ΑΓΑΘΗ ΚΑΙ ΠΟΝΗΡΗ ΚΑΡΔΙΑ

Του π. Δημητρίου Μπόκου

Σε μια παραβολή του ο Χριστός λέει, ότι σε κάποιον δούλο που χρωστούσε το υπέρογκο ποσό των μυρίων (δέκα χιλιάδων) ταλάντων (εκατομμύρια σημερινά λεφτά), έγινε παραγραφή του χρέους από τον κύριό του. Ο δούλος όμως δεν χάρισε ένα μηδαμινό χρέος (εκατό δηνάρια) σε κάποιον συνάδελφό του. Το αφεντικό του τότε ακύρωσε την παραγραφή του χρέους και τον φυλάκισε μέχρι να εξοφλήσει τα πάντα έως και το τελευταίο λεπτό (Κυριακή ΙΑ΄ Ματθαίου).

Ο κύριος του δούλου αγανάκτησε, διότι ο δούλος δεν διδάχτηκε τίποτε από τη δική του μεγαλοψυχία και αγαθότητα. Δεν παραδειγματίστηκε από την ευσπλαχνία του αφεντικού του. Χαρακτήρισε τον δούλο ως πονηρό, γιατί έδειξε κακία και τον καταδίκασε ακριβώς γι’ αυτό. «Ουκ έδει και σε ελεήσαι τον σύνδουλόν σου, ως και εγώ σε ηλέησα;» Δεν έπρεπε και συ να δείξεις ευσπλαχνία στον σύνδουλό σου, όπως σπλαχνίστηκα και εγώ εσένα;

Η ασπλαχνία του δούλου είναι κάτι παράλογο, τη στιγμή που ο ίδιος δέχεται «το μέγα έλεος» από τον κύριό του. Δούλος είναι ο κάθε άνθρωπος, κύριος είναι ο Θεός και χρέος είναι οι αμαρτίες μας. Όλοι μας χρωστάμε υπέρογκα χρέη στον Θεό, αλλά και κάποια χρέη, μικρά ή μεγαλύτερα, μεταξύ μας.

Αυτό που ενδιαφέρει τον Θεό είναι η κατάσταση της καρδιάς μας. Αν έχουμε σπλαχνική ή άσπλαχνη καρδιά. Δεν τον ενδιαφέρει το μικρό ή μεγάλο χρέος μας απέναντί του. Ούτε καν οι καλές μας πράξεις τον ενδιαφέρουν, αν γίνονται για τον τύπο.

Η παραβολή του άσπλαχνου δούλου ειπώθηκε, γιατί ο Πέτρος είχε ρωτήσει αν είναι λογικό να συγχωρήσει τον αδελφό του μέχρι εφτά φορές. Και ο Χριστός του απάντησε ότι έχει κάποιο λάθος στον τρόπο που σκέφτεται. Μια σπλαχνική καρδιά συγχωράει όχι εφτά φορές, αλλά πάντα. Άπειρες φορές. «Έως εβδομηκοντάκις επτά». Όσες φορές και αν μας φταίξει κανείς. Η αγάπη και η ανεξικακία δεν μετράνε τα φταιξίματα του άλλου. Τα μετράει μόνο η πονηρή καρδιά. Που γεμάτη εκδικητικότητα και κακία, δεν εννοεί να συγχωρήσει ποτέ. Ακόμα και αν ευεργετηθεί, όπως ο πονηρός δούλος της παραβολής.

Και όμως η λογική του Χριστού είναι απλούστατη: Θέλετε να ελεηθείτε από τον Θεό; Γίνετε και σεις ελεήμονες στους συνανθρώπους σας. Ο άνθρωπος που έχει μέσα του ευσπλαχνία και αγάπη μοιάζει στον Θεό, ο οποίος «οικτίρμων εστί» προς πάντας.

Επιπλέον η αγάπη αναπληρώνει τις άλλες ελλείψεις και αμαρτίες μας. Λέει ο άγιος Παΐσιος: «Εάν ένας άνθρωπος είναι καλός και πονετικός, μην τον φοβάσαι. Αν π.χ. πίνει ή παίζει χαρτιά και έχει άλλα πάθη και δεν πιστεύει, αλλά όταν δει ένα φτωχό, λυπάται, ταράζεται, θέλει να βοηθήσει, αυτόν μην τον φοβάσαι, θα τον βοηθήσει ο Χριστός. Αλλά αν κάποιος είναι σκληρός και, παρ’ όλο που έχει πολλά, επιμένει και σκληραίνει, …αυτός δεν πάει καλά και θέλει πολλή προσευχή για να αλλάξει αυτός»!

Ελεήμονα καρδιά μπορεί να έχει και εκείνος που δεν έχει καθόλου χρήματα για να ελεήσει φτωχούς. Μπορεί να τους αγαπάει, να τους συμπαρίσταται με την παρουσία του και να προσεύχεται αδιάκοπα γι’ αυτούς.

Αντιστοίχως και όποιος έχει μέσα του σκληρή και άπονη καρδιά, απορρίπτεται ασυζητητί από τον Θεό, ακόμα και αν δεν προβεί σε καμμιά κακή ενέργεια εναντίον άλλων. Μετράει το ποιόν της καρδιάς και όχι τόσο οι εξωτερικές πράξεις, είτε καλές είτε κακές.

Προέχει να αποκτήσουμε σπλαχνική καρδιά. Να ελεούμε από αγάπη και να συγχωρούμε «από των καρδιών ημών τα παραπτώματα» των αδελφών μας.

Όχι τυπικά, απλώς από καθήκον.

Καλή, ευλογημένη εβδομάδα!

ΘΕΙΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ (16-22 ΑΥΓ. 2026)

 

Την Κυριακή ΙΑ΄ Ματθαίου, 16-8-2026, του αγίου μάρτυρος Διομήδους, του αγίου Γερασίμου του εν Κεφαλληνία, του νέου αγίου Ιωσήφ του Ησυχαστού και ανακομιδή του αγίου Μανδηλίου, ώρα 7.00-10.00 π.μ.

Την Τρίτη, 18-8-2026, των αγίων μαρτύρων Φλώρου και Λαύρου, στο παρεκκλήσιο Παναγίας Βλαχέρνας, ώρα 7.00-9.00 π.μ. 

Την Πέμπτη, 20-8-2026, του αγίου προφήτου Σαμουήλ, στο παρεκκλήσιο Αγίου Χρήστου, ώρα 7.00-9.00 π.μ. 

Το Σάββατο, 22-8-2026, του αγίου μάρτυρος Αγαθονίκου, ώρα 7.00-9.15 π.μ. 

Καθημερινά, ώρα 7.00-8.15 μ. μ., Θ΄ Ώρα-Εσπερινός-Μικρό Απόδειπνο-Χαιρετισμοί. 

Κάθε Τετάρτη, ώρα 6.00 μ. μ. και εξής, Ιερά Εξομολόγηση. Άλλες ημέρες και ώρες με ραντεβού (τηλ. 6980 898 504). 

 

«Αντιύλη». 

Ι. Ν. Αγ. Βασιλείου, Πρέβεζα. 

Τηλ. 6980 898 504 

Το νέο e-mail μας: neo.antiyli@gmail.com

«ΑΣ ΜΑΘΟΥΜΕ ΝΑ ΣΥΓΧΩΡΟΥΜΕ»

ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΑ΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ [: Ματθ. 18,23-35]

 

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:

«ΑΣ ΜΑΘΟΥΜΕ ΝΑ ΣΥΓΧΩΡΟΥΜΕ»

 

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 30-8-1992] 

(Β267)

Πάντοτε, αγαπητοί μου, στις ανθρώπινες σχέσεις θα υπάρχουν διαφορές. Και πολλές φορές ο ένας θα είναι ο αδικών και ο άλλος ο αδικούμενος. Και ἐν στενῇ και ἐν εὐρείᾳ ἐννοίᾳ. Και τίθεται το ερώτημα: Το πώς θα μπορούν αυτές οι σχέσεις να αποκαθίστανται, πράγμα πολύ αναγκαίον για την ομαλή συνύπαρξη των ανθρώπων. Πώς αλλιώς παρά με την ανεξικακία ή με την αμνησικακία, να μην θυμάται κανείς την κακία του άλλου, που εκφράζονται με την εκ βάθους καρδίας συγχωρητικότητα. Κι αν συμβαίνουν, υποτίθεται, απεριόριστες προστριβές, πόσο μπορεί να ισχύει αυτή η συγχωρητικότητα; Απεριόριστα. Αρκεί φυσικά, ο αδικών, ο πταίων, να ζητά συγνώμη.

Κατά την εβραϊκή αντίληψη, η συγνώμη, έστω και αν εζητείτο, περισσότερο περιορίζετο ωστόσο στις τρεις φορές. Εννοείται την ημέρα. Όχι σε όλη του τη ζωή. Την ημέρα. Και ο Απόστολος Πέτρος κάποτε άκουσε τον Κύριο να λέγει: «᾿Εὰν δὲ ἁμαρτήσῃ εἰς σὲ ὁ ἀδελφός σου, ὕπαγε καὶ ἔλεγξον αὐτὸν· ἐάν σου ἀκούσῃ, ἐκέρδησας τὸν ἀδελφόν σου». Δηλαδή υποτίθεται ότι τον συγχωρείς. Και όχι μόνον αυτό αλλά τον κερδίζεις κιόλας. Και με μεγαλοψυχία ο απόστολος Πέτρος νόμιζε ότι αν ξεπερνούσε το εβραϊκόν όριον -αυτό το οποίον υπήρχε, δεν ήταν γραμμένο στην Παλαιά Διαθήκη, όχι, υπήρχε ως αντίληψις εις τους Εβραίους, ήτο διδασκαλία των Ραββίνων· ερωτά λοιπόν τον Κύριον: «Κύριε, έως επτά φορές εάν αμαρτήσει σε μένα ο αδελφός μου, θα τον συγχωρήσω;». Θα επαναλάβω· την ημέρα 7 φορές. Και ο Κύριος του απαντά: «Όχι επτά φορές, όπως νομίζεις, αλλά έως εβδομηκοντάκις επτά». Δηλαδή εβδομήντα φορές το επτά. Δεν είναι 7×7= 49=490. Αλλά σημαίνει: Είπες επτά; Εγώ σου λέω εβδομήντα φορές το επτά. Είναι έκφρασις που δείχνει το απεριόριστον. Όσες φορές και αν αμαρτήσει ο αδερφός σου, κι έρθει και σου ζητήσει συγνώμη, οφείλεις να τον συγχωρήσεις. Προσέξτε. Οφείλεις να τον συγχωρήσεις.

Και για να εδραιώσει ο Κύριος αυτήν την σπουδαιοτάτην ηθικήν θέσιν, που καθορίζει τις σχέσεις των ανθρώπων μεταξύ των, είπε την παραβολή των μυρίων ταλάντων και του χρεώστου δούλου, που ακούσαμε, αγαπητοί μου, στη σημερινή ευαγγελική περικοπή.

Πώς άρχισε ο Κύριος τον λόγο Του, για να δείξει τη μεγάλη αυτή αλήθεια της συγχωρητικότητος; Είπε: «Διὰ τοῦτο ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν…». «Γι΄αυτό τον λόγο έμοιασε η βασιλεία των ουρανών…». Και ακολουθεί η παραβολή. Πολύ συχνά ο Κύριος αναφέρεται σε αυτή τη φράση. Δηλαδή περίπου στερεότυπη. Όπως: «Τίνι ὁμοιώσω τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν; -«Με τι να την παρομοιάσω τη Βασιλεία των Ουρανών;»- ή «ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν». «Έμοιασε, μοιάζει η βασιλεία των ουρανών», κλπ. Αυτό το «Τίνι ὁμοιώσω», «με τι να την παρομοιάσω τη βασιλεία του Θεού», δείχνει την προσπάθεια του Κυρίου να μεταφέρει μια ουράνια πραγματικότητα πάνω στη Γη. Έχει πει ο Κύριος επτά παραβολές, αποτελούν μία δέσμη αυτές οι επτά παραβολές, κι όλες αρχίζουν έτσι: «Τίνι ὁμοιώσω τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν;»· που δείχνει ότι αυτές οι επτά παραβολές δεν είναι τίποτε άλλο παρά επτά πτυχές μιας πραγματικότητος. Της βασιλείας του Θεού. Αλλά η Βασιλεία του Θεού ή η Βασιλεία των ουρανών είναι μια ουρανία πραγματικότητα. Ενώ εδώ στη Γη ζούμε μέσα σε μια γήινη πραγματικότητα. Αυτή η μεταφορά -γι΄αυτό λέει ο Κύριος «Τίνι ὁμοιώσω»- αυτή η μεταφορά ουρανίων πραγμάτων σε γήινες πραγματικότητες, με ποια γλώσσα θα γίνει; Ποια είναι η γλώσσα που θα μιλήσουμε; Και ποια αυτή η γλώσσα θα μπορεί να μεταφέρει αυτές τις ουράνιες πραγματικότητες; Είναι δύσκολο. Είναι αδύνατον. Λέει ο απόστολος Παύλος, που είδε ουράνια πράγματα, ότι δεν είναι δυνατόν να μεταφέρει κανείς τα ουράνια πράγματα εδώ στη Γη. Δεν υπάρχει περιγραφή. «Οὐκ ἐξὸν ἐστίν ἀνθρώπῳ λαλῆσαι». Δεν είναι δυνατόν, εκφεύγουν, η περιγραφή ουρανίων πραγμάτων, δεν μπορεί να μεταφερθεί. Κι όμως αυτή η μεταφορά είναι ανάγκη να γίνει. Και πώς γίνεται; Γίνεται με παρομοιώσεις. Η γλώσσα των παρομοιώσεων. Γι΄αυτό λοιπόν μία παραβολή δεν είναι τίποτε άλλο παρά μία παρομοίωσις, παρά μία εικόνα, ένας τρόπος να εκφραστούμε για πράγματα ανέκφραστα, μέσα στον χώρο των γηίνων πραγματικοτήτων. Και εν προκειμένω έχομε την παραβολή που ακούσαμε σήμερα.

Η παραβολή, μιλώντας γενικά τώρα, θα ήθελα να το γνωρίζετε ότι έχει το μειονέκτημα της απουσίας ορισμού. Πώς να ορίσεις; Ουράνια πράγματα ορίζονται; Τι είναι η Βασιλεία του Θεού, ορίζεται; Τι υπάρχει στη Βασιλεία του Θεού, ορίζεται; Δεν ορίζεται. Δεν είναι δυνατόν δηλαδή να χρησιμοποιηθεί ορισμός. Το λέει η λέξις. Ορίζω. Ορίζω θα πει βάζω όρια. Αλλά η Βασιλεία του Θεού δεν ορίζεται, δεν έχει όρια. Δεν μπορεί να μπει λοιπόν μέσα στα καλούπια ορίων. Γι΄αυτό και δεν ορίζεται. Είναι γνωστό, και μάλιστα κατ΄ επιστήμην ομιλούντες, ότι όταν θέλομε να δώσομε ακριβή περιγραφή ενός πράγματος, δίδομε ορισμόν. Εάν δεν δώσομε ορισμόν, δεν μιλάμε κατ’ επιστήμην. Το ξέρομε αυτό το πράγμα. Αυτό λοιπόν είναι ένα μειονέκτημα, ότι απουσιάζει ο ορισμός. Αλλά εκ της φύσεως των πραγμάτων, δεν είναι δυνατόν, όπως είπαμε, να τεθεί ορισμός. Κι έτσι μιλάμε με πολλές παρομοιώσεις, με πολλές εικόνες. Αυτό είναι ένα πλεονέκτημα· διότι μπορούμε να δούμε με πολλούς τρόπους, πολλές πτυχές ενός πράγματος και συνεπώς έχομε έναν πλούτον ερμηνευτικόν. Είναι πάρα πολύ σπουδαίο αυτό. Έτσι έχομε το μειονέκτημα του ορισμού, της απουσίας του ορισμού, έχομε όμως το πλεονέκτημα μιας πληθωρικής ερμηνείας. Γι΄αυτό βλέπετε που λέμε, όταν ερμηνεύομε το Ευαγγέλιο, ένας πατήρ το ερμηνεύει έτσι, άλλος το ερμηνεύει έτσι, άλλος το ερμηνεύει έτσι. Τι σημαίνει αυτό; Αντιφάσεις; Ελλείψεις; Όχι. Ουράνιες πραγματικότητες ερμηνεύομε. Συνεπώς έχομε τη δυνατότητα να πούμε πάρα πολλά πράγματα. Τόσα πολλά, επιτρέψατέ μου να σας το πω, ανεξαντλήτως. Όσο σκάβεις, βρίσκεις. Ναι. Όσο ερευνάς, γνωρίζεις.

Έτσι, στην παραβολή που ακούστηκε, που είπαμε σήμερα, ευαγγελική περικοπή, εδώ ξεδιπλώνεται σ’ αυτήν την παραβολή των μυρίων ταλάντων, μία πτυχή της βασιλείας των Ουρανών· που είναι η συγχωρητικότης και η αμνησικακία. Έχομε εδώ μία ωραία και βαθιά αποκάλυψη του πνεύματος της Βασιλείας του Θεού. Τι είναι η Βασιλεία του Θεού; Η Βασιλεία του Θεού είναι αγάπη. Τι είναι η Βασιλεία του Θεού; Είναι ελπίδα. Τι είναι η Βασιλεία του Θεού; Είναι η θέα του προσώπου του Χριστού. Τι είναι η Βασιλεία του Θεού; Η συγχωρητικότης και ανεξικακία. Κ.ο.κ. Βλέπετε λοιπόν ότι εδώ η παραβολή αυτή δίδει σε μία πτυχή, το πνεύμα της Βασιλείας του Θεού. Και πρέπει ακόμη να πούμε ότι η Βασιλεία του Θεού έχει δύο σκέλη. Μία, ενιαία είναι. Μία είναι, το ξαναλέγω. Έχει δύο σκέλη. Το ουράνιον σκέλος και το γήινον σκέλος. Το ουράνιον σκέλος είναι οι ουράνιες πραγματικότητες. Το γήινο σκέλος είναι εδώ στη Γη. Και ξέρετε τι είναι η Βασιλεία του Θεού; Ω, αν ξέραμε! Ξέρομε. Αλλά ποτέ δεν το σκεφθήκαμε. Είναι η Εκκλησία. Η Εκκλησία μέσα στην Ιστορία είναι η Βασιλεία του Θεού, στο γήινον σκέλος.

