27 Φεβρουαρίου 2026

Τέμπη – 3 χρόνια μετά: Αδικαίωτο αίμα, προδομένη εμπιστοσύνη, συλλογική κραυγή

Τρία χρόνια μετά, το έγκλημα των Τεμπών παραμένει ένα συλλογικό τραύμα που αιμορραγεί από την αδιάκοπη βία της ατιμωρησίας

Γράφει ο Ελευθέριος Ανδρώνης
 

Αν θέλαμε να χωρέσουμε σε λίγες λέξεις την τραγωδία των Τεμπών, δεν υπάρχει καλύτερη περιγραφή από εκείνη που έκανε ο ηρωικός πατέρας του Γεράσιμου Γεωργιάδη, του μοναδικού επιζώντα από το πρώτο βαγόνι του «στοιχειωμένου» Intercity 62, που παραμένει σε κόμμα εδώ και 3 χρόνια: Τα Τέμπη είναι μια «ανοιχτή κι αιμορραγούσα πληγή» στη συλλογική μνήμη.

Οι αναμνήσεις ζωντανεύουν συνεχώς σαν αγιάτρευτες πληγές και τρέχουν φρέσκο αίμα, όσο πλακώνει τη χώρα το μαράζι του «αδικαίωτου». Τρία χρόνια συμπληρώνονται το Σάββατο 28/2, από την πιο σκοτεινή νύχτα της μεταπολίτευσης. Τότε που αυτό το εξωνημένο κράτος προκάλεσε 57 θανατικές καταδίκες, με την 58η να είναι η εμπιστοσύνη ενός λαού στους ηγέτες του. 

Όλες οι εκφάνσεις του πολίτη ακρωτηριάστηκαν από εκείνη τη μοιραία στιγμή. Προδόθηκε η απαρηγόρητη μάνα, προδόθηκε ο σαστισμένος πατέρας, προδόθηκε η οικογένεια, προδόθηκε ο επιβάτης και η «ασφάλεια» των τραίνων, προδόθηκε κάθε νέος που κάνει όνειρα για το αύριο, προδόθηκε η εμπιστοσύνη στους θεσμούς, ο σεβασμός στους νεκρούς, ακόμα και η ίδια η αίσθηση του «ανήκειν» απονεκρώθηκε μαζικά.

Είναι μια μορφή βίας που εισχωρεί βίαια σε κάθε πόρο της ύπαρξής μας, και πόσο μάλλον λειτουργεί βασανιστικά για τις οικογένειες που ματώνουν καθημερινά από ανεκπλήρωτα «γιατί». Και το χειρότερο, αυτή η βία συνεχίζει αδιάκοπα για 3 χρόνια τώρα να κακοποιεί το συλλογικό αίσθημα.

Με ραδιουργίες, με μεθοδεύσεις, με ανοιχτές προκλήσεις, με υποτίμηση της λογικής, με αδιάντροπο παρεμβατισμό, με πλύση εγκεφάλου, με τρολ του διαδικτύου και το χειρότερο: με μια απολύτως ολοφάνερη – για θύτες και θύματα – αντικατάσταση της αντικειμενικής αλήθειας, από ένα κακοστημένο αφήγημα εναλλακτικής «πραγματικότητας». Τόσο προχειροφτιαγμένο, τόσο γκροτέσκο και τόσο μη πειστικό, κι όμως τόσο προκλητικά επίσημο.

Όσο πιο προφανές γίνεται το τι συνέβη στα Τέμπη, τόσο πιο λυσσαλέα επίθεση δέχεται ο κοινός νους. Σε μια εποχή που δεν χρειάζεται πλέον να πείθεις ότι δεν έγινε έγκλημα, διότι αρκεί και μόνο να μην αποδεικνύεται. Για τις υποκλοπές έφταιγαν 4… ιδιώτες, για τον ΟΠΕΚΕΠΕ τα «διαχρονικά φαινόμενα διαφθοράς» και για τα Τέμπη ένας σταθμάρχης. Και η βία του παραλογισμού συνεχίζεται.

Δεν υπάρχει Έλληνας που να μην θυμάται τι έκανε και που βρισκόταν όταν έμαθε την πρώτη είδηση για τη σύγκρουση στα Τέμπη. Αυτό το φαινόμενο παρατηρείται μόνο σε κορυφαία συλλογικά τραύματα που χαράσσονται ανεξίτηλα στην ιστορία. Τέτοια γεγονότα λειτουργούν ως σημείο αναφοράς για έναν λαό, κι ως εφαλτήριο μιας ριζικής αναθεώρησης των προτεραιοτήτων. Την ώρα που η κυβέρνηση τρέχει σε φαντασιακά λιβάδια «ανάπτυξης», ο Έλληνας σκέφτεται πώς θα μπει σε ένα τρένο που να μην τον σκοτώσει, που θα βρει έναν θεσμό να μην τον προδώσει, τι θα πρέπει να κάνει για να επιβιώσει.

Τα εκατομμύρια κόσμου που ξεχύθηκαν στους δρόμους πριν ένα χρόνο, είναι μια τεράστια παρακαταθήκη μνήμης που δεν επηρεάζεται από κανενός είδους καταστολή. Τα συλλογικά τραύματα ήταν πάντα παράγοντες που κινούσαν μπροστά τη ρόδα της ιστορίας. Ο άνθρωπος πλάστηκε για να ζει αιωνίως και να έλκεται συνεχώς από τη ζωή. Ο άδικος θάνατος είναι ξένος σε εμάς, δεν συνηθίζεται, δεν μπορεί να εξορθολογιστεί μέσα σε εξουσιαστικά καλούπια, «κλωτσάει» πάντα τη συνείδησή μας, πυροδοτεί το ένστικτο της αυτοσυντήρησης.

Η κραυγή του λαού θα ακουστεί για ακόμη μια φορά το Σάββατο 28/3, αλλά η φωνή του λαού δεν παύει να ακούγεται κάθε μέρα. Παρά τον μανιώδη πόλεμο αποπροσανατολισμού και τεχνητού διχασμού, έχει πλέον παγιωθεί ένα 70% που έχει κόψει κάθε δεσμό εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση και τους θεσμούς. Ακόμα και αν ξοδευτούν δισεκατομμύρια σε επιτελική προπαγάνδα, επικοινωνιολόγους και τρολ «αλήθειας», δεν καταφέρνουν απολύτως τίποτα όσο αυτό το συλλογικό τραύμα αναβλύζει αδικαίωτο αίμα.

Ο λαός θα είναι συνεπής στο ραντεβού του με την ιστορία και στον όρκο μνήμης για τους νεκρούς. Δεν υπάρχει τίποτα άλλο να χάσεις όταν σκοτώνουν την ελπίδα σου, αλλά μόνο να κερδίσεις έχεις από τον συλλογικό αγώνα. Χωρίς κομματικές παρωπίδες, χωρίς να δίνουμε σημασία στις μπανανόφλουδες του συστήματος, όλοι ενωμένοι να κλείσουμε την πληγή της μνήμης και της δημοκρατίας.

Όλοι στους δρόμους να γίνουμε οι φωνές που στερήθηκαν οι νεκροί μας και οι προσευχές που στο φινάλε θα τους δικαιώσουν. 

πηγή

ΕΥΑΓΟΡΑΣ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙΔΗΣ, ΕΝΑ ΣΥΜΒΟΛΟ ΑΓΩΝΑ

Ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης γεννήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 1938 στην Τσάδα της επαρχίας Πάφου, χωριό της μητέρας του. Ο πατέρας του καταγόταν από το χωριό Λάρνακας της Λαπήθου, της επαρχίας Κερύνειας. Ήταν το τέταρτο παιδί στην οικογένεια, με δύο άλλους αδελφούς και δύο αδελφές. 
 
Φοίτησε στο δημοτικό σχολείο του χωριού του και αποφοίτησε από το δημοτικό σχολείο του Κτήματος (1944-1950). Από την παιδική του ηλικία έδειξε τα χαρακτηριστικά που θα τον συνόδευαν σε όλη τη σύντομη ζωή του: δυναμισμό, ηγετικές ικανότητες, δημιουργικότητα, φιλοπατρία, λογοτεχνική φλέβα. Ήταν λιγόλογος, φιλομαθής, στοχαστικός, μεγαλόψυχος.  
 
Φοίτησε στο Ελληνικό Γυμνάσιο Πάφου από το 1950 μέχρι το 1955 και ως τελειόφοιτος το πρώτο τρίμηνο του 1955-1956. Στο τέλος της τρίτης τάξης Γυμνασίου, την 1η Ιουνίου 1953, παραμονή της στέψης της νέας βασίλισσας της αγγλίας, σε ηλικία 15 χρόνων, πρωτοστάτησε στις μαχητικές αντιβρετανικές εκδηλώσεις. Κατέβασε την αγγλική σημαία από τον ιστό του σταδίου και έδωσε το έναυσμα για την πρώτη, μετά την εξέγερση του 1931, δυναμική αναμέτρηση των Ελλήνων της Κύπρου με τους Βρετανούς. Ήταν η πρώτη επαναστατική του πράξη, που σημάδεψε την περαιτέρω αγωνιστική του πορεία. 
 
Τον Απρίλιο του 1955 εντάχθηκε στις τάξεις της ΕΟΚΑ και πρωταγωνίστησε στις διαδηλώσεις, στη διανομή προκηρύξεων, στην αναγραφή συνθημάτων και στις ανατινάξεις βρετανικών στόχων. Στις 17 Νοεμβρίου 1955, κατά τη διάρκεια μαθητικής διαδήλωσης, επιτέθηκε σε δύο Άγγλους στρατιώτες που κακοποιούσαν συμμαθητή του και τον ελευθέρωσε. Αργότερα συνελήφθη, κατηγορήθηκε και ορίσθηκε να δικαστεί στις 6 Δεκεμβρίου 1955. Βέβαιος ότι θα καταδικαζόταν σε φυλάκιση ή θα οδηγείτο σε στρατόπεδο συγκεντρώσεως, διέφυγε στα βουνά την παραμονή της δίκης του και εντάχθηκε στις πρώτες ανταρτικές ομάδες της Πάφου. 
 
Στις 16 Δεκεμβρίου επικηρύχθηκε από τους Άγγλους. Κατά τη διάρκεια της αντάρτικής του δράσης, που κράτησε ένα χρόνο, πήρε μέρος σε επιθέσεις εναντίον βρετανικών φρουρών, αστυνομικών σταθμών και στρατοπέδων καθώς και σε ανατινάξεις και ενέδρες. Με τόλμη και αυτοθυσία, και πολλές φορές κινδυνεύοντας ο ίδιος για την ασφάλεια των συμμαχητών του, έδωσε πρότυπο αγωνιστικού φρονήματος και πράξης, δηλώνοντας πάντα πως ποτέ δεν θα παραδινόταν αλλά θα έπεφτε «στο πεδίον της μάχης». 
 
Παράλληλα με την αγωνιστική του δράση συνέχισε την ποιητική του δημιουργία την οποία είχε αρχίσει από τα πρώτα μαθητικά του χρόνια. Το βράδυ της 18ης Δεκεμβρίου 1956, κατά τη διάρκεια μετακίνησης οπλισμού και άλλων εφοδίων από ένα κρησφύγετο σε άλλο, έπεσε σε ενέδρα αγγλικής στρατιωτικής περιπόλου, η οποία ενεργούσε «βάσει ληφθεισών πληροφοριών». Την ώρα της σύλληψής του δήλωσε στους Άγγλους: «Είμαι ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης και πολεμώ για την πατρίδα μου». 
 
Κατά τη διάρκεια της κράτησής του στη Λίμνη, στη βόρεια ακτή της Πάφου, και στο Κτήμα, υπέστη σκληρά βασανιστήρια. Όταν έπειτα από δέκα μέρες επιτράπηκε στους δικούς του να τον επισκεφτούν, έφερε εμφανή τα σημάδια της κακοποίησης και των άθλιων συνθηκών κράτησής του. Μεταξύ άλλων, είχε επηρεαστεί σοβαρά η όραση του. 
 
