παραθέτει τρία επιστημονικά συμβάντα που προηγήθηκαν της εμφανίσεως του Αγίου Φωτός και τα οποία ο Βολκόφ τα χαρακτήρισε «απίστευτα και πλήρως ανεξήγητα»:

«Το πρώτο είναι η αδικαιολόγητη παρουσία του φαινομένου του ψυχρού πλάσματος, το οποίο, όπως αναφέρει [π Βολκόφ], είναι από μόνο του ένα “θαύμα”. Το δεύτερο είναι η επίσης αδικαιολόγητη και ανεξήγητη ηλεκτρική φόρτιση του αέρα σε συνδυασμό με τη μεγάλη διαφορά ηλεκτρικού δυναμικού. Το τρίτο και σημαντικότερο είναι η παρουσία μιας ηλεκτρικής εκκένωσης την ώρα της εμφάνισης του Aγίου Φωτός».

Ο συγγραφέας μας ενημερώνει ότι:

«τον Απρίλιο του 2012, έγινε γνωστή και μια δεύτερη δημοσίευση των αποτελεσμάτων της έρευνας του Βολκόφ σ’ ένα άρθρο του ρωσικού περιοδικού “Επιστήμη και Θρησκεία” […]. Το άρθρο έχει γραφτεί από τον Βολκόφ και άλλους τέσσερις Ρώσους επιστήμονες: τους Alexander Moskovsky, Sergei Soshinskaya, Pavel Florensky και Tatyana Shutova. […] Οι πέντε Ρώσοι επιστήμονες αναφέρουν: “... Για πρώτη φορά στην Ιστορία, τη στιγμή της καθόδου του αγίου Φωτός καταγράφηκε ένας ισχυρός ραδιοπαλμός, προερχόμενος από το κουβούκλιο. ... Έχουμε πλησιάσει στην περιγραφή αυτού του μεγαλειώδους για όλον τον Ορθόδοξο κόσμο γεγονότος, καθώς βρήκαμε μια επιπλέον απόδειξη ότι το θαύμα του Φωτός αποτελεί γεγονός και όχι παραπλάνηση ή απάτη, όπως θα ήθελαν κάποιοι να πιστεύουν. Μέτρηση του μήκους κύματος του φάσματος της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας κατά την κάθοδο του αγίου Φωτός στο Ναό της Αναστάσεως […] (σελ. 120).

Β. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ Π. ΓΕΝΝΑΔΙΟΥ ΖΑΡΙΤΣΕ

Το θαύμα της θεϊκής καθόδου του Αγίου Φωτός επιβεβαιώθηκε το 2016 από τις μετρήσεις που έκανε ο π. Γεννάδιος Ζάριτσε, δημοσιευμένες σε άρθρο του στο «Διεθνές Επιστημονικό Ενημερωτικό δελτίο» (σελ. 123/124):

