19 Νοεμβρίου 2026

Αθήνα, 18/11/2026
 
Δ. Νατσιός για «κόκκινα» δάνεια: Το σπίτι για τον Έλληνα έχει ψυχή - Όσοι καταψηφίσετε θα είστε ένοχοι για τη διαιώνιση της τραγωδίας
 
Υπέρ της σύστασης Εξεταστικής Επιτροπής για το ζήτημα των «κόκκινων» δανείων τάχθηκε ο Πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ, Δημήτρης Νατσιός, κατά την τοποθέτησή του στην Ολομέλεια της Βουλής, κατακεραυνώνοντας τις κυβερνητικές πολιτικές, τη στάση των τραπεζών, τη δράση των funds και την εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδος.
 
Αρχικά, ο κ. Νατσιός ανέδειξε την κοινωνική διάσταση της απώλειας της πρώτης κατοικίας, συνδέοντας την ιδιοκτησία με τη συνοχή της οικογένειας και τη φιλοπατρία.
 
«Το σπίτι για τον Έλληνα έχει ψυχή, είναι μέλος της οικογένειας. Για τον Έλληνα το σπίτι του είναι το παλάτι του, αισθάνεται σαν βασιλιάς. Και απώλειά του ισοδυναμεί με απώλεια αγαπημένου προσώπου. Με τα εγκληματικά μνημόνια που υπογράψατε χιλιάδες συμπολίτες μας έχασαν το βιός τους, έχασαν και τον βίο τους, που έγινε αβίωτος».
 
Μιλώντας για το ιστορικό της τραπεζικής κρίσης, ο Πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ τόνισε ότι οι 4 συστημικές τράπεζες έλαβαν 47 δισ. ευρώ (2012-2015) που χρεώθηκαν στους φορολογούμενους, ενώ το Δημόσιο υπέστη ζημίες άνω του 91% κατά την αποεπένδυση, με άνω του 80% των τραπεζικών μετοχών να ανήκει πλέον σε ξένους επενδυτές. Παράλληλα, κατήγγειλε το πρόγραμμα «Ηρακλής» και το καθεστώς «εμπορικού απορρήτου» στην πώληση δανείων στα funds.
 
«Ποιες ήταν οι συνέπειες για τις τράπεζες και τους τραπεζίτες; Καμία. Τα εγκληματικά μνημόνια προκάλεσαν τον αφελληνισμό των τραπεζών. Στην πράξη το πρόγραμμα “Ηρακλής” λειτουργεί ως κίνητρο και εκβιασμός να προχωρούν με ταχύτατους ρυθμούς οι πλειστηριασμοί».
 
Στη συνέχεια, επικαλέστηκε την έκθεση του ΔΝΤ (Ιούνιος 2026), και ανέφερε ότι οι εταιρείες διαχείρισης ελέγχουν χρέη 92,9 δισ. ευρώ (37,4% του ΑΕΠ) που αφορούν 2,4 εκατομμύρια δανειολήπτες, ενώ στην εποπτεία τους από την Τράπεζα της Ελλάδος απασχολούνται μόλις 8 υπάλληλοι.
 
«Το ίδιο το ΔΝΤ ζητά διαφάνεια, λογοδοσία, επιχειρηματικά σχέδια από τους διαχειριστές και ετήσια δημόσια έκθεση για τη δημοσιονομική έκθεση του Δημοσίου από τις εγγυήσεις του “Ηρακλή”. Όλα αυτά τα επισημαίνει το ΔΝΤ και όχι κάποιος της αντιπολίτευσης».
 
Ακολούθως, ο Πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ χαρακτήρισε «ανάσα ζωής» την απόφαση 6/2026 του Αρείου Πάγου για τον υπολογισμό των τόκων στη μηνιαία δόση και όχι στο συνολικό κεφάλαιο, καταγγέλλοντας την κυβερνητική ρύθμιση που απέκλεισε όσους κρίθηκαν «ασυνεπείς» εξαιτίας παράνομων χρεώσεων.
 
«Η Κυβέρνηση και η Τράπεζα της Ελλάδος προσπάθησαν να αμφισβητήσουν και να περιορίσουν την εφαρμογή της δικαστικής απόφασης. Με τους τόκους υπερημερίας το ποσό οφειλής αυξάνεται κατά 365% και 600%. Αυτό λέγεται ρύθμιση δανείου; Ποιον κοροϊδεύετε;»
 
Καταλήγοντας, κατήγγειλε την επίκληση της Τράπεζας της Ελλάδος στην αρχή pacta sunt servanda («οι συμφωνίες πρέπει να τηρούνται») και έθεσε το ζήτημα των δανείων της ΝΔ (602 εκατ. ευρώ) και του ΠΑΣΟΚ (565 εκατ. ευρώ), καθώς και την ανισότητα απέναντι στους πολίτες.
 
«Στο τελευταίο πόθεν έσχες οι 156 βουλευτές της ΝΔ δήλωσαν 2.594 σπίτια - μέσος όρος 16 σπίτια ο καθένας. Για σκεφτείτε αυτούς που χάνουν το ένα και μοναδικό και χρεώνονται για μια ζωή; 2,4 εκατομμύρια πολίτες που έπεσαν στα νύχια των αρπακτικών σας παρακολουθούν. Όσοι καταψηφίσετε θα είστε ένοχοι για τη διαιώνιση της τραγωδίας».
 
Αθήνα, 19/11/2026
 
ΝΙΚΗ για υπόθεση Β. Λιάκου: Να παραιτηθεί ή να αποπεμφθεί – Κάθαρση τώρα!
 
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν παύει να μας εκπλήσσει σε ό,τι αφορά στη σχέση της με τη διαφάνεια, τους φωτογραφικούς διαγωνισμούς, τις απευθείας αναθέσεις, την οικογενειοκρατία και την «εξυπηρέτηση» ημετέρων .
 
Πρωταγωνιστές των ημερών ο νέος υφυπουργός Εσωτερικών Βαγγέλης Λιάκος και οι δύο αδερφές του.
 
Μετά τις καταγγελίες για συμβάσεις ύψους 1.144.796,40 ευρώ προς το γραφείο της πρώτης αδελφής του Υφυπουργού από το 2019 έως σήμερα (ποσό οκταπλάσιο σε σχέση με την περίοδο 2015-2019), αποκαλύφθηκε ότι και η δεύτερη αδελφή του, μέσω εταιρείας της, φέρεται να έχει συνάψει 13 συμβάσεις απευθείας ανάθεσης με τέσσερις Δήμους (Σπετσών, Αίγινας, Θήρας και Καντάνου – Σελίνου), συνολικού ύψους 256.694 ευρώ.
 
Το σκάνδαλο αποκτά μεγαλύτερη διάσταση από το γεγονός ότι ο κ. Λιάκος κατέχει τη θέση του Υφυπουργού Εσωτερικών, έχοντας υπό την αρμοδιότητά του ακριβώς τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) με τους οποίους συνάπτονται οι εν λόγω συμβάσεις.
 
Κι όλα αυτά, τη στιγμή που σε διάστημα δυο εβδομάδων η κυβέρνηση έχει έρθει αντιμέτωπη με άλλες τρεις περιπτώσεις δυσωδίας: Αρχικά ήταν ο «εθελοντής» του πρωθυπουργικού γραφείου Μιχάλης Μπεκίρης, που πιάστηκε με τη γίδα στη πλάτη και χωρίς πτυχίο. Ακολούθησε η καρατόμηση Τσαβδαρίδη για τη μοριοδότηση της κόρης του και μετά ο Τσάφος με τις μετοχές και τα ομόλογα της ExxonMobil.
 
Την ώρα που οι Έλληνες πολίτες δοκιμάζονται από την ακρίβεια, η κυβέρνηση μοιράζει στους ημετέρους δημόσιο χρήμα μέσω αλλεπάλληλων απευθείας αναθέσεων ακροβατώντας μεταξύ νόμιμου και ηθικού, και προκαλώντας το κοινό περί δικαίου αίσθημα.
 
Η ΝΙΚΗ ζητεί την άμεση αποπομπή του υφυπουργού Λιάκου καθώς και τον πλήρη έλεγχο των συμβάσεων που σύναψαν οι αδερφές του από τις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές.
 
Δημήτρης Νατσιός στο ΕΡΤnews: «Ο μοναδικός δείκτης που μας ενδιαφέρει είναι αυτός της ευημερίας του λαού – Στήριξη στις οικογένειες»
 
Για το μείζον εθνικό ζήτημα του δημογραφικού, την οικονομική ασφυξία των πολιτών και τα εθνικά θέματα μίλησε ο πρόεδρος του Δημοκρατικού Πατριωτικού Λαϊκού Κινήματος «ΝΙΚΗ», Δημήτρης Νατσιός, σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Live Now» του ΕΡΤnews.
 
Αναφερόμενος στα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η ελληνική κοινωνία, ο κ. Νατσιός υπογράμμισε την ανάγκη άμεσης αξιοποίησης των δημοσιονομικών δυνατοτήτων προς όφελος των πολιτών, τονίζοντας χαρακτηριστικά: «Το 90% των πολιτών έχει καταθέσεις έως 1.000 ευρώ στην τράπεζα. Υπάρχει δημοσιονομικός χώρος από τα ματωμένα πλεονάσματα».
 
Παράλληλα, ο πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ ανέδειξε για ακόμη μία φορά το δημογραφικό ως το κορυφαίο εθνικό πρόβλημα της χώρας, επαναλαμβάνοντας την πάγια θέση του Κινήματος για ουσιαστική, έμπρακτη οικονομική ενίσχυση και παροχή ισχυρών κινήτρων στις οικογένειες, προκειμένου να αναστραφεί η υπογεννητικότητα και να αυξηθούν οι γεννήσεις.
 
Σχετικά με τα εθνικά θέματα, εξηγώντας τους λόγους για τους οποίους αρνήθηκε να συναντήσει τον Υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, για ενημέρωση σχετικά με τη ρηματική διακοίνωση Γαλλίας – Τουρκίας, ο κ. Νατσιός κατήγγειλε την κυβερνητική στάση απόκρυψης του περιεχομένου της: «Βγήκε το ΥΠΕΞ και είπε ότι δεν θα την αποκαλύψουμε. Είμαι σίγουρος ότι την έκαναν από κοινού η Ελλάδα με τη Γαλλία και δεν θα την αποκαλύψουν».
 
Σχολιάζοντας τις δημοσκοπήσεις, ο κ. Νατσιός υπενθύμισε τη διάψευση των δημοσκοπικών εταιρειών στις προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις και ξεκαθάρισε τις προτεραιότητες του Κινήματος: «Και στις προηγούμενες εκλογές δεν μας εντόπιζαν οι δημοσκοπικές εταιρείες και τελικά έγινε η έκπληξη. Εμείς στη ΝΙΚΗ συνεχίζουμε. Δεν ξυπνάμε το πρωί και κοιτάμε τους δείκτες. Εμάς ο μόνος δείκτης που μας νοιάζει είναι αυτός της ευημερίας του λαού».
 