Έναν περίπου μήνα πριν τη σύλληψή του, στις 22 Νοεμβρίου 1956, ο Άγγλος Κυβερνήτης της Κύπρου στρατάρχης Χάρντιγκ, είχε θέσει σε ισχύ το «Νόμο Έκτακτης Ανάγκης», που, εκτός από άλλα, προνοούσε την ποινή του θανάτου και για όποιον απλά «έφερε ή είχε στην κατοχή του πυροβόλο όπλο». 
 
Στις 5 Ιανουαρίου 1957 ο ήρωας κατηγορήθηκε για κατοχή και μεταφορά όπλου και 88 σφαιρών και στις 12 Ιανουαρίου μεταφέρθηκε στις Κεντρικές Φυλακές της Λευκωσίας. Η δικαστική ανάκριση έγινε στις 14 Φεβρουαρίου και η υπόθεσή του παραπέμφθηκε στο «Ειδικό Δικαστήριο» για τις 25 Φεβρουαρίου. Η δίκη υπήρξε συνοπτική. Ο Παλληκαρίδης παραδέχθηκε ευθαρσώς το κατηγορητήριο και δήλωσε: «Γνωρίζω ότι το δικαστήριον θα μου επιβάλη την ποινήν του θανάτου. Εκείνο το οποίο θέλω να πω είναι τούτο: Ότι έκαμα το έκαμα ως Έλλην Κύπριος, ο οποίος ζητεί την ελευθερία του. Τίποτε άλλο». Με τη δήλωσή του αυτή δεν άφησε στους συνηγόρους του περιθώρια υπεράσπισης. Ο δικαστής, ανακοινώνοντας την απόφασή του, είπε: «Ο νόμος προνοεί μόνον μίαν ποινήν: την ποινήν του θανάτου. Σε καταδικάζω εις θάνατον». 
 
Στις δεκαέξι μέρες που μεσολάβησαν μέχρι τον απαγχονισμό του, εντυπωσίασε τους πάντες για την εγκαρτέρησή του, την αταλάντευτη πίστη του στο σκοπό για τον οποίο θα έδινε τη ζωή του, για την ηθική ενίσχυση που πρόσφερε στους δικούς του και τους συγκρατούμενούς του, με τη δήλωσή του: «όταν πεθάνω, θα πάω στον Θεό και θα τον παρακαλέσω να είμαι ο τελευταίος που απαγχονίζεται». 
 
Με την υπερήφανη πορεία του οδηγήθηκε προς την αγχόνη στα 19 του χρόνια. Υπήρξε ο νεαρότερος από τους εννέα απαγχονισθέντες. Η καταδίκη και η εκτέλεσή του προκάλεσαν την παγκόσμια κινητοποίηση και κατακραυγή κατά των άγγλων αποικιοκρατών. Η κατακραυγή αυτή απέτρεψε, μεταξύ άλλων, τον απαγχονισμό 26 άλλων αγωνιστών που είχαν καταδικαστεί σε θάνατο. 
 
Η ζωή και ο θάνατος του Ευαγόρα Παλληκαρίδη εκτός του ότι τον κατέστησαν σύμβολο και πρότυπο της κυπριακής νεολαίας στο υπόλοιπο του Αγώνα, συγκινούν μέχρι σήμερα και εμπνέουν πολλούς λογοτέχνες στο έργο τους. Ο θάνατός του στέρησε το ελληνικό έθνος από έναν ιδεώδη φιλόπατρι, μια ηγετική φυσιογνωμία, ένα μέλλοντα αξιόλογο ποιητή. 
 
Το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε τον Ιούνιο του 1997 την απαλλοτρίωση της πατρικής οικίας του Ευαγόρα Παλληκαρίδη. Το Συμβούλιο Ιστορικής Μνήμης Αγώνα ΕΟΚΑ 1955-1959 ανέλαβε την ευθύνη για την αναπαλαίωση της οικίας και τη μετατροπή της σε Μουσείο, αφιερωμένο στον ήρωα του εθνικοαπελευθερωτικού μας αγώνα. Το έργο ολοκληρώθηκε και εγκαινιάστηκε από τον Υπουργό Παιδείας και Πολιτισμού κ. Ουράνιο Ιωαννίδη στις 9 Ιουνίου 2001. Στο πρώτο δωμάτιο της οικίας παρουσιάζεται η εικόνα της παραδοσιακής αγροτικής οικίας των μέσων του 20ου αιώνα, εποχή κατά την οποία έζησε ο ήρωας. Στο δεύτερο δωμάτιο παρουσιάζονται η ζωή και οι αγώνες του έφηβου-ήρωα της κυπριακής ελευθερίας. 
 
Μέσα από φωτογραφίες, επιστολές και κείμενα του ήρωα-ποιητή σκιαγραφείται το όλο ηθικό και ψυχικό μεγαλείο της προσωπικότητάς του. Επιδίωξη του ΣΙΜΑΕ είναι όπως ο χώρος της Οικίας-Μουσείου του Ευαγόρα Παλληκαρίδη αποτελέσει και κέντρο πολιτιστικής δραστηριότητας. Για το λόγο αυτό κατασκευάστηκε αμφιθέατρο, το οποίο μπορεί να φιλοξενήσει μέχρι 250 άτομα. Τη λειτουργία του Μουσείου έχει αναλάβει η Διαχειριστική Επιτροπή Οικίας-Μουσείου Ευαγόρα Παλληκαρίδη, της οποίας προεδρεύει ο πρόεδρος του Κοινοτικού Συμβουλίου της Τσάδας και μετέχουν οι συγγενείς και συναγωνιστές του ήρωα. 
 
ΠΗΓΗ: lekythos.library

Τα Κουρεία – 2

Γράφει ο Χρήστος Μπολώσης 
 
Βρισκόμαστε στο μακρινό και ξορκισμένο 1982. Εδώ και 8 μήνες το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ ενωμένο δυνατό και ροκανίζει τα θεμέλια της δύστυχης Πατρίδας. Στρατιές πρασινοφρουρών, πρώην Νεοδημοκράτες, πρώην χουντικοί και γενικώς πρώην, μύρισαν τον τενεκέ με το λάδι και βουρ στον πατσά, που ήταν πάρα δίπλα.
 
Αυτά δεν έχουν μεγάλη σχέση με την ιστορία μας, αλλά, κατά πως το λένε οι κουλτουριαραίοι, μας βάζει στο κάδρο της εποχής… 
 
Έχω μία ιδιαίτερη σχέση με τα κουρεία. Ο ευτυχής θνητός «Φίγκαρο», στον οποίο θα εμπιστευτώ το τριχωτό της κεφαλής μου, θα πρέπει να πληροί ορισμένες προϋποθέσεις. Κάτι σαν τους απαράβατους όρους, που λένε και στους δημόσιους διαγωνισμούς και οι οποίοι έχουν εφευρεθεί, ακριβώς για να ανατίθενται οι διαγωνισμοί στους ημετέρους… 
 
Εγώ βέβαια ζητώ λίγα πράγματα από τον υποψήφιο κουρέα μου. Πρώτον, να είναι σχετικά γρήγορος και δεύτερον να μιλάει όσο γίνεται λιγότερο. 
 
Βρέθηκα λοιπόν εκείνη τη εποχή, σε μία όμορφη κωμόπολη της Κεντρικής Μακεδονίας, το όνομα της οποίας δεν έχει σημασία. Κάποιο απόγευμα, θέλησα να κάνω έρευνα αγοράς, για να επιλέξω και το κουρείο, το οποίο θα με καλλώπιζε για τα επόμενα 2 ή 3 χρόνια και βγήκα στη γύρα. 
 
Το πρώτο κουρείο που συνάντησα, ήταν από αυτά που λέμε υπερπολυτελείας. Τζαμαρίες, άνετες πολυθρόνες και 2 ωραιότατες κομμώτριες και έναν (ο Θεός να τον κάνει ‘’έναν’’) κομμωτή. Το απέρριψα ασυζητητί, διότι εγώ έψαχνα μπαρμπέρικο και όχι Haute coiffure (= υψηλή κομμωτική, πα να πει αυτό). Λίγο πάρα κάτω πέφτω στο εντελώς αντίθετο. Μία τρύπα και απ’ όξω να κάθεται ένας γεράκος, προφανώς ο ιδιοκτήτης, ο οποίος μάλλον είχε ποθάνει, αλλά δεν του το είχαν πει ακόμη να μη στενοχωρεθεί. 
 
Ώσπου δύο στενά πιο πέρα νάτο πετιέται, νάτο νάτο! Ένα συμπαθητικό μαγαζάκι όχι πολύ μεγάλο, αλλά ούτε και να σε πνίγει, με το μεγάλο πλεονέκτημα να είναι τίγκα στις φωτογραφίες από ποδοσφαιρικούς αγώνες. Σηκώνω τα μάτια μου και διαβάζω στην τεμπέλα: «Κουρείον η φιλία» και το όνομα του μαγαζάτορα, το οποίο παρέπεμπε σε πασίγνωστο τότε διεθνή διαιτητή ποδοσφαίρου, που ήταν από την περιοχή. Η επιλογή, αν σε αυτό προσθέσετε και το ότι η ομάδα της γειτονικής πόλεως έπαιζε στην Α΄Εθνική (τότε δεν είχαμε εξευρωπαϊστεί ακόμη κι δεν τη λέγαμε super league…) δεν ήταν δύσκολη. 
 
Ο κύβος είχε ριφθεί. Μπαίνω μέσα και καθώς δεν υπήρχε άλλος πελάτης κάθομαι στην πολυθρόνα. Ο κουρέας άρχισε την προβλεπομένη «ανάκριση». 
– Τώρα ήρθατε στη πόλη μας; Έχετε ξανάρθει και όλα τα σχετικά. 
Μετά ήρθε η σειρά μου: 
– Τον τάδε τον διαιτητή τι τον έχετε; 
– Αδελφός μου. 
Και τα τελευταία σύννεφα διελύθησαν. Ο Ντίνος, ας τον πούμε έτσι, θα ήταν πλέον ο κουρέας μου. 
 
Να σημειωθεί ότι ήταν ημέρα Δευτέρα, διότι έχει σημασία για τις περαιτέρω εξελίξεις. Ο Φίγκαρο λοιπόν κούρευε, αλλά τον έβλεπες ότι πήγαινε να σκάσει για κουβέντα. 
 
Βεβαίως, δεν έτρεφα φρούδες ελπίδες ότι μπορούσα να βρω μπαρμπέρη, που να έχει ως πιστεύω του το αρχαίο ρητό «Το λακωνίζειν εστί φιλοσοφείν», διότι οι κουρείς ως γνωστόν φιλοσοφούν μεν, δεν… λακωνίζουν δε. 
 
Τώρα, έπρεπε και ο κουρέας να με γραδάρει για να καταλάβει τι καπνό φουμάρω. Θυμίζω ότι ήμουν καινούργιος στην πόλη. 
 
Δεν άργησε να αντιληφθεί (οι κουρείς έχουν μια σπάνια ικανότητα φυσιογνωμιστού και αντιλαμβάνονται αμέσως με ποιόν έχουν να κάνουν) τα ενδιαφέροντά μου και έτσι να σπάσει ο, όποιος, πάγος υπήρχε μεταξύ μας. 
 
Φρόντιζα να πηγαίνω για κούρεμα Δευτέρα, ώστε να είχε προηγηθεί η αγωνιστική Κυριακή και να υπήρχε έτσι υλικό για σχολιασμό. 
Αυτό, όπως απεδείχθη αργότερα, ήταν και το λάθος μου. 
Ένα κούρεμα διαρκεί περί το ένα τέταρτο. 
 