«... Η θερμοκρασία του αγίου Φωτός δεν είχε μετρηθεί ποτέ μέχρι σήμερα. Γι’ αυτόν τον λόγο, με την άδεια του μητροπολίτη Σέργιου, είχα μαζί μου μία ειδική συσκευή, ένα πυρόμετρο, το οποίο, μέσω ενός ανέπαφου υπέρυθρου θερμόμετρου, μπορούσε να μετρήσει τη θερμοκρασία της επιφάνειας ενός αντικειμένου. Το αντικείμενο ήταν ένα ασημένιο πλακίδιο πλάτους πέντε χιλιοστών και πάχους ενός χιλιοστού. Το ένα άκρο ήταν τυλιγμένο μ’ ένα μονωτικό, ώστε να μπορεί κάποιος να το κρατήσει στη φωτιά χωρίς να καεί. Δεδομένου ότι το ασήμι είναι ένα από τα πιο θερμικά αγώγιμα μέταλλα, ένα πλακίδιο που τοποθετείται στη φωτιά αποκτά αμέσως τη θερμοκρασία της φλόγας. Με τη βοήθεια του πυρόμετρου μετρήσαμε τη θερμοκρασία του Αγίου Φωτός αμέσως μετά την κάθοδό του. “Χάιδεψα” το πρόσωπό μου με αυτή τη φλόγα, αλλά δεν καιγόμουν. Μέτρησα τη θερμοκρασία της φλόγας [της λαμπάδας] μου καθώς και τη φλόγα [των λαμπάδων] των διπλανών μου. Η μέση θερμοκρασία ήταν 42 βαθμοί Κελσίου. Όταν μετά από 15 λεπτά μέτρησα ξανά τη θερμοκρασία της φλόγας, ήταν 320 βαθμοί Κελσίου. Η διαφορά ανάμεσα στους 42 και στους 320 βαθμούς είναι τεράστια. Αυτό φανερώνει ότι αμέσως μετά την κάθοδό του, το άγιο Φως δεν καίει. Είναι ένα ψυχρό πλάσμα στην ατμόσφαιρα της γης. Από την οπτική γωνία της φυσικής αυτό δεν μπορεί να συμβεί, επειδή έχουμε πολύ οξυγόνο στην ατμόσφαιρα και ως εκ τούτου δεν δύναται να υπάρξει εδώ ψυχρό πλάσμα. Τι συμβαίνει λοιπόν κατά την κάθοδο του αγίου Φωτός; Ένα ψυχρό πλάσμα εμφανίζεται ακαριαία, ανεξάρτητα από τον καιρό και άλλους φυσικούς παράγοντες, και μετά από λίγη ώρα γίνεται ζεστό. Αλλά εμείς γνωρίζουμε ότι είναι αδύνατον να δημιουργήσουμε ψυχρό πλάσμα στην ατμόσφαιρα της γης. Κατά συνέπεια, κανείς δεν μπορεί να εξηγήσει το θαύμα της καθόδου του αγίου Φωτός. ... Πρέπει κάποιος να γνωρίζει φυσική για να κατανοήσει ότι εδώ έχουμε μία παραβίαση της αρχής της διατήρησης της ενέργειας».

Γ. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ GIULIO FANTI

Αλλά και ο Ιταλός καθηγητής Giulio Fanti6, καθηγητής Μηχανικών και Θερμικών Μετρήσεων στο Πανεπιστήμιο της Πάντοβα, ο οποίος το Μ. Σάββατο του 2019 «συμμετείχε στην τελετή του αγίου Φωτός με σκοπό να μετρήσει και να καταγράψει τις θερμικές ιδιότητες του αγίου Φωτός», «εντόπισε την ύπαρξη διαδοχικών αστραπών που έπεφταν πάνω στο κουβούκλιο, οι οποίες όμως δεν προέρχονταν από τα φλας των καμερών» (σελ. 125).

Ο συγγραφέας παραθέτει την επιστημονική μαρτυρία του Ιταλού καθηγητή:

«Έξω από το κουβούκλιο παρατηρήθηκαν σε τακτά χρονικά διαστήματα διάφορες αλληλουχίες από δεκάδες αστραπές σε συχνότητα από 3 έως 10 Hz λίγο πριν την έξοδο του πατριάρχη. Αυτές οι αστραπές δεν είναι εύκολο να εξηγηθούν, διότι διέπονται από χαμηλότερες συχνότητες από αυτές που είναι τυπικές στα φλας των φωτογραφικών μηχανών, αλλά και επειδή έχουν υψηλότερο αριθμό ακολουθίας. Αυτές [οι αστραπές] μπορούν να συνδεθούν με μία πιθανή αυτοανάφλεξη μιας λαμπάδας, επειδή μία αστραπή μπορεί να προκαλέσει ανάφλεξη στο φιτίλι μιας λαμπάδας» (σελ. 125/126).


IV. ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ

Σε ό,τι αφορά τις μαρτυρίες που επικαλείται ο συγγραφέας (ανάμεσα στις μαρτυρίες αυτές συγκαταλέγονται και κάποιες που προέρχονται από μουσουλμάνους, η θρησκεία των οποίων αντίκειται στην αποδοχή του θαύματος!), ο συγγραφέας μας βεβαιώνει για την επαλήθευση της αυθεντικότητάς τους χάρη στις περιοδείες τους σε διάφορες βιβλιοθήκες του κόσμου (Βατικανού, Μονάχου, Φλωρεντίας κ.λπ.), όπου εντόπισε τα σχετικά χειρόγραφα.