Αλλά τα δύο σκέλη κρατούν ένα σώμα. Μία είναι η Βασιλεία του Θεού. Αυτός που είμαι εδώ, στο γήινο σκέλος της Βασιλείας του Θεού, αυτός θα είμαι και εκεί. Δεν μπορώ να είμαι κάτι διαφορετικό εδώ και κάτι διαφορετικό εκεί. Γι΄αυτό, αν φύγω άγιος, θα ζήσω εν αγιότητι στη Βασιλεία του Θεού. Αν δεν φύγω άγιος, αλλά μοχθηρός, κακοήθης, παραβάτης των εντολών του Θεού κλπ., δεν μπορώ να μπω στη Βασιλεία του Θεού. Δεν είναι δυνατόν. Γιατί δεν μπήκα ήδη στη γηίνη πραγματικότητα. Δεν μπήκα στα μυστήρια της Εκκλησίας, μέσα στην πνευματική ζωή, στη ζωή του Αγίου Πνεύματος, εν Χριστώ Ιησού. Ή μέσα στη ζωή του Χριστού εν Αγίω Πνεύματι. Δεν μπήκα. Δεν μπορώ λοιπόν να μπω, ούτε σε εκείνη την ουράνια πραγματικότητα.

Με τι λοιπόν ωμοιώθη η Βασιλεία των Ουρανών; «Ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὃς ἠθέλησε συνᾶραι λόγον μετὰ τῶν δούλων αὐτοῦ». «Με κάποιον βασιλέα άνθρωπον, που θέλησε να λογαριαστεί με τους δούλους του». Να του δώσουν λογαριασμό, πού βρίσκονται στα οικονομικά. Πράγματι και ενώ εδίδετο ο λόγος, βρέθηκε κάποιος δούλος, μας λέγει η παραβολή, ο οποίος χρωστούσε στο αφεντικό του, στον κύριό του μύρια τάλαντα! Ο αριθμός μύρια, όπως θα γνωρίζετε είναι ο δέκα χιλιάδες(10.000). Συνεπώς μύρια τάλαντα σημαίνει ένα ποσόν 10.000 ταλάντων. Πρέπει όμως ευθύς εξαρχής να πούμε ότι στην παραβολή αυτή βλέπομε ότι ο κάθε άνθρωπος έχει να δώσει λόγο στον Θεό για τα πεπραγμένα του. Είναι μία μεγάλη αλήθεια, είναι μία μεγάλη πραγματικότης, που δυστυχώς διαφεύγει σε πολλούς χριστιανούς μας. Όσο για κείνους που μιλάνε για ελευθερία, μία ελευθερία κατασκεύασμα του δικού τους του μυαλού, λένε ότι… «αφού είμαι ελεύθερος, γιατί θα πρέπει να δώσω λόγο των πεπραγμένων μου; Διότι αυτό θα πει είμαι ελεύθερος. Δεν έχω λόγο να δώσω λόγο πουθενά. Ούτε σε ανθρώπους ούτε στον Θεό». Αλλά θα βρεθούν προ εκπλήξεως οι άνθρωποι αυτοί, όταν αντιληφθούν ότι η έννοια της ελευθερίας δεν είναι όπως αυτοί νόμισαν, δίδοντες μία διάσταση φιλοσοφική. Αλλά όπως την νοεί την ελευθερία ο λόγος του Θεού. Έτσι η κρίσις του Θεού, αγαπητοί μου, είναι μία φοβερή πραγματικότητα. Και είναι η κρίσις τόσο προσωπική, όσο και γενική. Ο καθένας που φεύγει από τον παρόντα κόσμον, κρίνεται. Και όταν έλθει ο Χριστός, θα κριθεί ολόκληρη η ανθρωπότητα, στη γενική κρίση.

Και τότε εμφανίζεται, όπως λέγει η περικοπή, ένας οφειλέτης μυρίων ταλάντων. Δεν ξέρω αν γνωρίζετε τι ήταν το τάλαντο. Ήταν το μεγαλύτερο νόμισμα, το οποίον δεν είχαν μόνον οι Έλληνες, είχαν κι άλλοι λαοί και ήταν τριών ποιοτήτων. Ήταν το χρυσούν τάλαντον, ήταν το αργυρούν, ήταν και το χαλκούν. Μάλιστα όταν ο Τωβίτ στέλνει τον γιο του στους Ράγους της Μηδίας, με ένα παλιό χρέος ενός φίλου, θα του έδινε λοιπόν το χρέος αυτό, γιατί ήταν κάποια τάλαντα. Το τάλαντο το χρυσούν ήταν βεβαίως κι εκείνο που είχε τη μεγαλύτερη αξία. Είχε πολύ βάρος. Ήτο ασήκωτο. Και η αξία ενός χρυσού ταλάντου, αττικού ταλάντου, αττικού -σας είπα τον Τωβίτ, για να σας πω ότι και στην Ανατολή χρησιμοποιούσαν το τάλαντο· το αττικό τάλαντο ήταν… όχι αρχαιολογική αξία, αλλά πραγματική, εις χρυσόν, ήτο, παρακαλώ, διακόσιες σαράντα χρυσές λίρες Αγγλίας. Ήταν το τάλαντο το αττικόν. Μύρια τάλαντα σημαίνει δύο εκατομμύρια τετρακόσιες χιλιάδες χρυσές λίρες Αγγλίας! Με την πραγματική αξία, τη σημερινή. Αυτό δείχνει πόσο χρεώστης ήταν αυτός ο άνθρωπος έναντι του Θεού.

Ναι. Το χρέος είναι οι αμαρτίες. Γι’ αυτό λέμε στην Κυριακή προσευχή: «καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν», και άφησέ μας, δηλαδή συγχώρεσέ μας, δηλαδή να διαγράψεις, τι; Τὰ ὀφειλήματα. «Ὀφείλημα» θα πει χρέος. Να διαγράψεις τα χρέη μας. Και τα οφειλήματα αυτά είναι, οφειλήματα παραβάσεων και οφειλήματα παραλείψεων. Τι παρέβην και τι έπρεπε να κάνω και δεν το έκανα. Πόσο βαθύ σκοτάδι αγαπητοί μου υπάρχει σε πολλούς που νομίζουν ότι είναι αθώοι απέναντι του Θεού! «Εγώ», λέει, «εγώ δεν έχω αμαρτίες». Κι αν βέβαια κάποιες ειπωθούν… «Και τι είναι αυτό; Όλοι οι άνθρωποι κάνουν αυτό, κάνουν εκείνο». Φοβερό πράγμα, φοβερόν! Το χρέος μένει ανεξόφλητον. Κάποτε είχα πει…, πολλές φορές το έχω πει, δεν πειράζει αν γρήγορα γρήγορα το ξαναπώ εν παρενθέσει, ότι το χρέος μεγαλώνει απέναντι στον Θεό, γιατί είναι ο Θεός. Ανάλογα με το πρόσωπο είναι και η εκτίμηση του χρέους. Δηλαδή· για να το καταλάβομε… Τι είπαμε είναι το χρέος; Παράβασις. Και ακόμη τι είναι; Παράλειψις. Να πάρω μία παράβαση εντολής. Παραβαίνω μία εντολή. Εάν σε ένα μικρό παιδί δώσω ένα χαστούκι, δεν έχει και πολλή σημασία αυτό. Θα κλάψει αυτό, το πολύ να μου διαμαρτυρηθούν οι γονείς του. Αν δώσω το ίδιο χαστούκι στον Δήμαρχο της πόλεως, το πράγμα διαφέρει. Εάν δώσω στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ένα χαστούκι δημοσίως, το πράγμα ακόμη διαφέρει. Εάν τώρα κάνω μία προσβολή στον Θεό, πόση είναι η προσβολή; Όσο είναι το πρόσωπον. Ο Θεός είναι άπειρος και η προσβολή είναι άπειρος. Ο Θεός είναι αιώνιος και η προσβολή είναι αιώνιος.

Λέει κάποιος, ερωτά ο Ιερός Χρυσόστομος, λέει κάποιος: «Καλά, εγώ αμάρτησα για ένα λεπτό, και θα τιμωρούμαι αιώνια;». Ναι. Γιατί; Γιατί σε Εκείνον που αμάρτησες, είναι άπειρος και αιώνιος. Για να καταλάβομε, γιατί με το ποσόν αυτό ο Κύριος θέλει να δείξει πως ο κάθε άνθρωπος είναι χρεώστης. Και μη λέμε, αγαπητοί μου, εκείνο το παραμύθι κυριολεκτικά του διαβόλου παραμύθι, ότι δεν έχομε αμαρτίες και ότι δεν κάνομε τίποτα και ότι είμεθα αθώοι άνθρωποι. Έτσι, ποιος μπορεί να εξοφλήσει αυτόν τον όγκον του χρέους; Ένας μόνον. Ο Θεός. Όπως εδώ έρχεται ο δούλος και τον παρακαλεί τον Κύριό του: «Κύριε», λέει, «μακροθύμησον ἐπ᾿ ἐμοὶ», «μακροθύμησε σε μένα, θα σου το εξοφλήσω». Τι θα εξοφλήσεις, άνθρωπε; Τι θα εξοφλήσεις; Δούλος είσαι και δεν είναι δυνατόν να δουλεύεις για να δίνεις χρήματα στο αφεντικό. Δούλος είσαι. Τι θα κάνεις; Ένας το ξόφλησε το χρέος για τον καθένα μας. Ο Ιησούς Χριστός. Λέει στους Κολοσσαείς ο Απόστολος Παύλος: «Καὶ ὑμᾶς, νεκροὺς ὄντας ἐν τοῖς παραπτώμασι -νεκροί στα παραπτώματα-, συνεζωοποίησεν ὑμᾶς σὺν αὐτῷ -μαζί με τον Χριστόν, ο Πατήρ μας εζωοποίησε-, χαρισάμενος ἡμῖν πάντα τὰ παραπτώματα -μας χάρισε όλα μας τα παραπτώματα- ἐξαλείψας τὸ καθ' ἡμῶν χειρόγραφον -Ξέρετε ότι το χρέος είναι με ένα χειρόγραφο, με μία συναλλαγματική, με ένα συμβόλαιο, με ένα χαρτί. Με ένα χαρτί, που λέμε «σε τυλίγει σε μία κόλλα χαρτί ο δανειστής σου». Χειρόγραφον χρέους. Ε, λέγει, μας το εξάλειψε αυτό- προσηλώσας αὐτὸ -Ποιο; Το χειρόγραφο προσηλώσας, το κάρφωσε- τῷ σταυρῷ». Εκεί το χρέος. Σαν να είναι ο δανειστής στον οποίον χρωστάμε και να μας πει: «Το βλέπεις; Στο χέρι μου το κρατάω. Μου χρωστάς. Το βλέπεις;». Και να πάει μπροστά στα μάτια μας να το σχίσει. Αυτό θα πει το κάρφωσε πάνω εις τον σταυρό. Εκπληκτικόν.

Και μη έχων ο δούλος να εξοφλήσει το χρέος στην παραβολή, τι κάνει ο κύριος; Δεν είχε. «Ἐκέλευσεν πραθῆναι». «Διέταξε να πουληθεί». «Να πουληθεί», λέει, «η γυναίκα, του…-έτσι εγίνετο στην αρχαιότητα. Το υλικό της παραβολής είναι παρμένο από την αρχαιότητα και από την πραγματικότητα-, τα παιδιά του, ό,τι είχε και δεν είχε και να προσμετρηθεί». Ξέρετε πόσο κόστιζε ένας δούλος; Πάμφθηνος. Η γυναίκα δε ακόμα πιο φθηνή. Λοιπόν; Τι να εξοφλήσεις, άνθρωπε; Και τι γίνεται τώρα; Εν τω μεταξύ ο δούλος πωλούμενος… κι αυτός ακόμη θα επωλείτο ο δούλος για να εισπράξει το αφεντικό το χρέος που του όφειλε. Τι σήμαινε; Ότι θα υφίστατο αλλοτρίωσιν. Θα αλλοτριώνετο από τον κύριόν του. Τι θα πει αυτό; Αυτή η αλλοτρίωσις είναι η αιωνία κόλασις. Σε πουλάει το αφεντικό. Σε διώχνει ο Θεός. Όταν σε διώχνει ο Θεός, πού θα πας; Πού αλλού; Δεν υπάρχει πουθενά αλλού, παρά η κόλασις. Αυτή η αλλοτρίωσις.

Ο δούλος είδε ότι δεν υπάρχει σωτηρία. «Πεσὼν οὖν ὁ δοῦλος -Και τον παρακαλούσε, Μακροθύμησε- λέει-σε μένα». Έπεσε, γονάτισε κάτω. Και το αφεντικό: «Σπλαγχνισθεὶς δὲ ὁ κύριος…». Τι ωραίες εικόνες! Είναι μία απλή πράξη αιτήσεως μακροθυμίας· που είπε ο δούλος: «Μακροθύμησον ἐπ᾿ ἐμοὶ». Και αυτό όλο επέφερε την αλλαγή, την εξόφληση του χρέους. «Λυπήσου με». «Στα χαρίζω». «Λυπήσου με». «Στα χαρίζω!». Αυτό δείχνει περίτρανα ότι η μετάνοια και η αίτησις συγχωρήσεως, αγαπητοί μου, μας απαλλάσσει από την αιώνια καταδίκη.

Αλλά ας προσέξομε και κάτι ερμηνευτικό. Όταν ο Κύριος λέγει «ἐκέλευσεν πραθῆναι», «διέταξε να πουληθεί», αυτό εκφράζει το πνεύμα της Παλαιάς Διαθήκης. Διότι «πᾶσα παράβασις καὶ παρακοὴ ἔλαβεν ἔνδικον μισθαποδοσίαν». Παρέβης; Θα τιμωρηθείς. Αντίθετα το «σπλαχνισθείς» εκφράζει το πνεύμα της Καινής Διαθήκης. Αυτά βέβαια ως προς τις σχέσεις ανθρώπου-Θεού. Μένουν όμως και οι σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων.

Και σημειώνει η παραβολή: «Ἐξελθὼν δὲ ὁ δοῦλος ἐκεῖνος…». Μόλις βγήκε από τον χώρο, το γραφείο του αφεντικού, κατεβαίνει τα σκαλοπάτια βρίσκει έναν σύνδουλό του. «Α, έλα εδώ, έλα εδώ. Μου χρωστάς 100 δηνάρια». Εκατό δηνάρια… δύο λίρες. «Έλα δω. Ξόφλησέ μου το χρέος που μου οφείλεις». Εκεί βάζει τη λέξη: «Ἒπνιγεν αὐτὸν». Αυτό που λέμε στη γλώσσα μας: «Με έπνιξε ο δανειστής μου». Αυτό είναι κυριολεξία. Δεν είναι μεταφορικό. Διότι ο δανειστής έβαλε τον αντίχειρα, το μεγάλο δάχτυλο, εδώ στο καρύδι του χρεοφειλέτου και το ζουλούσε το δάχτυλό του και κυριολεκτικά τον έπνιγε. «Δώσ’ μου αυτά που μου χρωστάς». «Ἒπνιγεν αὐτὸν». «Σε παρακαλώ», του λέει, «μακροθύμησε σε μένα, θα σου τα πληρώσω». Τι είναι 100 δηνάρια; Δύο λίρες. Ε, εύκολο είναι. «Όχι· τώρα!». Και τον έβαλε στη φυλακή. Είδαν τη συμπεριφορά αυτή οι άλλοι σύνδουλοι, τρόμαξαν και πήγαν και διασάφησαν εις τον κύριόν των αυτά που είδαν και άκουσαν. Τότε βέβαια ο κύριος εκάλεσε τον δούλον και του λέει: «Δούλε αχρείε και πονηρέ, εγώ σου χάρισα τόσο υπέρογκο ποσόν, εσύ δεν μπορούσες να μακροθυμήσεις εις τον σύνδουλόν σου;». Εδώ όμως δείχνει την πελώρια διαφορά των όσων χρεωστούμε στον Θεό και των όσων μας χρωστούν οι άλλοι άνθρωποι σε μας. Εντούτοις, ενώ το ποσόν είναι μικρό… δηλαδή τι θα πει; Άνθρωπος και άνθρωπος. Μου δίνουν ένα σκαμπίλι… αυτό που σας είπα το παράδειγμα προηγουμένως. Το ίδιο είναι με το σκαμπίλι που θα δώσω στον Θεό και θα Τον προσβάλλω; Είναι μικρό πράγμα, είναι πολύ μικρό. Εντούτοις, δεν μπορούμε να ξεπεράσουμε τον εαυτό μας, για να μπορούμε να συγχωρήσουμε τους άλλους ανθρώπους για εκείνα τα οποία μας έχουν κάνει. Πολύ δε παραπάνω όταν μας ζητούν επίμονα τη συγνώμη.

Το συμπέρασμα της παραβολής; Ω, το συμπέρασμα της παραβολής το εξάγει ο ίδιος ο Κύριος: «Οὕτω καὶ ὁ πατήρ μου ὁ ἐπουράνιος ποιήσει ὑμῖν -Έτσι θα σας κάνει και ο Πατέρας μου ο επουράνιος-, ἐὰν μὴ ἀφῆτε ἕκαστος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ἀπὸ τῶν καρδιῶν ὑμῶν τὰ παραπτώματα αὐτῶν». «Εάν δεν αφήσετε», λέει, «τα αμαρτήματα των άλλων από την καρδιά σας, με την καρδιά σας».

Αγαπητοί μου, ο Θεός απεκάλυψε το πνεύμα της βασιλείας Του. Αλλά οι άνθρωποι δεν συμμορφώνονται με αυτό. Και τίθεται το ερώτημα: Μας συμφέρει; Να μην συμμορφωθούμε; Δεν θα μπούμε στη Βασιλεία του Θεού. Μας συμφέρει; Κι αν υποτεθεί ακόμη ότι ο Θεός παρά ταύτα μας συγχωρούσε, κι αν δεν συγχωρούσαμε τους άλλους ανθρώπους, εμείς, θα είχαμε ειρήνη, ερωτώ, θα είχαμε ειρήνη στην ψυχή μας, και οι σχέσεις μας θα ήταν αγαθές με τον πλησίον μας; Όχι. Μας συμφέρει; Όχι. Μήπως δημιουργεί αυτοτιμωρία ένας που δεν συγχωρεί και αυτοβασανίζεται; Και αυτοτιμωρείται; Μας συμφέρει; Όχι. Έτσι λοιπόν, δεν μας συμφέρει. Διότι ούτε ο Θεός μας συγχωρεί, ούτε αγαθές σχέσεις μπορούμε να έχουμε, να αναπτύξουμε με τους άλλους ανθρώπους, αν δεν μάθουμε να ζητούμε τόσο τη συγχώρηση του Θεού, όσο και να δίδομε συγχώρηση εις τους άλλους ανθρώπους. Εμπρός λοιπόν, αγαπητοί μου, εμπρός λοιπόν, ας μάθομε να συγχωρούμε απεριόριστα. Και εύκολο είναι και μας συμφέρει.