Τέλος, ερωτηθείς για τη θέση του αναφορικά με τον εορτασμό του Πολυτεχνείου, ο Πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ τάχθηκε υπέρ της ενότητας του ελληνικού λαού, ασκώντας παράλληλα κριτική στην κομματική οικειοποίηση της επετείου: «Έχω μια βασική αρχή: ό,τι διχάζει τον λαό δεν πρέπει να το συντηρούμε. Έχει περάσει πολλά ο λαός μας, έχουν παρέλθει 53 χρόνια από το Πολυτεχνείο. Είναι αφύσικο στη χώρα που γεννήθηκε η δημοκρατία να μην υπάρχει δημοκρατία – έστω και με αυτή τη μορφή, του κ. Μητσοτάκη. Δεν μου αρέσει πάντως, που το ΚΚΕ το θεωρεί δικό του κατόρθωμα, γιατί είναι όλου του λαού».
 

Η ιστορία ως μάθημα πολιτικής ή μία απόπειρα «Φινλανδοποίησης» στην εποχή μας και στην περιοχή μας….

Γράφει ο 
Θεοφάνης Μαλκίδης 
 
Η ιστορία ως μάθημα πολιτικής ή μία απόπειρα «Φινλανδοποίησης» στην εποχή μας και στην περιοχή μας….
 
Στη μνήμη του Καθηγητή Νεοκλή Σαρρή, με τη συμπλήρωση δεκαπέντε ετών από την εκδημία του.
 
Ο όρος «Φινλανδοποίηση» προέρχεται από την «ειδική» σχέση η οποία υπήρξε μεταξύ της Φινλανδίας και της Σοβιετικής Ένωσης μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και συνεχίστηκε καθ' όλη τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Η Φινλανδία, έχοντας αντιμετωπίσει δύο εμπόλεμες συρράξεις με τη γειτονική της χώρα, το λεγόμενο «Χειμερινό Πόλεμο» και τον αποκαλούμενο «Πόλεμο Συνέχειας», αναγκάστηκε να παραχωρήσει εδάφη στη Μόσχα. Για να διατηρήσει όμως αυτό που θεωρούσε «ανεξαρτησία της» και να αποφύγει νέα εισβολή, η Φινλανδία υιοθέτησε απέναντι στη Σοβιετική Ένωση της πολιτική της «ευμενούς ουδετερότητας».
 
Αυτή η επιλογή σήμαινε ότι η Φινλανδία απέφευγε οποιαδήποτε ενέργεια ή ακόμη και δήλωση στην εξωτερική της πολιτική, που θα μπορούσε να θεωρηθεί εχθρική ή απειλητική από τη Σοβιετική Ένωση. Στην ουσία περιοριζόταν η λήψη αποφάσεων στο διπλωματικό πεδίο και σ΄αυτό της εξωτερικής πολιτικής, ακόμα και αν δεν υπήρχε κίνδυνος άμεσης στρατιωτικής επέμβασης από τη Σοβιετική Ένωση.
 
Στο ευρύτερο πλαίσιο η «Φινλανδοποίηση» αφορά τη «μικρότερη» χώρα η οποία προσαρμόζει, περιορίζει ή υποτάσσει οικειοθελώς την πολιτική της έναντι της «μεγαλύτερης» χώρας. Αυτό γίνεται από τον «αδύναμό», έστω και εάν δεν το παραδέχεται ή/και θεωρεί ότι το κάνει προς όφελος των διμερών σχέσεων και της αποφυγής έντασης, «αγοράζοντας» χρόνο για μία εφήμερη και πρόσκαιρη ειρήνη. Έτσι γίνεται η μείωση ή/και μη άσκηση μέρους των κυριαρχικών δικαιωμάτων, έναντι μιας «ισχυρότερης-μεγαλύτερης» γειτονικής δύναμης, προκειμένου η «μικρότερη» να διατηρήσει, την όποια αυτονομία της και να αποφύγει ένα θερμό επεισόδιο ή ακόμη και μία στρατιωτική σύγκρουση.
 
Επιπλέον η «Φινλανδοποίηση» χρησιμοποιείται και ως όρος για να περιγράψει την ύπαρξη άνισων δυνάμεων, τη σχέση δηλαδή μεταξύ δύο γειτονικών κρατών, ακόμη και εταίρων στην ίδια συμμαχία (π.χ ΝΑΤΟ), όπου η «μικρότερη» δύναμη υφίσταται ψυχολογική πίεση, πόλεμο και χειραγώγηση, τρομοκρατία, επικοινωνιακό σφυροκόπημα, απειλή χρήσης βίας, απειλή πολέμου και εν τέλει καθημερινό bullying, από την «ισχυρότερη».
 
Ο όρος χρησιμοποιείται επίσης για να εκφραστεί η εθελούσια υποχώρηση, η οικειοθελής δηλαδή υποταγή ή προσαρμογή της πολιτικής της «μικρής» χώρας στις απαιτήσεις της «μεγάλης», με σκοπό την αφελή ψευδαίσθηση ή την καθημερινή αυταπάτη, με «στόχο» την αποτροπή, ενός «ατυχήματος», μίας κλιμάκωσης ή ακόμη και σύρραξης.
 
Επίσης η Φιλανδοποίηση, εκφράζει και έναν περιορισμό, αφού είναι εμφανής η απώλεια κυριαρχίας και στο εσωτερικό της «μικρής» χώρας, καθώς η επιλογή της συγκεκριμένης πολιτικής, περιορίζει τις επιλογές της σε όλους τους τομείς (π.χ., οικονομία, τουρισμός, επενδύσεις κ.ά).
 
Η περιοχή μας ως «Φιλανδοποιημένη»;
 
Οι προσπάθειες της Ελλάδας (και της Κυπριακής Δημοκρατίας) να εφαρμόσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα και να προωθήσει μεγάλης και πρόδηλης αξίας έργα στο Αιγαίο (αλλά και όχι μόνο), έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από την Τουρκία.
 
Αρχικώς, η ανακοίνωση της Ελλάδας για τη δημιουργία δύο μεγάλων εθνικών θαλάσσιων πάρκων στο Ιόνιο και το Αιγαίο Πέλαγος, με στόχο την προστασία της βιοποικιλότητας και την απαγόρευση καταστροφικών περιβαλλοντικών πρακτικών όπως η αλιεία με τράτες βυθού (όπως συνηθίζουν να χρησιμοποιούν συνοδεία πολεμικών και λιμενικών σκαφών οι Τούρκοι «αλιείς»), χαιρετίστηκε από την ευρωπαϊκή και διεθνή κοινότητα ως σημαντικό βήμα. Ωστόσο, η Τουρκία αντέδρασε άμεσα, αμφισβητώντας το δικαίωμα της Ελλάδας να προχωρήσει σε τέτοιες ενέργειες σε περιοχές που, σύμφωνα με αυτήν, εμπίπτουν σε «τουρκική υφαλοκρηπίδα» ή αποτελούν «γκρίζες ζώνες», όπως βραχονησίδες, νησίδες, νησιά, που θεωρούνται κατεχόμενα από την Ελλάδα! Έτσι η Τουρκία προχώρησε στη δημοσιοποίηση δικών της «θαλάσσιων πάρκων» (Καστελλόριζο και Σαμοθράκη- Λήμνο), εντασσόμενα στο δικό της επεκτατικό δημιούργημα, στο Ναζιστικού τύπου «Ζωτικό χώρο» του 21ου αιώνα, γνωστή ως «Γαλάζια Πατρίδα», αγνοώντας την επήρεια των ελληνικών νησιών, πράξη που παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο και ειδικότερα το Δίκαιο της Θάλασσας.
 
Ένα άλλο κεντρικό σημείο τριβής είναι το έργο «Great Sea Interconnector» (πρώην EuroAsia Interconnector), η υποθαλάσσια δηλαδή ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας (Κρήτης) και Κύπρου, με επέκταση στο Ισραήλ. Το έργο, στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας, που σηματοδοτεί και τη λήξη της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου, καθώς και τη μετατροπή της Ελλάδας σε ενεργειακό κόμβο, συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι ένα έργο με προφανές γεωπολιτική – γεωοικονομική σημασία, που συν τοις άλλοις έχει και συμβολική αξία, αφού όταν υπήρξε η μεγάλη έκρηξη στο Μαρί το 2011 και το μπλακ αουτ στην ελεύθερη Κύπρο, μέχρι την αποκατάσταση της ζημιάς το ηλεκτρικό ρεύμα αγοραζόταν σε εξωφρενικές τιμές από τα κατεχόμενα!
 
Η Τουρκία, ως συνήθως, αντέδρασε και εδώ, θεωρώντας ότι το καλώδιο διέρχεται από περιοχές της δικής της «υφαλοκρηπίδας», όπως αναγράφεται στο παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Είναι γνωστό ότι τουρκικά πολεμικά πλοία έχουν παρενοχλήσει ερευνητικά σκάφη που πραγματοποιούσαν μελέτες για την πόντιση του καλωδίου, ενώ η Άγκυρα προτείνει τη δική της σύνδεση με την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω Τουρκίας. ( Εδώ δεν θα αναλυθούν περαιτέρω οι δηλώσεις από Αθήνα και Λευκωσία για το θέμα και ειδικά για την υποχώρηση, «αφού η Τουρκία δεν καταλαβαίνει από διάλογο»…..)
 
Στη συνέχεια, η δημοσιοποίηση του Εθνικού Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού (ΘΧΣ) της Ελλάδας, ο οποίος απεικονίζει τα δυνητικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ με πλήρη επήρεια στα νησιά, αποτέλεσε την επίσημη αποτύπωση των ελληνικών θέσεων για 480.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιων ζωνών, εκπληρώνοντας παράλληλα μια ευρωπαϊκή υποχρέωση. Η Τουρκία αντέδρασε και εδώ, δημοσιεύοντας αντίστοιχο χάρτη για τον δικό της ΘΧΣ, ο οποίος εγκλωβίζει τα ελληνικά νησιά και έχει ως στόχο την κατοχύρωση της «Γαλάζιας Πατρίδας», προβάλλοντας τους επεκτατικούς της ισχυρισμούς. Και παρότι ο κατάλογος, σε ό,τι θέλει να κάνει ο Ελληνισμός υπάρχει η αντίδραση της Τουρκίας, δεν κλείνει εδώ, να αναφέρουμε τις καθημερινές τουρκικές οχλήσεις για τη διαχείριση του μεταναστευτικού και ότι ακόμη και για το επίδομα των δέκα χιλιάδων ευρώ για όποιο νέο ζευγάρι εγκατασταθεί στον Έβρο, υπήρξε τουρκική αντίδραση!
 
Τι πρέπει να γίνει;
 
Ο Ελληνισμός αντιμετωπίζει μία ευθεία πρόκληση ασφάλειας, συνέχειας και επιβίωσης και οι τουρκικές αντιδράσεις στα σχέδια για θαλάσσια πάρκα, ενεργειακή διασύνδεση, θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό και μία σειρά από άλλα ζητήματα, εγείρουν το ερώτημα της ενδεδειγμένης απάντησης, δράσης και στρατηγικής.
 