Επιπλέον, ο συγγραφέας καταθέτει και το δικό του βίωμα:

«Το άγιο Φως διαχέεται μέσα στον ναό υπό τη μορφή γαλαζόλευκων εκλάμψεων ή μικρών “αστραπών”. Φωτίζει τμήματα του ναού και ανάβει κάποιες από τις κανδήλες και τις λαμπάδες των πιστών. Το Φως παρουσιάζεται με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Ενίοτε εμφανίζεται ο Τάφος να εκπέμπει Φως, ενώ άλλοτε εμφανίζεται μια φωτεινή λευκή σφαίρα, σαν ένας υπέρλαμπρος ήλιος, που αρχικά αιωρείται πάνω από το κουβούκλιο του Τάφου και στη συνέχεια εισέρχεται στο εσωτερικό του.

Το έτος 1998 […] βιώσαμε την ανάφλεξη μιας λαμπάδας πολύ κοντά μας – σε απόσταση περίπου ενός μέτρου. Αξίζει να επισημάνουμε μια πολύ σημαντική πτυχή αυτού του περιστατικού. Όταν ανεφλέγη μόνη της η λαμπάδα, την ίδια στιγμή εμφανίστηκαν οι πρώτες γαλαζωπές λάμψεις στον χώρο και ακούστηκαν εκατοντάδες ιαχές σε όλο τον ναό. Βρισκόμασταν κοντά στον βράχο του Γολγοθά, σ’ ένα μέρος τόσο σκοτεινό, που δεν μπορούσαμε να διακρίνουμε ούτε τους ανθρώπους που υπήρχαν γύρω μας. Και ξαφνικά, έλαβε χώρα ένας απρόσμενος συγχρονισμός από εκατοντάδες ανθρώπους που φώναξαν δυνατά από διαφορετικά μέρη του ναού, τη στιγμή που εμφανίστηκαν οι πρώτες γαλάζιες αστραπές μέσα στο σκοτάδι» (σελ. 18, βλ. εκτενέστερα σελ. 233 επ.).

Το συμπέρασμα του συγγραφέως είναι απολύτως πειστικό:

«Θεωρούμε ότι κανείς δεν μπορεί να συντονίσει έναν τέτοιου είδους τριπλό συγχρονισμό: ανάφλεξη λαμπάδας, γαλάζιες αστραπές και εκατοντάδες ιαχές, μέσα στην ίδια χρονική στιγμή» (σελ. 19).


V. «ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ»: ΛΑΘΟΣ ΕΥΧΗ;

Είναι κρίμα που τέτοια σπάνια και τόσο σημαντικά βιβλία, τα οποία κονιορτοποιούν τους αρνητές της θαυματουργικής τελετής της αφής του Αγίου Φωτός δεν αναδεικνύονται από τους εκάστοτε σχολιαστές που επιλέγονται για την τηλεοπτική μετάδοση αυτού του κομβικής σημασίας γεγονότος για την Ορθοδοξία.

Σήμερα, μάλιστα, εμβρόντητοι ακούσαμε για πρώτη φορά από τα χείλη του E. Μελινού, θεολόγου-συγγραφέως, ο οποίος σχολίαζε μαζί με άλλους καλεσμένους του τηλεοπτικού σταθμού OPEN την τηλεοπτική μετάδοση της τελετής, ότι η ευχή «Καλή Ανάσταση» είναι εσφαλμένη και ότι αντ’ αυτής θα έπρεπε να λέμε την περίφραση «με το καλό να εορτάσουμε την ώρα της Αναστάσεως» ή κάτι παρόμοιο! Αντιστοίχως, είναι, κατά την άποψή του, εσφαλμένη η ευχή «καλή Παναγιά».

Όπως, όμως, έχουμε επισημάνει σε παλαιότερο άρθρο μας με αφορμή την ταυτόσημη άποψη που είχε εκφράσει ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου Ιερόθεος7, η γλώσσα είναι ένας ζωντανός οργανισμός, που, ιδίως όταν χρησιμοποιείται στον προφορικό λόγο, καθορίζεται όχι μόνο από την ανάγκη της σαφήνειας-ακρίβειας αλλά και από την ανάγκη της οικονομίας.

Μάλιστα, η γλωσσική οικονομία διέπει κατ’ εξοχήν τις ευχές που ανταλλάσσει ο λαός, οι οποίες για να ανταποκρίνονται στον λειτουργικό προορισμό τους, πρέπει να είναι εξαιρετικά σύντομες.