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ

και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,

ψηφιοποίηση και ηλεκτρονική επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας:

Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

 

ΠΗΓΕΣ:

Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

http://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/omiliai_kyriakvn/omiliai_kyriakvn_539.mp3

Η ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΠΕΡΙΚΟΠΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΙΑ΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ

Κατά Ματθαίον, κεφ. ΙΗ΄, εδάφια 23-35
 

23 Διὰ τοῦτο ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὃς ἠθέλησε συνᾶραι λόγον μετὰ τῶν δούλων αὐτοῦ. 24 Ἀρξαμένου δὲ αὐτοῦ συναίρειν προσηνέχθη αὐτῷ εἷς ὀφειλέτης μυρίων ταλάντων. 25 Μὴ ἔχοντος δὲ αὐτοῦ ἀποδοῦναι ἐκέλευσεν αὐτὸν ὁ κύριος αὐτοῦ πραθῆναι καὶ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ τὰ τέκνα καὶ πάντα ὅσα εἶχε, καὶ ἀποδοθῆναι. 26 Πεσὼν οὖν ὁ δοῦλος προσεκύνει αὐτῷ λέγων· κύριε, μακροθύμησον ἐπ᾿ ἐμοὶ καὶ πάντα σοι ἀποδώσω. 27 Σπλαγχνισθεὶς δὲ ὁ κύριος τοῦ δούλου ἐκείνου ἀπέλυσεν αὐτὸν καὶ τὸ δάνειον ἀφῆκεν αὐτῷ. 28 Ἐξελθὼν δὲ ὁ δοῦλος ἐκεῖνος εὗρεν ἕνα τῶν συνδούλων αὐτοῦ, ὃς ὤφειλεν αὐτῷ ἑκατὸν δηνάρια, καὶ κρατήσας αὐτὸν ἔπνιγε λέγων· ἀπόδος μοι εἴ τι ὀφείλεις. 29 Πεσὼν οὖν ὁ σύνδουλος αὐτοῦ εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ παρεκάλει αὐτὸν λέγων· μακροθύμησον ἐπ᾿ ἐμοὶ καὶ ἀποδώσω σοι. 30 Ὁ δὲ οὐκ ἤθελεν, ἀλλὰ ἀπελθὼν ἔβαλεν αὐτὸν εἰς φυλακὴν ἕως οὗ ἀποδῷ τὸ ὀφειλόμενον.

 

31 Ἰδόντες δὲ οἱ σύνδουλοι αὐτοῦ τὰ γενόμενα ἐλυπήθησαν σφόδρα, καὶ ἐλθόντες διεσάφησαν τῷ κυρίῳ ἑαυτῶν πάντα τὰ γενόμενα. 32 Τότε προσκαλεσάμενος αὐτὸν ὁ κύριος αὐτοῦ λέγει αὐτῷ· δοῦλε πονηρέ, πᾶσαν τὴν ὀφειλὴν ἐκείνην ἀφῆκά σοι, ἐπεὶ παρεκάλεσάς με. 33 Οὐκ ἔδει καὶ σὲ ἐλεῆσαι τὸν σύνδουλόν σου, ὡς καὶ ἐγώ σε ἠλέησα; 34 Καὶ ὀργισθεὶς ὁ κύριος αὐτοῦ παρέδωκεν αὐτὸν τοῖς βασανισταῖς ἕως οὗ ἀποδῷ πᾶν τὸ ὀφειλόμενον αὐτῷ. 35 Οὕτω καὶ ὁ πατήρ μου ὁ ἐπουράνιος ποιήσει ὑμῖν, ἐὰν μὴ ἀφῆτε ἕκαστος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ἀπὸ τῶν καρδιῶν ὑμῶν τὰ παραπτώματα αὐτῶν.

 

Ερμηνευτική απόδοση από τον μακαριστό Παν. Τρεμπέλα

 

23 Επειδή στη Βασιλεία των Ουρανών το καθήκον να συγχωρούμε όσους μας έχουν φταίξει είναι απεριόριστο, γι’ αυτό μοιάζει η Βασιλεία των Ουρανών με έναν επίγειο βασιλιά, που θέλησε να του αποδώσουν λογαριασμό οι δούλοι και αυλικοί του, στους οποίους είχε αναθέσει τη διαχείριση των φόρων και των εισπράξεών του. 24 Και όταν αυτός άρχισε να κάνει τον λογαριασμό, του έφεραν έναν χρεώστη, ο οποίος χρωστούσε δέκα χιλιάδες τάλαντα, δηλαδή ένα αμύθητο ποσό. 25 Επειδή όμως αυτός δεν είχε να πληρώσει, διέταξε ο Κύριος να πουληθεί και αυτός και η γυναίκα του και τα παιδιά του και όλα όσα είχε, και να πληρωθεί το χρέος. 26 Έπεσε λοιπόν καταγής ο δούλος και τον προσκυνούσε λέγοντας: «Κύριε, δώσε μου λίγο χρόνο ακόμη και όλα όσα χρωστώ θα σου τα πληρώσω». 27 Τότε ο κύριός του τον λυπήθηκε και αισθάνθηκε συμπάθεια γι’ αυτόν, κι έτσι τον άφησε ελεύθερο, του χάρισε μάλιστα και το δάνειο. 

 

28 Όταν όμως βγήκε έξω ο δούλος εκείνος, βρήκε έναν από τους συνδούλους του που του χρώσταγε εκατό δηνάρια, δηλαδή ένα μικρό ποσό. Κι αφού τον σταμάτησε, τον πίεζε σκληρά λέγοντας: «Εξόφλησέ μου ό,τι μου χρωστάς». 29 Έπεσε λοιπόν στα πόδια του ο σύνδουλός του και τον παρακαλούσε λέγοντας: «Περίμενέ με και δώσε μου μια παράταση χρόνου και θα σε πληρώσω». 30 Αυτός όμως δεν ήθελε, αλλά πήγε στο δικαστήριο και τον έριξε στη φυλακή, μέχρι να πληρώσει ό,τι του χρωστούσε. 31 Όταν όμως είδαν οι άλλοι σύνδουλοί του αυτά που έγιναν, λυπήθηκαν πολύ. Και αφού ήλθαν στον κύριό τους, του διηγήθηκαν όλα όσα συνέβησαν. 32 Τότε ο κύριός του τον προσκάλεσε και του είπε: «Δούλε πονηρέ, όλο το χρέος εκείνο, το τόσο μεγάλο, σου το χάρισα, επειδή με παρακάλεσες. 33 Δεν έπρεπε και εσύ να λυπηθείς και να σπλαχνιστείς τον σύνδουλό σου, όπως κι εγώ σε λυπήθηκα και σου έδειξα έλεος, αν και δεν είμαι σύνδουλός σου αλλά κύριός σου;». 34 Και οργισμένος ο κύριός του τον παρέδωσε σε αυτούς που βασανίζουν τους φυλακισμένους, για να τον τιμωρούν μέχρι να εξοφλήσει όλα όσα χρωστούσε. 35 Έτσι θα κάνει σε σας και ο επουράνιος Πατέρας μου, στον Οποίο λόγω των αναρίθμητων αμαρτιών σας είστε χρεώστες αναρίθμητου χρέους, εάν δεν συγχωρήσετε ο καθένας σας τον αδελφό του όχι με το στόμα σας μόνο, αλλά από την καρδιά σας.

Το μήνυμα του Προέδρου της ΝΙΚΗΣ, Δ. Νατσιού, για τον Δεκαπενταύγουστο

 

Το βυζαντινό μοναστήρι της Παναγίας της Μολυβδοσκέπαστης. Η Ακοίμητη Φρουρός στα Ελληνοαλβανικά σύνορα.

Γράφει ο Στυλιανός Καβάζης.

ΠΑΝΑΓΙΑ Μάνα, μεσολαβήτρια, προστάτιδα, σύμμαχος, συμπαραστάτης και αρωγός σε κάθε δύσκολη στιγμή της ζωής των Ηπειρωτών, αλλά και όλης της ανθρωπότητας! Η Παναγία αγαπήθηκε και τιμήθηκε σε μεγάλο βαθμό και στην Ήπειρο. Αυτό μαρτυρούν τα πολυάριθμα μοναστήρια τα αφιερωμένα στην χάρη Της αλλά και οι ναοί που βρίσκονται σχεδόν σε κάθε κατοικημένη περιοχή και τα καντήλια που καίνε σε κάθε γωνιά της ηπειρωτικής γης.

Αιτία αυτής της αστείρευτης αγάπης αποτελούν οι τεράστιες δυσκολίες που για αιώνες αντιμετώπισε, αλλά και συνεχίζει να αντιμετωπίζει η μικρή αυτή γωνιά της Ελλάδας. Περιοχή πολυβασανισμένη, με μακραίωνη ιστορία καταπίεσης και υποδούλωσης στο αλλόθρησκο στοιχείο, η Ήπειρος πρόταξε και χρησιμοποίησε την πίστη και το έντονο θρησκευτικό συναίσθημα για να διατηρήσει την ταυτότητά της.

Εδώ οι κατακτητές αντιμάχονταν μέχρι εσχάτων τη χριστιανική θρησκεία, κι όμως, οι χριστιανοί κατάφεραν να κρατήσουν ζωντανή την πίστη τους κάτω από πραγματικά δύσκολες συνθήκες, με τη μορφή της Παναγίας να αποτελεί καθ’ όλην την διάρκεια της Τουρκοκρατίας, αλλά και μετέπειτα, καθ’ όλην την διάρκεια των δύσκολων περιόδων που ακολούθησαν, το στήριγμα των πιστών.

Στην Παναγία στήριξαν οι άνθρωποι της περιοχής τις ελπίδες τους όσο σε κανέναν άλλο Άγιο. Ήταν η Παναγιά όλων, η μητέρα των φτωχών, των αγωνιστών στα μέτωπα, των γυναικών που έμεναν πίσω και καρτερούσαν τους συζύγους και τα παιδιά τους από τις μάχες, αλλά και εκείνων που κουβαλούσαν πολεμοφόδια στους καταρρακωμένους, εξασθενημένους και πεινασμένους αγωνιστές και στρατιώτες.

Οι Ηπειρώτες αναδείχτηκαν σε πρωτεργάτες της προετοιμασίας και εξέλιξης της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, πάντα με την πίστη στην Παναγία να τους εμψυχώνει στο μέγιστο βαθμό. Είναι, λοιπόν, φανερή η μεγάλη πίστη στην Παναγία των Ηπειρωτών, αλλά και όλων των Ελλήνων χριστιανών κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας και της Ελληνικής Επανάστασης.

Ξεχωριστός ήταν και ο ρόλος που διαδραμάτισε η πίστη στην Παναγία στην περιοχή της Ηπείρου και κατά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πολλά μοναστήρια της Ηπείρου αφιερωμένα στην Παναγία, συχνά κτισμένα σε δύσβατα και απάτητα μέρη, έγιναν, κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας και της Ελληνικής Επανάστασης, καταφύγια των πιστών, μάρτυρες των αγώνων και της θυσίας τους, ενίσχυσαν οικονομικά την προετοιμασία ένοπλων επιθέσεων ενάντια στον κατακτητή και εφοδίαζαν με τρόφιμα και όπλα τους αγωνιστές και τον άμαχο πληθυσμό. Μάλιστα, σε αρκετές από τις μονές αυτές της Ηπείρου λειτούργησαν «κρυφά σχολειά» συμβάλλοντας ταυτόχρονα και στην πνευματική αφύπνιση των κατοίκων της περιοχής.

Ένα τέτοιο μοναστήρι είναι και της Παναγίας Μολυβδοσκέπαστης. Δεν γίνεται να βρεθείς στο μοναστήρι αυτό χωρίς να νοιώσεις ότι είναι ένας τόπος μαγικός. Από την αρχή καταλαβαίνεις ότι υπάρχει μια ενέργεια, μια χάρη και μια ιερότητα, που απλώνεται και σε όλη την περιοχή γύρω από το μοναστήρι. Ένας τόπος, που βρίσκεται σε πλήρη αρμονία με την φύση και το περιβάλλον. Όταν μπαίνεις στο καθολικό, νιώθεις μία ακαθόριστη ενέργεια, ειδικά μόλις σταθείς για να κάνεις έναν σταυρό μπροστά στη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας.Τα τάματα στην αγία εικόνα της Παναγίας είναι αμέτρητα, ενώ μοναχοί, κάτοικοι της Κόνιτσας, αλλά και προσκυνητές, κάνουν λόγο για θαύματα, ειδικά για άτεκνα ζευγάρια που ζήτησαν παιδί από τη Θεοτόκο.

Ας δούμε την πλούσια και ενδιαφέρουσα ιστορία του όμως παρακάτω.

Το όμορφο και ιστορικό μοναστήρι βρίσκεται στους πρόποδες του βουνού Νεμέρτσικα, στέκει επί 13 αιώνες ακλόνητος μάρτυρας της ιστορίας του, απέχει 17 χιλιόμετρα από την Κόνιτσα και μόλις 400 μέτρα από τα ελληνοαλβανικά σύνορα, σε μια κατάφυτη περιοχή στη συμβολή των ποταμών Αώου και Σαρανταπόρου. Λίγα μέτρα πιο πέρα βρίσκεται και το τελευταίο ελληνικό χωριό, το Μολυβδοσκέπαστο, πριν την Αλβανία, που φέρει το όνομα της Μονής.

Το μοναστήρι της Παναγίας, ένα βυζαντινό και αντρικό μοναστήρι, μοιάζει σαν φρούριο με τα ψηλά τείχη που το περιβάλλουν και τον τρούλο των 15 μέτρων. Μάλιστα είναι το παλαιότερο και ομορφότερο της Ηπείρου.

Η Μονή της Κοίμησης της Θεοτόκου, όπως είναι η «επίσημη» ονομασία της, οφείλει το ιδιαίτερο όνομά της στο γεγονός ότι τη στέγη του καθολικού της σκεπάζανε φύλλα μολύβδου και όχι τα συνηθισμένα κεραμίδια ή πέτρινες πλάκες. Το μολύβι όμως αυτό το αφαίρεσαν οι Τούρκοι κάνοντάς το βόλια για τις πολεμικές ανάγκες τους και έμεινε από τότε, στην συνείδηση του κόσμου, η ονομασία «Παναγία η Μολυβδοσκέπαστη».

Μέσα σ’ αυτό το φανταστικό τοπίο, μέσα σ’ αυτό το μυστήριο της φύσης, συνευρίσκονται η φύση και η πίστη!

Σύμφωνα με την παράδοση, η Μονή κτίστηκε τον 7ο αιώνα, από έναν βασιλιά του Βυζαντίου, τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο ο Δ΄, τον Πωγωνάτο, ο οποίος επιστρέφοντας από μια εκστρατεία του στη Σικελία, από την Εγνατία οδό προς την Κωνσταντινούπολη, στρατοπέδευσε στο χώρο, όπου σήμερα υπάρχει η Ιερά Μονή. Ήταν το 668 όταν συνωμότες σκότωσαν τον πατέρα του Κώνστα και τοποθέτησαν αυτοκράτορα τον Μιζίζιο. Αυτά τα γεγονότα έγιναν στη Σικελία. Όταν το έμαθε ο Πωγωνάτος μάζεψε το στρατό του, πήγε στη Σικελία και εκδικήθηκε το θάνατο του πατέρα του. Στην επιστροφή του ήρθε σε αυτή την περιοχή.

Τότε υπήρχε μόνο ένα μικρό ξωκλήσι. Ο Πωγωνάτος μπήκε μέσα να παρακολουθήσει τη λειτουργία αλλά για κάποιο λόγο μίλησε άσχημα στους ιερείς και βγαίνοντας από την εκκλησία το πρόσωπό του μελάνιασε. Ανέφερε το περιστατικό στη γυναίκα του και τότε καταλάβανε πως ήταν λάθος ο τρόπος με τον οποίο φέρθηκε στους ιερείς. Για να μπορέσει να εξιλεωθεί έχτισε την Παναγία Μολυβδοσκέπαστη.

Και έτσι το μοναστήρι ονομάστηκε Ιερά Μονή, Βασιλική και Σταυροπηγιακή της Παναγίας της Μολυβδοσκέπαστης. Βασιλική, γιατί χτίστηκε από το βασιλιά-αυτοκράτορα του Βυζαντίου, Κωνσταντίνο τον Δ΄, τον Πωγωνάτο. Σταυροπηγιακή, γιατί εξαρτιόνταν από το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως. Για να δηλωθεί μάλιστα η εξάρτηση μιας Μονής από αυτό, ο ίδιος ο αυτοκράτορας ή και εκπρόσωπός του τοποθετούσε κατά τη θεμελίωσή της στα θεμέλια, σιδερένιο σταυρό, που λεγόταν και Σταυροπήγιο (Πήγνυμι Σταυρόν = τοποθετώ μέσα στο χώμα σταυρό).

Η Μονή ανακαινίστηκε από τον Ανδρόνικο Κομνηνό Μέγα Δούκα Παλαιολόγο το 1341. Την τελευταία φορά που ανακαινίσθηκε η Μονή ήταν το έτος 1522 από τούς κατοίκους της Πωγωνιανής αφού υπήρχαν φθορές από λεηλασίες, το δε καθολικό αγιογραφήθηκε σε δύο φάσεις, το 1521 και το 1537.

Όμως ακόμα και τον 20ο αιώνα υπέστη πολλές λεηλασίες από τους Ιταλούς καθώς και από φωτιά που έβαλαν οι Γερμανοί Ναζί στα κελιά των μοναχών, στην τραπεζαρία και λεηλατήθηκε το Καθολικό. Ὀλα αυτά τον Ιούλιο του 1943.

Ο Ναός της Μονής έχει στοιχεία βυζαντινής τεχνοτροπίας. Είναι ένας μικρός ναός σταυροειδής με τρούλο ύψους 15 μέτρων, ο οποίος υψώνεται πανύψηλος και είναι ένα κομψοτέχνημα, του οποίου και η απλή θέα σε ανεβάζει στα ουράνια! Οι τοιχογραφίες της πρόσφατα έχουν αρχίσει να συντηρούνται, ενώ πριν καλύπτονταν από την αιθάλη των κεριών των τόσων χρόνων, γεγονός που δυσκόλευε να γίνουν περισσότερο ακριβείς παρατηρήσεις σχετικά με το εικονογραφικό πρόγραμμα του ναού, την τεχνοτροπία αλλά και τις ιδιαιτερότητες των ζωγράφων που τις φιλοτέχνησαν.

Από τα κειμήλια της μονής, αξιόλογη είναι η ξυλόγλυπτη δίφυλλη θύρα, η οποία είναι από τα λίγα σωζόμενα δείγματα της βυζαντινής ξυλογλυπτικής στην Ήπειρο και χρονολογείται στην α΄ εικοσαετία του 14ου αιώνα. Το τέμπλο του ναού είναι ξυλόγλυπτο και οι εικόνες του όλες βυζαντινές και καλοδιατηρημένες. Φέρει μάλιστα αξιόλογες εικόνες μεταξύ των οποίων και η εικόνα του Χριστού Ανεξίκακου.