Το βασικό μέλημα του Ελληνισμού είναι να προχωρήσει στην υλοποίηση των σχεδίων, χωρίς να παρεκκλίνει λόγω των τουρκικών αντιδράσεων, οι οποίες εντάσσονται στη «Γαλάζια Πατρίδα». Συνεπώς θα πρέπει να ολοκληρωθούν άμεσα οι διαδικασίες για την πλήρη «λειτουργία» των θαλάσσιων πάρκων και του ΘΧΣ. Αυτό κατοχυρώνει την ελληνική θέση, ενώ ταυτόχρονα απαντά στην τουρκική ρητορική με πράξεις κυριαρχίας βάσει του Δικαίου της Θάλασσας.
 
Ακόμη, θα πρέπει να επιταχυνθούν οι διαδικασίες υλοποίησης του Great Sea Interconnector, καθιστώντας κάθε τουρκική πράξη σε πολιτικό ή ναυτικό/στρατιωτικό επίπεδο ως απόπειρα υπονόμευσης των ελληνικών (και ευρωπαϊκών) πολιτικών, αλλά και ως απειλή για την ευρωπαϊκή και διεθνή ενεργειακή ασφάλεια. Η διάχυτη πεποίθηση ότι το συγκεκριμένο έργο δεν προχωρά λόγω της τουρκικής αντίδρασης, δεν τιμά κανέναν…..
 
Έσχατο, αλλά όχι τελευταίο: η αποφασιστικότητα και η αυτοπεποίθηση προϋποθέτει την άσκηση με κάθε τρόπο των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και το αντίστροφο. Αλλιώς με κάθε έκπτωση, με κάθε υποχώρηση στις τουρκικές αντιδράσεις, απειλείται η εθνική μας ασφάλεια και ό,τι σημειώθηκε από την πρόσφατη ιστορία της Φινλανδίας, υπάρχει ο κίνδυνος να επαναληφθεί και στην εποχή μας και στην περιοχή μας ….

Το viral εξώφυλλο του The Economist! Προαναγγέλλει οικονομικό κραχ, τραπεζικό πανικό και παγκόσμιο ντόμινο κρίσεων

Πύραυλοι, τεχνητή νοημοσύνη και τραπεζικό κραχ
 
Σάλο, έντονο προβληματισμό και αλυσιδωτές συζητήσεις στο διεθνές διαδίκτυο προκαλεί η viral αποκρυπτογράφηση ενός εξωφύλλου-γρίφου (στο χαρακτηριστικό, συμβολικό ύφος του The Economist), το οποίο επιχειρεί να χαρτογραφήσει με ανατριχιαστική λεπτομέρεια όσα ενδέχεται να βιώσει η ανθρωπότητα μέσα στο 2027. Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη ανάλυση, η επόμενη χρονιά δεν προδιαγράφεται απλώς ως μια περίοδος περαστικών αναταράξεων, αλλά ως το ιστορικό σημείο καμπής όπου καταρρέουν οι μεταπολεμικές ισορροπίες και γεννιέται μια Νέα Παγκόσμια Τάξη.
 
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο της ανάλυσης έγκειται στο ότι τα δέκα κρίσιμα μέτωπα που αναδεικνύονται δεν λειτουργούν απομονωμένα, αλλά ως συγκοινωνούντα δοχεία: κάθε κρίση τροφοδοτεί και επιταχύνει την επόμενη, απειλώντας να προκαλέσει μια πρωτοφανή αλυσιδωτή αντίδραση παγκόσμιας αποσταθεροποίησης.
 
Η κορυφή: Έξι κοστούμια χωρίς πρόσωπο πάνω σε μια εξέδρα
 
Στο υψηλότερο σημείο του κύκλου, πλαισιωμένες από κυπαρίσσια —ένα δέντρο διαχρονικά συνδεδεμένο με τη σιωπή, την εξουσία αλλά και το πένθος—, στέκονται έξι φιγούρες ντυμένες με κοστούμια, χωρίς ανθρώπινα χαρακτηριστικά στα πρόσωπά τους. Η απουσία προσώπων δεν είναι τυχαία: συμβολίζει μια εξουσία απρόσωπη, αποκομμένη από την ανθρώπινη συγκίνηση, όπου οι ηγέτες λειτουργούν ως γρανάζια ενός ψυχρού συστήματος. Η μοναδική φιγούρα που ξεχωρίζει χρωματικά είναι εκείνη με τα πορτοκαλί μαλλιά, παραπέμποντας στον Ντόναλντ Τραμπ και στην επιστροφή της σκληρής, απρόβλεπτης πολιτικής ισχύος.
 
Η βάση: Όχι απλώς «πρόσφυγες», αλλά οι άνθρωποι που παλεύουν να επιβιώσουν
 
Ακριβώς στον αντίποδα —στον πάτο του κύκλου— η εικόνα αλλάζει δραματικά. Εκεί δεν υπάρχουν κοστούμια, εξέδρες ή σύμβολα ισχύος. Υπάρχουν τρεις πρόχειρες σκηνές, λιγοστά σακιά με τρόφιμα και ένας ενήλικας γονατιστός μπροστά σε ένα παιδί.
 
Σε μια βαθύτερη, πιο ουσιαστική ανάγνωση, αυτές οι σκηνές δεν αφορούν μόνο όσους εκτοπίζονται από μια συγκεκριμένη εμπόλεμη ζώνη. Αντιπροσωπεύουν τους καθημερινούς ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο που, ύστερα από τα τρομακτικά γεγονότα που μεσολαβούν, παλεύουν πια για την ίδια τους την επιβίωση. Είναι οι οικογένειες που χάνουν τα σπίτια, τις δουλειές και τις αποταμιεύσεις τους· είναι ο γονιός που σκύβει στο ύψος του παιδιού του προσπαθώντας να του εξηγήσει γιατί ο κόσμος τους γκρεμίστηκε και πώς θα περάσουν την επόμενη νύχτα με ελάχιστα εφόδια.
 
Ποιος σχεδίασε το εξώφυλλο και η σύνδεση με τα αρχαία ελληνικά αγγεία
 
Πίσω από την αινιγματική εικονογράφηση βρίσκεται ο Αμερικανός καλλιτέχνης Cleon Peterson (γνωστός για τη συνεργασία του με τον Shepard Fairey, δημιουργό της διάσημης αφίσας Hope του Μπαράκ Ομπάμα), ο οποίος αποτυπώνει διαχρονικά απρόσωπες φιγούρες σε σκηνές εξουσίας, κυριαρχίας και χάους. Η χαρακτηριστική διχρωμία μαύρου και κόκκινου που πολλοί ερμηνεύουν ως «τελετουργική» έχει δηλωμένη ρίζα στην αρχαία ελληνική αγγειογραφία (τα μελανόμορφα και ερυθρόμορφα αγγεία), συνδυασμένη με την αισθητική των πολιτικών αφισών του 20ού αιώνα.
 
Την ίδια ώρα, η ανάλυση υπενθυμίζει μια σημαντική αλλαγή στο ιδιοκτησιακό καθεστώς του περιοδικού: τον Μάρτιο του 2026 η οικογένεια Rothschild πούλησε ολόκληρο το μερίδιό της (26,9%) στον Καναδό δισεκατομμυριούχο Stephen Smith, αφήνοντας βασικό μέτοχο τη holding Exor της οικογένειας Agnelli (43,4%).
 
Η γέννηση μιας Νέας Παγκόσμιας Τάξης και το τέλος των παλαιών συμμαχιών
 
Στο γεωπολιτικό επίπεδο, το 2027 περιγράφεται ως το έτος της βαθιάς και βίαιης αναδιανομής της παγκόσμιας ισχύος. Οι υπερδυνάμεις και οι περιφερειακοί γίγαντες —οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα, η Ρωσία και τα ισχυρά κράτη της Μέσης Ανατολής— εισέρχονται σε μια αδυσώπητη σύγκρουση για την κυριαρχία στους οικονομικούς δρόμους, την τεχνολογική υπεροχή και τη στρατιωτική επιρροή. Οι παραδοσιακοί διεθνείς οργανισμοί και οι παλαιές συμμαχίες φέρονται να αποδυναμώνονται ραγδαία, δίνοντας τη θέση τους σε νέα, σκληρά και ανταγωνιστικά γεωπολιτικά μπλοκ που επαναχαράσσουν τον παγκόσμιο χάρτη.
 
Η απειλή ενός μεγάλου χρηματοπιστωτικού κραχ
 
Στο μέτωπο της παγκόσμιας οικονομίας, τα καμπανάκια κινδύνου ηχούν εκκωφαντικά. Το δυσθεώρητο δημόσιο χρέος των μεγάλων οικονομιών, η ασφυκτική πίεση στις αγορές κρατικών ομολόγων και οι υπερδιογκωμένες, συχνά αλόγιστες επενδύσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Τεχνητή Νοημοσύνη συνθέτουν μια ωρολογιακή βόμβα. Μια απότομη και βίαιη διόρθωση στις χρηματιστηριακές αγορές απειλεί να τινάξει στον αέρα αποτιμήσεις κολοσσών, να εξαϋλώσει επενδυτικά κεφάλαια και να βυθίσει ολόκληρες εθνικές οικονομίες σε βαθιά ύφεση.
 
Διακοπή στον παγκόσμιο εφοδιασμό πετρελαίου και ενεργειακή ασφυξία
 
Η ενέργεια αναδεικνύεται σε ένα από τα πιο ευάλωτα σημεία του πλανήτη. Μια ενδεχόμενη στρατιωτική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να πλήξει στρατηγικούς θαλάσσιους διαδρόμους μεταφοράς, κρίσιμους αγωγούς και μεγάλες πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Το αποτέλεσμα μιας τέτοιας διακοπής θα ήταν άμεσο και καταστροφικό: εκτόξευση των τιμών των καυσίμων, ραγδαία ανατίμηση των βασικών τροφίμων, νέα έκρηξη του πληθωρισμού και παράλυση των διεθνών εφοδιαστικών αλυσίδων.
 
Βιοτεχνολογία, φάρμακα νέας γενιάς και νέοι υγειονομικοί συναγερμοί
 
Στον τομέα της υγείας και της επιστήμης, διαγράφεται ένα διπλό, αντιφατικό σκηνικό. Από τη μία πλευρά, η φαρμακοβιομηχανία βιώνει μια ιστορική επανάσταση με κινητήριο μοχλό την Τεχνητή Νοημοσύνη, τα νέα σκευάσματα κατά της παχυσαρκίας και τις ραγδαίες εξελίξεις στις θεραπείες αντιγήρανσης και μακροζωίας. Από την άλλη, η ανάλυση προειδοποιεί ότι μια νέα υγειονομική κρίση ή πανδημική απειλή —ακόμη κι αν δεν διαφαίνεται άμεσα στον ορίζοντα— θα μπορούσε να επαναφέρει με σφοδρότητα στο προσκήνιο τις συζητήσεις και τις συγκρούσεις γύρω από τους μαζικούς εμβολιασμούς, την ψηφιακή επιδημιολογική επιτήρηση και την επιβολή αυστηρών κυβερνητικών περιορισμών.
 