Ένας καλόκαρδος λαός, όπως ο ελληνικός, ο οποίος φημίζεται για την ιδιαίτερη ροπή του στα ευχολόγια, είναι αναμενόμενο να θέλει να διατυπώνει την εκάστοτε ευχή του στα γρήγορα, επιλέγοντας μια όσο το δυνατόν πιο αφαιρετική ακουστική εικόνα, ώστε ακολούθως να υλοποιεί το κύριο επικοινωνιακό ενέργημά του.

Υπό αυτό το πρίσμα, μετά την ημέρα των Χριστουγέννων είθισται, όταν μπαίνουμε σε καταστήματα και απευθυνόμαστε σε κάποιον υπάλληλο, να του λέμε «Χρόνια Πολλά» και όχι «Σας εύχομαι να ζήσετε πολλά χρόνια».

Αντιστοίχως, όποιος λέει «Καλή Παναγιά», στην πραγματικότητα εύχεται:

«καλώς να φθάσουμε στην ημέρα που θα κοιμηθεί η Παναγιά και καλώς να την εορτάσουμε».

Επομένως:

για λόγους γλωσσικής οικονομίας, η δίλεκτη ευχή υποκαθιστά τον ευχετήριο σιδηρόδρομο!

Για τον ίδιο λόγο, καθόλου εσφαλμένη δεν είναι η απολύτως δόκιμη και μέχρι σήμερα ακλόνητα καθιερωμένη ευχή «Καλή Ανάσταση». Αντιθέτως, η πρότασή της για την αντικατάστασή της από μια αντι-οικονομική και, κατά τούτο, δύσχρηστη περίφραση μας εμβάλλει σε πονηρές… νεοεποχίτικες σκέψεις.

Παραπομπές
 
4 Ενάγων ήταν ο Αρχιγραμματέας του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, αρχιεπίσκοπος Αρίσταρχος, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι υπέστη σφοδρή προσβολή της προσωπικότητάς του από την έκδοση του επίμαχου βιβλίου, διότι ο συγγραφέας «παραποίησε τα λόγια του, αναφορικά με το Άγιο Φως, και ως εκ τούτου έβλαψε την τιμή και την υπόληψή του, καθώς και το θεσμό του Πατριαρχείου». Βλ. και: https://www.tovima.gr/2026/04/11/society/to-agio-fos-ypo-to-fos-tis-alitheias-kai-mias-dikastikis-apofasis/
7 «Καλή Παναγιά, διχαστικοί δεσποτάδες άντε γεια!»
16 Αυγούστου 2022
Το κείμενο που ακολουθεί αφιερώνεται στην Παναγία Φανερωμένη Βαθυρρύακος (Κομοτηνής) και στην ομώνυμη Ιερά Μονή

Πώς το σιιτικό αφήγημα της θυσίας ενισχύει τη συνοχή του Ιράν

Γράφει ο ΓΡΙΒΑΣ ΚΩΣΤΑΣ
 
 
Στο προηγούμενο άρθρο στο SLpress.gr εξετάσαμε πώς η σύγκρουση μεταξύ Ιράν, Ηνωμένων Πολιτειών και Ισραήλ μπορεί να ερμηνευθεί μέσα από τα εργαλεία της “Θεωρίας Προοπτικών” (Prospect Theory) και του “Παραδόξου του Ellsberg. Είδαμε ότι η αποστροφή προς την αβεβαιότητα και η τάση ανάληψης ρίσκου υπό συνθήκες απώλειας δημιουργούν ένα περιβάλλον στρατηγικής παγίδευσης, όπου οι δρώντες δυσκολεύονται να εξέλθουν από συγκρουσιακές καταστάσεις. 
 
Ωστόσο, αυτή η προσέγγιση παραμένει ελλιπής εάν δεν ενσωματώσει μια βαθύτερη διάσταση, η οποία είναι αυτή της ταυτότητας, του νοήματος και της αντίληψης του θανάτου. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιούμε ως εργαλεία την Θεωρία Διαχείρισης του Τρόμου (Terror Management Theory) και η έννοια της «κληροδοτημένης ιδιοκτησίας» (endowment).
 
Το λεγόμενο Φαινόμενο της Κληροδοτημένης Περιουσίας (Endowment Effect) στην οικονομική επιστήμη αναφέρεται στην τάση των ανθρώπων να αποδίδουν μεγαλύτερη αξία σε κάτι που ήδη κατέχουν. Στο επίπεδο της γεωπολιτικής συμπεριφοράς των κρατών, αυτό μεταφράζεται σε υπερεκτίμηση εδαφών, σφαιρών επιρροής, ή στρατηγικών κεκτημένων. 
 