Και μέσα σ’ όλες δεσπόζει η θαυματουργός εικόνα της Παναγιάς της Μολυβδοσκέπαστης η μεγαλύτερη πνευματική αξία για το Μοναστήρι. Η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας σήμερα δεν έχει την αρχική της μορφή, αφού συλήθηκε και από τους Τούρκους και από άλλους βαρβάρους κατά καιρούς. Μάλιστα, το χειμώνα του 1943, κάποιος Έλληνας ορθόδοξος έκλεψε την επένδυση της Ιεράς Εικόνας, που ήταν από χρυσάφι καθώς και τα αφιερώματά της, ενώ στη συνέχεια την πέταξε πίσω από το ναό, σ’ ένα ποτιστικό αυλάκι.

Αυτές ήταν οι εποχές που κάποιοι -ας τους ονομάσουμε και καλά “χριστιανούς”- εκείνο τον καιρό υπήρξαν χειρότεροι ακόμα και από τους βαρβάρους και τους Τούρκους. Ήταν χριστιανοί χωρίς φόβο Χριστού και χωρίς σεβασμό στην εκκλησία που τους αναγέννησε. Έτσι λοιπόν στα χρόνια της γερμανικής κατοχής μπήκαν στην Μονή της Παναγίας και άπλωσαν τα βρώμικα και βέβηλα χέρια τους στην βυζαντινή εικόνα. Άρπαξαν όλα της τα αφιερώματα, τα μοιράσανε και κατόπιν πάταξαν την εικόνα σε ένα ποτάμι. Όταν την άλλη ήμερα αντιληφθήκανε οι μοναχοί την κλοπή της εικόνας της Παναγίας, αμέσως σύννεφα λύπης και στεναχώριας τους κυρίεψαν. Παρακαλούσαν με δάκρυα στα μάτια να δείξει η Παναγία τον τόπο ευρεσεώς Της.

Ένα μήνα παρέμεινε η Αγία εικόνα στο ποτάμι και κατέφαγε το νερό τα πρόσωπα του Χριστού και της Παναγίας μας. Μάλιστα η εικόνα χωρίστηκε σε δυο σανίδες. Μια αγρότισσα που περνούσε τυχαία από εκεί μαζεύοντας αγριόχορτα βρήκε την εικόνα. Η ανεύρεση της κατεστραμμένης εικόνας εχίνε αμέσως γνωστή σε όλους τους κατοίκους της περιοχής, οι οποίοι με λύπη, λες και ήταν νεκρώσιμη ακολουθία, την τοποθέτησαν και πάλι στο προσκυνητάρι Της.

Το 1945 έδωσαν οι κάτοικοι τα δυο γυμνά ξύλα της Βυζαντινής εικόνας σε αγιογράφο, ο οποίος ανιστόρησε πάλι τις μορφές της Παναγίας και του Χριστού, επενδύθηκε με άργυρο και τώρα πια και για πάντα εις τους αιώνες των αιώνων το σεμνό κειμήλιο απάσης της Οικουμένης περιμένει τους πιστούς, να τους χαρίσει τα εξ ύψους δώρα.

Παρά το ότι η Μονή είναι τόσο παλαιά και ανέπτυξε σπουδαία θρησκευτική και εθνική δράση, τα ιστορικά στοιχεία που έχουν διασωθεί είναι ελάχιστα, αφού καταστράφηκαν από τις επανειλημμένες λεηλασίες και τη φθορά.

Το μοναστήρι υπήρξε σημαντικότατο κέντρο φιλανθρωπίας για τους φτωχούς και τους ασθενείς σε παλαιότερους χρόνους και βοηθούσε πολλές οικογένειες που είχαν ανάγκες. Υπήρξε εκπαιδευτικό κέντρο και είχε μεγάλη συμβολή στην διατήρηση της ελληνικής παιδείας και του χριστιανισμού κατά την τουρκοκρατία. Στην Ιερά Μονή, όπως στις περισσότερες τον καιρό εκείνο, λειτουργούσε κρυφό σκολειό και συντηρούσε σχολεία στο χωριό Διπαλίτσα (Μολυβδοσκέπαστο), καθώς οι μοναχοί είχαν αναλάβει την διδασκαλία. Εκεί επίσης μαθήτευαν και ιερείς, που στη συνέχεια πήγαιναν σε κάθε γωνιά της Ηπείρου, για να μεταδώσουν την παιδεία, να στηρίξουν την πίστη και να στερεώσουν το ηθικό φρόνημα των Ηπειρωτών και την Εθνική τους ταυτότητα!

Στην Ιερά Μονή Μολυβδοσκεπάστου λειτουργούσε ακόμη από το 1300 Σχολή χειρογράφων. Οι μοναχοί αντέγραφαν Ιερά κείμενα, δηλ. την Αγία Γραφή και άλλα Λειτουργικά βιβλία των αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων, όχι μόνο για να καλύψουν τις ανάγκες της Μονής, αλλά και για να τροφοδοτήσουν Εκκλησίες, σχολεία και άλλες μονές. Στη Σχολή αυτή μαθήτευαν καλλιγράφοι, ταχυγράφοι κειμένων, αντιγραφείς και τα έργα τους συνετέλεσαν στη διάδοση των Ιερών και των Ελληνικών γραμμάτων. Σώζονται ιερά κείμενα από διάφορες εποχές, που αναφέρουν ότι έχουν γραφτεί από μοναχούς του μοναστηριού. Ο Μυρέων Ματθαίος (1550 – 1624) ήταν μοναχός της Μονής που το 1605 έγινε Επίσκοπος Μυρέων και είχε διακριθεί ως πολυγραφότατος ιστορικός συγγραφέας, υμνογράφος αλλά και ποιητής. Η Ιερά Μονή, λοιπόν, Μολυβδοσκεπάστου υπήρξε ένα πνευματικό και Εθνικό κέντρο ολοκλήρου της περιοχής, τα δύσκολα χρόνια του Ελληνισμού.

Επί αρχιερατείας του σπουδαίου μητροπολίτη Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης, Σεβαστιανού Οικονομίδη (1967 – 1994) το μοναστήρι της Μολυβδοσκεπάστου επανδρώθηκε το 1988 και όντας σε πολύ κοντινή απόσταση από τη Βόρειο Ήπειρο έγινε το κέντρο εθνικών αλλά και θρησκευτικών εκδηλώσεων για την τόνωση της ελληνορθόδοξου συνείδησης των Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου. Η επάνδρωση αυτή έγινε κατόπιν προτροπής και πνευματικής καθοδηγήσεως του αγίου Παϊσίου του Αγιορείτου και την ευλογία του μακαριστού οικείου Μητροπολίτου κυρού Σεβαστιανού. Μετά την κοίμηση του ο Μητροπολίτης Σεβαστιανός ετάφη στο πίσω μέρος της Ιερής Μονή, όπως ο ίδιος είχε ζητήσει λόγω της μεγάλης του αγάπης και αγώνων που έκανε για την Βόρειο Ήπειρο.

Η Μονή, η οποία είναι ανδρική πλέον, είναι ανοιχτή καθημερινά, εκτός της Τετάρτης, από Ανατολής ηλίου έως την Δύση. Την Παρασκευή ανοίγει μετά τις δώδεκα το μεσημέρι. Υπάρχουν και ξενώνες για τους πιστούς που έρχονται από μακριά.

Η Κοίμηση της Θεοτόκου, που τιμάται στις 15 Αυγούστου, σε όλες της περιοχές, από τα Τζουμέρκα μέχρι το Πωγώνι, το Ζαγόρι και τη Μουργκάνα, αποτελεί την πιο μεγάλη, ίσως, γιορτή για τους Ηπειρώτες, γιατί παραδοσιακά συνδέεται και με τον ερχομό των ξενιτεμένων στα χωριά τους, με το αντάμωμα για τη γιορτή της Παναγίας.

Πηγή: Αντίβαρο

«Ἄνοιξον ἡμῖν, εὐλογημένη Θεοτόκε…»

Γράφει η Μαρίνα Φραγκάκη 

 

Τέσσερις ὧρες ποδαρόδρομο ἔπρεπε νὰ κάνει κανείς, ἀπ’ τὸ χωριὸ στὴ χώρα νὰ φτάσει. Τέσσερις ὁλόκληρες ὧρες! Γι’ αὐτὸ δὲν τὸ ἀποφάσιζαν εὔκολα ὅσοι τὸν δρόμο δὲν ἄντεχαν.

 

Ἡ Μάνα ὅμως ποὺ τό ’χε τάξει στὴ χάρη Της μὲ τὰ πόδια τὸν Δεκαπενταύγουστο νὰ πάει δὲν ὑπολόγιζε κόπο καὶ κούραση, ἀρκεῖ νὰ ἔφτανε· νὰ προσκυνήσει τὴ Βασίλισσα τ’ Οὐρανοῦ· νὰ Τὴν παρακαλέσει· στὰ πόδια της τοὺς πόνους καὶ τὰ δάκρυα ν’ ἀκουμπήσει καὶ κουράγιο ἀπὸ Κείνη νὰ πάρει, τὸν ἀγῶνα της νὰ συνεχίσει. « Ἄνοιξον ἡμῖν, εὐλογημένη Θεοτόκε…».

 

Πόσο λαχταροῦσε τούτη τὴ συνάντηση ἡ Μάνα μὲ τὴ Μάνα τ’ Οὐρανοῦ! Γιατὶ ἤξερε· ναί, τό ’ξερε καλὰ πὼς ἡ «Βαγγελίστρα» ἀκούει μὲ προσοχὴ ὅλους τοὺς ἀδικημένους καὶ ὀρφανούς. 

 

Δεκαπενταύγουστος. Παραμονὴ τῆς Παναγιᾶς.

 

Νύχτα ἀκόμη· μιὰ νύχτα λουσμένη σπάταλα στοῦ φεγγαριοῦ τὴν ἀσημένια ἄχνη, καὶ ἡ Μάνα, γεμάτη λαχτάρα καὶ πόθο, κάνοντας τὸν σταυρό της, τὸν δρόμο γιὰ τὴ χώρα παίρνει.

 

Ἀνάλαφρη ἡ ψυχὴ καὶ ἡ νοσταλγία της, μέσα στὴ γλυκόφεγγη βραδιά, προχωρεῖ γεμάτη κουράγιο καὶ προσμονὴ κάτω ἀπ’ τὸν ἀστροκέντητο οὐρανό, ἐνῷ πιὸ πέρα, βαθυγάλαζη μὲ πασπατεμένο χρυσάφι καὶ σμαράγδια μέσα σὲ φωτοπέλαγα, ἡ θάλασσα συντροφεύει τὰ βήματά της.

 

Ἀγέραστη ἡ ἐλπίδα της, ψημένη μέσα στὸ λιοπύρι τῆς καρτερίας καὶ τῆς ἀγρύπνιας, δίνει τώρα φτερὰ στὰ ἀδύνατα πόδια της καὶ δύναμη στὸ κουρασμένο κορμί της. Καὶ προχωρεῖ, ὅλο προχωρεῖ, καὶ ἀποξεχνιέται μέσα σὲ τούτη τὴν ὁλόχρυση ὥρα!

 

Κοντοζύγωνε πιὰ στὴ Χώρα, καὶ τὸ ψηλὸ καμπαναριὸ τῆς Μεγαλόχαρης Κυρᾶς τ’ Οὐρανοῦ ξεχώριζε πιὰ καλά, τὴ στιγμὴ ποὺ ἡ νύχτα ἔφευγε ἀργὰ ἀργά, καὶ μιὰ γλυκιὰ αὐγὴ ξεπρόβαλλε πάνω ἀπ’ τὰ χωράφια καὶ τὰ μικροξωκκλήσια, πέρα ἀπ’ τοὺς λοφίσκους καὶ τὶς μακρινὲς πλαγιές.

 

Ἕνα ἕνα ξυπνοῦσαν τὰ που λιά, ἐνῷ ὁ ἥλιος ἀργοφάνηκε πίσω ἀπ’ ἀλαργινὸ βουνό. Ξέχειλη ἡ φύση ἀπ’ τὴ δυνατὴ ὡραιότητά της τοῦτο τὸ ὁλόφλογο πρωινό, ἀσίγαστο μεγαλυνάριο γίνεται στὸν Πλάστη καὶ Δημιουργό, μέσα στὴν αὐγουστιάτικη χαρμονή.

 

Σὲ λίγο καμπάνας ἦχοι ὀρθρινοί, μαζὶ μὲ θυμαριῶν θυμίαμα καὶ τῶν πουλιῶν ψαλμούς, ἀνεβαίνουν ἀπ’ τὴ χλιαρὴ γῆ στὸν Οὐρανό! Χιλιάδες τώρα οἱ ψυχὲς οἱ πονεμένες ἔξω ἀπὸ τῆς «Εὐσπλαγχνίας τὴν Πύλη», γονατιστές, μὲ δάκρυα στὰ μάτια περιμένουν, ἱκετεύουν, παρακαλοῦν. 

 

«Ἄνοιξον ἡμῖν, εὐλογημένη Θεοτόκε…» 

 

Ἡ θλίψη, ὁ πόνος, ἡ ἀγωνία, ὁ σπαραγμός, μὲ λαμπάδες μικρὲς καὶ μεγάλες. 

«Πάντων θλιβομένων ἡ χαρά…», Σὲ καρτεροῦν! 

 

Μέσα στὴν πανάγια ἀγκαλιά Σου, μέσα στὴν ἀπέραντη καρδιά Σου,κλεῖσε τὸ δάκρυ καὶ τὸν πόνο μας, Σύ, «ἀδικουμένων προστάτις».

 

Σήμερα ποὺ ὁ κόσμος μας στενάζει καὶ ὁ πλανήτης μας σφαδάζει κάτω ἀπὸ τὰ ὅπλα καὶ τὰ ξίφη, σήμερα ποὺ ἑκατομμύρια ἀνθρώπων πάνω στὴ γῆ πονοῦν καὶ πεινοῦν, ἔλα κοντά μας, «πενομένων τροφή».

 

«Βακτηρία τυφλῶν», τὸ χέρι Σου δῶσε μας, τὸν δρόμο μας νὰ βροῦμε!

 

Τώρα ποὺ τὸ ψέμα καὶ τὸ αἷμα τοῦ αἰῶνα μᾶς πνίγει, τώρα ποὺ ὁ πόνος καὶ ὁ φόβος τὴ ζωή μας κυβερνοῦν, «σκέπη γενοῦ καὶ προστασία μας», Παναγία Δέσποινα.

 

Δεκαπενταύγουστος, καὶ ἡ ἐλπίδα ἡ πίστη, ἡ προσμονὴ καὶ ἡ ἱκεσία ἀνηφορίζουν, γιὰ νὰ Σ’ ἀνταμώσουν. Καὶ μέσα στοὺς ὕμνους τῆς καμπάνας, τῆς ψυχῆς, τοῦ κεριοῦ καὶ τοῦ λιβανιοῦ, τὸ νοτισμένο ἀπὸ τὰ δάκρυα νησί μας μπροστά Σου γονατίζει, « Ὑψηλοτέρα τῶν Οὐρανῶν».

 

Δεκαπενταύγουστος, ἀπόβραδο. Ἆραγε, τί νὰ εἶπε ἡ Μάνα στὴ Μητέρα τοῦ Θεοῦ; Μίλησε ἡ ἴδια, ἢ μόνο τὰ δάκρυά της ἄφησε νὰ μιλοῦν;

 

Δυὸ σύννεφα, λαμποκοπώντας σὰν οὐράνια ἀρχιπέλαγα μέσα στὸν ἡλιοστάλακτο θρίαμβο τῆς δύσης, προχωροῦν καὶ ἀπομακρύνονται, καθὼς τὸ πελαγίσιο ἀεράκι τοῦ σούρουπου τὰ κυνηγᾷ. 

Τ’ ἀποσπερνοῦ τώρα σήμανε ἡ ὥρα μέσα στὸ χιλιόχρωμο δειλινό.

«Ἄξιον ἐστὶν ὡς ἀληθῶς μακαρίζειν Σὲ τὴν Θεοτόκον…».

 

Κυρία τῶν ἀγγέλων, δέξου τοὺς κτύπους τῆς πονεμένης καρδιᾶς μας σήμερα μαζὶ μὲ τὸ δάκρυ καὶ τὶς εὐωδίες τοῦ λιβανιοῦ! 

 

Ἀντιγραφή γιὰ τὸ «σπιτὰκι τῆς Μέλιας» 

«Ὁ Κόσμος τῆς Ἑλληνίδος»

«Χριστιανική Ἕνωσις Ἀκτῖνες»

Ἔτος 71ο – Ἰούλιος – Αὔγουστος 2025 – Ἀρ. 670 

Εἰκόνα ἀπὸ τὸ Pinterest 

τὸ «σπιτὰκι τῆς Μέλιας»

Δεκαπενταύγουστος: Και αν όλες οι λέξεις χάνονταν, η Παναγία θα σήμαινε και πάλι αγάπη

Γράφει ο Ελευθέριος Ανδρώνης  

Ακόμα και αν όλες οι λέξεις του κόσμου έχαναν τη σημασία τους, ένα βλέμμα της Κυρίας Θεοτόκου από κάποιο μοσχολιβανισμένο εικόνισμα θα έφτανε για να ξαναβρείς την έννοια της αγάπης. Και από αυτήν την έννοια θα ξεπηδούσαν ξανά όλες οι άλλες σημασίες.

Όλοι όσοι ευλαβούνται την Παναγία έχουν να σου πουν άρρητα βιώματα εκείνων των αθέατων θαυμάτων που συμβαίνουν στις κρυφές κατεργασίες της ψυχής. Που δεν εκδηλώνονται πομπωδώς, ούτε προορίζονται να εντυπωσιάσουν τους πολλούς, αλλά κυλούν σαν ήρεμα υπόγεια ρυάκια και δροσίζουν τα τρίσβαθα της σπηλαιώδους φύσης μας.

Σε στιγμές που τα λόγια στερεύουν, που οι σκέψεις μπερδεύονται, που οι διέξοδοι χάνονται, και μόνο η επίκληση του ονόματος της Θεοτόκου δρα σαν άμεσο γιατρικό. Γλυκαίνει ο νους, ανασαίνει η καρδιά, διαλύονται τα πρώτα μαύρα σύννεφα. Ο λογισμός γίνεται πλατύτερος, πιο σπλαχνικός, πιο καρτερικός και πράος. Θαρρείς και η Παναγία σου κληρονομεί αμέσως δώρα από το ιερό βιός της.

Ποιος χριστιανός δεν έχει να μαρτυρήσει τέτοια μυστικά φιλοδωρήματα; Μήπως δεν είναι αυτά που ωθούν εκατομμύρια Έλληνες να γεμίζουν της εκκλησιές τον Δεκαπενταύγουστο; Μήπως δεν είναι αυτά που κάνουν ακόμα και άπιστους να φωνάζουν «Παναγία μου βόηθα» στη δύσκολη στιγμή; «Όλοι είναι άθεοι μέχρι να αρχίσει το αεροπλάνο να πέφτει», λέει ένα πολύ εύστοχο ρητό. Αλλά να το αντιστρέψω κιόλας. Όλοι όσοι λένε ότι είναι «καλοί χριστιανοί», είναι μέχρι να σταθούν έντιμα δίπλα στο μπόι της Παναγίας. Τότε κατανοούν ότι δεν είναι απολύτως τίποτα.