Ο εφιάλτης μιας παγκόσμιας τραπεζικής κρίσης και τα «bank runs»
 
Σε άμεση συνάρτηση με την αστάθεια των αγορών, μεγάλα τραπεζικά ιδρύματα ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπα με οξύ πρόβλημα ρευστότητας. Μια γενικευμένη κρίση εμπιστοσύνης εκ μέρους των πολιτών και των επιχειρήσεων θα μπορούσε να πυροδοτήσει φαινόμενα πανικού και μαζικών αναλήψεων καταθέσεων (bank runs), αναγκάζοντας τις κεντρικές τράπεζες σε αγωνιώδεις, έκτακτες παρεμβάσεις διάσωσης προκειμένου να αποτραπεί η κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος με τη μορφή ντόμινο.
 
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μεταμορφώνει τα πάντα — και απειλεί με σκάσιμο της «φούσκας»
 
Το 2027 φέρεται να αποτελεί τη χρονιά που η Τεχνητή Νοημοσύνη παύει να είναι απλό εργαλείο και μετατρέπεται σε κυρίαρχη δύναμη ανατροπής. Αυτόνομοι ψηφιακοί πράκτορες (AI agents) αρχίζουν να αντικαθιστούν ανθρώπινα επαγγέλματα σε πρωτοφανή κλίμακα, ενώ εξελιγμένες, «έξυπνες» κυβερνοεπιθέσεις και στρατιωτικά συστήματα καθοδηγούμενα από ΑΙ αλλάζουν ριζικά το τοπίο της ασφάλειας. Ταυτόχρονα, όμως, ελλοχεύει ο θανάσιμος κίνδυνος οι υπέρογκες επενδύσεις στον κλάδο να μην αποδώσουν τα προσδοκώμενα κέρδη, οδηγώντας σε βίαιο σκάσιμο της «φούσκας» της ΑΙ με ανυπολόγιστες συνέπειες για τις αγορές.
 
Νέα κλιμάκωση πολεμικών συγκρούσεων με όπλα Τεχνητής Νοημοσύνης
 
Τα πολεμικά μέτωπα απειλούν να πολλαπλασιαστούν. Η αυξανόμενη ένταση γύρω από την Ταϊβάν, οι ανοιχτές εστίες ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή και ο αδυσώπητος εξοπλιστικός ανταγωνισμός των μεγάλων δυνάμεων αυξάνουν δραματικά τον κίνδυνο περιφερειακών πολέμων. Σε αυτές τις συγκρούσεις, η μαζική χρήση αυτόνομων σμηνών drones, πυραύλων ακριβείας και αλγοριθμικών συστημάτων μάχης αναμένεται να μεταβάλει ριζικά τη φύση του σύγχρονου πολέμου.
 
Η νέα κούρσα για την κατάκτηση και βιομηχανοποίηση του Διαστήματος
 
Πέρα από τα γήινα σύνορα, το 2027 σηματοδοτεί την εκτόξευση ενός νέου, σκληρού ανταγωνισμού έξω από την ατμόσφαιρα. Οι επαναχρησιμοποιούμενοι πύραυλοι βαρέος τύπου (όπως το πρόγραμμα Starship), οι ιδιωτικοί εμπορικοί διαστημικοί σταθμοί και η μαζική ανάπτυξη χιλιάδων δορυφόρων ανοίγουν την πόρτα όχι μόνο στη στρατιωτική κυριαρχία του Διαστήματος, αλλά και στη δημιουργία βιομηχανικών υποδομών και κέντρων δεδομένων (data centers) σε τροχιά γύρω από τη Γη.
 
Ακραία καιρικά φαινόμενα, καταστροφή καλλιεργειών και ακρίβεια στα τρόφιμα
 
Η φύση δείχνει το πιο σκληρό της πρόσωπο, καθώς προβλέπονται θερμοκρασίες-ρεκόρ, ανεξέλεγκτες δασικές πυρκαγιές, παρατεταμένες ξηρασίες και βιβλικές πλημμύρες. Αυτά τα ακραία φαινόμενα αναμένεται να πλήξουν καίρια την παγκόσμια αγροτική παραγωγή, προκαλώντας ελλείψεις, εκτόξευση των τιμών στα βασικά είδη διατροφής και ασφυκτική οικονομική πίεση σε εκατοντάδες εκατομμύρια νοικοκυριά.
 
Μαζικές μεταναστευτικές ροές, ανεργία και κοινωνική έκρηξη
 
Η σύγκλιση όλων των παραπάνω κρίσεων οδηγεί αναπόφευκτα σε βαθύ κοινωνικό αναβρασμό. Οι πολεμικές συρράξεις, η οικονομική εξαθλίωση και οι κλιματικές καταστροφές απειλούν να πυροδοτήσουν νέα, μαζικά κύματα μεταναστευτικών ροών. Ταυτόχρονα, το εκρηκτικό κόστος ζωής, η ανεργία που προκαλεί η αυτοματοποίηση και η κατάρρευση της εμπιστοσύνης των πολιτών απέναντι στους θεσμούς και τις κυβερνήσεις αναμένεται να τροφοδοτήσουν εκτεταμένες διαδηλώσεις, οξεία πολιτική πόλωση και ραγδαία άνοδο αντισυστημικών κινημάτων.
 
Το σενάριο του απόλυτου εφιάλτη: Η αλυσιδωτή αντίδραση
 
Όπως υπογραμμίζεται χαρακτηριστικά στο συμπέρασμα της ανάλυσης, ο πραγματικός κίνδυνος για το 2027 δεν κρύβεται σε ένα μεμονωμένο πλήγμα, αλλά στη συγχρονισμένη αλυσιδωτή αντίδραση:
 
Μια στρατιωτική σύγκρουση διακόπτει τη ροή του πετρελαίου.
Τα καύσιμα και τα τρόφιμα εκτοξεύονται, φέρνοντας ανεξέλεγκτο πληθωρισμό.
Οι αγορές καταρρέουν, οι τράπεζες χάνουν τη ρευστότητά τους και οι πολίτες σπεύδουν να σώσουν τις αποταμιεύσεις τους.
 
Την ίδια στιγμή, η Τεχνητή Νοημοσύνη ανατρέπει την εργασία, οι κυβερνοεπιθέσεις γίνονται πιο καταστροφικές και η κλιματική κρίση πλήττει την τροφή.
 
Το πιο κρίσιμο —και συνάμα πιο επικίνδυνο— στοιχείο στην ανάγνωση αυτών των προβλέψεων αφορά την ψυχολογία του ντόμινο. Στην παγκόσμια Ιστορία, σπάνια εκδηλώνονται και οι δέκα καταστροφές ταυτόχρονα μέσα σε ένα μόλις ημερολογιακό έτος. Όμως, όταν οι κοινωνίες βομβαρδίζονται αδιάκοπα με την ιδέα ότι «όλα καταρρέουν συγχρόνως», παράγεται ένα κλίμα μαζικού φόβου, αδυναμίας και παράλυσης.
 
Και ο φόβος υπήρξε διαχρονικά το πιο αποτελεσματικό εργαλείο χειραγώγησης: μια τρομοκρατημένη κοινωνία αποδέχεται πολύ πιο εύκολα τον ασφυκτικό ψηφιακό έλεγχο, τον περιορισμό ελευθεριών ή ακραίες πολιτικές και οικονομικές αποφάσεις στο όνομα της «ασφάλειας».
 
Το 2027, ενδέχεται να μην μείνει στην ιστορία απλώς ως μια δύσκολη χρονιά γεμάτη κρίσεις, αλλά ως η στιγμή που γκρεμίζονται οι παλιές δομές του κόσμου για να αναδυθεί μια νέα, άγνωστη παγκόσμια τάξη. Και το μεγαλύτερο ερώτημα που πλανάται πλέον πάνω από την ανθρωπότητα δεν είναι μόνο τι θα συμβεί μέσα στο 2027, αλλά πώς θα μοιάζει ο κόσμος την επόμενη μέρα.
 
Η εικονογράφηση για το 2027 συμπυκνώνει μια αλήθεια που κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει: ο παλαιός κόσμος τρίζει συθέμελα, η τεχνολογία τρέχει πολύ πιο γρήγορα από τη σοφία των ανθρώπων και οι μεγάλες δυνάμεις παίζουν σκάκι στην πλάτη των λαών.
 
Δεν είναι γραμμένο στην πέτρα ότι το 2027 θα φέρει την Αποκάλυψη. Αποτελεί, όμως, μια ηχηρή προειδοποίηση προς κάθε σκεπτόμενο πολίτη να κρατήσει τα μάτια του ανοιχτά, να προετοιμαστεί πνευματικά και πρακτικά για έναν πιο απαιτητικό κόσμο, και —πάνω απ’ όλα— να μην παραδώσει την κρίση του στον πανικό.
 

Τι μπορεί να αλλάξει η συνάντηση Τραμπ-Σι-Πούτιν

 
Η τριμερής συνάντηση Τραμπ-Σι-Πούτιν στο περιθώριο της συνόδου του APEC, πραγματοποιείται σε μια περίοδο που οι πόλεμοι στην Ουκρανία και στο Ιράν δοκιμάζουν τα όρια της ισχύος Ρωσίας και ΗΠΑ, αλλά και την αντοχή του διεθνούς συστήματος. Είναι η πρώτη συνάντηση με αυτό το σχήμα. Το γεγονός ότι οι ηγέτες των τριών μεγαλύτερων δυνάμεων θα καθίσουν στο ίδιο τραπέζι έχει από μόνο του μεγάλη σημασία. 
 
Ας σημειωθεί ότι για δεκαετίες η Ουάσινγκτον αντιμετώπιζε χωριστά τις σχέσεις της με Μόσχα και Πεκίνο, θεωρώντας ότι έτσι είχε ισχυρότερη διαπραγματευτική θέση. Και μόνο ότι δέχεται να συζητήσει με τους άλλους δύο ταυτοχρόνως για τη στρατηγική σταθερότητα, συνιστά στροφή. Προφανώς, από τη Σενζέν δεν θα προκύψει μία νέα διεθνής τάξη και με αυτή την έννοια είναι λάθος να αποκαλούμε τη συνάντηση “Γιάλτα 2”. Μόνο στη μορφή τη θυμίζει.
 
Το διόλου ευκαταφρόνητο ζητούμενο είναι οι τρεις μεγαλύτερες δυνάμεις να συμφωνήσουν έστω και ατύπως σε στοιχειώδεις κανόνες διαχείρισης των διαφορών τους. Στον Ψυχρό Πόλεμο τέτοιοι κανόνες οικοδομήθηκαν σταδιακά και μετά από κρίσεις. Σήμερα, οι μηχανισμοί εκείνης της περιόδου έχουν αποδομηθεί, ενώ οι εστίες συγκρούσεων από τις οποίες μπορεί να ξεκινήσει ένας πόλεμος μεγάλων δυνάμεων έχουν αυξηθεί.
 