Στην περίπτωση του Ιράν, όμως, η έννοια αυτή αποκτά ένα βαθύτερο περιεχόμενο. Η ιδιοκτησία δεν αφορά μόνο υλικά ή γεωπολιτικά στοιχεία, αλλά επεκτείνεται και σε συμβολικά πεδία και συγκεκριμένα στην ιστορική μνήμη, τη θρησκευτική ταυτότητα και την ηθική νομιμοποίηση του πολέμου. Το ιρανικό καθεστώς αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ως συνεχιστή μιας διαχρονικής ιστορικής και θρησκευτικής αποστολής.
 
Η σιιτική παράδοση, με επίκεντρο τη μνήμη της Καρμπάλα και την έννοια του μαρτυρίου, δημιουργεί ένα ισχυρό πλαίσιο συμβολικής ιδιοκτησίας. Το Ιράν δεν διεκδικεί μόνο γεωπολιτικό χώρο, αλλά και την κυριαρχία επί της ιστορίας, την ηθική ανωτερότητα και τη νομιμοποίηση της αντίστασης σε ισχυρότερες αλλά άδικες, κατά την ανάγνωσή του, δυνάμεις. Αυτά τα στοιχεία δεν είναι εύκολα διαπραγματεύσιμα, διότι η απώλειά τους θα ισοδυναμούσε με απώλεια ταυτότητας. 
 
Η Θεωρία Διαχείρισης του Τρόμου 
 
Στο σημείο αυτό εισέρχεται η Θεωρία Διαχείρισης του Τρόμου, η οποία υποστηρίζει ότι η επίγνωση της θνητότητας αποτελεί βασική κινητήρια δύναμη της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Οι κοινωνίες αναπτύσσουν κοσμοθεωρίες που τους επιτρέπουν να διαχειριστούν τον φόβο του θανάτου, προσφέροντας νόημα και μια μορφή συμβολικής αθανασίας. Σε συνθήκες σύγκρουσης, η λεγόμενη “προβολή της θνητότητας” (mortality salience) ενισχύει την προσκόλληση σε ταυτότητες και αξίες, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει την εχθρότητα προς τον αντίπαλο.
 
Η ιδιαιτερότητα του Ιράν έγκειται στο ότι η πολιτισμική και θρησκευτική του παράδοση δεν επιδιώκει απλώς να μετριάσει τον φόβο του θανάτου, αλλά τον ενσωματώνει ως στοιχείο νοήματος. Ο θάνατος, στο πλαίσιο της σιιτικής κοσμοθεωρίας, μπορεί να αποκτήσει θετική αξία, ως πράξη θυσίας και δικαίωσης. Αυτό δημιουργεί μια θεμελιώδη διαφοροποίηση σε σχέση με τα δυτικά συστήματα, όπου η αποφυγή απωλειών αποτελεί κυρίαρχη προτεραιότητα. 
 
Η διαφορά αυτή οδηγεί σε μια κρίσιμη στρατηγική συνέπεια που είναι η ασυμμετρία στην αντίληψη του κόστους. Αναλυτικότερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες και, σε σημαντικό βαθμό και το Ισραήλ, λειτουργούν σε ένα πλαίσιο όπου οι ανθρώπινες απώλειες έχουν υψηλό πολιτικό και κοινωνικό κόστος. Η αποτροπή βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην απειλή πρόκλησης τέτοιου κόστους.
 
Αντίθετα, το Ιράν διαθέτει μια πολιτισμική δομή που επιτρέπει μεγαλύτερη αντοχή σε απώλειες, τουλάχιστον υπό συγκεκριμένες συνθήκες. Αυτό δεν σημαίνει ότι αδιαφορεί για το κόστος, αλλά ότι το εντάσσει σε ένα διαφορετικό πλαίσιο αξιολόγησης, όπου το νόημα και η ταυτότητα μπορούν να υπερβαίνουν το υλικό τίμημα. Η διαφορά αυτή υπονομεύει τη συμμετρία της αποτροπής. Όταν οι δύο πλευρές αξιολογούν το ίδιο γεγονός με διαφορετικά κριτήρια, η προβλεψιμότητα μειώνεται και ο κίνδυνος λανθασμένων εκτιμήσεων αυξάνεται.
 