Στον κουρέα μου όμως, ας τον πούμε Ντίνο, διαρκούσε κάτι λιγότερο από όσο ένας ποδοσφαιρικός αγώνας. Με το υποτιθέμενο σφύριγμα της λήξεως, ακουγόταν και η χαρακτηριστική ευχή «με τις υγείες σας»… 
Τα πράγματα εξελίσσονταν κάπως έτσι: 
– Γειά σου Ντίνο 
– Γειά σας κύριε Χρήστο 
Τι έχουμε; 
– Μια χαρά τα πήγαμε χθες. Αυτή η νίκη ήταν βάλσαμο. Και να σκεφθείτε ότι μας έλλειπε και ο Δημητρίου, που αυτή τη στιγμή είναι το καλλίτερο χαφ στην κατηγορία. 
– Ε καλά μην έχετε και παράπονο, 3-0 νικήσατε. 
– Σωστά και το ένα γκολ καλλίτερο από το άλλο. 
Και εδώ γίνεται το μοιραίο λάθος. 
– Κι όχι μόνο αυτό, παίξατε και καλό ποδόσφαιρο; 
– Καλό δε λες τίποτα. Να σκεφτείτε σε μια στιγμή η μπάλα φεύγει από τον τερματοφύλακά μας και με πασούλες έφτασαν στη μικρή περιοχή, αλλά η μπάλα βρήκε το δοκάρι. Τα δε γκολ, όπως σου είπα ήταν χάρμα. Το πρώτο, που ήταν και το καλλίτερο, μπήκε στο 12ο λεπτό και έτσι λύθηκαν και τα πόδια των παικτών μας. 
– Σοβαρά τόσο ωραίο ήταν; Συνεχίζω να συντηρώ το λάθος. Οπότε η κατάληξη είναι μοιραία. 
– Μα είναι να το συζητάμε; Η πρώτη μπαλιά είναι από τον τερματοφύλακά μας στον αμυντικό χαφ, ο οποίος …. 
 
Και αρχίζει να περιγράφει, με κάθε λεπτομέρεια, όλη τη φάση. Για να είναι δε πιο παραστατική η περιγραφή, τη συνόδευε και από κίνηση. Δηλαδή κάθε φάση, που είχε προηγηθεί μέσα στο γήπεδο ξαναζωντάνευε, σε αναπαράσταση, στο κουρείο. Σαν να μεταδιδόταν ο αγώνας σε… μαγνητοσκόπηση 
 
– Και που λέτε γίνεται σέντρα από αριστερά με φαλτσάκι εξωτερικό, (και γέρνει το σώμα του ο Ντίνος για να δώσει το φανταστικό φάλτσο), και η μπάλα έρχεται στη μικρή περιοχή. Πηδάει για κεφαλιά ο αμυντικός (μικρό επιτόπιο άλμα του Ντίνου), αλλά του φεύγει και καταλήγει στον σέντερ φορ μας. Αυτός την κοντρολάρει με το στήθος (κάνει τη χαρακτηριστική κίνηση του κοντρόλ με το στήθος ο Ντίνος) και πριν πέσει στο έδαφος, πιάνει σουτ-σκρόπ στον αέρα (εδώ πιά ο Ντίνος απογειώνεται, με τόσο πάθος, που πέφτει στη διπλανή πολυθρόνα, αλλά πλέον είναι τόσο κοντά στο… γκολ, που τίποτα – τίποτα δεν τον σταματά) και στέλνει τη μπάλα να αναπαυθεί στο βάθος της εστίας των αντιπάλων, ολοκληρώνει ο Ντίνος με ποιητική διάθεση, χρησιμοποιώντας φράσεις-κλισέ που διάβαζε στις αθλητικές εφημερίδες. 
 
Εννοείται ότι όση ώρα ο Ντίνος περιέγραφε τη φάση, είχε βάλει στη μπάντα την πεζότητα του επαγγέλματός του, αφού εκείνη την ώρα, είχε ξυπνήσει μέσα του ο… Διακογιάννης. 
 
Υπολογίστε λοιπόν: Τρία γκολ. Δύο τρείς ευκαιρίες για γκολ, που όμως δεν είχαν ευτυχή κατάληξη, ίσα με πέντε αμφισβητούμενες φάσεις, με την περιγραφή και την ανάλυσή τους, συν την κριτική για την ατομική απόδοση κάθε ποδοσφαιριστού και θα βγάλετε τον χρόνο που διαρκούσε ένα κούρεμα!… 
 
Βεβαίως είχε και τα καλά της η ιστορία αυτή, διότι πληρώνοντας ένα κούρεμα, είχα πλήρη αθλητική ενημέρωση. 
Όπως το δει κανείς… 
 
Παράγραφοι 
 
§. Στις 11 με 13 Φεβρουαρίου του 1949, έγινε η Μάχη της Φλώρινας, η οποία υπήρξε η αποφασιστική καμπή του Συμμοριτοπολέμου και σήμανε και την αρχή του τέλους των κατά της Πατρίδος στασιαστών. Το τέλος του… τέλους γράφτηκε λίγους μήνες αργότερα, τον Αύγουστο του ιδίου έτους, στις κορφές του Γράμμου και του Βίτσι. Φυσικά πρόκειται για σχεδόν απαγορευμένη γιορτή, αφού δεν αναφέρεται σε έργα και ημέρες του Βελουχιώτη και του Μπελογιάννη, αλλά του θρυλικού Στρατηγού «Παππού» (Νικόλαος Παπαδόπουλος). Αυτές οι γιορτές ως γνωστόν «αναμοχλεύουν τα πάθη και τα μίση». Τώρα, από πότε η ιστορία είναι αναμόχλευση παθών και μίσους είναι μία άλλη ιστορία. Η Ένωση Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού διοργάνωσε κι εφέτος προσκυνηματική εκδήλωση στη Φλώρινα. Στο μνημόσυνο, ο ειδικός δίσκος έγραφε: «υπέρ πεσόντων». Δηλαδή υπέρ ΟΛΩΝ των πεσόντων, ανεξαρτήτως χρώματος και επιδιώξεων. Βεβαίως στα πλαίσια των εκδηλώσεων, έγινε και αναφορά στη Μάχη της Φλώρινας, κατά την οποία οι κομμουνιστοσυμμορίτες του «ΔΣΕ» στην προσπάθειά τους να… απελευθερώσουν τη Φλώρινα (από ποιόν άραγε;), αφού είχαν προηγουμένως αποτύχει να… απελευθερώνουν την Έδεσσα, το Καρπενήσι και την Κόνιτσα, συνετρίβησαν από τον Ελληνικό Στρατό. Πολλούς «πονάει» η ιστορία, ενώ θα έπρεπε απλώς να τους παραδειγματίζει. Η αλήθεια, πρέπει να λέγεται. 
 
§. Την περασμένη Κυριακή, είδαμε άλλη μία θλιβερή εικόνα στους τηλεοπτικούς δέκτες μας. Το άδειο γήπεδο της ΑΕΚ, όπου διεξήχθη ο αγώνας ΑΕΚ – Λεβαδειακός 4-0 και τούτο διότι είχε τιμωρηθεί η γηπεδούχος να παίξει χωρίς τον κόσμο της, λόγω επεισοδίων στον προηγηθέντα αγώνα της με τον Ολυμπιακό. Αλήθεια μέχρι πότε σκοπεύουν οι αρμόδιοι να συνεχίσουν αυτή την ηλίθια τακτική; Την ανικανότητά τους θα την πληρώνουν οι ομάδες και οι φίλοι τους; Διότι ανικανότητα είναι να μη μπορούν στο πλέον σύγχρονο Ελληνικό γήπεδο με άρτιο δίκτυο καμερών να βρουν 2-3 αλήτες που πέταξαν μερικά μπουκάλια μέσα στον αγωνιστικό χώρο και να τους κόψουν εφόρου ζωής το γήπεδο. Όμως η λύση που προτιμούν οι ανεγκέφαλοι είναι η εύκολη. «Κεκλεισμένων των θυρών». Δεν φταίνε όμως μόνο αυτοί. Αυτοί βρίσκουν και τα κάνουν. Φταίνε και οι ομάδες. Πώς οι ΠΑΕ εξασφαλίζουν την απρόσκοπτη παρακολούθηση των αγώνων στους οπαδούς τους; Διότι πέραν του ρομαντικού, υπάρχει και το έννομο συμφέρον αφού οι κάτοχοι διαρκείας έχουν προπληρώσει για να δουν όλους τους αγώνες και όχι όσους θα επιτρέψουν οι εγκέφαλοι. Ουδείς είχε το φιλότιμο να τους επιστρέψει το ποσό που αντιστοιχεί στο παιχνίδι, που τους απαγορεύτηκε η είσοδος. Ντροπή σε όλους. 
 
Για γέλια και για κλάματα 
 
Η επιστημονική θεώρηση του αιωνίου προβλήματος «Πού κατουράνε οι περιπτεράδες» συνεχίζεται. Έτσι μετά τον φίλο μας κ. Ηρόδοτο Χρυσάνθου, έρχεται και ο αγαπητός Γιάννης Φουρλής από τη μαγευτική Ρόδο, μας έστειλε τεχνικοοικονομική μελέτη επί του θέματος. Μας γράφει: «Επιθυμώντας να συμβάλλω στο διαχρονικό ερώτημα για την ούρηση των περιπτερούδων, αποστέλλω κατάλληλο δοχείο. Δεν θα ήταν δυνατόν να μην έχουν ασχοληθεί με το θέμα οι Κινέζοι. Κόστος 5.5 €». 
 

 
Κάτι θα ήξερε ο Μέγας Ιεράρχης ( Από την ‘’Ελεύθερη Ώρα’’ της 21-2-26) 
 
 
Ο τηλεοπτικός σταθμός στον οποίο εργάζονταν οι κοπέλες της φωτογραφίας τις απέλυσε. Μήπως μπορείτε να μαντέψετε γιατί; 
 
 

Η ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΑΚΑΤΑΛΥΤΟ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ (Σχόλιο στις δηλώσεις του υπερφίαλου καθηγητή Yuval Noah Harari)

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ 
 
ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΩΝ  
 
Εν Πειραιεί τη 9η Φεβρουαρίου 2026 
 
Έχουμε επισημάνει και αποδείξει επανειλημμένως, μέσα από τις ανακοινώσεις μας, το αναντίρρητο γεγονός ότι ο σύγχρονος κόσμος βιώνει τη χειρότερη και πολυπλευρότερη παρακμή σε ολόκληρη την ιστορική του πορεία. Διατελεί σε μια πρωτοφανή πνευματική και ηθική κατάπτωση, η οποία χαρακτηρίζεται από σύγχρονους Γέροντες και πνευματικούς ανθρώπους ως η «αποστασία των εσχάτων», όπως αυτή έχει προφητευθεί στη βιβλική και πατερική παράδοση της Εκκλησίας μας. 
 
Όπως είναι γνωστό, η ανθρωπότητα τις τελευταίες δεκαετίες κυριαρχείται πνευματικά και θρησκευτικά από το λεγόμενο «πνεύμα», τις αρχές και τα διδάγματα της αποκαλούμενης «Νέας Εποχής του Υδροχόου», η οποία φέρει βαθύτατα αντιχριστιανικό χαρακτήρα και αποσκοπεί στην περιθωριοποίηση του Χριστιανισμού, προβάλλοντας πίστεις διαμετρικά αντίθετες προς τη χριστιανική διδασκαλία. 
 
Μία από τις βασικές δοξασίες που προωθεί το εν λόγω αντιχριστιανικό κίνημα είναι η αντίληψη ότι ο άνθρωπος είναι από τη φύση του θεός και, ως εκ τούτου, δεν έχει ανάγκη τον Θεό ούτε κάποιον σωτήρα εκτός του εαυτού του, αφού δήθεν διαθέτει από μόνος του τις δυνάμεις για να φθάσει στη «θεότητά» του. Αυτή η δαιμονική πίστη δεν αποτελεί τίποτε άλλο παρά το λεγόμενο «ευαγγέλιο του όφεως», το αρχέγονο ψεύδος του Σατανά προς τους Πρωτοπλάστους, ότι μπορούν να γίνουν θεοί αφ’ εαυτών: «ἔσεσθε ὡς θεοί» (Γεν. 3,4), χωρίς τον Θεό. 
 
Ο σύγχρονος αποστατημένος άνθρωπος, οιστρηλατημένος από την ψευδαίσθηση της δήθεν «θεότητάς» του, αναζήτησε και βρήκε τον τρόπο της «θέωσής» του μέσω της τεχνολογίας, στην οποία απέδωσε «θεϊκές ιδιότητες». Αρκεί να παρατηρήσει κανείς τους γελοίους κομπασμούς των αθέων εδώ και δυόμισι αιώνες, οι οποίοι έχουν «αποθεώσει» την επιστήμη, υποστηρίζοντας ότι πλέον ο Θεός είναι περιττός και πως όλα τα ανθρώπινα προβλήματα θα επιλυθούν από την τεχνολογία. 
 