Ο Τραμπ έφτασε στην Κίνα μετά την ήττα των Ρεπουμπλικάνων στις ενδιάμεσες εκλογές. Η θετική εντύπωση από την τριμερή θα τον διευκολύνει να μετατοπίσει τη συζήτηση και να προβάλει την εικόνα ενός προέδρου που παίρνει πρωτοβουλίες εκεί όπου οι προκάτοχοί του έβλεπαν αδιέξοδο. Η ανάγκη του, όμως, είναι και πρακτική. Ο πόλεμος με το Ιράν θεωρείται η βασική αιτία της εκλογικής ήττας, επειδή επιβάρυνε την οικονομία μέσω της ενέργειας και απορρόφησε πολιτικούς και στρατιωτικούς πόρους.
 
Ο Τραμπ, λοιπόν, έχει κίνητρο να διερευνήσει εάν Σι και Πούτιν μπορούν να επηρεάσουν την Τεχεράνη, ώστε να διαμορφωθούν όροι απεμπλοκής των ΗΠΑ, οι οποίοι να μην είναι όροι ήττας. Για τον Πούτιν, η ίδια η συνάντηση είναι πολιτικό όφελος. Όχι μόνο σπάει οριστικά τη διπλωματική απομόνωση, στην οποία οι Δυτικοί προσπάθησαν να εγκλωβίσουν τη Ρωσία, αλλά και επιβεβαιώνει τον ρόλο της ως ισότιμου συνομιλητή για θέματα παγκόσμιας ασφάλειας, ενώ συνεχίζεται ο πόλεμος στην Ουκρανία.
 
Επιδίωξή του είναι να επαναφέρει στην ατζέντα το ζήτημα της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας, που πρακτικά σημαίνει να γίνει σεβαστή η αξίωση της Μόσχας να έχει λόγο στις ρυθμίσεις που αφορούν τη γειτονιά της. Το Ουκρανικό δεν είναι στην ατζέντα, αλλά θεωρείται πολύ πιθανό να θιγεί και σίγουρα θα απασχολήσει τη χωριστή συνάντηση Τραμπ-Πούτιν.
 
Το κέρδος του οικοδεσπότη
 
Ο Σι κερδίζει διπλωματικό κεφάλαιο και μόνο ως οικοδεσπότης. Η Κίνα προβάλλει την εικόνα μίας μεγάλης δύναμης που μπορεί να φέρνει στο ίδιο τραπέζι τις άλλες δύο μεγάλες δυνάμεις, χωρίς να αναλάβει εκ των προτέρων δεσμεύσεις. Υπενθυμίζω ότι τον Μάιο, στο Πεκίνο, Σι και Τραμπ είχαν συμφωνήσει να επιδιώξουν μια σχέση στρατηγικής σταθερότητας. Η κινεζική ηγεσία έχει λόγους να δώσει περιεχόμενο σ’ αυτήν τη διατύπωση. Μια ελεγχόμενη ύφεση με τις ΗΠΑ της επιτρέπει να επικεντρωθεί στην οικονομία της και στην τεχνολογική της αναβάθμιση, ενώ διατηρεί τη στρατηγική σχέση με τη Ρωσία. Η διμερής συνάντηση του Σι-Πούτιν στη Σενζέν επιβεβαίωσε αυτή τη σχέση.
 
Στην τριμερή συνάντηση κορυφής υπάρχει μια ιστορική ειρωνεία. Στη δεκαετία 1970 το δίδυμο Νίξον-Κίσινγκερ είχε επιχειρήσει επιτυχώς άνοιγμα προς το Πεκίνο, με σκοπό την “περικύκλωση” της Σοβιετικής Ένωσης. Σήμερα, ο Τραμπ διαπραγματεύεται ταυτοχρόνως με Κίνα και Ρωσία, οι οποίες, όπως προανέφερε έχουν στρατηγική σχέση, κυρίως με σκοπό τη γεωπολιτική εξισορρόπηση των ΗΠΑ. Το Πεκίνο κερδίζει από το γεγονός ότι η Ρωσία του προσφέρει ενέργεια, χερσαίο εμπορικό δρόμο και στρατηγικό βάθος. Η Μόσχα κερδίζει από μια μεγάλη αγορά για το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο, τα αγροτικά προϊόντα και τα ορυκτά της σε μια περίοδο πρωτοφανών δυτικών κυρώσεων.
 
Οι προτεραιότητές τους, όμως, όπως δείχνει η κρίση του Ορμούζ, αποκλίνουν. Και οι δύο τους υποστηρίζουν μία ειρηνική διευθέτηση, αλλά ενώ η Κίνα χάνει ένα βασικό προμηθευτή ενέργειας, η Ρωσία κερδίζει από τις αυξημένες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ο Τραμπ έχει κάποιο περιθώριο να αξιοποιήσει αυτήν την απόκλιση, αλλά η σινορωσική προσέγγιση δεν πρόκειται να αποδομηθεί, επειδή την στηρίζουν τα προαναφερθέντα αμοιβαία συμφέροντα.
 
Το πυρηνικό κενό
 
Βασικό θέμα στη συνάντηση θα είναι τα πυρηνικά. Μετά τη λήξη της συνθήκης New START, στις 5 Φεβρουαρίου 2026, δεν υπάρχουν δεσμευτικά όρια στα στρατηγικά πυρηνικά οπλοστάσια των ΗΠΑ και της Ρωσίας. Η Μόσχα είχε προτείνει να τηρηθούν αμοιβαία τα κεντρικά αριθμητικά όρια για έναν ακόμη χρόνο, αλλά ο Τραμπ ζητάει νέα συμφωνία που να περιλαμβάνει και την Κίνα, δεδομένου ότι αυτή αυξάνει ταχύρρυθμα το πυρηνικό της οπλοστάσιο.
 
Βάσιμη είναι η επιδίωξη της Ουάσινγκτον, δεδομένου ότι έχει απέναντί της δύο μεγάλες πυρηνικές δυνάμεις. Εξίσου κατανοητή, όμως, είναι η κινεζική άρνηση να μπει και το δικό της πυρηνικό οπλοστάσιο στο λογαριασμό. Το SIPRI εκτιμούσε ότι στις αρχές του 2026 η Κίνα διέθετε περίπου 620 κεφαλές, έναντι συνολικού αποθέματος άνω των 5.000 για καθεμία από τις ΗΠΑ και Ρωσία. Το Πεκίνο θεωρεί άνισο να της επιβληθούν όρια, πριν φθάσει στο επίπεδο των άλλων δύο.
 
Οι πόλεμοι σε Ουκρανία και Ιράν υπενθυμίζουν ότι μία περιφερειακή σύγκρουση μπορεί να εμπλέξει πυρηνικές δυνάμεις. Η διάδοση των drones, η εξέλιξη των πυραύλων και η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην επεξεργασία στρατιωτικών πληροφοριών συμπιέζουν τον χρόνο μέσα στον οποίο καλείται μια ηγεσία να αποφασίσει. Σε μία κρίση, η αβεβαιότητα για τις προθέσεις του αντιπάλου μπορεί να οδηγήσει σε αθέλητη κλιμάκωση. Γι’ αυτό είναι πολύτιμη μία συμφωνία για το πώς οι τρεις κυβερνήσεις μπορούν να επικοινωνούν και να συνεννοούνται.
 
Για τις ΗΠΑ, η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ θα περιόριζε το ενεργειακό κόστος και θα διευκόλυνε την απεμπλοκή. Για την Κίνα, που προμηθεύεται μεγάλες ποσότητες πετρελαίου από τον Κόλπο, η παρατεταμένη αβεβαιότητα έχει κόστος για τη βιομηχανία και τις εξαγωγές της. Η Ρωσία έχει βραχυπρόθεσμο όφελος από τις υψηλές τιμές, αλλά έχει και συμφέρον να αποφύγει μία γενικευμένη ανάφλεξη. Η Μόσχα θα εξαρτήσει την άσκηση επιρροής στην Τεχεράνη και από αμερικανικά ανταλλάγματα σε άλλα μέτωπα.
 
Η Κίνα έχει στενούς δεσμούς με το Ιράν και μπορεί να του ασκήσει επιρροή για να διευκολύνει την επανέναρξη συνομιλιών. Για να προκύψει αποτέλεσμα, χρειάζεται η αμερικανική προσφορά να κριθεί αξιόπιστη από την ιρανική ηγεσία. Στη Σενζέν ίσως προκύψει συνεννόηση για το πώς θα ανοίξει ένας δίαυλος ή για το ποιοι όροι θα διερευνηθούν. Η εφαρμογή τους θα κριθεί στις διαπραγματεύσεις με την ίδια την Τεχεράνη. Προοπτικά δε, η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας μπορεί να επεκταθεί ως αντικείμενο διαπραγματεύσεων από τα ασιατικά στενά έως τις αρκτικές διαδρομές.
 
Άμεσα μετρήσιμο αποτέλεσμα μπορεί να φέρει η διμερής συνάντηση Τραμπ-Σι για το διμερές εμπόριο. Από το Μπουσάν και έπειτα, η λογική της εκεχειρίας είναι να παγώνουν ορισμένα περιοριστικά μέτρα με αντάλλαγμα παραχωρήσεις στα γεωργικά προϊόντα και στις κρίσιμες πρώτες ύλες. Η προθεσμία της 10ης Ιανουαρίου δίνει κίνητρο για νέα παράταση. Η σόγια έχει πολιτική σημασία για τη γεωργική βάση των Ρεπουμπλικάνων, ενώ η πρόσβαση στις σπάνιες γαίες αφορά άμεσα την αμερικανική βιομηχανία. Η κινέζικη πρόσβαση σε προηγμένα τσιπ είναι ο μοχλός πίεσης του Τραμπ. Μια παράταση αγοράζει χρόνο και για τους δύο, όσο διατηρούνται αυτά τα μέσα αμοιβαίας πίεσης.
 
Η Ευρώπη απέναντι στην τριμερή
 
Ο φόβος των Ευρωπαίων για μία νέα Γιάλτα αποτυπώνει την πολιτική αδυναμία τους. Έχοντας επωμιστεί το κόστος της σύγκρουσης με τη Ρωσία, παρακολουθούν από απόσταση την τριμερή συνάντηση που μάλλον θα αγγίξει τη δική τους ασφάλεια. Η ανησυχία τους είναι μήπως Τραμπ και Πούτιν διαμορφώσουν το περίγραμμα μιας λύσης για την Ουκρανία, χωρίς τη δική τους συμμετοχή, όπως και του Κιέβου. Η απουσία τους από τη Σενζέν δείχνει πόσο μεγάλη είναι η απόσταση ανάμεσα στη συμμετοχή στο κόστος του πολέμου και στην ικανότητά τους να επηρεάσουν αποφάσεις.
 
Η αναλογία με τη Γιάλτα, πάντως, περιορίζεται στη μορφή, στο τριμερές σχήμα. Το 1945, η κατανομή σφαιρών επιρροής στηρίζονταν στον συσχετισμό που είχε διαμορφώσει στο έδαφος ο πόλεμος. Στη Σενζέν δεν πρόκειται να οριστούν σφαίρες επιρροής. Σήμερα, οι συσχετισμοί είναι ρευστοί. Οι σφαίρες επιρροής, βεβαίως, εξακολουθούν να υπάρχουν. Η αμερικανική Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας (Δεκέμβριος 2025) διεκδικεί ρητά πρωτοκαθεδρία στο Δυτικό Ημισφαίριο, την ώρα που η Ουάσινγκτον επιδιώκει να εμποδίσει την κινεζική κυριαρχία στον Ινδοειρηνικό.
 