Θυμάμαι σαν χθες την πρώτη φορά που αντίκρυσα την Παναγία Πορταΐτισσα στη μονή Ιβήρων. Ήταν σαν να χάθηκαν τα πάντα γύρω μου και να καταλάμβανε τον χώρο μόνο η αρχοντική μορφή της. Το δέος σου λυγίζει τα γόνατα. Η επιβλητική της όψη σε κάνει να νιώθεις διάφανος και αναπολόγητα αδειανός. Ταυτόχρονα όμως σε πλημμυρίζει μια αλλόκοσμη ηδύτητα που σε χορταίνει ελπίδα. Η παρουσία της είναι ζωντανή. Στο πληροφορεί ολόκληρο το «είναι» σου. Δεν ξέρεις πώς να το εξηγήσεις – ξέρεις μόνο ότι το ζεις.

Όχι, η ελπίδα δεν γεννά συναισθηματικά την Παναγία – η Παναγία είναι εκείνη που γεννά φυσικά την ελπίδα. Την γέννησε μια φορά στη Βηθλεέμ και από τότε τη γεννά ξανά και ξανά στις ζωές μας. Πήγαινε στην πτέρυγα ενός νοσοκομείου και μέτρα σε πόσα προσκέφαλα και πόσα κομοδίνα ασθενών θα δεις χάρτινες εικόνες της. Σκέψου όλα τα ολοκληρωτικά καθεστώτα και δες πόσο μισούσαν τη μορφή της. Κανένα πρόσωπο της ιστορίας δεν συγκεντρώνει τόση αγάπη και συνάμα τόσο μίσος, όσο η Παναγία και ο Υιός της.

Αγαπούμε ισοβίως ό,τι είναι ζωντανό και υπάρχει. Και αν όχι, μισούμε ό,τι μας θυμίζει πώς δεν υπάρχουμε εμείς. Αλλά τα τεκμήρια είναι μπροστά στα μάτια μας. Ζούμε κολυμπώντας μέσα στη φοβερή προφητεία της Παναγίας: «Ιδού, από τώρα και στο εξής θα με μακαρίζουν όλες οι γενεές». Ποτέ ξανά δεν είπε άνθρωπος τέτοιο λόγο για τον εαυτό του, παρά μόνο αν ήταν άρρωστος από μεγαλομανία. Τον είπε η ταπεινή Παναγία γιατί ήξερε ποιον φέρνει στον κόσμο.

Γενιές και γενιές νιώθουν το σκίρτημα αυτής της αλήθειας. Κάθε υπόκλιση στην Θεοτόκο και ένα χάδι, κάθε επίκληση και μια βοήθεια, κάθε παράκληση και ένα φτερούγισμα μακριά από το χάος. Αυτή είναι η Παναγία μας.

πηγή

«Οἱ πατέρες μὴ παροργίζετε τὰ τέκνα ὑμῶν, ἀλλ᾿ ἐκτρέφετε αὐτὰ ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσίᾳ Κυρίου»

Γράφει ὁ Πορφυρίτης 

 

Θά ἤθελα ὁ λόγος μου νά εἶναι ἁγιασμένος, νά ἔρρεε στίς καρδιές τῶν ἀνθρώπων, νά τίς μαλάκωνε καί εὐθύς ἀμέσως νά ἀγαποῦσαν Χριστό καί ἄνθρωπο. Πῶς ὅμως νά βγεῖ τέτοιος λόγος ἀπό καρδιά ρυπαρή; Πῶς νά αἰσθανθεῖ τόν πόνο τῶν ἀνθρώπων ἡ καρδιά «κυνός τεθνηκότος»[1]; Κι ὅμως, ἀκόμη καί αὐτή ἡ καρδιά ἀντιδρᾶ, ἐξανίσταται μπρός σέ ὅλα τοῦτα «τά σημεῖα καί τέρατα» πού λαμβάνουν χώρα στά βλαστάρια τοῦ ἔθνους μας, καθώς ἀναπτύσσονται παρατημένα ἀπό αὐτούς πού θά ἔπρεπε νά στέκονται ἀρωγοί, προστάτες, ὑποστηρικτές, σύμβουλοι καί ὀριοθέτες τους ἤ μέ μία λέξη: παιδαγωγοί.

 

Ἀγρίεψαν τά παιδιά· ἀγρίεψαν πρῶτα οἱ γονεῖς! Ἴσως καί οἱ γονεῖς τῶν γονιῶν. Ἀγρίεψαν οἱ μορφές τους, διότι ἀγρίεψαν οἱ ψυχές τους! Ἔκοψαν τόν ὀμφάλιο λῶρο πού τούς τροφοδοτεῖ ζωή ἀπό τήν Ζωή, τήν Αὐτοζωή! Ἔκοψαν τούς δεσμούς τῆς Πίστεως! Διέκοψαν τόν δρόμο, τήν ὁδό πού ὁδηγεῖ στήν Ὁδό! Ὅταν συμβαίνει αὐτό, ἕνας δρόμος μόνο ἀπομένει· ὁ δρόμος τοῦ ἄλλου, τοῦ Πονηροῦ. Ὁ δρόμος δηλαδή τῆς δαιμονοποίησης τοῦ ἀνθρώπου. Ὅπως ἔγραψε ὁ Ντοστογιέφσκυ τά λόγια τῆς Σόνιας πρός τόν Ρασκόλνικωφ: «Ἀπομακρύνθηκες ἀπό τόν Θεό καί ὁ Θεός σέ τιμώρησε καί σέ παρέδωσε στόν διάβολο...»![2]

 

Μάνα καθισμένη μέ πόδια ἁπλωμένα στίς θέσεις ἀνδρῶν στήν ἐκκλησία, ἔχοντας δίπλα τήν κόρη της, δέχθηκε τήν εὐγενική προτροπή - παράκληση τοῦ λευκασμένου ἐπιτρόπου γιά νά καθίσουν στίς θέσεις τῶν γυναικῶν. Ὅταν ἔφυγε ὁ ἐπίτροπος, τό κοριτσάκι ἔκανε νά σηκωθεῖ καί ἡ ἀσεβῆς μάνα, μέ μιά κίνηση τοῦ χεριοῦ της τῆς ἔκανε νόημα νά ἀψηφίσει τόν ἐπίτροπο καί νά μή σηκωθεῖ ἀπό τή θέση της! Τί νά κάνει ἡ δόλια, ἡ ἔφηβη κοπελίτσα, ξανακάθισε στήν καρέκλα της... Τά λόγια περιττεύουν, κλαίει ἡ καρδιά γιά τό σημερινό κατάντημά μας! Ὁ Κύριος δάκρυσε ὅταν πέθανε ὁ Λάζαρος, ἐξαιτίας τῆς κατάντιας τοῦ ἀνθρωπίνου γένους, τῆς θνητότητός του· σήμερα θά δάκρυζε βλέποντας αὐτή τή μάνα, πού ἔχει πρό πολλοῦ πεθάνει πνευματικά.

 

Ἡ σημερινή γενιά τῶν γονέων, λειτουργεῖ σέ διαφορετική συχνότητα. Δέν ὑπάρχει καμμία ἐπικοινωνία, καμμία κατανόηση. Δέν λαμβάνει «σῆμα» Χριστοῦ. Φροντίζει μόνο ὅ,τι εἶναι ὁρατό: τό σῶμα. Καί αὐτό πλημμελῶς. Δοῦλοι τῶν ἐπιθυμιῶν τοῦ φθαρτοῦ σώματος. «Τυφλοί» ἀνάμεσα σέ «τυφλούς». Ἄνευ βουλήσεως, συνειδήσεως καί κρίσεως, ἀναίσθητοι, νεκροί! Ἔτσι οἱ γονεῖς ἔγιναν ἀσεβέστατοι, ἀλαζόνες, ἀνόσιοι, ἄστοργοι, ἄγριοι, φιλήδονοι, ἐγωιστές, διάβολοι, καί ὅλα ὅσα προεῖδε[3] ὁ Ἀπόστολος τῶν Ἐθνῶν πρίν 2.000 χρόνια γιά τούς ἀνθρώπους τῶν ἐσχάτων. Ἔτσι μεγαλώνουν καί τά παιδιά τους. «Τό μῆλο κάτω ἀπό τήν μηλιά θά πέσει». Φαίνεται ἤδη ἀπό τό σχολεῖο. Νηπιαγωγοί καί δάσκαλοι μαρτυροῦν ὅτι κάθε χρόνο τά παιδιά ἔρχονται ἀγριότερα στό Νηπιαγωγεῖο καί στό Δημοτικό. Αὐτά τά παιδιά ἀγρίμια, ἐξακολουθοῦν στό Γυμνάσιο καί Λύκειο καί περαιτέρω. Κάθε χρόνο καί ἀγριότερα. Καημένα παιδιά! Καμμένα παιδιά! Παιδιά θύματα τῆς ἀφιλοστοργίας τῶν γονέων!

 

Ἔτσι, βρίσκονται σταθμευμένα τά δυστυχισμένα τά παιδιά σέ χώρους φύλαξης, γιά νά ἔχουν καί οἱ μάνες τόν προσωπικό τους χρόνο, νά πιοῦν τό καφεδάκι τους, νά ζωγραφίσουν τά γυπίσια νύχια τους, νά πᾶνε στό γυμναστήριο... Ἤ νά βρίσκονται κολλημένα πίσω ἀπό ἕνα κινητό, διότι δέν μποροῦν οἱ γονεῖς νά ἀκοῦνε τίς γκρίνιες τους, θέλουν καί αὐτοί τήν ἡσυχία τους. Τό μόνο πού θέλουν ὅμως, τά παιδιά, εἶναι τούς ἴδιους τούς γονεῖς τους, χρόνο μέ αὐτούς, παιχνίδι, τήν ἀγάπη τους, τά ὄριά τους... Προτιμότερο λιγότερα ὑλικά ἀγαθά καί περισσότερος ποιοτικός χρόνος μέ τά παιδιά.

 

Φθάσαμε σήμερα, παιδιά δημοτικοῦ, νά ἀπειλοῦν τόν δάσκαλο ὅτι ἡ μάνα τους θά τούς κάνει μήνυση μέ δικηγόρο. Γονεῖς νά μειώνουν τόν δάσκαλο μπροστά στό παιδί, νά ἔχουν μεταλαμπαδεύσει τό θράσος τους στά παιδιά τους πού ἀντιμιλοῦν ἀκόμη καί στούς διευθυντές. Ἡ ἀλαζονεία στά ὕψη! Τά ὕψη ὅμως, ἀκολουθοῦνται ἀπό τό καταβαράθρωμα στόν γκρεμό. Μή ἔχοντας ἀγάπη νά προσφέρουν τούς προσφέρουν τήν ψευδαίσθηση τῆς δύναμης, τῆς ἐξουσίας καί τῆς ἀσέβειας. Ταλαίπωρες μάνες! Ταλαίπωροι γονεῖς! Ζοῦμε δυστυχῶς τά ἐπίχειρα τῶν πράξεών μας. Δέν μᾶς συγκλονίζει πλέον τίποτε! Οὔτε οἱ μεγάλες καταστροφές, οἱ πυρκαγιές, οἱ πλημμύρες, οἱ σεισμοί, οἱ καταποντισμοί, οἱ ἀρρώστιες, ἡ κατοχή τῆς πατρίδας ἀπό ἀλλοεθνεῖς, ἡ σύγχρονη γενοκτονία τῆς «ξαφνικίτιδας», τό δολοφονικό ἀγρίεμα τῶν παιδιῶν μας. Τίποτε! Θά ὑπάρξει μετάνοια, ἤ θά δώσει τή λύση ὁ Θεός;

 

Παραπομπές

 

[1] Ψώφιου σκύλου, Βασ. Α΄ 24, 15. Ὁ Δαυΐδ παρομοιάζει τόν ἑαυτό του σάν ψώφιο σκυλί σέ διάλογό του μέ τόν Σαούλ.

[2] Φ. ΝΤΟΣΤΟΓΙΕΦΣΚΥ, «ΕΓΚΛΗΜΑ ΚΑΙ ΤΙΜΩΡΙΑ».

[3] Β΄ Τιμ. 3, 2-4.

 

ΕΘΝΕΓΕΡΣΙΣ

Εγκύκλιος Μητρ. Πατρών: Η Παναγία σκέπη και στήριγμα στους πυρόπληκτους

Ο Μητροπολίτης Πατρών Χρυσόστομος απευθύνει κάλεσμα πίστης, αλληλεγγύης και έμπρακτης προσφοράς προς τους πληγέντες από τις καταστροφικές πυρκαγιές. 

 

Στην εγκύκλιο επιστολή του για τη μεγάλη εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, ο Μητροπολίτης Πατρών Χρυσόστομος υπογραμμίζει τη βαθιά ευλάβεια του λαού προς το πρόσωπο της Παναγίας. Αναφερόμενος στις δοκιμασίες της πατρίδας μας και τις πληγές που άφησαν οι καταστροφικές πυρκαγιές στην περιοχή, τονίζει την ανάγκη για μετάνοια, προσευχή και έμπρακτη συμπαράσταση.

 

Παράλληλα, καλεί τους πιστούς να συνδράμουν στη δισκοφορία υπέρ των πυρόπληκτων αδελφών μας. Με πατρικές ευχές, εκφράζει την ευγνωμοσύνη του προς όσους αγωνίστηκαν στην κατάσβεση των μετώπων και εύχεται η Θεοτόκος να σκέπει την Ελλάδα. 

 

Η Εγκύκλιος του Μητροπολίτη Πατρών 

 

Παιδιά μου εὐλογημένα, 

 

Σήμερα ὃλοι μας στεκόμαστε μπροστά στό ἱερό καί ἃγιο Εἰκόνισμα τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, τῆς Θεομήτορος Κόρης καί δικῆς μας στοργικῆς μητέρας καί κατασπαζόμεθα μέ εὐλάβεια τά πανάγια καί ἂχραντα χέρια Της, τά ὁποῖα ἐβάστασαν τόν Δημιουργό τοῦ σύμπαντος κόσμου. 

 

Ἀτενίζομε μέ δέος τήν πανσεβάσμια καί παναγία μορφή Της καί ἱκετευτικά ἀφήνομε τήν καρδιά μας, νά συνομιλήσῃ μαζί Της, ἐκφράζοντάς Της μέ εὐγνωμοσύνη, παράκληση καί ἀπόλυτη ἐμπιστοσύνη, τούς μύχιους τῆς καρδιᾶς μας πόθους, τά πολλά μας αἰτήματα καί ἐκζητοῦντες τήν ἂπειρη ἀγάπη Της καί τήν μεσιτεία Της πρός Κύριον, ὑπέρ πάντων ἡμῶν τῶν ἐλαχίστων καί ἀναξίων δούλων τοῦ Υἱοῦ καί Θεοῦ Της καί Σωτῆρος ἡμῶν. 

 

Σύμπασα ἡ Ὀρθοδοξία, στήν μεγάλη γιορτή Της, Τῆς προσφέρει μῦρα πνευματικά, ἀλλά καί ἂνθη αἰσθητά, ὡς ἀντίδωρο τῶν εὐεργεσιῶν Της, ἐξαιρέτως ὃμως Τήν χαιρετᾶ, Τήν τιμᾶ, Τήν κατασπάζεται καί χάριτας ὁμολογεῖ ἡ Ὀρθόδοξος Ἑλλάς, ἡ παναγιοσκέπαστη καί παναγιοφρούρητη Πατρίδα μας. 

 

Πόλεις καί χωριά, στεριά καί θάλασσα, ριγοῦν καί σκιρτοῦν, ἐνώπιον τῆς Μεγαλόχαρης, τῆς Σουμελᾶ, τῆς Γηροκομήτισσας, τῆς Γοργοεπηκόου, τῆς Μολυβδοσκέπαστης, τῆς Ὑπερμάχου Στρατηγοῦ, τῆς Ἀγιάσσου, τῆς Ἓλωνας, τῆς Μεγαλοσπηλαιώτισσας καί ὃπως ἀλλιῶς τήν ὀνόμασε ὁ εὐσεβής Λαός μας, ἓνεκα τῶν πολλῶν πρός τό εὐσεβές Ἒθνος μας, εὐεργεσιῶν Της. 

 

Οἱ ἱεροί Ὑμνογράφοι, ὓφαναν πρός τιμήν Της θεοδίδακτους ὓμνους, γιά νά ἀποδώσουν τήν ἀλήθεια γιά τό πάνσεπτο Πρόσωπό Της καί οἱ Πατέρες, μέσα ἀπό τίς Οἰκουμενικές Συνόδους, διεσφάλισαν τήν θεοπαράδοτη καί Ἀποστολική παρακαταθήκη: Ὃτι ἡ Θεόπαις Μαριάμ, εἶναι ἀληθής Θεοτόκος, διότι ἐκυοφόρησε καί ἐβάστασε τό Υἱόν καί Λόγον τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁποῖος ἐνηνθρώπησε γιά νά κάνῃ τόν ἂνθρωπο κατά χάριν Θεό.. 

 

Ὃτι ἡ Πανακήρατος Κόρη τοῦ Ἰωακείμ καί τῆς Ἂννης, εἶναι καί τιμᾶται ὡς Ἀειπάρθενος, ἀφοῦ πρό τόκου, ἐν τόκῳ καί μετά τόκον, Παρθένος ἒμεινε καί ὡς Παρθένος μακαρίζεται. 

 

Ὃτι Πλατυτέρα τῶν Οὐρανῶν κατέστη, ἀφοῦ ἐχώρησε τόν ἀχώρητον παντί καί ἐβάστασε ἐν ἀγκάλαις Της, τόν ἐν κόλποις τοῦ Πατρός. 

 

Ὃτι ἀνεδείχθη Τιμιωτέρα τῶν Χερουβίμ καί ἐνδοξοτέρα ἀσυγκρίτως τῶν Σεραφίμ, ἀφοῦ πάναγνος καί δοχεῖον πασῶν τῶν ἀρετῶν εἶναι ἡ Κυρία Θεοτόκος. 

 

Ὃτι, ὡς Ὑπέρμαχος Στρατηγός τοῦ Γένους ἡμῶν, ὡδήγησε ἐκ τῶν βασάνων τῆς πικρᾶς δουλείας καί τῶν πολλῶν ὀδυνῶν τήν Ὀρθόδοξον Πατρίδα μας στήν ἀναψυχή τῆς ἐλευθερίας. 

 

Ὃτι Ἐλεοῦσα ἐφάνη πάντοτε, πρεσβεύουσα πρός Κύριον, ὣστε νά ἐλεηθῶμεν οἱ, ἐν ἁμαρτίαις παντίαις, πεπτωκότες. 