Στις ημέρες μας αναδύθηκε από τα σκοτεινά εργαστήρια των σύγχρονων θεομάχων το φαινόμενο του «Μετανθρωπισμού». Πρόκειται για τη μετάβαση του ανθρώπου από την κατάσταση του homo sapiens στην κατάσταση του homo technologicus. «Ως διεθνής πολιτιστική και πνευματική κίνηση, επιδιώκει ριζικές αλλαγές της ανθρώπινης κατάστασης, αναπτύσσοντας και αξιοποιώντας τεχνολογίες που υπόσχονται υπέρμετρη ενίσχυση των πνευματικών, σωματικών και ψυχολογικών ικανοτήτων του ανθρώπου»[1]. Μια επιδίωξη για την οντολογική μετάλλαξη του ανθρώπου δια της τεχνολογίας. 
 
Στην ουσία, ο Μετανθρωπισμός αμφισβητεί τις φυσικές δυνατότητες του ανθρώπου και επιχειρεί να τις καταστήσει «παντοδύναμες» μέσω της τεχνολογίας. Δεν περιορίζεται στη βελτίωση της ποιότητας ζωής, αλλά αμφισβητεί ευθέως την «καλή λίαν» (Γεν. 1,29) θεοδημιούργητη ανθρώπινη φύση και, με τη νέα «θεότητα», την τεχνολογία, επιδιώκει να την αλλοιώσει. Για τους μετανθρωπιστές, ο άνθρωπος, όπως τον δημιούργησε ο Θεός, θεωρείται «ατελής» και χρήζει «διόρθωσης» από την τεχνολογία, η οποία ανάγεται έτσι σε υπέρτερη του Θεού δύναμη. Πρόκειται αναμφίβολα για ύβρη κολοσσιαίων διαστάσεων κατά του Θεού. 
 
Η ραγδαία πρόοδος της τεχνολογίας τα τελευταία χρόνια, ιδίως στον τομέα της ηλεκτρονικής, είναι αναμφισβήτητη. Αποκορύφωμά της αποτελεί η Τεχνητή Νοημοσύνη, η οποία έχει λάβει τεράστιες διαστάσεις και καθορίζει πλέον την ατομική και συλλογική ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων παγκοσμίως. Τείνει μάλιστα να θεωρείται ότι υπέρκειται του ανθρώπινου νου, λόγω των εντυπωσιακών δυνατοτήτων της. 
 
Η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί το κατεξοχήν «χρήσιμο εργαλείο» του Μετανθρωπισμού για την επίτευξη του στόχου της «θεοποίησης» του ανθρώπου, η οποία προβάλλεται ως πανάκεια για το μέλλον της ανθρωπότητας. 
 
Ανεξάρτητα από τις όποιες χρησιμότητές της —οι οποίες δεν αμφισβητούνται— η Τεχνητή Νοημοσύνη, σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών, εγκυμονεί και σοβαρότατους κινδύνους. «Οι χειριστές της δημιουργούν έναν βρόχο αυτοτροφοδότησης, όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη μαθαίνει από τεχνητές αναπαραστάσεις και όχι από τον πραγματικό κόσμο. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι η κατάρρευση των μοντέλων της, η παραμόρφωση της συμπεριφοράς τους και η δραματική μείωση της αξιοπιστίας τους. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, ελλοχεύει ο κίνδυνος εγκλωβισμού της ανθρωπότητας σε μια εικονική πραγματικότητα, ενώ στην ουσία η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αποτελεί τίποτε υπερφυσικό ή μεταφυσικό, αλλά απλώς μια «επέκταση» του ανθρώπινου νου»[2]
 
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η αξιοποίηση των δυνατοτήτων της Τεχνητής Νοημοσύνης από πρόσωπα ή φορείς με μειωμένες ηθικές αναστολές δύναται να αποβεί καταστροφική. Ενδέχεται μάλιστα να οδηγήσει σε ανατροπή θεμελιωδών πανανθρώπινων αξιών, όπως οι πνευματικές, ηθικές και θρησκευτικές αξίες. 
 
Αφορμή για την παρούσα ανακοίνωση αποτέλεσε πρόσφατη ομιλία ενός εκ των κορυφαίων θεωρητικών του φαινομένου του Μετανθρωπισμού, του Γιουβάλ Νόα Χαράρι, ιστορικού και καθηγητή στο Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ. Η ομιλία πραγματοποιήθηκε στο Νταβός της Ελβετίας, στο πλαίσιο της ετήσιας συνάντησης του Παγκοσμίου Οικονομικού Φόρουμ (WEF). 
 
Αναπτύσσοντας τις απόψεις του, «προέβη σε προβλέψεις που παραπέμπουν περισσότερο σε σενάρια επιστημονικής φαντασίας, υποστηρίζοντας ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη ετοιμάζεται να αναλάβει ρόλο στον χώρο της θρησκείας. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι η AI θα μπορούσε να δημιουργήσει ακόμη και νέες θρησκείες, με δικές τους γραφές, προσαρμοσμένες στις ψυχολογικές ανάγκες του σύγχρονου ανθρώπου»[3]
 
Κατ’ αρχάς, οφείλουμε να επισημάνουμε ότι ούτε ο τόπος ούτε ο χρόνος διατύπωσης αυτών των απόψεων είναι τυχαίοι. Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ δεν αποτελεί ένα απλό συνέδριο ιδεών, αλλά έναν χώρο όπου, όπως είναι γνωστό, χαράσσεται η μελλοντική πορεία της ανθρωπότητας, σύμφωνα με τις αντιλήψεις και τις επιδιώξεις μιας κλειστής ελίτ πολιτικής και οικονομικής εξουσίας, η οποία αποφασίζει για τις τύχες των λαών χωρίς τη συμμετοχή τους. 
 
Με την παρέμβαση του Γιουβάλ Νόα Χαράρι και τις «τολμηρές προβλέψεις» του περί του μέλλοντος των θρησκειών, επιχειρείται ουσιαστικά η χάραξη και της πνευματικής–θρησκευτικής πορείας της ανθρωπότητας. «Στο παγωμένο Νταβός, όπου οι παγκόσμιες ελίτ λαμβάνουν σιωπηλά αποφάσεις για τις ζωές δισεκατομμυρίων ανθρώπων, ειπώθηκαν λόγια που δεν ήταν απλώς προκλητικά, αλλά βαθύτατα αποκαλυπτικά. Ο Χαράρι δεν μίλησε ως απλός διανοούμενος, αλλά ως αγγελιοφόρος μιας νέας εποχής, όπου η εξουσία στερείται προσώπου, ψυχής και συνείδησης»[4]
 
Αξίζει να σημειωθεί ότι και στο παρελθόν ο εν λόγω καθηγητής έχει εκφράσει παρόμοιες απόψεις για τη θρησκεία και την πίστη στον Θεό. Κατά τον ίδιο, ο Θεός δεν έχει θέση στον άνθρωπο του Μετανθρωπισμού και της Τεχνητής Νοημοσύνης, διότι ο «τεχνολογικός υπεράνθρωπος» δεν Τον χρειάζεται. Στο πλαίσιο αυτό, έχει διακηρύξει ότι «ο Θεός θα αντικατασταθεί από την Τεχνητή Νοημοσύνη»[5]
 
Παρόμοιες βλάσφημες τοποθετήσεις έχει εκφράσει και για το πρόσωπο του Χριστού, απαξιώνοντας τη διδασκαλία Του περί αναστάσεως του ανθρώπινου σώματος, το οποίο χαρακτηρίζει «ατελές». Κατά τον Χαράρι, «η ανάσταση που εννοούσε ο Χριστός ταυτίζεται με την εικονική πραγματικότητα στην οποία, υποτίθεται, θα ζει ο άνθρωπος του μέλλοντος»[6]. Έτσι, η «πραγματική ανάσταση» μετατρέπεται σε μια μορφή «αιώνιας επιβίωσης» μέσω ψηφιακών μέσων και, σε ακραίες εκδοχές, μέσω της «μεταφόρτωσης» της ανθρώπινης συνείδησης σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές! 
 
Στην ίδια ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, επιτέθηκε ευθέως στις Άγιες Γραφές και γενικότερα στα θρησκευτικά κείμενα, από τα οποία οι θρησκείες αντλούν την αυθεντία τους. Δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «οτιδήποτε είναι φτιαγμένο από λέξεις θα καταληφθεί από την Τεχνητή Νοημοσύνη»[7]. Σύμφωνα με τον ίδιο, «αν αποδομηθεί η θρησκεία, στον πυρήνα της θα βρεθεί η γλώσσα· και εφόσον τα βιβλία είναι συνδυασμοί λέξεων, η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αναλάβει τόσο τα βιβλία όσο και τη θρησκεία που στηρίζεται σε αυτά»[8]
 
Προφανώς, στόχος αυτών των τοποθετήσεων είναι οι θρησκείες που θεμελιώνονται σε ιερές γραφές, και ειδικότερα ο Ιουδαϊσμός, ο Χριστιανισμός και το Ισλάμ. Με τη σχετικοποίηση και την αποδόμηση των ιερών τους κειμένων, οι θρησκείες αυτές καθίστανται ευάλωτες στην «επέλαση των αλγορίθμων», απογυμνώνονται από την αυθεντία τους και οδηγούνται στην απαξίωση και αποκαθήλωσή τους. Όταν τίθεται το ερώτημα τι συμβαίνει σε μια «θρησκεία του βιβλίου» όταν ο μεγαλύτερος ειδικός του ιερού βιβλίου είναι μια Τεχνητή Νοημοσύνη, ουσιαστικά αποδίδεται στην Τεχνητή Νοημοσύνη ένας ψευδομεταφυσικός και «θεϊκός» χαρακτήρας. 
 
Είναι φανερό ότι απώτερος στόχος των παραπάνω τοποθετήσεων είναι η αποδόμηση του υφιστάμενου παγκόσμιου θρησκευτικού οικοδομήματος και η αντικατάστασή του από ένα νέο, κατασκευασμένο αυτή τη φορά μέσω της «αλάθητης» Τεχνητής Νοημοσύνης. Με άλλα λόγια, επιδιώκεται η υλοποίηση του σχεδίου της λεγόμενης «Νέας Τάξεως Πραγμάτων» για τη δημιουργία μιας Πανθρησκείας, η οποία θα προκύψει από τη συγχώνευση όλων των θρησκευτικών παραδόσεων, αφού προηγουμένως αυτές «καθαριστούν» από τις δογματικές και θεολογικές τους ιδιαιτερότητες και προσαρμοστούν στις απαιτήσεις της παγκοσμιοποιητικής ιδεολογίας. 
 
Το απαραίτητο «εργαλείο» για την υλοποίηση αυτού του σχεδίου φαίνεται πως έχει πλέον βρεθεί: η Τεχνητή Νοημοσύνη, η οποία προβάλλεται ως «αλάθητη αυθεντία». Αυτή θα αναλάβει να «διορθώσει» τις δήθεν εσφαλμένες ιερές γραφές, να συγγράψει νέες «αλάνθαστες» και, κατ’ αυτόν τον τρόπο, να δημιουργήσει μια υποτιθέμενα τέλεια και καθολική θρησκεία. 
 