Η τριμερής φανερώνει επίσης την κατάρρευση του αφηγήματος επί προεδρίας Δημοκρατικών για την αναμέτρηση φιλελεύθερων δημοκρατιών και αυταρχικών καθεστώτων. Αυτό που φέρνει τους τρεις στη Σενζέν είναι η διαπίστωση ότι ο καθένας μπορεί να προκαλέσει σοβαρό κόστος στους άλλους και ότι καμία μεγάλη δύναμη δεν μπορεί να εξασφαλίσει μόνη του την έκβαση που επιδιώκει σε όλα τα μέτωπα.
 
Η πολυπολικότητα περιορίζει τα περιθώρια μιας μεγάλης δύναμης να επιβάλλει τη βούλησή της, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει τις πιθανότητες μία κρίση να συνδεθεί με μία άλλη ή και να κάνει μετάσταση. Η τριμερής ίσως σηματοδοτήσει την έναρξη μίας προσπάθειας να οικοδομηθεί μία νέα παγκόσμια τάξη που θα διέπει τον αναδυόμενο πολυπολικό κόσμο. Τουλάχιστον να συγκρατηθούν οι συγκρουσιακές τάσεις στο νέο διεθνές περιβάλλον.
 
Όσο οι ισχυρότεροι ηγέτες του κόσμου συνομιλούν μεταξύ τους και ο ένας γνωρίζει τις προτεραιότητες και τις κόκκινες γραμμές του άλλου, αυτό είναι καλό για όλους, επειδή μειώνει τους κινδύνους παρεξηγήσεων. Η Σενζέν, λοιπόν, έχει σημασία επειδή θέτει την αλληλεξάρτηση στο κέντρο της τριμερούς διπλωματίας. Κι αυτό κατέστη δυνατόν λόγω της εικονοκλαστικής διπλωματίας του Τραμπ. Δεν είναι τυχαίο ότι δεν είχε υπάρξει τριμερής συνάντηση από τη Γιάλτα.
 
Η αξία της συνόδου κορυφής, βεβαίως, θα κριθεί από τη συνέχεια. Μια κοινή δήλωση περί στρατηγικής σταθερότητας θα είχε πολιτικό βάρος. Μεγαλύτερο βάρος θα είχε μια εντολή για συγκεκριμένες διαπραγματεύσεις. Είναι πιθανόν, πάντως, η τριμερής να επαναληφθεί για να συντηρήσει το θετικό κλίμα που βολεύει και τους τρεις ηγέτες. Η συνάντηση, άλλωστε, είναι το μήνυμα.
 

«Το ψέμα του ΝΑΤΟ»: «Μήπως το ΝΑΤΟ εξαπάτησε τη Ρωσία και προκάλεσε τον σημερινό πόλεμο;» (Ελβετική ανάλυση)

Ο Ντόναλντ Τραμπ θέλει να δημιουργήσει μια νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας στην Ευρώπη σύμφωνα με τα συμφέροντα της Ρωσίας και έτσι να επανεξετάσει τις συνέπειες της επέκτασης του ΝΑΤΟ προς ανατολάς που έλαβε χώρα πριν από ένα τέταρτο του αιώνα. 
 
Σε μια συνάντηση με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Σι Τζινπίνγκ στη Σεντζέν την επόμενη εβδομάδα, οι «Τρεις Μεγάλοι» θα μπορούσαν να θέσουν τα πρώτα θεμέλια για μια τέτοια αναθεώρηση.
 
Ο [δημοσιογράφος και πρώην βουλευτής της Ελβετίας] Ρότζερ Κέπελ το πιστεύει αυτό, όπως και η σοσιαλίστρια Σάρα Βάγκενκνεχτ, και ακόμη περισσότερο η Εναλλακτική για τη Γερμανία.
 
Ακόμα και εντός του SPD, κάποιοι στρίβουν τα χέρια τους και θυμούνται με νοσταλγία την εποχή πριν από τριάντα χρόνια, όταν η Ευρώπη υποτίθεται ότι βρισκόταν σε λάθος δρόμο.
 
Το «ψεύδος του ΝΑΤΟ» βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο αποκορύφωμά του
 
Και έχει ως εξής: στα χρόνια μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, οι Γερμανοί και οι Αμερικανοί αθέτησαν την υπόσχεση που είχαν δώσει στους Ρώσους και παρόλα αυτά επέκτειναν το ΝΑΤΟ προς τα ανατολικά, συμπεριλαμβάνοντας την Πολωνία και τις χώρες της Βαλτικής, την Τσεχική Δημοκρατία, τη Σλοβακία, την Ουγγαρία και στη συνέχεια – προς τη Μαύρη Θάλασσα, με την είσοδο της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας – σήμερα έχουμε πόλεμο στην Ουκρανία.
 
Λένε ότι οι δύο επεκτάσεις του ΝΑΤΟ προς ανατολάς το 1999 και το 2004 υπονόμευσαν σοβαρά τα συμφέροντα ασφαλείας της Ρωσίας. Και το Κρεμλίνο θα αντιλαμβανόταν την ένταξη μιας μεγάλης χώρας όπως η Ουκρανία στη συμμαχία ως άμεση απειλή. Υπάρχει κάποια αλήθεια σε αυτό.
 
Αλλά αυτή δεν είναι όλη η αλήθεια
 
Παρ’ όλα αυτά, το «ψεύδος του ΝΑΤΟ» διαπερνά τώρα τις διαπραγματεύσεις που διεξάγει το δίδυμο Κούσνερ-Βίτκοφ με τη Ρωσία και την Ουκρανία, τροφοδοτώντας το σταδιακά αυξανόμενο δημόσιο αίσθημα στην Ευρώπη περί κόπωσης με τη στρατιωτική και οικονομική βοήθεια προς το Κίεβο.
 
«Για περισσότερα από 30 χρόνια, η Ευρώπη και η Ρωσία έχουν αποτύχει να δημιουργήσουν μια βιώσιμη αρχιτεκτονική ασφαλείας», δήλωσε ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του προέδρου των ΗΠΑ, λίγο πριν από τις συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι αυτή την εβδομάδα. Η κυβέρνηση Τραμπ θέλει τώρα να προσπαθήσει να το κάνει.
 
Αυτό που ο Κούσνερ δεν είπε δυνατά, αλλά το εννοούσε, ήταν ότι το πρόβλημα έγκειται στην επέκταση του ΝΑΤΟ προς τα ανατολικά.
 
Η ακύρωση αυτής της επέκτασης, όπως απαιτεί ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, είναι σχεδόν αδύνατη.
 
Αλλά η εξεύρεση «πρακτικών συμφωνιών» μεταξύ Ρωσίας και Ευρωπαίων – αυτός είναι ο στόχος, όπως εξήγησε ο επιχειρηματίας Κούσνερ. Αλλά τι κρύβεται πραγματικά πίσω από το «ψέμα για το ΝΑΤΟ», πίσω από την υποτιθέμενη αθετημένη υπόσχεση που δόθηκε στους Ρώσους;
 
Στην πραγματικότητα, πρόκειται για αρκετές δηλώσεις υπουργών και διπλωματών που έγιναν τους μήνες μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου τον Νοέμβριο του 1989. Μεταξύ αυτών είναι και ο τότε Γερμανός Υπουργός Εξωτερικών Χανς-Ντίτριχ Γκένσερ.
 
Σε μια ομιλία του τον Ιανουάριο του 1990 στην Ευαγγελική Ακαδημία στο Τούτσινγκ, μια εξέχουσα δεξαμενή σκέψης κοντά στο Μόναχο, διαβεβαίωσε: «Δεν θα υπάρξει επέκταση της επικράτειας του ΝΑΤΟ προς τα ανατολικά, δηλαδή καμία προσέγγιση στα σύνορα της Σοβιετικής Ένωσης».
 
Λίγο αργότερα, ο Γκένσερ εξέφρασε παρόμοια άποψη σε μια συνομιλία με τον Βρετανό ομόλογό του, τον υπουργό Εξωτερικών Ντάγκλας Χερντ. Σύμφωνα με τα αρχεία του βρετανικού Υπουργείου Εξωτερικών, είπε: «Πρέπει να δοθούν στους Ρώσους ορισμένες εγγυήσεις ότι εάν, για παράδειγμα, η πολωνική κυβέρνηση αποφασίσει ποτέ να αποχωρήσει από το Σύμφωνο της Βαρσοβίας, δεν θα ενταχθεί στο ΝΑΤΟ την επόμενη μέρα».
 
Όπως είναι γνωστό, αυτό ακριβώς συνέβη αργότερα, αν και πέρασαν οκτώ χρόνια μεταξύ της διάλυσης του Συμφώνου της Βαρσοβίας το 1991 και της επίσημης τελετής ένταξης της Πολωνίας στο ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες το 1999.
 
Η θέση του Γκένσερ υποστηρίχθηκε από τον εξίσου ιδιότροπο Υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ εκείνη την εποχή. Ο Τζέιμς Μπέικερ έφτασε στη Μόσχα τον Φεβρουάριο του 1990, συναντήθηκε στο Κρεμλίνο με τον Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, ο οποίος πολεμούσε σε όλα τα μέτωπα, και είπε την πλέον διάσημη φράση «ούτε μια ίντσα ανατολικά» – μετά την επανένωση της Γερμανίας, το ΝΑΤΟ δεν θα προχωρούσε «ούτε μια ίντσα ανατολικά».
 
Ο Μπέικερ το ανέφερε αυτό όχι ως γεγονός, αλλά ως υπόθεση. Σήμερα, αυτή η λεπτομέρεια συχνά παραβλέπεται από εκείνους που προσπαθούν να δικαιολογήσουν τον Πούτιν. Ο Μπέικερ έθεσε στον Γκορμπατσόφ μια ερώτηση: ήθελε να μάθει υπό ποιες συνθήκες η Σοβιετική Ένωση θα μπορούσε να συμφωνήσει στην ενοποίηση της Γερμανίας – εάν σχηματιζόταν μια ουδέτερη ενωμένη Γερμανία ή εάν μια Γερμανία που, για λόγους ασφαλείας, θα παρέμενε μέρος του ΝΑΤΟ, υπό την προϋπόθεση ότι η συμμαχία δεν θα επεκτεινόταν προς τα ανατολικά. Ο Γκορμπατσόφ θεωρούσε την επέκταση του ΝΑΤΟ απαράδεκτη και ο Μπέικερ συμφώνησε μαζί του.
 
Ωστόσο, τόσο ο Γκένσερ όσο και ο Μπέικερ διατάχθηκαν να παραιτηθούν. Ο Γερμανός Υπουργός Εξωτερικών επιπλήχθηκε από τον Γερμανό Καγκελάριο Χέλμουτ Κολ και ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Τζορτζ Μπους. Και για τους δύο, το ΝΑΤΟ ήταν πολύ σημαντικό. Ο Κολ ήθελε να επιτύχει την επανένωση της Γερμανίας στο πλαίσιο μιας ισχυρής συμμαχίας στην Ευρώπη. Ο Μπους είδε μια ευνοϊκή ευκαιρία να απελευθερώσει την Ανατολική Ευρώπη από τη σοβιετική επιρροή.
 