 

Ἀδελφοί μου, σήμερα πού Τῆς ἀποδίδομε τήν τιμή, τόν ὓμνο καί τήν εὐχαριστία, ἂς Τῆς δώσωμε καί τήν ὑπόσχεση, ὃτι παρά τήν ἀνθρωπίνην ἀδυναμία καί ἀτέλειά μας, παρά τό ὃτι πολλές φορές τήν ἐπικράναμε, παρά τό ὃτι τόν Πανακήρατον Τόκον Της, τόν Κύριόν μας, πολλάκις ἐλυπήσαμε, θά ἀγωνισθοῦμε τό θέλημα τοῦ Κυρίου νά τηρήσωμε καί τόν δρόμο τῶν Ἁγίων νά ἀκολουθήσωμε, μιμούμενοι τίς ἀρετές Της, ὃσον δυνάμεθα ἐν τῇ ἀνθρωπίνῃ ἀδυναμία μας. 

 

Καί γιά τήν ὑπακοή θά ἐργασθοῦμε καί τήν ταπείνωση καί τήν προσευχή θά καλλιεργήσωμε καί τήν ἐλεημοσύνη θά ὑπηρετήσωμε. 

 

Αἰσθητά κάθε χρόνο, μᾶς δίδεται ἡ εὐκαιρία νά Τήν εὐχαριστήσωμε, ἀφοῦ μέ ὃποια δυνατότητα ἒχομε, μποροῦμε τούς ἀδελφούς μας τούς ἐλαχίστους, νά ἐλεήσωμε καί νά βοηθήσωμε, ὃπως καί ἡ Παναγία μας ἒπραξε μέχρι τό τέλος τοῦ ἐπιγείου βίου Της. 

 

Σᾶς παρακαλῶ λοιπόν, στήν δισκοφορία πού θά πραγματοποιηθῇ σήμερα, ἐάν ἐπιθυμῆτε καί ὃ,τι προαιρεῖσθε νά προσφέρετε ὑπέρ τῶν ἐνδεῶν καί ἐμπεριστάτων καί ἰδιαιτέρως τῶν πυροπλήκτων ἀδελφῶν μας. 

 

Δυστυχῶς καί ἐφέτος ἐβιώσαμε, καί τοπικά, στήν θεόσωστον Ἐπαρχία μας, ἀλλά καί γενικώτερα στήν Πατρίδα μας, τόν ὂλεθρο ἀπό τίς φοβερές πυρκαϊές. Θρηνήσαμε ἣρωες πού θυσιάστηκαν γιά νά σώσουν τίς ζωές καί τίς περιουσίες τῶν συνανθρώπων τους καί ἀτενίσαμε μέ πόνο ψυχῆς τά ἀποκαΐδια ἀπό τούς κόπους τῶν ἀνθρώπων τοῦ μόχθου καί τῆς βιοπάλης. Πέρυσι εἲχαμε πάλι τήν φρικτή ἐμπειρία τίς παραμονές τῆς ἑορτῆς τῆς Παναγίας, νά ζήσωμε τόν ἐφιάλτη, ἀκόμα καί ἐγγύς τῆς πόλεως τῶν Πατρῶν, μέ ἀνυπολόγιστες καταστροφές. 

 

Εὐχόμεθα ἡ Παναγία μας νά στηρίζῃ καί νά σκεπάζῃ τό Πυροσβεστικό Σῶμα καί ὃλους ὃσοι συνείργησαν στήν κατάσβεση τῶν πυρκαϊῶν, νά ἐνισχύῃ τούς πυρόπληκτους ἀδελφούς μας καί νά ὁδηγῇ εἰς μετάνοιαν καί εἰς συγχώρησιν, ἐκείνους πού μέ τά ἁμαρτωλά τους χέρια, ἒγιναν αἰτία αὐτῆς τῆς συμφορᾶς. Τήν Πατρίδα μας δέ, νά σκέπῃ πάντοτε καί νά φρουρῇ ἀπό κάθε κίνδυνο καί συμφορά. 

 

Σᾶς ἀσπάζομαι μέ εὐχαριστίες πολλές, μέ ἀγάπη πατρική καί μέ εὐχές γιά ὑγιεία, χαρά καί κάθε εὐλογία παρά Κυρίου, διά πρεσβειῶν τῆς Παναγίας μας. 

 

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ 

 

+ Ο ΠΑΤΡΩΝ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

 

πηγή

ΜΕΤΕΣΤΗΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΖΩΗΝ ΜΗΤΗΡ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

(Εόρτιο αφιέρωμα στη μεγάλη θεομητορική εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Σύντομη θεολογική προσέγγιση της υπέρτατης συμβολής της Θεομήτορος στη σωτηρία του κόσμου)

Του ΛΑΜΠΡΟΥ ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - καθηγητού

Μέσα στην σωματική και πνευματική νωχέλεια του καλοκαιριού η Εκκλησία μας προβάλει, ως μια δροσερή νοητή όαση και πνευματική ανάταση, τη μεγάλη εορτή της Παναγίας μας. Το δεκαπενταύγουστο, ή όπως το ονομάζουν πολλοί «το Πάσχα του καλοκαιριού», αποτελεί έναν σπουδαίο εορτολογικό σταθμό του εκκλησιαστικού ενιαυτού. Η κορυφαία αυτή εορτή είναι για ολόκληρη την Ορθοδοξία και ιδιαίτερα για μας του Έλληνες, που ευλαβούμαστε τη Θεοτόκο κατά τρόπο ξεχωριστό, μια ευκαιρία να εκφράσουμε ολόθυμα την τιμή μας προς το ιερό Της πρόσωπο, κι αυτό διότι η προσωπική και εθνική μας ζωή είναι συνυφασμένη με την υψηλή σκέπη και προστασία της Μεγάλης Μάνας, του κόσμου. Μεγάλα προσκυνηματικά κέντρα της χάρης Της (Τήνος, Πάρος, Βέρμιο, κ.α.) θα γίνουν και φέτος πόλοι έλξης χιλιάδων πιστών. Ακόμα πλήθος άλλων ναών αφιερωμένοι στην σεπτή Της Κοίμηση θα πανηγυρίσουν λαμπρά και θα τιμήσουν όπως πρέπει την έξοδό Της από τον κόσμο και την είσοδό Της στην ατέρμονη αιωνιότητα και την περίλαμπρη δόξα.

Τα ιερά βιβλία της Καινής Διαθήκης δεν αναφέρουν δυστυχώς τίποτε για την ζωή της Παναγίας μας μετά την Ανάσταση του Κυρίου και την Πεντηκοστή. Την σιωπή αυτή έρχεται να αναπληρώσει η ιερά Παράδοση της Εκκλησίας μας, η οποία, όπως είναι γνωστό, μαζί με την Αγία Γραφή, αποτελεί την πηγή της πίστεώς μας. Η ευσέβεια, ο σεβασμός και αγάπη των πιστών της ιεροσολυμίτικης εκκλησίας προς την Θεοτόκο διέσωσαν ορισμένα στοιχεία της ζωής Της, τα οποία καταγράφηκαν αργότερα στα έργα των Πατέρων και στην υμνολογία της Εκκλησίας μας.

Σύμφωνα με αυτά η Μητέρα του Κυρίου μας μετά την Ανάσταση του Κυρίου παρέμεινε ένα απλό, αλλά επίλεκτο μέλος της εκκλησίας της Ιερουσαλήμ. Οι απόστολοι, οι ποιμένες και οι πιστοί της Εκκλησίας έτρεφαν απεριόριστη αγάπη και σεβασμό προς Αυτήν. Στους δύσκολους καιρούς του διωγμού των χριστιανών στην Παλαιστίνη (Πράξ.8,1) η Παναγία μας έγινε προφανώς ο μεγάλος παρήγορος αυτών. Πόσα χρόνια έζησε δεν γνωρίζουμε. Πάντως δεν πρέπει να γεύθηκε το επώδυνο γήρας. Ο Κύριος Ιησούς Χριστός την πήρε γρήγορα κοντά Του πιθανότατα γύρω στα πενήντα Της χρόνια.

Όταν ήρθε η ώρα λοιπόν της εξόδου Της στάλθηκε και πάλι ο αρχάγγελος Γαβριήλ να της αναγγείλει την θέληση του Θεού και Υιού Της. Ενώ προσευχόταν στον οίκο Της στην Ιερουσαλήμ παρουσιάστηκε ο άγγελος και της προσέφερε ένα μικρό κλαδί φοίνικα και της είπε: «Χαίρε κεχαριτωμένη Μαρία. Σου φέρνω μήνυμα από τον Υιό Σου. Ήρθε η ευλογημένη ώρα να πας κοντά Του και να δοξαστείς όπως σου ταιριάζει. Ετοιμάσου λοιπόν και σε τρεις ημέρες θα έρθει Εκείνος να πάρει την τίμια και αμόλυντη ψυχή Σου». Μετά από αυτό και αφού συνήλθε από την οπτασία, χάρηκε πολύ και κίνησε βιαστικά να ανέβει στο αγαπημένο Της Όρος των Ελαιών για να προσευχηθεί, εκεί που προσευχήθηκε για τελευταία φορά ο Υιός Της πριν από το πάθος Του. Συνήθιζε να ανεβαίνει συχνά και να προσεύχεται εκεί.

Ανηφορίζοντας το μονοπάτι συνέβη το απροσδόκητο: Τα δένδρα και οι θάμνοι του δρόμου έγερναν και την προσκυνούσαν! Η άψυχη και άλογη κτίση, όπως είχε εναντιωθεί την ώρα του σταυρικού πάθους του Κυρίου και Υιού Της, τώρα αποκτά ξανά κρίση και συναίσθημα και προσκυνά την Βασίλισσα του κόσμου! Κατευθύνθηκε στο σημείο εκείνο του κήπου που είχε προσευχηθεί και ο Κύριος.

Γονάτισε ταπεινά, ύψωσε τα σεπτά της χέρια και ατένισε τον ουρανό και αφού ευχαρίστησε το Θεό τον παρακάλεσε για την σωτηρία του κόσμου. Καθ’ όλη τη διάρκεια της προσευχής Της ένα ουράνιο φως Την έλουζε. Το τίμιο και άγιο πρόσωπό Της έλαμπε από θεία ενέργεια.

Μετά γοργά γύρισε στον οίκο Της και άρχισε να ετοιμάζει τα απαραίτητα της κηδείας Της. Μάζεψε επίσης τους συγγενείς και πιστούς φίλους και φίλες Της και τους ανακοίνωσε την θέληση του Κυρίου να την καλέσει κοντά Του. Εκείνοι όταν το άκουσαν ξαφνιάστηκαν και άρχισαν να θρηνούν το χωρισμό της Μητέρας του Κυρίου. Εκείνη τους παρηγόρησε λέγοντάς τους πως αυτή είναι η θέληση του Θεού και πως από την θέση Της στον ουρανό θα πρεσβεύει πάντοτε για ολόκληρο το ανθρώπινο γένος. Για παρηγοριά τους δώρισε δύο από τα φορέματά Της, την σκέπη (το μαντίλι της κεφαλής) και την εσθήτα Της, τα οποία αποτέλεσαν κατόπιν από τους πολυτιμότερους θησαυρούς της Εκκλησίας μας!

Την Τρίτη ημέρα μετά την επίσκεψη του αρχαγγέλου, η Κυρία Θεοτόκος αφού ντύθηκε μόνη Της τα νεκρικά Της ενδύματα, κάλεσε και πάλι τους φίλους Της και ξάπλωσε ήρεμα στην κλίνη Της. Τότε συνέβη το εξής θαυμαστό γεγονός: Μια δυνατή βοή ακούστηκε στον σπίτι Της, μια φωτεινή νεφέλη το κάλυψε. Πάραυτα μεταφέρθηκαν σε νεφέλες από τα πέρατα της οικουμένης οι άγιοι Απόστολοι προκειμένου να παραβρεθούν στην έξοδό Της. Κατά τον ίδιο τρόπο μεταφέρθηκε επίσης ο απόστολος Παύλος, ο Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης και ο άγιος Ιερόθεος, πρώτος επίσκοπος των Αθηνών, ο άγιος Τιμόθεος και άλλα σημαίνοντα πρόσωπα της Εκκλησίας. Η Κυρία Θεοτόκος, αφού χαιρέτισε και ευλόγησε όλους, παρέδωσε την αγία ψυχή Της στα χέρια του Υιού Της ο Οποίος κατέβηκε από τον ουρανό για να την παραλάβει ο Ίδιος.

Οι συγκεντρωμένοι απόστολοι, οι προεστοί της εκκλησίας των Ιεροσολύμων και ο πιστός λαός άρχισαν να ψάλλουν εξόδιους ύμνους στην Θεομήτορα. Ταυτόχρονα ακούστηκε να συμψάλλει στρατιά αγγέλων από τον ουρανό! Η ουράνια μελωδία ακούστηκε σε ολόκληρη την πόλη. Φόβος και έκσταση κατέλαβε τους κατοίκους της αγίας πόλεως. Μόνο οι σκληρόκαρδοι και φθονεροί Ιουδαίοι δεν συγκινήθηκαν από αυτό το θαυμαστό γεγονός.

Μετά σχηματίσθηκε νεκρική πομπή η οποία κατευθυνόταν στο χωριό Γεθσημανή, όπου θα θάπτονταν το τίμιο σκήνωμά Της. Οι θρήνοι του πιστού λαού, που είχε χάσει την Μάνα του, έσμιγαν με τις ψαλμωδίες των αποστόλων. Στα ιλαρά πρόσωπά τους κυλούσαν δάκρυα λύπης και χαράς.

Πριν φτάσουν στον τόπο της ταφής έφτασαν φανατικοί Ιουδαίοι και θέλησαν να βεβηλώσουν την έξοδο της Μητέρας του Ιησού, τον Οποίο μισούσαν θανάσιμα. Με ύβρεις, απειλές και λοιδορίες προκαλούσαν την σεμνή ομήγυρη. Κάποιος από αυτούς είχε την αναίδεια να πλησιάσει το σεπτό φέρετρο της Θεοτόκου, με σκοπό να ρίξει στο έδαφος το άγιο σκήνωμα. Μόλις τόλμησε να αγγίξει το στολισμένο με μυρωδάτα άνθη νεκροκρέβατο, πάραυτα κόπηκαν και τα δυο του χέρια και έμειναν κολλημένα σε αυτό. Ταυτόχρονα έχασε και το φως του! Τότε κατάλαβε την αισχρότατη πράξη του και με φωνές γοερές δήλωνε την μετάνοιά του και παρακαλούσε την Παναγία να τον λυπηθεί και να τον θεραπεύσει. Και ω του θαύματος, ο άνθρωπος εκείνος θεραπεύτηκε αμέσως! Κατόπιν ομολόγησε την ανομία και την απιστία του και έγινε χριστιανός. Με δάκρυα στα μάτια ακολουθούσε και αυτός την ιερή πομπή. Αντίθετα οι άλλοι σύντροφοί του παρέμειναν ψυχροί και αμετανόητοι μπροστά στο μεγάλο θαύμα της Θεομήτορος!

Εκεί στο ήσυχο χωρίο της Γεθσημανή έγινε η κήδευση του άχραντου λειψάνου της Παναγίας μας. Το θεοδόχο σώμα Της, τέθηκε σε περιποιημένο μνημείο, που ετοίμασαν οι Χριστιανοί της αγίας πόλεως. Με λυγμούς και δάκρυα οι άγιοι απόστολοι και οι άλλοι Χριστιανοί σφράγισαν το μνημείο και αποχώρησαν.

Η ευσεβής παράδοση της Εκκλησίας μας αναφέρει πως μετά την ταφή και αφού πέρασαν τρεις ημέρες, έφτασε στην Γεθσημανή αργοπορημένος ο απόστολος Θωμάς από τις μακρινές Ινδίες, όπου έκανε ιεραποστολή. Ζήτησε επίμονα, με δάκρυα στα μάτια και λύπη πολύ, να του ανοίξουν τον τάφο για να δει και να προσκυνήσει για τελευταία φορά το τίμιο σκήνωμα της αγαπημένης Μητέρας του Δασκάλου του. Μπροστά στην επιμονή του οι άλλοι απόστολοι άνοιξαν τον τάφο και, ω του θαύματος, ο τάφος ήταν κενός, ο Κύριος μετέστησε το πάνσεπτο σώμα Της στον ουρανό, ώστε να μην γευτεί την φυσική φθορά. Η αργοπορία το Θωμά χαρακτηρίστηκε από την Εκκλησία ως οικονομία του Θεού, για να γίνει γνωστή η μετάσταση της Κυρίας Θεοτόκου! Ο κενός τάφος Της στην Γεθσημανή αποτελεί μέχρι σήμερα πηγή αγιασμού των μυριάδων πιστών που τον επισκέπτονται κάθε χρόνο και τεκμήριο της μετάστασής Της στον ουρανό.

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΣΩΤΗΡΙΑΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Η ιερή μνήμη της Κοιμήσεως της Παναγίας μας είναι, όπως είπαμε, μια καλή ευκαιρία να εκδηλώσει ο ευσεβής λαός των πιστών την αγάπη, τον σεβασμό, και την ευγνωμοσύνη του προς Αυτήν, η Οποία όντας άνθρωπος, αξιώθηκε να γίνει το τιμιότατο θείο δοχείο, το ιερότατο σκεύος, ώστε να δεχτεί τον άπειρο Θεό στο καθαρότατο σαρκίο Της, να κυοφορήσει τον άναρχο και αναλλοίωτο Θεό στην τίμια γαστέρα Της, να θρέψει τον απόλυτα αυτάρκη Θεό από τα παρθενικά Της αίματα, να κρατήσει στα σεπτά Της χέρια τον «αχώρητον παντί».

Το ιερό πρόσωπο της Θεοτόκου αποτελεί, σύμφωνα με την ορθόδοξη θεολογία μας, μέρος του απερινοήτου μυστηρίου της Θείας Οικονομίας. Μετά τον Τριαδικό Θεό Αυτή κατέστη το κύριο πρόσωπο, το οποίο συνέβαλε ουσιαστικά στην υλοποίηση του σχεδίου της σωτηρίας του ανθρωπίνου γένους. Εκλέχτηκε από το Θεό ανάμεσα σε εκατομμύρια άλλα κορίτσια, αμέτρητων γενεών, ως η καθαρότερη και αγιότερη ανθρώπινη ύπαρξη, προκειμένου να γίνει Θεοτόκος. Οι Πατέρες της Εκκλησίας μας λένε πως για την υλοποίηση του σχεδίου της σωτηρίας του ανθρωπίνου γένους, ο Θεός έδωσε τον Υιό του τον μονογενή και η ανθρωπότητα έδωσε την Παναγία. Στο ιερό πρόσωπο Εκείνης έγινε η μεγάλη συνάντηση Θεού και ανθρώπου. Μέσα στο πάναγνο σώμα Εκείνης έγινε η μεγάλη καταλλαγή (Εφεσ.2,16) και από αυτό ξεκίνησε η σωτηρία του ανθρωπίνου γένους, η αναδημιουργία και η θέωση του πεπτωκότος ανθρώπου.