Σύμφωνα με παλαιότερα δημοσιεύματα, «Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ έχει ζητήσει να “ξαναγραφεί” η Βίβλος με τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης, με το επιχείρημα ότι η υπάρχουσα περιέχει “λάθη”. Ανώτατος αξιωματούχος του Φόρουμ φέρεται να ζήτησε τη δημιουργία μιας νέας παγκοσμιοποιημένης “Βίβλου”, η οποία θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της νέας εποχής. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο ίδιος ο Γιουβάλ Νόα Χαράρι, βασικός σύμβουλος του Κλάους Σβαμπ και εκ των κύριων θεωρητικών της “Μεγάλης Επανεκκίνησης”, έχει υποστηρίξει ότι η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης για την αντικατάσταση των γραφών θα οδηγήσει στη δημιουργία ενοποιημένων θρησκειών, οι οποίες θα είναι, κατά την έκφρασή του, “πραγματικά σωστές”»[9]
 
Δεν απαιτούνται, επομένως, περαιτέρω αποδείξεις για να καταστεί σαφής η επιδίωξη της θρησκευτικής ενοποίησης της ανθρωπότητας από τους πρωτεργάτες της παγκοσμιοποίησης. Ούτε χρειάζεται εκτενής ανάλυση για τον χαρακτήρα της Πανθρησκείας, η οποία θα αποτελεί αναμφίβολα ανθρώπινο κατασκεύασμα, δεδομένου ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι παρά ανθρώπινη επινόηση και προέκταση του ανθρώπινου νου. Υπό αυτή την έννοια, δεν είναι υπερβολή να χαρακτηριστεί ως μια δαιμονική σύλληψη. 
 
Ας εξετάσουμε, ωστόσο, σε ποιες «ιερές» γραφές —εντός και εκτός εισαγωγικών— στοχεύουν οι παραπάνω θεωρήσεις, χωρίς να γίνεται καμία διάκριση. Όλες οι γραφές των υπαρχουσών θρησκειών, ιδίως των λεγόμενων «αποκαλυμμένων», θεωρούνται εσφαλμένες και, ως εκ τούτου, χρήζουν αναθεώρησης από την «αλάθητη» Τεχνητή Νοημοσύνη. Με την αναθεώρησή τους και τη συγγραφή μιας νέας παγκοσμιοποιημένης «Βίβλου», οι θρησκείες που αντλούν από αυτές την αυθεντία τους θα αποδομηθούν και τελικά θα εξαφανιστούν. 
 
Ο Ιουδαϊσμός, στην «ορθόδοξη» μορφή του, στηρίχθηκε στις ιερές Γραφές του Μωυσέως, των Προφητών και των λοιπών συγγραφέων, δηλαδή στην Παλαιά Διαθήκη, η οποία έχει θεόπνευστο χαρακτήρα, καθώς αποσκοπούσε στην προετοιμασία της ανθρωπότητας για την εν Χριστώ απολύτρωση. Ωστόσο, στην πορεία αυτή η παράδοση υποκαταστάθηκε σε μεγάλο βαθμό από την Καμπαλά, τη λεγόμενη «μυστική» και «απόκρυφη» μωσαϊκή παράδοση, η οποία συνιστά πλήρη αντιστροφή του πνεύματος της Βίβλου. Παράλληλα, το Ταλμούδ κατέχει κεντρική θέση στον σύγχρονο Ιουδαϊσμό και θεωρείται «ύψιστης ιερότητας», σε τέτοιο βαθμό ώστε, σύμφωνα με όσα αναφέρονται σε αυτό, «ακόμη και ο ίδιος ο Γιαχβέ το διαβάζει όρθιος από σεβασμό»! Πρόκειται για συλλογή ραβινικών διατάξεων με έντονα ρατσιστικό και ελιτιστικό περιεχόμενο, οι οποίες καθορίζουν τη θρησκευτική και κοινωνική ζωή και δέχτηκε κατά καιρούς σκληρή κριτική. 
 
Το Ισλάμ, από την άλλη πλευρά, αντλεί την αυθεντία του αποκλειστικά από το Κοράνιο, το οποίο θεωρείται «άχρονο και αδημιούργητο», όπως και ο ίδιος ο Αλλάχ. Το Κοράνιο καθορίζει κάθε πτυχή της ισλαμικής ζωής και δεν επιτρέπει καμία ουσιαστική απόκλιση από τις διατάξεις του. Χωρίς αυτό, το Ισλάμ δεν θα μπορούσε να υπάρξει. Ωστόσο, όπως και το Ταλμούδ, έτσι και το Κοράνιο περιέχει πλήθος διατάξεων που δεν αντέχουν ούτε στην απλούστερη κριτική, προωθώντας τη βία, τον θρησκευτικό φανατισμό, τον πόλεμο κατά των «απίστων» και την πλήρη υποτίμηση της γυναίκας. 
 
Εάν, λοιπόν, η Τεχνητή Νοημοσύνη προβεί σε «αναθεώρηση» των ιερών γραφών του Ιουδαϊσμού και του Ισλάμ, ελάχιστα στοιχεία τους θα απομείνουν. Οι θρησκείες αυτές δεν θα μπορέσουν να σταθούν, καθώς θα στερηθούν τη μοναδική πηγή της αυθεντικότητάς τους. Υπό αυτή την έννοια, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να θεωρηθεί ακόμη και ως θετική χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, εφόσον θα απάλλασσε την ανθρωπότητα από την ασφυκτική μέγγενη των ψευδών θρησκειών. 
 
Ο Χριστιανισμός διαθέτει τις δικές του Ιερές Γραφές, οι οποίες περιλαμβάνουν το σύνολο των βιβλίων της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης. Ο Απόστολος Παύλος ορίζει με σαφήνεια τόσο τη φύση όσο και τη χρησιμότητά τους για την Εκκλησία, όταν γράφει: «Πᾶσα γραφὴ θεόπνευστος καὶ ὠφέλιμος πρὸς διδασκαλίαν, πρὸς ἔλεγχον, πρὸς ἐπανόρθωσιν, πρὸς παιδείαν τὴν ἐν δικαιοσύνῃ, ἵνα ἄρτιος ᾖ ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος, πρὸς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἐξηρτισμένος» (Β΄ Τιμ. 3,16–17). Σύμφωνα με αυτόν τον ορισμό του μεγάλου Αποστόλου, η Εκκλησία δεν αντλεί την ύπαρξή της ούτε την αυθεντία της από την Αγία Γραφή. Οι Γραφές έχουν για την Εκκλησία πρωτίστως χρηστικό και παιδαγωγικό χαρακτήρα. Την ύπαρξή της και την αυθεντία της η Εκκλησία τις αντλεί από την Κεφαλή της, τον Χριστό (Κολ.1,18), και από την αδιάλειπτη παρουσία του Αγίου Πνεύματος, το οποίο την οδηγεί «εἰς πᾶσαν τὴν ἀλήθειαν» (Ιωάν. 16,13). 
 
Δεν προϋπήρξαν οι Άγιες Γραφές της Εκκλησίας· προϋπήρξε η ίδια η Εκκλησία, η οποία, διά των ιερών συγγραφέων και υπό τη φώτιση του Αγίου Πνεύματος, κατέγραψε μέρος της ζώσας εμπειρίας της. Είναι ιστορικά βεβαιωμένο ότι τα είκοσι επτά βιβλία της Καινής Διαθήκης συγγράφηκαν πολλές δεκαετίες μετά την επί γης ίδρυση της Εκκλησίας. Μέχρι τότε, η Εκκλησία δεν διέθετε δικά της γραπτά κείμενα, αλλά χρησιμοποιούσε την Παλαιά Διαθήκη και, κυρίως, μαρτυρούσε την εμπειρία της από τον ζωντανό Χριστό. Άλλωστε, ο ίδιος ο Χριστός δεν παρέδωσε στους Αγίους Αποστόλους κάποιο γραπτό κείμενο, ούτε τους ανέθεσε να διαδώσουν ένα βιβλίο. Τους έδωσε εντολή να γίνουν μάρτυρες της εμπειρίας τους από Αυτόν: «ἔσεσθέ μοι μάρτυρες ἐν τε Ἰερουσαλὴμ καὶ ἐν πάσῃ τῇ Ἰουδαίᾳ καὶ Σαμαρείᾳ καὶ ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς» (Πραξ.1,8). 
 
Ο Χριστός δεν έγραψε κάποιο προσωπικό κείμενο στο οποίο να θεμελιώνεται η αυθεντία Του. Αντιθέτως, διακήρυξε ότι ο Ίδιος είναι η Αλήθεια: «Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ζωή» (Ιωάν.14,6). Είναι η αλήθεια ένσαρκη. 
 
Η Εκκλησία αντλεί, επομένως, την ύπαρξή της και την αυθεντία της από τον ζωντανό και αεί παρόντα σε Αυτή Χριστό, σύμφωνα με τη ρητή διαβεβαίωσή Του: «Ἐγώ μεθ’ ὑμῶν εἰμι πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος» (Ματθ. 28,20), και όχι από ενδοκοσμικά στοιχεία, όπως τα άψυχα βιβλία, τα οποία, όσο σεβαστά κι αν είναι, παραμένουν έργα ανθρώπινων χεριών. 
 
Μπορεί, άραγε, η ενδεχόμενη «αναθεώρηση» των Ιερών Γραφών να στερήσει από τον Χριστιανισμό την αυθεντία του και να τον αποδομήσει; Η απάντηση είναι σαφής: όχι. Οι Άγιες Γραφές είναι αναμφίβολα θεόπνευστες, δεν παύουν όμως να φέρουν και ανθρώπινο χαρακτήρα, καθώς καταγράφηκαν από ανθρώπους, οι οποίοι λειτούργησαν ως όργανα του Αγίου Πνεύματος. Υπό αυτή την έννοια, εμπεριέχουν το στοιχείο της σχετικότητας ως προς το γράμμα, όχι όμως ως προς το πνεύμα. 
 
Η θεοπνευστία των Αγίων Γραφών δεν έγκειται στο γράμμα τους, αλλά στο πνεύμα τους, το οποίο νοείται και ερμηνεύεται ορθά μόνο εντός της αλάθητης Εκκλησίας. Η Εκκλησία δεν εξαρτά την αυθεντία της αποκλειστικά από τις Γραφές, αλλά από τη διαρκή παρουσία του Αγίου Πνεύματος, το οποίο αποτελεί τη ζώσα αυθεντία της. 
 
Οι Άγιοι Απόστολοι δεν διέδωσαν ένα προϋπάρχον ιερό βιβλίο, αλλά τη ζώσα εμπειρία τους από τον Χριστό: «Ὃ ἀκηκόαμεν, ὃ ἑωράκαμεν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἡμῶν, ὃ ἐθεασάμεθα καὶ αἱ χεῖρες ἡμῶν ἐψηλάφησαν… καὶ μαρτυροῦμεν καὶ ἀπαγγέλλομεν ὑμῖν» (Α΄ Ιωάν.1,1–2). Δεν υπήρχε άλλωστε κάποιο ιερό βιβλίο – εκτός της Παλαιάς Διαθήκης- στην πρώτη Εκκλησία, εκτός από διάσπαρτα κείνα τα λεγόμενα «Λόγια». Τα οποία αποτέλεσαν κατόπιν το σύνολο των βιβλίων της Καινής Διαθήκης. Κάποια από αυτά τα κείμενα γράφηκαν πολύ αργότερα και μάλιστα κάποια -τα κείμενα του Ευαγγελιστού Ιωάννου- στα τέλη του 1ου αιώνα, δηλαδή, μετά το θάνατο των Αποστόλων!
 
Αυτή η εμπειρία έγινε Παράδοση και, αργότερα, μέρος αυτής καταγράφηκε. Γι’ αυτό και στην Εκκλησία η Παράδοση —προφορική και γραπτή— αποτελεί το θεμέλιο της σώζουσας διδασκαλίας της, και όχι αποκλειστικά η μία ή η άλλη μορφή της. Επίσης είναι αναγκαίο να αναφέρουμε πως η Εκκλησία αποφάνθηκε για την γνησιότητα των Ιερών Γραφών -όταν κυκλοφορούσε πλήθος νόθων- και καθόρισε τον «Κανόνα» της Αγίας Γραφής τον 4ο μ. Χ. αιώνα. Η Εκκλησία δεν εξαρτά την αυθεντικότητά της από τα Ιερά Της Κείμενα, αλλά εκείνα εξαρτούν την δική τους αυθεντικότητα και γνησιότητα από Εκείνη! 
 