Αυτά που είπαν οι Γκένσερ, Μπέικερ και οι συνεργάτες τους στους Ρώσους για την αναστολή της επέκτασης του ΝΑΤΟ, από εκείνο το σημείο και μετά δεν θεωρούνταν τίποτα περισσότερο από μη δεσμευτικές εικασίες, νοητικά πειράματα σε μια περίοδο ταραχώδους πολιτικής αλλαγής. Όλα αυτά ουσιαστικά έχασαν τη δύναμή τους επειδή δεν κατοχυρώθηκαν ποτέ σε συνθήκη.
 
Αλλά μπορεί το «ψέμα του ΝΑΤΟ» να κρυφτεί τόσο εύκολα; Ήδη από τη δεκαετία του 1990, η επέκταση του ΝΑΤΟ προς τα ανατολικά πυροδότησε έντονες συζητήσεις.
 
Ο Τζορτζ Φ. Κέναν, ένας επιδραστικός Αμερικανός διπλωμάτης και αρχιτέκτονας της «πολιτικής ανάσχεσης» έναντι της Σοβιετικής Ένωσης μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, την αποκάλεσε «το πιο μοιραίο λάθος της αμερικανικής πολιτικής σε ολόκληρη την περίοδο από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου».
 
Ο Κάνον έγραψε γι’ αυτό στους New York Times το 1997, όταν ήταν ήδη σχεδόν 93 ετών. Η επέκταση προς ανατολάς, προειδοποίησε, τροφοδοτούσε εθνικιστικές, αντιδυτικές και μιλιταριστικές τάσεις στη Ρωσία και θα έβλαπτε την ανάπτυξη της ρωσικής δημοκρατίας.
 
Όταν οι τρεις πρώτες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης εντάχθηκαν στο ΝΑΤΟ το 1999, ο Βλαντίμιρ Πούτιν ανέλαβε την εξουσία στη Μόσχα . Ο Κέναν αποδείχθηκε ότι είχε δίκιο.
 
Αλλά ποια θα ήταν η εναλλακτική λύση; Η άρνηση των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ, μια πολιτική «γκρίζα ζώνη» από το Ταλίν μέχρι τη Σόφια, στην οποία η Ρωσία θα μπορούσε να παρέμβει;
 
Για τον πρώην υπουργό Εξωτερικών της Βουλγαρίας, Σόλομον Πάσι, μια τέτοια επιλογή είναι αδιανόητη. Όταν η βουλγαρική σημαία υψώθηκε μπροστά από την έδρα του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες τον Απρίλιο του 2004, στάθηκε στο βήμα, παλεύοντας να συγκρατήσει τα δάκρυά του. Η ένταξη στη συμμαχία ήταν το έργο ολόκληρης της ζωής του, δεν υπήρχαν εναλλακτικές και έγινε μια πράξη απελευθέρωσης. Από όλους τους εν ζωή συμμετέχοντες στα γεγονότα της περιόδου των αλλαγών και της ένταξης στο ΝΑΤΟ, ο Πάσι είναι ένας από εκείνους που μιλάει ιδιαίτερα έντονα. «Μεγάλωσα σε μια δικτατορία και γνωρίζω τον τρόπο σκέψης τους και τις «ηθικές» τους κατηγορίες», δήλωσε στην Neue Zürcher Zeitung. Το να κάνεις παραχωρήσεις σε δικτάτορες είναι αφέλεια: δεν σβήνουν τη δίψα τους για εισβολές, αλλά μόνο την εντείνουν.
 
Για τον πρώην Πολωνό υπουργό Άμυνας Γιάνους Ονισκιέβιτς, η ένταξη της χώρας του στο ΝΑΤΟ το 1999 ήταν επίσης ζήτημα επιβίωσης. «Ο έλεγχος της Πολωνίας ήταν ο κύριος στόχος της Ρωσίας από την εποχή του Μεγάλου Πέτρου… Εκείνη την εποχή, πίστευα ότι η ένταξη της Πολωνίας στο ΝΑΤΟ θα δημιουργούσε μια εντελώς νέα κατάσταση στην Ευρώπη. Η Ρωσία θα στερούνταν τον πειρασμό να επιστρέψει στην παραδοσιακή της πολιτική απέναντι στη χώρα μας», εξηγεί ο 89χρονος.
 
Τι θα συμβεί όμως τώρα με τη νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας με τη συμμετοχή της Ρωσίας – με εκείνη τη «μεγάλη, υπέροχη συμφωνία» που ανακοίνωσε ο Τραμπ και την οποία ανέθεσε στον γαμπρό του Τζάρεντ Κούσνερ και στον φίλο του στο γκολφ Στιβ Γουίτκοφ να συντάξουν;
 
Πιθανότατα πρόκειται για κάτι που θα επιτρέψει την ανακατανομή των σφαιρών επιρροής στην Ευρώπη, δίνοντας στον Πούτιν ένα κομμάτι της πίτας, διορθώνοντας το υποτιθέμενο λάθος που έγινε πριν από ένα τέταρτο του αιώνα με την επέκταση του ΝΑΤΟ προς τα ανατολικά, και έτσι τερματίζοντας τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας.
 
Σε κάθε περίπτωση, στη συνάντηση στο Άμπου Ντάμπι την περασμένη εβδομάδα, οι Ευρωπαίοι για άλλη μια φορά τα πήγαν χαμένα.
 
Οι Ρώσοι δεν ήταν ευχαριστημένοι με τις αμερικανικές προτάσεις και οι Ουκρανοί, αντίθετα, δοκιμάστηκαν με μια απροσδόκητη πρόταση: «Τι θα γίνει αν η χώρα σας γίνει τελικά δεκτή στο ΝΑΤΟ; Θα ήταν τότε οι Ουκρανοί έτοιμοι να παραχωρήσουν το Ντονμπάς και να το παραχωρήσουν στη Ρωσία;», ρώτησαν οι Αμερικανοί διαπραγματευτές.
 
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανακοίνωσε την πρόταση το Σάββατο. Πόσο σοβαρή είναι; Άλλωστε, η κυβέρνηση Τραμπ, σε μια προσπάθεια να κερδίσει την εύνοια του Πούτιν, αφαίρεσε πρώτα απ’ όλα το ζήτημα της ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ από την ατζέντα.
 
Είναι πολύ πιθανό ότι αυτή τη στιγμή οι Αμερικανοί απλώς δοκιμάζουν τα νερά, προσπαθώντας να κατανοήσουν ποια θα μπορούσε να είναι η αρχιτεκτονική της ευρωπαϊκής ασφάλειας με τη συμμετοχή της Ρωσίας.
 
Άλλωστε, την επόμενη εβδομάδα όλα θα συνεχιστούν. Στη συνέχεια, οι τρεις πιο ισχυροί άνθρωποι στον κόσμο θα συναντηθούν στη σύνοδο κορυφής APEC στην κινεζική πόλη-λιμάνι Σενζέν. Ντόναλντ Τραμπ, Βλαντίμιρ Πούτιν, Σι Τζινπίνγκ.
 
Αυτό θυμίζει τη Γιάλτα. Την μεγάλη παρουσία τριών ισχυρών ηγετών, όπως το 1945 στην Κριμαία, όταν ο Ιωσήφ Στάλιν, ο Ουίνστον Τσώρτσιλ και ο Φράνκλιν Ντ. Ρούσβελτ κοίταξαν τον χάρτη της Ευρώπης και καθόρισαν τι θα έπαιρνε ο καθένας μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
 
Το γεγονός ότι σήμερα, στην πραγματικότητα, δύο αδύναμοι ηγέτες αντιμετωπίζουν έναν ισχυρό – τον Τραμπ, ο οποίος έχασε τις εκλογές, και τον Πούτιν, ο οποίος έχει φτάσει σε αδιέξοδο στον πόλεμό του – καθιστά την κατάσταση ακόμη πιο απρόβλεπτη.
 
Neue Zürcher Zeitung
 

Τι θα αλλάξει στις ΗΠΑ μετά τη νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες

Γράφει ο ΜΕΛΑΣ ΚΩΣΤΑΣ
 
 
Οι εκλογές της 3ης Νοεμβρίου 2026 επιβεβαιώνουν τη βαριά ασθένεια της Αμερικής που δεν βρίσκει γιατρειά και συνεχίζει να την αναζητά απεγνωσμένα. Ο μοναδικός ηττημένος για πολλούς φαίνεται να είναι ο Ντόναλτ Τραμπ, επειδή με τον τρόπο που ενεπλάκη σ’ αυτές έλαβαν τον χαρακτήρα δημοψηφίσματος για τον ίδιο. Και έχασε με πάταγο και μάλιστα… χωρίς λυγμό. 
 
Όμως ο κόσμος δεν πρέπει να πανηγυρίζει υπερβολικά για την εκλογική ήττα του Ντόναλντ Τραμπ και του Ρεπουμπλικανικού κόμματος, καθώς μια τέτοια αντίδραση είναι επιφανειακή. Έχω την αίσθηση ότι, παρά την εκλογική ήττα, το κίνημα MAGA και ό,τι αυτό εκφράζει σε επίπεδο ιδεολογίας και πολιτικής, παραμένει ο ένας βασικός πόλος του πολιτικού-ιδεολογικού συστήματος των ΗΠΑ. Μπορεί να φαντάζει ως μεγάλη νίκη των Δημοκρατικών, όμως δεν είναι.
 
Οι “Μετακινούμενοι Ψηφοφόροι” είναι αυτοί που αποφασίζουν για την κατάληξη της εκλογικής διαδικασίας: Ενώ περίπου το 90% των Αμερικανών ψηφίζει σταθερά το κόμμα του, υπάρχει ένα κρίσιμο 10% “ανεξάρτητων” ψηφοφόρων που δεν πιστεύει εξαρχής σε κανέναν. Αυτοί οι ψηφοφόροι κινούνται αποκλειστικά με βάση το πώς νιώθουν ότι κινούνται τα συμφέροντά τους τη δεδομένη στιγμή. Καθώς η αβεβαιότητα κυριαρχεί σε όλα τα επίπεδα, η ομάδα αυτή μετακινείται διαρκώς, παρασύροντας μαζί της το τελικό αποτέλεσμα.
 
Η υψηλή προσέλευση των ψηφοφόρων, η υψηλότερη από το 1914 (με μοναδική εξαίρεση το 2018), δείχνει ότι το εκλογικό σώμα κινητοποιήθηκε μαζικά και οι μετακινούμενοι ψηφοφόροι εναντιώθηκαν μαζικά κατά της σημερινής κυβέρνησης του Τραμπ. Οι λόγοι είναι απλοί για τη συγκεκριμένη ομάδα των ψηφοφόρων: Ο Τραμπ είχε υποσχεθεί να τερματίσει τους πολέμους, να μειώσει τον πληθωρισμό και να «αποστραγγίσει το βάλτο» της διαφθοράς, να τιμωρήσει με την επιβολή δασμών όλες τις χώρες του πλανήτη που «έκλεβαν τις ΗΠΑ» (sic!).
 