Ο μεγάλος Πατέρας της αρχαίας Εκκλησίας άγιος Ειρηναίος (+199) παραλλήλισε και σύγκρινε την Θεοτόκο με την προμήτορα του ανθρωπίνου γένους, την Εύα, ώστε να δείξει τη διαφορά μεταξύ τους. Η παρθένος Εύα δεν έκαμε καλή χρήση των θείων δωρεών και δυνατοτήτων, που είχε λάβει από το Θεό, αλλά τα χρησιμοποίησε για το κακό και την καταστρατήγηση του θείου θελήματος. Η αιτία και η ρίζα της ανταρσίας αυτής υπήρξε ο εγωισμός και η έπαρση. Αν εκείνη υπήρξε φορέας της αλαζονείας, η Παναγία υπήρξε το πρότυπο της υπακοής και της ταπείνωσης. Ο ιερός πατήρ τονίζει πως «... η Εύα (έπρεπε) να αποκατασταθή εν τη Μαρία, ίνα μια παρθένος να γίνη συνηγόρος άλλης παρθένου και να εξαλήψη την ανυπακοήν της πρώτης δια της παρθενικής υπακοής» (Ειρ. Επιδ. Αποστ. Κηρύγματος 32,33). Επίσης ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων (+ 386) έγραψε πως «Δια παρθένου της Εύας ήλθεν ο θάνατος, έδει δια παρθένου, μάλλον δε εκ παρθένου φανήναι την ζωήν» (Κυρίλ. Ιερ. Κατηχ. 12,ιε΄ ). Η ευλογημένη ρήση Της προς τον άγγελο του ευαγγελισμού «ιδού η δούλη Κυρίου γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου» (Λουκ.1: 38) αποτελεί σαφώς την πεμπτουσία της συμβολής Της στο έργο της εν Χριστώ σωτηρίας του κόσμου.

Το πρώτο ανθρώπινο πλάσμα, στο οποίο αποκαταστάθηκε η ανθρώπινη φύση στην αρχαία προπτωτική της μορφή και ωραιότητα, υπήρξε η Θεοτόκος. Με την επέλευση του Αγίου Πνεύματος κατά τον Ευαγγελισμό (Λουκ.1, 35) καθαρίστηκε από τον ρύπο του προπατορικού αμαρτήματος, τον οποίο έφερε και Αυτή εκούσα, ως μέτοχος της ανθρώπινης φύσεως, καθιστώντας Την πλέον άμωμη κηλίδος ώστε, να δεχτεί στα αγνά σπλάχνα Της το «πυρ της θεότητος» και να μην καεί. Από τότε έγινε η «Κεχαριτωμένη», η αγιοτέρα ύπαρξη μετά τον Τριαδικό Θεό. Στο πρόσωπό Της έγινε η απαρχή της λυτρώσεως του κόσμου και της θεώσεως του ανθρώπου.

Η συμβολή της Παναγίας μας κατά τη διάρκεια του επί γης απολυτρωτικού έργου του Χριστού υπήρξε τεράστιο. Βρισκόταν συνεχώς πλάι στον Λυτρωτή μας, από τη Γέννηση ως το Πάθος, την Ανάσταση και την Ανάληψη. Δοκίμασε, ως μητέρα, τις πίκρες των παθημάτων του Θείου Γιου της, με αποκορύφωμα εκείνη του σταυρικού θανάτου Του. Ένοιωσε κοντά Του την αγωνία Εκείνου για την υλοποίηση του θείου σχεδίου της σωτηρίας του κόσμου . Σύμφωνα επίσης με την αρχέγονη παράδοση της Εκκλησία μας Αυτή ήταν που εμψύχωνε τους διωκόμενους πρώτους χριστιανούς της νεαρής Εκκλησίας των Ιεροσολύμων.

Κοντολογίς η επί γης ζωή της Παναγίας μας υπήρξε ένας συνεχής αγώνας και προσφορά για τη σωτηρία του ανθρωπίνου γένους. Αυτό το γνωρίζει πολύ καλά ο πιστός λαός του Θεού, γι’ αυτό αποδίδει στη Θεοτόκο, από την αρχαιότητα ως σήμερα, ύψιστη τιμή, τη μεγαλύτερη, μετά τον Τριαδικό Θεό. Πρέπει να σημειωθεί εδώ, πως μόνο η Ορθοδοξία μας αποδίδει την δέουσα τιμή στην Μητέρα του Κυρίου μας.

Το πρώτο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου είναι αφιερωμένο στην Παναγία μας. Οι Ορθόδοξοι πιστοί, συμμετέχουμε καθημερινά στις ακολουθίες των υπέροχων Παρακλητικών Κανόνων, νηστεύουμε, εξομολογούμαστε, κοινωνούμε. Τρέχουμε με δάκρυα στα μάτια να εναποθέσουμε σε Αυτή τις δυσκολίες και τα βάσανα της ζωής μας, Την παρακαλούμε με ζέση ψυχής να ελαφρώσει τον βαρύ ζυγό μας, διότι πιστεύουμε ακράδαντα πως η γλυκιά Θεομάνα και μετά την σεπτή Της Κοίμηση συνεχίζει να αγαπά και να νοιάζεται για μας τους ανθρώπους. Μέσα στη μεγάλη καρδιά Της υπάρχει χώρος για τον κάθε άνθρωπο, όχι μόνο για τους πιστούς, αλλά και για τους αμαρτωλούς και ασεβείς , ακόμα και για τους υβριστές Της! Η μακάρια θέση Της κοντά στον Υιό Της και Θεό μας Ιησού Χριστό, της δίνει την ευχέρεια να προσεύχεται για τον καθένα μας, για κάθε μας πρόβλημα. Τα αποτελέσματα των βοηθειών Της είναι απτά. Γι’ αυτό ψάλλουμε στον περίφημο Μικρό Παρακλητικό Κανόνα προς Αυτήν: «Ουδείς προστρέχων επί σοι κατησχυμένος από σου εκπορεύεται, αγνή Παρθένε Θεοτόκε, αλλ’ αιτείται την χάριν και λαμβάνει το δώρημα, προς το συμφέρον της αιτήσεως».

Η ΥΠΕΡΑΓΙΑ ΘΕΟΤΟΚΟΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟΝ 44ο ΨΑΛΜΟ

Η ΚΟΙΜΗΣΙΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

 

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία του μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου

με θέμα:

«Η ΥΠΕΡΑΓΙΑ ΘΕΟΤΟΚΟΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟΝ 44ο ΨΑΛΜΟ»

 

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 13-8-1988]

[Α32]

Η εορτή μνήμης της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, αγαπητοί μου, μας δίδει την αφορμή να δούμε εγκατάσπαρτη μέσα στην Αγία Γραφή την παναγία μορφή της και το ουρανόμηκες μεγαλείο της.

Ο 44ος Ψαλμός θα λέγαμε ότι είναι το θαυμάσιο εκείνο ποίημα, που αναφέρεται στον Μεσσία και την Κυρία Θεοτόκο. Στο πρώτο ήμισυ του ποιήματος εξυμνείται ο Υιός του Θεού, με όλα τα θεανθρώπινα γνωρίσματά Του και στο δεύτερο ήμισυ του ίδιου ποιήματος εξυμνείται η Εκκλησία, που η επιτομή της Εκκλησίας είναι η Παναγία Θεοτόκος. Με όλα εκείνα τα θαυμάσια γνωρίσματά της, σαν άμεσος κτίσις του Θεού.

Ο Ψαλμός ο 44ος έχει ως εξής- θα σας διαβάσω μόνο το κείμενο: «Ἐξηρεύξατο ἡ καρδία μου λόγον ἀγαθόν, λέγω ἐγὼ τὰ ἔργα μου τῷ βασιλεῖ, ἡ γλῶσσά μου κάλαμος γραμματέως ὀξυγράφου. ὡραῖος κάλλει παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων, ἐξεχύθη χάρις ἐν χείλεσί σου· διὰ τοῦτο εὐλόγησέ σε ὁ Θεὸς εἰς τὸν αἰῶνα. Περίζωσαι τὴν ῥομφαίαν σου ἐπὶ τὸν μηρόν σου, δυνατέ, τῇ ὡραιότητί σου καὶ τῷ κάλλει σου καὶ ἔντεινον καὶ κατευοδοῦ καὶ βασίλευε ἕνεκεν ἀληθείας καὶ πρᾳότητος καὶ δικαιοσύνης, καὶ ὁδηγήσει σε θαυμαστῶς ἡ δεξιά σου. Τὰ βέλη σου ἠκονημένα, δυνατέ -λαοὶ ὑποκάτω σου πεσοῦνται- ἐν καρδίᾳ τῶν ἐχθρῶν τοῦ βασιλέως. ὁ θρόνος σου, ὁ Θεός, εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος, ῥάβδος εὐθύτητος ἡ ῥάβδος τῆς βασιλείας σου. Ἠγάπησας δικαιοσύνην καὶ ἐμίσησας ἀνομίαν· διὰ τοῦτο ἔχρισέ σε ὁ Θεὸς ὁ Θεός σου ἔλαιον ἀγαλλιάσεως παρὰ τοὺς μετόχους σου. Σμύρνα καὶ στακτὴ καὶ κασσία ἀπὸ τῶν ἱματίων σου, ἀπὸ βάρεων ἐλεφαντίνων, ἐξ ὧν εὔφρανάν σε.

Θυγατέρας βασιλέων ἐν τῇ τιμῇ σου· παρέστη ἡ βασίλισσα ἐκ δεξιῶν σου ἐν ἱματισμῷ διαχρύσῳ περιβεβλημένη, πεποικιλμένη. Ἄκουσον, θύγατερ, καὶ ἴδε καὶ κλῖνον τὸ οὖς σου καὶ ἐπιλάθου τοῦ λαοῦ σου καὶ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός σου·καὶ ἐπιθυμήσει ὁ βασιλεὺς τοῦ κάλλους σου, ὅτι αὐτός ἐστι Κύριός σου, καὶ προσκυνήσεις αὐτῷ. καὶ θυγάτηρ Τύρου ἐν δώροις· τὸ πρόσωπόν σου λιτανεύσουσιν οἱ πλούσιοι τοῦ λαοῦ. πᾶσα ἡ δόξα τῆς θυγατρὸς τοῦ βασιλέως ἔσωθεν, ἐν κροσσωτοῖς χρυσοῖς περιβεβλημένη, πεποικιλμένη. ἀπενεχθήσονται τῷ βασιλεῖ παρθένοι ὀπίσω αὐτῆς, αἱ πλησίον αὐτῆς ἀπενεχθήσονταί σοι· ἀπενεχθήσονται ἐν εὐφροσύνῃ καὶ ἀγαλλιάσει, ἀχθήσονται εἰς ναὸν βασιλέως. Ἀντὶ τῶν πατέρων σου ἐγενήθησαν υἱοί σου· καταστήσεις αὐτοὺς ἄρχοντας ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν. Μνησθήσομαι τοῦ ὀνόματός σου ἐν πάσῃ γενεᾷ καὶ γενεᾷ· διὰ τοῦτο λαοὶ ἐξομολογήσονταί σοι εἰς τὸν αἰῶνα καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος».

Ο ιερός συντάκτης, αγαπητοί μου, αυτού του θαυμασίου ψαλμού, σημειώνει στον συντομότατο πρόλογό του, που αποτελείται μόνο από έναν στίχο: «Ἐξηρεύξατο ἡ καρδία μου λόγον ἀγαθόν, λέγω ἐγὼ τὰ ἔργα μου τῷ βασιλεῖ, ἡ γλῶσσά μου κάλαμος γραμματέως ὀξυγράφου». Δηλαδή «ξεχείλισε η καρδιά μου και αναπήδησε από αυτήν ποίημα υψηλό. Και τούτο μου το ποίημα το αφιερώνω στον βασιλέα Χριστό. Η γλώσσα μου καλάμι γραμματέως γρήγορο, θα καταγράψει τα συναισθήματά μου». Και όπως λέγουν οι Πατέρες, ότι αυτός ο γραμματεύς που γράφει οξύγραφα δεν είναι παρά το Πνεύμα το Άγιο, που κινεί γρήγορα στο χαρτί το χέρι του ιερού συντάκτου, ώστε να καταγράψει ό,τι θα καταγράψει. Και στο υψηλό και θεόπνευστο αυτό ποίημα, βρίσκουμε όλα τα χαρακτηριστικά του Χριστού. Και της Θεοτόκου. Στους πρώτους εννέα στίχους βρίσκουμε τα χαρακτηριστικά του Χριστού. Και στους υπόλοιπους στίχους, έως τον 18ο , βρίσκουμε τα χαρακτηριστικά της Εκκλησίας και της Υπεραγίας Θεοτόκου.

Για να δούμε πώς χαρακτηρίζεται, πάρα πολύ σύντομα γιατί δε θα ήταν δυνατό να τα αναλύσουμε αυτή τη στιγμή, το πρώτο μέρος, τα χαρακτηριστικά του Ενανθρωπήσαντος Θεού Λόγου. «ὡραῖος κάλλει παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων». Όμορφος, πολύ όμορφος, πάνω από όλες τις ανθρώπινες ομορφιές, κατά την ανθρώπινη φύση, προσέξατέ το. Χάρις ξεχύνεται από τα χείλη Του. Θυμηθείτε τι είπαν κάποτε εκείνοι που πήγαν να Τον συλλάβουν, για λογαριασμό των Γραμματέων και των Φαρισαίων, ότι «οὐδέποτε οὕτως ἐλάλησεν ἄνθρωπος, ὡς οὗτος ὁ ἄνθρωπος». «Ποτέ δε μίλησε έτσι άνθρωπος, σαν κι Αυτόν τον άνθρωπο». Έρρεε μέλι από τα χείλη του Χριστού. Επί της ανθρωπίνης φύσεώς Του, φέρει όλη την ευλογία του Πατρός. Ακόμη, εμφανίζεται δεινός πολεμιστής κατά των εχθρών Του, δαιμόνων και ανθρώπων. Και βασιλεύει, όπως λέγει, ένεκεν αληθείας και πραότητος και δικαιοσύνης, που εκφράζουν τον πνευματικό χαρακτήρα του πολέμου Του και της νίκης Του. Γίνεται παγκόσμιος πνευματικός κατακτητής. Κάτω, λέγει, από τα πόδια Του, θα βρεθούν όλα τα έθνη και όλοι οι λαοί.

«Ὁ θρόνος σου, ὁ Θεός, εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος, ῥάβδος εὐθύτητος ἡ ῥάβδος τῆς βασιλείας σου». Και αυτός είναι ο θρόνος Σου, ο Θεός, στον αιώνα του αιώνος. «Ο Θεός» είναι κλητική. «Ο θρόνος Σου, ω Θεέ»- δηλαδή Εσύ είσαι Θεός- «είναι στους αιώνες των αιώνων. Έχει ράβδο ευθύτητος και ράβδο βασιλείας». Εκφράζεται με τον θρόνο, το αιώνιο βασιλικό αξίωμα του Χριστού, και με τη ράβδο, το δικαστικό αξίωμα του Κριτού των πάντων. «Ἠγάπησας δικαιοσύνην καὶ ἐμίσησας ἀνομίαν»: Με την ανθρώπινη Του φύση αγάπησε τη δικαιοσύνη και την αγιότητα και εμίσησε την ανομία. «Διὰ τοῦτο ἔχρισέ σε ὁ Θεὸς ὁ Θεός σου ἔλαιον ἀγαλλιάσεως παρὰ τοὺς μετόχους σου»: «Γι' αυτό», λέει στη συνέχεια ο ψαλμός, «Σε έχρισε, ω Θεέ, ο Θεός Σου- δηλαδή ο Θεός Πατήρ έχρισε Εσένα, ω Θεέ, που έγινες άνθρωπος, και Σε χρίει ως άνθρωπο, με το έλαιο της αγαλλιάσεως, πέρα και πάνω από όλους εκείνους,που στάθηκαν ποτέ χρηστοί Κυρίου, βασιλείς ή προφήτες».

Ομολογουμένως βλέπουμε σε αυτό το πρώτο μέρος, που τόσο σύντομα σας το είπα, αυτό το θαυμαστό πρόσωπο. Είναι, αναγνωρίζετε, και πολύ περισσότερο θα Τον αναγνωρίζαμε εάν κάναμε μία εκτενή ανάλυση, ότι είναι ο Ενανθρωπήσας Υιός του Θεού. Όπως θαυμάσια ο Απόστολος Παύλος, στο Α΄ κεφάλαιο, στίχος 9 στην ‘’προς Εβραίους’’ επιστολή του, κάνει χρήση αυτού του στίχου που λέγει: «Ἒχρισέ σε, ὁ Θεός, ὁ Θεός σου ἔλαιον ἀγαλλιάσεως» και τον στίχο αυτόν ο Απόστολος Παύλος θεοπνεύστως τον εφαρμόζει στο πρόσωπο το θεανθρώπινο του Ιησού Χριστού.

Αλλά καιρός να δούμε και την εικόνα του μυστικού εκείνου βασιλέως Χριστού, να συμπληρώνεται με τους γάμους Του με τη μυστική εκείνην νύμφη, της οποίας τα κάλλη, οι ομορφιές, περιγράφονται στους υπόλοιπους στίχους του Ψαλμού. Είναι η Εκκλησία. Επειδή όμως, όπως σας είπα, το κορύφωμα των πιστών της Εκκλησίας είναι η Θεοτόκος, γι' αυτό και οι έπαινοι της Εκκλησίας, στην ολότητά τους εφαρμόζονται και όλως ιδιαίτερα μάλιστα στη Θεοτόκο.