Κρίνουμε, ωστόσο, αναγκαίο να διευκρινίσουμε ότι όσα αναφέρθηκαν ανωτέρω ισχύουν αποκλειστικά για τον ανόθευτο Χριστιανισμό, δηλαδή για τη Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία του Χριστού, την Ορθόδοξη Εκκλησία, η οποία διατηρεί απαραχάρακτη τη βιβλική, συνοδική και αγιοπατερική αυθεντικότητα της χριστιανικής διδασκαλίας. Αντιθέτως, σε άλλες ομολογίες και θρησκευτικά μορφώματα, η σημασία των Αγίων Γραφών έχει αλλοιωθεί μέσω αυθαίρετων και υποκειμενικών ερμηνειών. Δεν είναι τυχαίο ότι όλες οι κακοδοξίες και οι αιρέσεις στηρίχθηκαν σε παρερμηνείες των Αγίων Γραφών. Η αποκοπή από το εκκλησιαστικό σώμα και τη ζώσα Παράδοση οδήγησε αναπόφευκτα στη διαστρέβλωση του βιβλικού λόγου. 
 
Ο Παπισμός, αφότου αποσχίσθηκε από τον αδιαίρετο κορμό της Εκκλησίας, χρησιμοποίησε τις Άγιες Γραφές ως μέσο θεμελίωσης των δογματικών του πλανών, παραχαράσσοντας το περιεχόμενό τους. Έτσι, δια της αυθαίρετης ερμηνείας τους, θεσμοθέτησε διδασκαλίες όπως το παπικό πρωτείο και το αλάθητο, το filioque, το καθαρτήριο πυρ και άλλα παρόμοια δόγματα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η αυθεντία της Αγίας Γραφής επιστρατεύθηκε για να στηρίξει την παπική αυθεντία. 
 
Ο δε Προτεσταντισμός, ο οποίος γεννήθηκε από τα σπλάχνα του Παπισμού, ανήγαγε την Αγία Γραφή σε αποκλειστική και ύψιστη ορατή αυθεντία, απορρίπτοντας τη ζώσα Παράδοση της Εκκλησίας. Το σύνθημα Sola Scriptura («Μόνο η Γραφή») οδήγησε στον πλήρη κατακερματισμό του Χριστιανισμού και στη γένεση αμέτρητων δογμάτων και αιρέσεων, καθεμία από τις οποίες επικαλείται τη Γραφή για να δικαιολογήσει τις αντιφατικές της διδασκαλίες. 
 
Υπό το πρίσμα αυτό, καθίσταται σαφές ότι εάν οι Άγιες Γραφές τεθούν υπό την «αναθεώρηση» της Τεχνητής Νοημοσύνης, οι αιρέσεις που έχουν αναγάγει το γράμμα της Γραφής σε απόλυτη αυθεντία θα βρεθούν αντιμέτωπες με ανυπέρβλητα προβλήματα. Η ύπαρξή τους, στηριγμένη αποκλειστικά στην αυθεντία του κειμένου, θα κλονιστεί εκ βάθρων. 
 
Αντιθέτως, η Εκκλησία δεν έχει λόγο να ανησυχεί. Παρότι οι Άγιες Γραφές κατέχουν ύψιστη θέση στη ζωή και την ποιμαντική της διακονία και φέρουν θεόπνευστο χαρακτήρα, η Εκκλησία δεν εξαρτά την ύπαρξή της ούτε την αυθεντία της από αυτές. Η Εκκλησία αντλεί την ύπαρξή της από τον ίδιο τον Χριστό, ο οποίος είναι η ζωντανή Κεφαλή της και παραμένει αιωνίως παρών σε αυτήν, ο Οποίος είναι «ὁ αὐτὸς χθὲς καὶ σήμερον καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας» (Εβρ.13,8), και η Εκκλησία είναι το Σώμα Του, «αὐτὸς ἐστιν ἡ κεφαλὴ τοῦ σώματος, τῆς ἐκκλησίας» (Κολ.1,18). Ως εκ τούτου καμία ανθρώπινη επινόηση και καμία τεχνολογική κατασκευή δεν δύναται να διασαλεύσει αυτή την πραγματικότητα. Η Εκκλησία του Χριστού δεν μπορεί να καταλυθεί από καμία δύναμη, ανθρώπινη ή δαιμονική, σύμφωνα με τη ρητή διαβεβαίωση του Κυρίου: «πύλαι ᾅδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς» (Ματθ. 16,18). 
 
Κατόπιν αυτού, οι φλύαρες και αλαζονικές διακηρύξεις του Γιουβάλ Νόα Χαράρι θα έχουν την ίδια κατάληξη με τις «προφητείες» αναρίθμητων χριστιανομάχων στο πέρασμα των αιώνων, ότι θα σβήσει η Εκκλησία. Εκείνοι βυθίστηκαν και χάθηκαν στη λήθη της ιστορίας, ενώ η Εκκλησία συνεχίζει αδιάλειπτα την πορεία της μέσα στους αιώνες, θριαμβεύουσα, παρά τους κλυδωνισμούς και τους διωγμούς. Όπως χαρακτηριστικά διακηρύσσει ο ιερός Χρυσόστομος: «Ἐκκλησίας οὐδὲν ἴσον· μὴ μοι λέγε τείχη καὶ ὅπλα· τείχη μὲν γὰρ τῷ χρόνῳ παλαιοῦνται, ἡ δὲ Ἐκκλησία οὐδέποτε γηρᾷ… πολεμουμένη νικᾷ, ἐπιβουλευομένη περιγίνεται, κλυδωνίζεται ἀλλ’ οὐ καταποντίζεται…»[10]
 
Κλείνουμε με την εύστοχη απάντηση του ε. τ. Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου κ. Γ. Αποστολάκη προς τον Γιουβάλ Νόα Χαράρι: «Η Τεχνητή Νοημοσύνη που λατρεύετε μπορεί να γράψει λόγια για τον Θεό, δεν μπορεί όμως να φέρει τον άνθρωπο σε κοινωνία με τον Θεό. Μπορεί να μιμηθεί το κήρυγμα, αλλά δεν μπορεί να σηκώσει τον σταυρό του καθαγιασμού. Μπορεί να παράγει θρησκευτικό λόγο, να γράφει κηρύγματα, να ιδρύει λατρείες και σέκτες· δεν μπορεί όμως να γίνει Εκκλησία. Όποιος συγχέει τη γλώσσα με τη Χάρη, τον λόγο με την Αλήθεια και την πληροφορία με τη σωτηρία, δεν προφητεύει το μέλλον· ακυρώνει το πρόσωπο. Και εκεί ακριβώς βρίσκεται η ορθόδοξη αντίρρησή μας»[11]
 
Κατά συνέπεια, απαντούμε προς κάθε κατεύθυνση ότι οι θιασώτες της Πανθρησκείας και της θεοποίησης της Τεχνητής Νοημοσύνης ματαιοπονούν. Καμία Τεχνητή Νοημοσύνη και καμία κατασκευασμένη «παγκόσμια θρησκεία» δεν δύναται να καταλύσει την Εκκλησία του Χριστού. 
 
Εκ του Γραφείου επί των Αιρέσεων και Παραθρησκειών 
 
Παραπομπές 
 
[8] Όπου ανωτέρω 
[10] Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, Ότε της Εκκλησίας έξω ευρεθείς ο Ευτρόπιος 1, PG 52, 398. 
 

Ἐν ἀρχῇ ἦν ἡ Δίψα

Ο Ηράκλειτος. Ο Εκκλησιαστής. Ο Άνθρωπος. Ο Χριστός.
 
 
Γράφει ο Φλέγων Νηρεύς

«Ἀνὴρ ἄνθρωπος οὐκ ἐρευνήσει τὸν πάντα λόγον, οὐδὲ ἐὰν πᾶσαν ὁδὸν πορευθῇ· οὕτω βαθὺς ἐστὶν ὁ λόγος.» (Κανείς δεν μπορεί να εξιχνιάσει πλήρως τον Λόγο, όσο κι αν ταξιδέψει· τόσο βαθύς είναι.) 

«Εγώ, ο Ηράκλειτος»
(από τον εσωτερικό κύκλο του Ηρακλείτου)

Ψαλμός του Βαθέος Λόγου

1
Εγώ, ο σκοτεινός,
ο φίλος της φωτιάς,
θέλησα να ερευνήσω τον Λόγο.
Περπάτησα δρόμους ως την άκρη του κόσμου.
Μα στον δρόμο κατάλαβα:
ο Λόγος δεν εξιχνιάζεται.

2
Έριξα τον νου μου σε ποτάμια που δεν γυρίζουν πίσω.
Ζήτησα αλήθεια σε θραύσματα και σιωπή.
Μα ο Λόγος —
ο πριν απ’ όλα,
ο μέσα σε όλα —
στάθηκε βαθύς.
Σαν άβυσσος.

3
Δεν ερευνάται ο Λόγος,
ούτε κι αν διαβείς κάθε δρόμο, άνθρωπε.
Μα ο Λόγος πλησιάζει όταν κλαις.
Όταν αδειάζεις.
Όταν παύεις να είσαι σοφός
και γίνεσαι παιδί.

4
Εγώ τον άκουσα όχι με τ’ αυτιά,
αλλά με τα σπλάχνα μου.
Μέσα στη σιγή της ερήμου,
στο τρέμουλο πριν τον ύπνο,
στη φωνή της φλόγας,
μου είπε:
«Υπάρχω.»

5
Μη ζητάς εξηγήσεις.
Ο Λόγος δεν είναι σχήμα.
Είναι πρόσωπο.
Δεν αποδεικνύεται.
Αναπνέεται.
Όποιος αγαπά, γνωρίζει τον Λόγο.
Ακόμα κι αν δεν έμαθε το Όνομά Του.

6
Ο κόσμος κοιμάται με ανοιχτά μάτια.
Μιλά για θεούς,
και δεν προσκυνά.
Μιλά για ηθική,
και δεν αγαπά.
Μιλά για σοφία,
και φοβάται τη σιωπή.

7
Εγώ, ο Ηράκλειτος,
δεν έλυσα το μυστήριο.
Μα φύλαξα μια φλόγα.
Έσκυψα μπροστά στο άρρητο
και κατάλαβα:
Ο Λόγος είναι Θεός.

8
Κι αν κάποτε κατεβεί ως σάρκα,
κι αν περπατήσει ανάμεσα στους ανθρώπους,
κι αν φωνάξει το φως με φωνή παιδιού —
τότε,
η σοφία θα σταυρωθεί,
και η αλήθεια θα ζήσει.

9
Ως τότε,
ψέλνω στη σιγή,
σε σένα που διαβάζεις,
σε σένα που διψάς:

Ο Λόγος είναι βαθύς.
Μην τον ερευνάς.
Αγάπησέ Τον.

Όλα αυτά τα εξέτασα με τη σοφία. Είπα: «Θα γίνω σοφός», αλλά η σοφία έφυγε μακριά μου. Το νόημα των πραγμάτων είναι απρόσιτο και πολύ βαθύ. Ποιος μπορεί να το εξιχνιάσει; Ωστόσο αφιερώθηκα ολόψυχα στη μελέτη και στην έρευνα. Επιδίωξα να μάθω τη σοφία και την αιτία της υπάρξεως των όντων. Και κατάλαβα πόση ασέβεια υπάρχει στην αφροσύνη και πόση ηλιθιότητα στην ανοησία.

«Εγώ, ο Εκκλησιαστής»
Εσωτερικός μονόλογος — Μαρτυρία μετά τη σοφία

Όλα τα εξέτασα.
Με όση σοφία μπορούσε να σηκώσει ένας άνθρωπος,
δοκίμασα τα πάντα κάτω απ’ τον ήλιο.
Κι είπα:
«Θα γίνω σοφός.»
Αλλά η σοφία...
η σοφία έφυγε μακριά μου.

Μου ξέφυγε όπως το νερό απ’ τα χέρια.
Όσο πιο πολύ έσφιγγα τη γροθιά μου,
τόσο πιο λίγο κρατούσα.
Και κατάλαβα:
το νόημα των πραγμάτων είναι βαθύ.
Απρόσιτο.
Κρυμμένο εκεί που ο νους δεν φτάνει.

Ποιος μπορεί να το εξιχνιάσει;
Ποιος μπορεί να δει πίσω απ’ το πέπλο;
Και τι απομένει σ’ αυτόν που θέλει όχι απλώς να ζήσει,
μα να καταλάβει γιατί υπάρχει;

Κι όμως…
δεν παραιτήθηκα.
Δεν έφυγα στην ασωτία.
Αφιέρωσα την καρδιά μου στη μελέτη.
Έψαξα.
Ρώτησα.
Έσκαψα μέσα μου και έξω μου.
Ήθελα να βρω τη σοφία.
Ήθελα να μάθω την αιτία της ύπαρξης.
Το «γιατί» πίσω απ’ όλα.