Ο γνωσιακός πόλεμος ως πόλεμος νοήματος 
 
Θα μπορούσαμε λοιπόν να πούμε ότι η σύγκρουση δεν διεξάγεται μόνο στο στρατιωτικό ή διπλωματικό επίπεδο, αλλά και στο επίπεδο του νοήματος. Εν προκειμένω, το Ιράν δεν επιχειρεί μόνο να επηρεάσει τις υλικές συνθήκες του αντιπάλου, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αυτός αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα. 
 
Η καλλιέργεια αβεβαιότητας, όπως αναλύθηκε στο προηγούμενο άρθρο στο SLpress, συνδυάζεται με την καλλιέργεια νοήματος. Από τη μία πλευρά, οι αντίπαλοι εγκλωβίζονται σε ένα περιβάλλον όπου δεν μπορούν να εκτιμήσουν με ακρίβεια τις πιθανότητες, ενώ από την άλλη, το ίδιο το Ιράν ενισχύει την εσωτερική του συνοχή μέσω μιας αφήγησης θυσίας, δικαιοσύνης και ιστορικής συνέχειας. Αυτή η διπλή στρατηγική, αβεβαιότητα προς τα έξω, νόημα προς τα μέσα, συνιστά μια μορφή γνωσιακού πολέμου υψηλής πολυπλοκότητας. 
 
Ένα από τα βασικά προβλήματα που προκύπτουν είναι η τάση των δυτικών αναλυτικών πλαισίων να υποθέτουν ότι όλοι οι δρώντες λειτουργούν με παρόμοια κριτήρια ορθολογικότητας. Όταν το Ιράν εμφανίζεται πρόθυμο να αναλάβει κινδύνους ή να αποδεχθεί απώλειες, αυτό συχνά ερμηνεύεται ως “παράλογη” συμπεριφορά. 
 
Στην πραγματικότητα, πρόκειται για διαφορετική λογική, όχι για απουσία λογικής. Η ενσωμάτωση της ταυτότητας και του νοήματος στη διαδικασία λήψης αποφάσεων δημιουργεί ένα πλαίσιο όπου οι επιλογές αξιολογούνται με όρους που δεν είναι άμεσα συγκρίσιμοι με τα δυτικά πρότυπα. 
 
H παγίδα της δυτικής ορθολογικότητας 
 
Η αποτυχία κατανόησης αυτής της διαφοροποίησης μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά στρατηγικά σφάλματα. Η υποτίμηση της αντοχής του αντιπάλου, ή η υπερεκτίμηση της αποτελεσματικότητας της πίεσης μπορεί να οδηγήσει σε κλιμάκωση χωρίς σαφή έξοδο. Εν κατακλείδι λοιπόν, η Θεωρία Προοπτικών και το Παράδοξο του Ellsberg εξηγούν σημαντικές πτυχές της συμπεριφοράς των δρώντων, αλλά η πλήρης κατανόηση απαιτεί και την εξέταση του Φαινόμενου της Κληροδοτημένης Περιουσίας σε συμβολικό επίπεδο, καθώς και της Θεωρίας Διαχείρισης του Τρόμου.
 
Στην περίπτωση του Ιράν, η στρατηγική δεν περιορίζεται στη διαχείριση ισχύος, αλλά επεκτείνεται στη διαχείριση νοήματος. Η αβεβαιότητα χρησιμοποιείται για να περιορίσει τις επιλογές του αντιπάλου, ενώ η ταυτότητα και η θρησκευτική αφήγηση ενισχύουν την εσωτερική αντοχή. 
 
Το αποτέλεσμα είναι μια μορφή σύγκρουσης, όπου οι υλικοί και οι γνωσιακοί παράγοντες είναι αλληλένδετοι. Σε αυτό το περιβάλλον, η κατανόηση των ψυχολογικών και πολιτισμικών διαστάσεων αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την ανάπτυξη αποτελεσματικής στρατηγικής. Ο γνωσιακός πόλεμος, με άλλα λόγια, δεν είναι απλώς ένα νέο πεδίο σύγκρουσης· είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο αποκτούν νόημα όλα τα υπόλοιπα.
 

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.