Μην ξεχνάμε εκείνη την οπτασία του αγίου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Ιωάννη στο 12ο κεφάλαιο της Αποκαλύψεως, που λέγει: «Καὶ σημεῖον μέγα ὤφθη ἐν τῷ οὐρανῷ(:Και φάνηκε μεγάλο θαύμα στον ουρανό), γυνὴ περιβεβλημένη τὸν ἥλιον(:γυναίκα, η οποία είναι ντυμένη τον ήλιο), καὶ ἡ σελήνη ὑποκάτω τῶν ποδῶν αὐτῆς(:η σελήνη -ως αλλοιουμένη, που αλλοιούται, είναι γνωστό, οπτικώς, σύμβολο του κόσμου τούτου- είναι κάτω από τα πόδια της), καὶ ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτῆς στέφανος ἀστέρων δώδεκα καὶ ἐν γαστρὶ ἔχουσα (:εγκυμονούσε· προσέξτε, εγκυμονούσε η γυναίκα αυτή)…(αφήνω μερικά)…ἔτεκεν υἱὸν ἄῤῥενα (:εγέννησε άρρενα υιό-συνεπώς είναι η Θεοτόκος, η οποία γεννά τον άρρενα υιό, δηλαδή τον Ιησού Χριστό), ὃς μέλλει ποιμαίνειν πάντα τὰ ἔθνη ἐν ῥάβδῳ σιδηρᾷ(:ο οποίος πρόκειται με σιδερένια ράβδο να ποιμάνει όλα τα έθνη)·αναμφισβήτητα είναι ο Ιησούς Χριστός, όπως τον σημειώνει και ο 2ος Ψαλμός του Δαβίδ, και επειδή ο διάβολος, ο δράκων, για τον οποίο θα μιλήσει παρακάτω ο ιερός Ευαγγελιστής, είναι έτοιμος να αρπάξει το παιδί, να το καταβροχθίσει, είναι η επιθυμία του να τον θανατώσει και τον θανατώνει επί του Σταυρού, αλλά ο Κύριος ανεστήθη· μέσα σε έναν στίχο, ο ιερός Ευαγγελιστής βάζει όλον τον ανθρώπινο βίο του Χριστού)· καὶ ἡρπάσθη τὸ τέκνον αὐτῆς πρὸς τὸν Θεὸν καὶ πρὸς τὸν θρόνον αὐτοῦ». Κλείνει με την Ανάληψή Του. Βλέπετε, μέσα σε μία φράση, όλος ο βίος του Χριστού.

Ο Χριστός λοιπόν· η Θεοτόκος λοιπόν· η οποία έφερε τον Χριστό στον κόσμο. Σαφέστατα. Και λέγει στη συνέχεια: «καὶ ἡ γυνὴ ἔφυγεν εἰς τὴν ἔρημον…». Πήγε η Θεοτόκος στην έρημο; Όχι. Ποιος πήγε στην έρημο; Η Εκκλησία. Να λοιπόν, βλέπει κανείς σαφέστατα, σαφέστατα να συμπλέκεται εδώ, σε αυτό το όραμα του Ευαγγελιστού Ιωάννου στην Αποκάλυψη, όπως ακριβώς συμπλέκεται και στον 44ο Ψαλμό, η Εκκλησία με το πρόσωπο της Θεοτόκου. Επί παραδείγματι, στον 44ο Ψαλμό άλλοτε μεν αναφέρεται ως «βασίλισσα και σύζυγος» και άλλοτε αναφέρεται «θυγάτηρ». Πώς είναι δυνατόν ποτέ να είναι το ίδιο πρόσωπο και σύζυγος και θυγάτηρ; Γιατί; Γιατί απλούστατα εδώ βλέπει κανείς αυτήν την εναλλαγή μεταξύ Εκκλησίας και Παναγίας, και θα επαναλάβω, η Υπεραγία Θεοτόκος είναι η Επιτομή της Εκκλησίας.

Συνεπώς, παν ό,τι «κατηγορείται», αναφέρεται, στην Εκκλησία, στην Θεοτόκο κατηγορείται. Δηλαδή «αναφέρεται». Και παν ό,τι κατηγορείται στον Χριστό, στην Θεοτόκο κατηγορείται. Ό,τι λέμε για την Εκκλησία, για την Παναγία μιλάμε. Ό,τι λέμε για τον Χριστό, για την Παναγία μιλάμε! Γιατί αυτό το θεωμένο σώμα του Χριστού, είναι το σώμα της Θεοτόκου, που είναι η Εκκλησία. Βλέπει κανείς με σαφήνεια αυτά τα πράγματα.

Και ας έλθουμε να δούμε μία επιλογή στους στίχους, πολύ πολύ γρήγορη:

«Παρέστη ἡ βασίλισσα ἐκ δεξιῶν σου», λέγει ο 10ος στίχος. «Παραστάθηκε πλάι σου», λέγει, «η βασίλισσα στα δεξιά σου». Παρέστη. Η Θεοτόκος, ως γνωστό, ότι μετά την Κοίμηση, την Ανάστασή της και την Ανάληψή της στον ουρανό, παρέστη εκ δεξιών του βασιλέως Υιού της και Κυρίου της. Στάθηκε δεξιά Του. Ο Κύριος, λέγει, κάθισε στα δεξιά του Θεού Πατρός. Η Θεοτόκος παρέστη. Στάθηκε. Ποια η διαφορά; Ο Κύριος κάθισε ως ομοούσιος με τον Πατέρα. Η Θεοτόκος παρέστη, στάθηκε, σαν κτίσμα. Διότι η Θεοτόκος είναι κτίσμα. Είναι σάρκα από τη σάρκα μας. Αλλά εδώ βλέπει κανείς παρά ταύτα, να αποδίδεται στην Υπεραγία Θεοτόκο μία παμμεγίστη τιμή και μία παμμεγίστη δόξα, του ότι βρίσκεται στα δεξιά του Υιού της στον ουρανό, ο οποίος είναι στα δεξιά του Θεού Πατρός. Γι' αυτό και λειτουργικά η Θεοτόκος πάντοτε είναι στα δεξιά του Υιού της· και στο άγιο δισκάριο, που τελούμε την προσκομιδή, βάζουμε στα δεξιά πάντα του Αμνού, τη μερίδα της Θεοτόκου. Είναι πάντα στα δεξιά, και μάλιστα εκεί, άμα λέμε, κάνουμε την προσκομιδή, λέμε τα ίδια λόγια που λέγει και ο 44ος Ψαλμός. Δηλαδή το «παρέστη ἡ βασίλισσα ἐκ δεξιῶν σου» κτλ.

Τι σημαίνει «ἐν ἱματισμῷ διαχρύσῳ περιβεβλημένη, πεποικιλμένη»; Τι θα πει αυτό; Αυτός ο διάχρυσος ιματισμός, μας θυμίζει εκείνο που λέγει η Αποκάλυψη, ότι εκείνη η γυνή την οποία είδε ο Ιωάννης, ήταν περιβεβλημένη τον ήλιο, ήταν ντυμένη τον ήλιο. Τι θα πει εκεί, στην εικόνα εκείνη; Ως φως. Εδώ στην εικόνα του Ψαλμού ως χρυσάφι. Θέλει να δείξει τη θεωμένη πια Θεοτόκο, τόσο στην ψυχή, όσο και στο σώμα. Αυτός δε ο ποικίλος ιματισμός, όπως λέγει ο Μέγας Αθανάσιος, δεν είναι τι άλλο παρά πίστη- ελπίς-αγάπη. Είναι οι τρεις μεγάλες θεολογικές αρετές, τις οποίες κατείχε σε ύψιστο βαθμό η Υπεραγία Θεοτόκος. Και όλα αυτά, αγαπητοί μου, διότι η Μαρία είναι η «εὐλογημένη ἐν γυναιξί», όπως λέγεται στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο. Είναι εκείνη που ευαρέστησε ελευθέρως στον Θεό και έγινε υπήκοος του Θεού, όπως υπήκοος του Θεού έγινε και ο Υιός της ο Ιησούς Χριστός. Γι' αυτό ακριβώς, επειδή στάθηκε η «εὐλογημένη ἐν γυναιξί», έγινε και η βασίλισσα. Η βασίλισσα στα δεξιά του Υιού της. Και στάθηκε βασίλισσα, διότι έγινε Θεοτόκος! Και έγινε Θεοτόκος διότι στάθηκε πιστή και υπάκουη στον Θεό Πατέρα.

Ο επόμενος στίχος, ο 11ος, λέγει: «Ἂκουσον, θύγατερ, καὶ ἴδε καὶ κλῖνον τὸ οὖς σου». Δηλαδή: «Άκουσε, ω θυγατέρα, και πρόσεξε και κάνε έτσι το αυτί σου να ακούσεις»! Περίφημο. Λέγει ο Μέγας Βασίλειος ότι αυτό το «θύγατερ» ανήκει στον Δαβίδ· που συμβουλεύει μυστικά τη μακρινή του εκείνη απόγονο, δηλαδή τη Θεοτόκο Μαρία, τη μακρινή του εκείνη θυγατέρα- απέχει δε χίλια χρόνια- όταν της λέγει ότι «εσύ είσαι θυγατέρα μου, διότι είσαι εκ του σπέρματός μου». Λοιπόν, πρόσεξε, να έχεις γυμνασμένο τον νου σου προς θεωρίαν! Εκείνο το «ἴδε», κοίταξε, θα πει «να έχεις θεωρία»· ώστε όταν έχεις αυτήν την πνευματική θεωρία να μπορέσεις να αποδεχτείς την πρόταση που θα σου κάνει ο αρχάγγελος Γαβριήλ, για το μεγάλο εκείνο θέμα, που εμένα ο Θεός μού ορκίστηκε ότι θα μου το δώσει. Ότι θα έρθει ο Μεσσίας.

Ακόμη ο Μέγας Αθανάσιος γράφει ότι εκείνο το «ἄκουσον» αναφέρεται πάλι στη Θεοτόκο και πάλι μυστικά συμβουλεύει ο Δαβίδ τη μακρινή του απόγονο να υπακούσει στο θέλημα του Πατρός, για να γίνει η μητέρα του Θεού Λόγου, κατά το ανθρώπινον. Ως να λέγει ο Δαβίδ στη Θεοτόκο τη Μαρία: «Πρόσεξε, παιδί μου, πρόσεξε, να ζεις τη θεωρία του Θεού και να είσαι υπάκουος στον Θεό, διότι αλίμονό μου, αλίμονό μας· αν δεν ακούσεις, δε θα έρθει ο Μεσσίας στον κόσμο». Όλη η υφήλιος, όλη η ιστορία, και ο Αδάμ και η Εύα, όλοι οι απόγονοί του κρεμάστηκαν από τη Μαρία! Αν έπρεπε να το βλέπαμε αυτό κατά έναν οπτικό τρόπο, θα βλέπαμε τούτο: ότι η ανθρωπότητα ολόκληρη είχε πιασμένη την αναπνοή της σε ένα πρόσωπο. Αυτό το πρόσωπο θα σταθεί σωστό;

Εμείς δε σταθήκαμε σωστοί. Ούτε ο Αδάμ, ούτε η Εύα, ούτε ο Δαβίδ, κανείς. Κανείς! Ποιο θα είναι το πρόσωπο εκείνο που θα σταθεί σωστό, απόλυτα σωστό, που να φέρει τον Μεσσία στον κόσμο; Γι' αυτό λοιπόν, βλέπουμε μία αγωνιώδη φροντίδα του Δαβίδ, μα και ολοκλήρου της ανθρωπότητας, γύρω από το θέμα αυτό. «Ἲδε, θύγατερ, ἄκουσον, θύγατερ», «πρόσεξε, από εσένα εξαρτιόμαστε».

Η Θεοτόκος, αγαπητοί μου, ω η Θεοτόκος…, είχε αναβάσεις θεωρίας. Γιατί; Πού το ξέρουμε αυτό; Το σύμβολο της Κλίμακος του Ιακώβ, στην οπτασία του , που την είδε την κλίμακα αυτή από την γη στον ουρανό, είναι η Θεοτόκος. Σημαίνει λοιπόν ότι η Θεοτόκος είχε αναβάσεις. Και στήθηκε αυτή η κλίμακα στη γη και ανήλθε στον ουρανό, για να κατέβει αυτή η θυγατέρα περί της οποίας ο λόγος και οι συμβουλές, για να κατέλθει ο Θεός Λόγος.

Αλλά και υπάκουσε στον ουράνιο Πατέρα όταν είπε: «Ἰδοὺ ἡ δούλη Κυρίου· γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῥῆμά σου».

«Καὶ ἐπιθυμήσει», λέγει ο 12ος στίχος, ο επόμενος, «ὁ βασιλεὺς τοῦ κάλλους σου, ὅτι αὐτός ἐστι Κύριός σου». «Της ομορφιάς σου θα επιθυμήσει ο Κύριος, γιατί αυτός είναι ο Κύριός σου». Αυτό το κάλλος της Θεοτόκου, αγαπητοί μου, είναι το «Χαῖρε Κεχαριτωμένη» του αρχαγγέλου Γαβριήλ. Είναι η όλη εσωτερική ομορφιά της καρδιάς, που τη βλέπει μόνο ο Θεός. Εκείνο δε το «ἐπιθυμήσει», δείχνει πάλι εκείνο που λέγει ο αρχάγγελος στη Θεοτόκο: «Εὗρες γὰρ χάριν παρὰ τῷ Θεῷ». «Βρήκες χάρη από τον Θεό». Δηλαδή σε επιθύμησε. Έχει όμως αυτό το «ἐπιθυμήσει», έχει ένα βάθος, αγαπητοί, που εκφράζεται σαν δύναμη αγάπης στο «Άσμα Ασμάτων». Είναι ο Θεός αγάπη και ανταποκρίνεται σε ό,τι στέκεται προς Αυτόν σαν αγάπη. Πάντως αυτή η επιθυμία του Θεού προς την κτίση αναφέρεται ωραιότατα στο 8ο κεφάλαιο των Παροιμιών. Χρόνος δεν υπάρχει για ανάπτυξη. Είναι απροσμέτρητη, είναι ακατανόητη, είναι μυστική.

«ὅτι αὐτός ἐστι Κύριός σου»: Λέγει ο Μέγας Αθανάσιος ότι αυτό αντιστοιχεί με το «Χαῖρε, κεχαριτωμένη· ὁ Κύριος μετὰ σοῦ». «Ο Κύριος είναι μαζί σου». Και το «ὁ Κύριος μετὰ σοῦ» δεν έχει μόνο τη διάσταση της ευλογίας προς τη Μαρία, αλλά και την προσέγγιση. Την οντολογική προσέγγιση. Μία προσέγγιση ακατανόητη, όταν Αυτός ο Κύριος, αυτός ο Γιαχβέ, ο Κύριος του Ισραήλ, ο Θεός Λόγος έρχεται να ενοικήσει στα σπλάχνα της Υπεραγίας Θεοτόκου. Έτσι η Θεοτόκος είναι το μόνο κτίσμα που μπορεί να λέγει στον Θεό: «ὁ Κύριός μου καὶ ὁ Υἱός μου».

«Καὶ προσκυνήσεις αὐτῷ». Ναι, και η Θεοτόκος, μαζί με τους Αποστόλους, Τον προσκυνούν κατά την Ανάληψη. Οι Πατέρες όλοι υποστηρίζουν ότι ο αναστάς Κύριος πρώτα ενεφανίσθη στη μητέρα Του τη Θεοτόκο, η οποία βεβαίως και Τον προσεκύνησε. Αλλά και στον ουρανό, όταν αναστήθηκε και ανήλθε, προσεκύνησε τον Υιό της και τον Κύριό της.

«Τὸ πρόσωπόν σου λιτανεύσουσιν οἱ πλούσιοι τοῦ λαοῦ», λέει ο 13ος στίχος. Ποιοι είναι αυτοί οι πλούσιοι; Είναι οι πιστοί όλης της γης, που έχουν τον πλούτο της πίστεως. «Αυτοί θα ζητήσουν ικετευτικώς, δια λιτανειών, του προσώπου σου την εύνοια και τις πρεσβείες σου», ως να λέγουν, στη Θεοτόκο. Ναι, το βλέπετε. Οι παρακλήσεις, οι ικετήριοι κανόνες προς τη Θεοτόκο, η πλουσιότατη υμνογραφία και υμνολογία, όλα αυτά μαρτυρούν. «Τί ἐστί λιτανεύσουσιν», λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος, «οἱ πλούσιοι τοῦ λαοῦ; Τιμήσουσι, δοξάσουσι, ἡ μεγάλη καί υψηλή νύμφη!». Και η ίδια η Θεοτόκος είχε πει, αγαπητοί μου, και βλέπει κανείς την προφητεία με την πραγμάτωση, το γεγονός στην Ιστορία: «Ἰδοὺ γὰρ ἀπὸ τοῦ νῦν μακαριοῦσί με πᾶσαι αἱ γενεαί».

Και ο 14ος στίχος: «Πᾶσα ἡ δόξα τῆς θυγατρὸς τοῦ βασιλέως ἔσωθεν, ἐν κροσσωτοῖς χρυσοῖς περιβεβλημένη, πεποικιλμένη». «Όλος ο πλούτος», λέγει, «είναι εσωτερικός». Είναι ο πλούτος της καρδιάς, είναι αυτό που την καθιστά Παν-αγία. «Κροσσοί» είναι οι πολυειδείς αρετές της, λέγουν οι Πατέρες, το πλήθος των αρετών. Μόνο η έσωθεν δόξα διαμένει και διασώζεται ενώπιον του Θεού. Η απέξω δόξα είναι σχήμα και περνά.

«Ἀπενεχθήσονται τῷ βασιλεῖ παρθένοι ὀπίσω αὐτῆς, αἱ πλησίον αὐτῆς ἀπενεχθήσονταί σοι», λέγει ο 15ος στίχος. Θα οδηγηθούν στον Βασιλέα Χριστό εκείνες οι ψυχές που ακολουθούν Εκείνην, την Θεοτόκο. Συνεπώς, η Θεοτόκος είναι αιώνιο υπόδειγμα προς μίμηση, ανδρών και γυναικών. Και όταν λέγει: «θα οδηγεί» σημαίνει είναι η Οδηγήτρια των ψυχών προς τον Χριστό. Έχουμε και τον τύπο τον εικονογραφικό της Οδηγητρίας, της Θεοτόκου.

«Ἀπενεχθήσονται ἐν εὐφροσύνῃ καὶ ἀγαλλιάσει»(16ος στίχος): είναι η όλη χαρά, που οι ψυχές βρήκαν τη Θεοτόκο, που τους οδηγεί στον Χριστό. Είναι οι ατέλειωτες εκείνες συνθέσεις και υμνολογίες, που διαρκώς προσφέρονται με ευγνωμοσύνη προς την Υπεραγία Θεοτόκο.

Αγαπητοί μου, στην αποψινή μας αγρυπνία, που γίνεται προς τιμήν της Υπεραγίας Θεοτόκου, πραγματούται ο θεόπνευστος 44ος Ψαλμός. Εμείς τι θα είχαμε να πούμε, όταν αισθανόμαστε αυτήν την κραταιά της Σκέπη να μας φροντίζει, να μας παρηγορεί, να μας συντηρεί με το ουράνιο «μάννα» του Υιού της; Αισθανόμαστε την παρουσία της πολύ κοντά μας. Μας αγκαλιάζει με τη στοργή της και σαν μοναδική οδηγήτρια, μας οδηγεί στους αιώνιους λειμώνες του Υιού της. Η Υπεραγία Θεοτόκος είναι η υπέρ-ευλογημένη. Ας είναι συνεχώς, από κάθε ψυχή και κάθε στόμα η αληθώς υπερευλογημένη, και τώρα και πάντοτε και εις τους αιώνας. Αμήν.

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ

και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,

ψηφιοποίηση και ηλεκτρονική επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

 

ΠΗΓΕΣ:

Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

http://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/ueotokos/ueotokos_063.mp3