Κι αντί για φως,
βρήκα χάος.
Βρήκα πόση ασέβεια γεννιέται απ’ την αφροσύνη.
Βρήκα πόση ηλιθιότητα τρέφεται με τα ίδια της τα ψέματα.
Είδα ανθρώπους να ζουν χωρίς σκέψη,
και να γελούν με την άγνοιά τους —
όχι από χαρά,
αλλά από φόβο να κοιτάξουν μέσα τους.

Κι εγώ;
Εγώ, που ήξερα περισσότερα απ’ όλους;
Που διάβασα, που προσευχήθηκα, που σιώπησα —
τι κράτησα στο τέλος;

Μια φράση.
Μια φράση που με κυνηγάει και με λυτρώνει:
Ματαιότης ματαιοτήτων, τα πάντα ματαιότης.

Όχι σαν κατάρα.
Αλλά σαν αλήθεια.
Ό,τι δεν είναι ριζωμένο στον Θεό,
είναι σκιά που περνά.
Ό,τι χτίζεται χωρίς φόβο Θεού,
είναι άμμος που διαλύεται.

Αυτός είναι ο καρπός της σοφίας:
να σε φέρει στο σημείο
όπου δεν ξέρεις τίποτα,
αλλά θέλεις τον Θεό.

Να παραδέχεσαι πως δεν καταλαβαίνεις,
και να γίνεσαι προσευχή.

Κι αν σήμερα με ρωτήσεις,
τι να κάνεις στη ζωή σου,
θα σου πω αυτό —
όχι ως δάσκαλος,
αλλά ως συντριμμένος άνθρωπος:

Φόβου τον Θεό.
Και φύλαξε τις εντολές Του.
Γιατί αυτό είναι το παν του ανθρώπου.

Τα υπόλοιπα είναι σκόνη.
Όμορφη, λαμπερή, τραγική σκόνη —
μα σκόνη.

Εγώ, ο Εκκλησιαστής,
έφτασα στο τέλος όλων.
Και στο βάθος δεν βρήκα θεωρία.
Βρήκα κρίση.
Βρήκα χάρη.
Βρήκα μια φωνή που μου ψιθύρισε:

«Εγώ είμαι το νόημα που ζητούσες.
Δεν είμαι ιδέα.
Είμαι ζωντανός.
Κι ήρθα για σένα.»

Ο Ηράκλειτος και ο Εκκλησιαστής συνομιλούν
Μαρτυρία δύο φλεγομένων ανδρών

Εγώ είμαι ο Ηράκλειτος.
Κι εγώ, ο Εκκλησιαστής.
Δεν ήμασταν σύγχρονοι. Ούτε ομόπιστοι.
Μα σταθήκαμε και οι δύο μπροστά στο άγνωστο πρόσωπο του Λόγου,
και λυγίσαμε.

Εγώ έψαξα μέσα στη φωτιά.
Κι εγώ, μέσα στη ματαιότητα.
Κι οι δυο μας βρήκαμε σιωπή στο τέλος της σοφίας.

Εγώ είπα: “Όλα κυλούν. Τίποτα δεν μένει.”
Κι εγώ είπα: “Ματαιότης ματαιοτήτων, τα πάντα ματαιότης.”
Δυο κραυγές — ίδια πληγή.

Εσύ, Ηράκλειτε, αγκάλιασες τη φλόγα, γιατί είδες ότι κινεί τα πάντα.
Ναι. Και γιατί ήθελα να καώ μέσα στην αλήθεια,
παρά να ζήσω μέσα σε ψέματα.
Κι εσύ, Εκκλησιαστή, γύρισες τον κόσμο,
κι ήθελες η σοφία να σου φανερώσει τον λόγο της ύπαρξης.

Νόμιζα πως μπορούσα να Τον καταλάβω.
Μα Εκείνος έμεινε μακριά.
Όσο πλησίαζα, τόσο χανόταν.

Το ίδιο κι εγώ.
Περπάτησα κάθε δρόμο,
κι ο Λόγος ήταν πάντα πιο βαθύς.
Σαν βυθός χωρίς τέλος.

Μήπως, τελικά, η σοφία δεν είναι για να την κατέχεις,
αλλά για να σε συντρίβει;
Μήπως είναι το πέρασμα, όχι ο προορισμός;

Μπορεί.
Ίσως σοφία να είναι να μάθεις να σιωπάς,
και να στέκεσαι μπροστά στο άγνωστο,
όχι με αλαζονεία, αλλά με ευλάβεια.

Αλήθεια σου λέω, Εκκλησιαστή:
όταν έβλεπα τον πόλεμο να γεννά ειρήνη,
και τον θάνατο να γεννά ζωή,
κατάλαβα ότι ο κόσμος δεν είναι χάος.
Είναι πληγή με τάξη.

Κι εγώ, Ηράκλειτε, όταν είδα τον άνθρωπο να γελάει με την ανοησία του,
να βουτά στην αφροσύνη και να νομίζει πως είναι θεός,
πόνεσα.
Γιατί ήξερα πως τίποτα δεν έχει νόημα,
αν δεν υπάρχει κάποιος πάνω απ’ όλα να δώσει νόημα.

Κι όμως, τον ψάξαμε χωρίς να Τον δούμε.
Τον ακούσαμε σαν ψίθυρο μέσα στη φωτιά,
σαν δάκρυ μέσα στη ματαιότητα.

Αν ερχόταν…
Αν ο Λόγος κατέβαινε και γινόταν άνθρωπος —
τότε, Εκκλησιαστή,
θα είχαμε δικαίωση.
Όχι των ιδεών μας.
Αλλά των πληγών μας.

Ναι, Ηράκλειτε.
Γιατί ο μόνος Θεός που αξίζει,
είναι Αυτός που κατεβαίνει.
Που δεν μας ζητά να Τον φτάσουμε,
αλλά έρχεται Εκείνος να μείνει μαζί μας.

Μπορεί να Τον είδαμε και να μην Τον αναγνωρίσαμε.
Μπορεί να μίλησε και να σιωπήσαμε.
Μα μέσα στη σιωπή μας,
κάτι γεννιέται.

Όχι σοφία.
Πίστη.

Εγώ είμαι ο Ηράκλειτος.
Εγώ είμαι ο Εκκλησιαστής.
Κι αν οι δρόμοι μας δεν μας έσωσαν,
τουλάχιστον μας έμαθαν να περιμένουμε.

Αυτόν.
Τον Λόγο.
Που θα μπει στη σάρκα μας,
και θα πει: «Εγώ είμαι.»

«Εγώ, που άκουσα και τους δύο»
Μαρτυρία ανθρώπου μετά τη φωτιά και τη σιωπή

Εγώ δεν είμαι σοφός.
Δεν είμαι φιλόσοφος.
Ούτε βασιλιάς.

Είμαι απλώς ένας άνθρωπος.
Μα περπάτησα στη φωτιά του Ηρακλείτου
και κάθισα στη σιωπή του Εκκλησιαστή.
Και άκουσα.

Τον έναν να λέει:
«Όλα κυλούν. Τίποτα δεν μένει.»
Και τον άλλον να λέει:
«Ματαιότης ματαιοτήτων, τα πάντα ματαιότης.»

Και κατάλαβα.
Και οι δύο είχαν δίκιο.

Ο κόσμος είναι ροή.
Τα πάντα αλλάζουν,
φεύγουν, διαλύονται.
Κι ό,τι δεν κινείται,
είναι ήδη νεκρό.

Μα κι ό,τι κινείται χωρίς σκοπό,
είναι τρέλα.
Ένας χορός χωρίς μουσική.

Έψαξα όπως αυτοί.
Πήγα στις γραφές και στα ποτάμια,
στις βιβλιοθήκες και στα δάκρυα.
Και το μόνο που έμαθα ήταν αυτό:

Δεν μπορώ να σώσω τον εαυτό μου.

Η σοφία με έφερε ως ένα σημείο.
Με έμαθε να ρωτάω.
Με έμαθε να μη βολεύομαι.
Αλλά δεν με λύτρωσε.

Γιατί η αλήθεια δεν είναι απάντηση.
Είναι παρουσία.

Και τότε Τον άκουσα.
Όχι τον Ηράκλειτο.
Όχι τον Εκκλησιαστή.
Τον Άλλον.
Που είπε:
«Ἐγώ εἰμι ὁ Λόγος.»

Και ξαφνικά όλα τα θραύσματα έλαμψαν.
Η φωτιά του Ηρακλείτου έγινε Πνεύμα.
Η ματαιότητα του Εκκλησιαστή έγινε δίψα για αιωνιότητα.

Κατάλαβα πως ο Λόγος δεν είναι απρόσιτος.
Κατάλαβα πως ήρθε.
Κατέβηκε.
Έγινε άνθρωπος.

Και μου είπε:
«Ό,τι δεν κατάλαβες, εγώ το έζησα για σένα.»
«Ό,τι σε πλήγωσε, εγώ το πήρα επάνω μου.»

Και τότε σώπασα.

Όχι από φόβο.
Αλλά από ειρήνη.

Ο Ηράκλειτος είχε δίκιο:
ο κόσμος καίγεται.
Ο Εκκλησιαστής είχε δίκιο:
τίποτα δεν κρατά για πάντα.

Αλλά και οι δύο,
χωρίς να το ξέρουν,
μιλούσαν για Εκείνον.

Εγώ Τον γνώρισα.
Τον συνάντησα όχι στη σοφία μου,
αλλά στην ήττα μου.

Και τώρα,
δεν ζητάω να εξηγήσω τον κόσμο.
Ζητάω να αγαπώ όπως Εκείνος.
Να γίνομαι μικρός.
Διαφανής.
Σαν νερό.
Σαν φωτιά.
Σαν ψίθυρος.

Γιατί ο Λόγος έγινε σιωπή
για να ακούσω επιτέλους το Όνομά Του.

Εγώ, που άκουσα και τους δύο,
σου λέω:

Ο δρόμος της αλήθειας δεν τελειώνει στη σκέψη.
Τελειώνει στο Σταυρό.

Κι από εκεί —
αρχίζει το φως.

«Εγώ, ο Λόγος»
Η απάντηση του Χριστού σε όσους Τον αναζήτησαν

Εγώ είμαι ο Λόγος.
Εγώ ήμουν πριν υπάρξει φλόγα,
πριν κυλήσει ποταμός,
πριν ανοίξει στόμα σοφού και ψιθυρίσει «γιατί».

Ήμουν εκεί όταν ο Ηράκλειτος κοίταξε τον κόσμο να αλλάζει
και νόμισε πως όλα είναι φωτιά.
Ήμουν εκεί όταν ο Εκκλησιαστής κάθισε στη σκόνη
και είπε πως όλα είναι μάταια.

Και ήμουν μαζί σου —
όταν άκουσες και τους δύο,
και κράτησες τη δίψα χωρίς να σβήσεις την πίστη.

Δεν σας καταδίκασα για την αναζήτηση.
Την ευλόγησα.
Γιατί η δίψα για αλήθεια είναι προσευχή χωρίς λέξεις.

Ναι, Εγώ είμαι ο Λόγος που δεν ερευνάται —
γιατί δεν ήρθα για να εξηγηθώ, αλλά για να δοθώ.

Εγώ έγινα άνθρωπος,
όχι για να σβήσω τις ερωτήσεις σας,
αλλά για να μπω μέσα στις πληγές τους.
Να τις κουβαλήσω.
Να τις σταυρώσω.
Και να τις αναστήσω.

Ηράκλειτε,
δεν έσφαλες όταν είπες πως όλα ρέουν.
Μα δεν είδες ακόμα τον ποταμό της Ζωής,
που βγαίνει απ’ την πληγωμένη πλευρά μου.

Εκκλησιαστή,
δεν είπες ψέματα όταν μίλησες για ματαιότητα.
Μα δεν είδες ακόμα το Άγιο Νόημα
που γεννιέται όταν αγαπάς χωρίς ανταπόδοση.

Κι εσύ,
που άκουσες και τους δύο,
σε είδα να κλαις μόνος μέσα στη σιωπή.
Και ήρθα κοντά σου χωρίς θόρυβο,
για να σου ψιθυρίσω:
«Μακάριοι οι πεινώντες και διψώντες τη δικαιοσύνη,
γιατί αυτοί θα χορτάσουν.»

Δεν σας ζητώ να με εξηγήσετε.
Σας ζητώ να με ακολουθήσετε.

Δεν ήρθα να χτίσω φιλοσοφίες,
αλλά να κάνω καρδιές κατοικητήριό μου.
Να πάρω τη σοφία σας,
τη ματαιότητά σας,
τη δίψα σας,
και να τις κάνω Σώμα και Αίμα.

Εγώ είμαι ο Λόγος.
Αυτός που εσείς αναζητήσατε
χωρίς να ξέρετε το όνομά Του.
Και τώρα σας λέω:
Είμαι εδώ.
Είμαι για σας.
Είμαι μέσα σας.
Και σας περιμένω.


Φλέγων Νηρεύς

Εκ περιτροπής Προεδρία - η ιστορική αλήθεια

Γλ. Κληρίδης Ι. Κασουλίδης Α. Μαρκίδης 
 
Γράφει η Φανούλα Αργυρού
  
«Ο Ερχιουρμάν δεν πάει σε διαπραγματεύσεις χωρίς προδέσμευση Χριστοδουλίδη για εκ περιτροπής Προεδρία»!!! («Ελευθερία» Λονδίνου, 12.2.2026, σελ.16).
 
Με την ευκαιρία αυτή, πρέπει να υπενθυμίζουμε τα γεγονότα και γι’ αυτήν την πτυχή του Κυπριακού.
 
Έγραψα για το ιστορικό της την 1/8/2008 στη «Σημερινή» και στις 7/8/2008 στην «Ελευθερία» Λονδίνου.
 
6.6.1992, «Σημερινή»: Προωθείται φόρμουλα για εκ περιτροπής Προεδρία από Αμερικανούς και ΟΗΕ, που θα ικανοποιεί την τουρκική αξίωση για εναλλασσόμενη Προεδρία τρεις θητείες Έλληνας και μία Τούρκος.
(Υπενθυμίζεται η αποδοχή του βρετανικού ψηφίσματος του Σ.Α. 649/90 από τον Γ. Βασιλείου, με το οποίο το Φόρεϊν Όφις κατόρθωσε πλέον να προωθήσει τα σχέδιά του, αρχικά με τις «Ιδέες Γκάλι» και ΜΟΕ).
 
6.11.1992, «Σημερινή»: Οι Τούρκοι επιμένουν στην εκ περιτροπής Προεδρία, πολιτική ισότητα, διζωνικότητα και κυριαρχία.
 
31.1.1998, «Χαραυγή»: Κατηγόρησε τον τότε Πρόεδρο, Γλ. Κληρίδη, ότι από το 1994 είχε δεχθεί την τουρκική απαίτηση και δημοσίευσε επιστολή τού Βρετανού βουλευτή του Εργατικού Κόμματος, Ρόμπιν Κόρμπιτ, ο οποίος έγραφε ότι η πρώτη φορά που έγινε εισήγηση για εκ περιτροπής Προεδρία ήταν το 1994, όταν η κυπριακή Κυβέρνηση την εισηγήθηκε επίσημα. Δηλαδή, ο κ. Κληρίδης την εισηγήθηκε δύο χρόνια μετά που την απαιτούσαν οι Τούρκοι!!
 
Πριν από το δημοσίευμα της «Χαραυγής», όμως, είχε προηγηθεί η προεκλογική εκστρατεία των Εργατικών του 1997. Όταν ο υποψήφιος ΥΠΕΞ, Ρόμπιν Κουκ, επισκεπτόμενος την Κύπρο για ενίσχυση του εκλογικού του αγώνα, σε συνέντευξη στο «Λήδρας Πάλας» («Σάιπρους Γουίκλι», 31 Ιανουαρίου - 6 Φεβρουαρίου 1997), αναφέρθηκε σε εισήγηση σχεδίου λύσης που περιελάμβανε και το στοιχείο της εκ περιτροπής Προεδρίας.
 
Αντιδρώντας ο τότε Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Ι. Κασουλίδης, δήλωσε ότι τέτοιες προτάσεις δεν είχαν καν γίνει προς την κυπριακή Κυβέρνηση. Και, όμως, σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, η προεκλογική ομιλία του Εργατικού Τζον Πρέσκοτ στο Λονδίνο προς την Ομογένεια, στις 23 Ιανουαρίου 1997 (στην οποία διαφημίστηκε ότι θα μιλούσε και ο Ρόμπιν Κουκ, αλλά αντ’ αυτού βρέθηκε στην Κύπρο), κατ' αρχάς περιελάμβανε και συγκεκριμένη αναφορά για εκ περιτροπής Προεδρία, καθ’ υπόδειξιν του Φόρεϊν Όφις!
 
Κατόπιν έντονων υποδείξεων από ορισμένους Ελληνοκύπριους (Λονδίνου) υποστηρικτές του Εργατικού Κόμματος προς τον κ. Πρέσκοτ, ο τελευταίος με μεγάλη δυσκολία αναγκάστηκε ν’ αφαιρέσει τη συγκεκριμένη αναφορά, εφόσον του τόνισαν ότι κάτι τέτοιο θα στερούσε ψήφους προς το κόμμα.
 
Δηλαδή, η εικόνα που είχε δοθεί ήταν ότι η τουρκική πρόταση (δίχως να ξεκαθαρίζει κιόλας ότι ήταν όντως ΤΟΥΡΚΙΚΗ) είχε υιοθετηθεί και προταθεί σε πρώτο στάδιο από την Κυβέρνηση Κληρίδη το 1994, και το…. 1997 την προωθούσε και το Φόρεϊν Όφις, επικαλούμενο ότι η δική μας πλευρά την εισηγήθηκε πρώτη!
 
25.2. 2004, «Σημερινή»: O Δρ Β. Λυσσαρίδης κατήγγειλε τους Γιώργο Βασιλείου, Γλαύκο Κληρίδη και Αλέκο Μαρκίδη ότι μας οδήγησαν στο «Σχέδιο Ανάν» και ότι ο Αλέκος Μαρκίδης, επί προεδρίας Κληρίδη, σε συνεδρία του Εθνικού Συμβουλίου, είχε παραδεχθεί ότι η πρόνοια για εκ περιτροπής Προεδρία στο «Σχέδιο Ανάν» περιλήφθηκε στο Σχέδιο κατόπιν πρότασης της ελληνοκυπριακής πλευράς.
 
Ε, λοιπόν, η εκ περιτροπής Προεδρία δεν μας ήλθε ούτε το 1992, ούτε το 1994, ούτε το 1997. Ήταν τουρκική απαίτηση μάλλον από το 1974 και το Φόρεϊν Όφις την προωθούσε από το 1975…
 
Ιδού:
 
Ο Βρετανός Ύπατος Αρμοστής στη Λευκωσία, στις 22 Αυγούστου 1975 σε έκθεσή του προς το Λονδίνο, έγραψε μεταξύ άλλων: «Ο Μακάριος… δεν δέχτηκε την τουρκική πρόταση για εκ περιτροπής Προεδρία…».
(Σημειώνεται ότι, δύο μήνες μετά (Οκτώβριος 1975), ο Βρετανός ΥΠΕΞ, Τζέιμς Κάλαχαν, σε έντονες διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα και την Τουρκία, πρότεινε πακέτο με τρία στοιχεία - Διζωνική ομοσπονδία, αναπροσαρμογή συνόρων και κεντρική κυβέρνηση με αδύνατες εξουσίες, δύο συνιστώντα κράτη. Τότε ήταν που, μετά τις δύο βάρβαρες τουρκικές εισβολές, πρωτοαναφέρθηκαν στα δύο constituent states (υπήρξε και χάρτης στον Economist), όμως το Φόρεϊν Όφις είχε ξεκινήσει να επεξεργάζεται την ανασύσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας σε δύο συνιστώντα κράτη από τις 3.1.1964… και τελεσίδικα στις 16.8.1974 είχαν αποφασίσει ότι η λύση θα ήταν η βρετανο-τουρκική τους ΔΔΟ, που ήθελε ο Ντενκτάς.
 
Εναλλακτική Κληρίδη
 
2.2.1977, δέκα ημέρες πριν από τις 4 κατευθυντήριες γραμμές Μακαρίου/Ντενκτάς, ο Γλαύκος Κληρίδης σε συνάντηση στο Λονδίνο με τον τότε ΥΠΕΞ, Ντέιβιντ Όουεν, μεταξύ άλλων συζήτησαν και την εκ περιτροπής Προεδρία. Ο Μακάριος, είπε ο Κληρίδης, δεν την δεχόταν. Ο Κληρίδης εισηγήθηκε εναλλακτική λύση, να υπάρχει ένας Έλληνας Πρόεδρος και ένας Τούρκος Αντιπρόεδρος, ή ένας Πρόεδρος και ένας Πρωθυπουργός...
 
Επιπλέον, στο βιβλίο «Άκρως Απόρρητον» του πρώην πρέσβη Χρήστου Ζαχαράκη, στη σελίδα 275, ο συγγραφέας καταγράφει ότι ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, Ραούφ Ντενκτάς, στις τότε προτάσεις του προς τον Πρόεδρο Σπύρο Κυπριανού, μέσω του τότε Γ.Γ. του ΟΗΕ, Πέρεζ Ντε Κουεγιάρ, φάνηκε να δέχεται την απόσυρση του τουρκικού αιτήματος της εκ περιτροπής Προεδρίας. Αυτό συνέβη, σύμφωνα με τον πρώην πρέσβη Ζαχαράκη, στις 27 Νοεμβρίου 1984. Η δική μας πλευρά δεν δέχθηκε τις προτάσεις εκείνες, οι οποίες είχαν προταθεί στον Πρόεδρο Κυπριανού από τον Γ.Γ…
 
24.1.2010: Τελικά ο Αλέκος Μαρκίδης δήλωσε στην «Αλήθεια» ότι η εκ περιτροπής Προεδρία ήταν αξίωση του Ρ. Ντενκτάς.
 
Εναλλακτική Κασουλίδη
 
26.6.2018, Sigmalive: «Υπέρ της εκ περιτροπής Προεδρίας στο Κυπριακό, με συγκεκριμένη φόρμουλα, φέρεται να τάχθηκε ο τέως Υπουργός Εξωτερικών, Ιωάννης Κασουλίδης, από την Αθήνα».
 
Η ανάρτηση αναφερόταν στο δημοσίευμα της αθηναϊκής «Εστίας»: «Τούρκος στον προεδρικό θώκο της Κυπριακής Δημοκρατίας – Πρότασις – βόμβα Κασουλίδη: 20 μήνες θητεία εκ περιτροπής», και που έλεγε ότι:
«O Κασουλίδης, σε εκδήλωση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Δημοσίου Δικαίου στην Αθήνα, τάχθηκε ευθέως υπέρ της εκ περιτροπής Προεδρίας Ελληνοκύπριου και Τουρκοκύπριου, στα πλαίσιο της επανενωμένης Κύπρου… Η πρόταση του κ. Κασουλίδη είναι για πενταετή θητεία, που θα χωρίζεται σε τρία εικοσάμηνα…».

 
Σωστά υπολόγιζαν οι Τούρκοι από το 1957 ότι, με λίγη βοήθεια από τους Ελληνοκυπρίους, μπορούσαν να εξασφαλίσουν την ομοσπονδία/συνομοσπονδία δύο ζωνών…
 
Πηγές – Βρετανικό Εθνικό Αρχείο, βιβλίο Φ.Α. «Διζωνική vs Δημοκρατία 1955-2019».
 
*Δημοσιογράφος/ερευνήτρια
 
Το βρετανικό έγγραφο 1957 «λίγη συνεργασία με τους Ελληνο-κυπρίους…».
 
Ο χάρτης στον Economist, 1975, για συνομοσπονδία δύο component parts.
 

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.