Αντ’ αυτού, πλούτισε προσωπικά, βοήθησε με τον πιο ουσιαστικό τρόπο – υλικά και συμβολικά – τη σφαγή που πραγματοποίησε το Ισραήλ στη Γάζα, κατέκτησε τη Βενεζουέλα ως άλλος conquistador και, πάνω απ’ όλα, ξεκίνησε έναν πόλεμο εναντίον του Ιράν, προκαλώντας την εκτόξευση των τιμών των καυσίμων και άλλων βασικών αγαθών. Δημιούργησε έτσι ένα νέο πληθωριστικό σπιράλ μετά από αυτό που είχε προκαλέσει η επιβολή δασμών.
 
Ο ίδιος ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς αναγνώρισε τους λόγους της αποτυχίας, δηλώνοντας ότι για να κερδίσει πίσω τους απογοητευμένους μετακινούμενους ψηφοφόρους (ο ίδιος τους ονόμασε ρεπουμπλικάνους ψηφοφόρους…), είναι απαραίτητο να τερματιστεί ο Πόλεμος του Κόλπου, να μειωθεί το κόστος ζωής, να ανακτηθεί η αρχική σημασία του συνθήματος “Πρώτα η Αμερική” και να αλλάξει η σχέση με το Ισραήλ. Άντε πάλι από την αρχή οι ίδιες υποσχέσεις…
 
Πάντως, παρά τα όσα δήλωσε ο Βανς, η κυβέρνηση Τραμπ δεν φαίνεται να αποκλίνει από την μέχρι τώρα περπατημένη οδό και είναι έτοιμη να δημιουργήσει “νέες αναταραχές” στα δύο τελευταία χρόνια της θητείας της. Μάλιστα η πρόσφατη απόφαση του προέδρου να διορίσει τον «υπερασπιστή των λευκών ανδρών» Στίβεν Μίλερ ως αρχηγό του προσωπικού στο Λευκό Οίκο, πιθανότατα υποδηλώνει ότι δεν έχει καμία πρόθεση να μαλακώσει τη στάση του.
 
Το “κόμμα του πολέμου”
 
Είναι γνωστό ότι το εγκάρσιο “κόμμα του πολέμου”, το οποίο εντός του αμερικανικού κατεστημένου ευνοεί τη συνέχιση της σύγκρουσης με το Ιράν και τον πόλεμο στην Ουκρανία, βρίσκεται σε αναντιστοιχία με το εκλογικό σώμα και θα μπορούσε ακόμη και να σαμποτάρει τις δειλές προσπάθειες όλων εκείνων που προσανατολίζονται προς τη μεριά της ειρήνης.
 
Πριν από τους Ρεπουμπλικάνους, το αμερικανικό εκλογικό σώμα είχε τιμωρήσει τη Δημοκρατική Kamala Harris στις προεδρικές εκλογές του 2024, επειδή η κυβέρνηση John Biden είχε υποστηρίξει την εξαιρετικά βίαιη στρατιωτική επιχείρηση του Ισραήλ στη Γάζα. Από την εκλογή του Barak Obama το 2008, οι Αμερικανοί πολίτες έχουν εκφράσει μια σαφή επιθυμία να θέσουν τέλος στον στρατιωτικό τυχοδιωκτισμό της Ουάσινγκτον στο εξωτερικό. Αλλά οι πόλεμοι συνεχίζονται αδυσώπητα, τόσο υπό Ρεπουμπλικανικές όσο και υπό Δημοκρατικές κυβερνήσεις.
 
Με εξαίρεση μερικά νέα πρόσωπα που εμφανίστηκαν στις πρόσφατες εκλογές, όπως ο James Talarico στο Τέξας και ο Abdul El-Sayed στο Μίσιγκαν, η δομή του Δημοκρατικού Κόμματος δεν έχει αλλάξει. Όπως και οι Ρεπουμπλικάνοι, οι Δημοκρατικοί λογοδοτούν στους δισεκατομμυριούχους δωρητές τους και όχι στους ψηφοφόρους. Οι περισσότεροι υποψήφιοι του κόμματος, όπως και οι Ρεπουμπλικάνοι ομόλογοί τους, συνεχίζουν να χρηματοδοτούνται από την AIPAC, το πιο ισχυρό ισραηλινό λόμπι στις ΗΠΑ, αν και τελευταία προσπαθεί να εμφανίσει χαμηλότερο προφίλ.
 
Ο James Talarico, το “νέο πρόσωπο” του Δημοκρατικού Κόμματος του Τέξας, έχει λάβει χρήματα από τη Miriam Adelson, την Ισραηλινοαμερικανίδα δισεκατομμυριούχο που χρηματοδότησε τις προεδρικές εκστρατείες του Τραμπ. Πολλοί Δημοκρατικοί υποψήφιοι-μέλη του κογκρέσου προέρχονται από κύκλους εθνικής ασφάλειας, ιδιαίτερα από το Πεντάγωνο και τις υπηρεσίες πληροφοριών.
 
Σύμφωνα με έγκυρους αναλυτές, αλλά και λόγω της αντίληψής του για το ρόλο των ΗΠΑ στην πλανητική εποχή, το Δημοκρατικό Κόμμα θα επιδιώξει να αξιοποιήσει την πλειοψηφία του στο Κογκρέσο για να περάσει νέα πακέτα βοήθειας για την Ουκρανία και να επιβάλει νέες κυρώσεις στη Ρωσία. Η εσωτερική σύγκρουση στο Δημοκρατικό κόμμα, μεταξύ κεντρώων, προοδευτικών και σοσιαλιστών-δημοκρατικών μπορεί να ενταθεί, αλλά δεν διαφαίνεται ακόμη αλλαγή κατεύθυνσης από την ηγεσία του κόμματος.
 
Αποσύνδεση μεταξύ ψηφοφόρων και κατεστημένου
 
Παρά ταύτα, σημαντικά σημάδια αλλαγής αναδύονται στο εκλογικό σώμα. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση , η πλειοψηφία των Αμερικανών Εβραίων πιστεύει πλέον ότι οι ενέργειες του Ισραήλ και της AIPAC ((American Israel Public Affairs Committee – Αμερικανοϊσραηλινή Επιτροπή Δημοσίων Υποθέσεων) αυξάνουν τον αντισημιτισμό στις Ηνωμένες Πολιτείες.
 
Η ίδια έρευνα, που ανατέθηκε από την φιλοϊσραηλινή οργάνωση J Street, δείχνει ότι οι μισοί Αμερικανοί Εβραίοι ηλικίας μεταξύ 18 και 34 ετών υποστηρίζουν τους Παλαιστίνιους έναντι των Ισραηλινών. Αυτή είναι μια άλλη σημαντική πληροφορία για την κατανόηση της διάθεσης του αμερικανικού εκλογικού σώματος.
 
Το πρόβλημα, ωστόσο, έγκειται στην αποσύνδεση μεταξύ των ψηφοφόρων και του πολιτικού κατεστημένου. Τα δύο κόμματα δεν ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των πολιτών και συνεχίζουν να μην τηρούν τις προεκλογικές τους υποσχέσεις. Η πολιτική τάξη παραμένει προσκολλημένη στο νεοφιλελεύθερο υπόδειγμα που παρέχει τεράστια προνόμια στις μεγάλες εταιρείες και υπονομεύει την εργατική τάξη.
 
Το στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα δεν επηρεάζεται από το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας. Ο μηχανισμός εθνικής ασφάλειας συνεχίζει να καλλιεργεί την πεποίθηση ότι μια συντριπτική στρατιωτική δύναμη μπορεί να αναγκάσει τους αντιπάλους της Αμερικής να υποταχθούν. Ο πρόεδρος διατηρεί σαρωτικές εξουσίες στην εξωτερική πολιτική. Και η Δημοκρατική πλειοψηφία στο Κογκρέσο δεν διαθέτει τα απαραίτητα δύο τρίτα των ψήφων να παρακάμψουν τα προεδρικά βέτο.
 
Εκατομμύρια Αμερικανοί ψήφισαν για βελτιωμένο βιοτικό επίπεδο, προσιτή υγειονομική περίθαλψη, τερματισμό των πολέμων και την υπερβολική δύναμη των οικονομικών ολιγαρχιών. Αλλά οι φιλοδοξίες τους θα διαλυθούν. Η κοινωνική οργή για την αυξανόμενη φτώχεια, την ανισότητα και την επίθεση στα δημοκρατικά δικαιώματα θα μπορούσε να εκραγεί σε βία, σε μια χώρα όπου η οπλοκατοχή είναι ευρέως διαδεδομένη. Το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών, επομένως, δεν σηματοδοτεί ένα σημείο καμπής στο αμερικανικό πολιτικό σύστημα, αλλά απλώς σηματοδοτεί μια νέα φάση της κρίσης.
 
Σημείωση: Η έρευνα στην οποία αναφέρομαι είναι η Εθνική Εκλογική Έρευνα Εβραίων Ψηφοφόρων του 2026 (2026 National Election Survey of Jewish Voters) της οργάνωσης J Street, η οποία διενεργήθηκε από την εταιρεία δημοσκοπήσεων GBAO Strategies και δημοσιεύθηκε στις 5 Νοεμβρίου 2026.
 

ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΑΙΩΝΕΣ

Τ
ου Υποστρατήγου ε.α. Κ. Χ Κωνσταντινίδη 
 
Χρυσούν – Αργυρούν – Χαλκούν – Σιδηρούν Γένος
 
1. Οι τέσσερις αιώνες κατά τον Οβίδιο
 
Ο Οβίδιος διαιρεί την ιστορία του κόσμου σε τέσσερις αιώνες: τον Χρυσούν, τον Αργυρούν, τον Χαλκούν και τον Σιδηρούν.
 
Ο Χρυσούς Αιώνας
 
Ονομάστηκε Χρυσούς, επειδή τότε οι άνθρωποι ζούσαν απλά, άκακα και δίκαια. Δεν υπήρχαν δικαστές, κριτές, νόμοι, πόλεμοι, αρπαγές και σύνορα. Δεν υπήρχαν ούτε πόλεις με τείχη για προστασία από τους ληστές ούτε ταξίδια με σκοπό το κέρδος, τη διαρπαγή ή την περιήγηση.
 
Οι καρποί των φυτών και τα αγαθά της γης ήταν κοινά για όλους. Η γη παρήγε σιτάρι χωρίς σπορά, τα δένδρα έσταζαν μέλι και οι ποταμοί κυλούσαν νέκταρ και γάλα. Δεν υπήρχε φόβος ούτε λύπη. Ο Χρυσούς Αιώνας θεωρείται ότι συμπίπτει με τη βασιλεία του Κρόνου.
 
Ο Αργυρούς Αιώνας
 
Όταν ο Ζευς εκθρόνισε τον Κρόνο και ανέλαβε τη βασιλεία, διαίρεσε τον χρόνο σε τέσσερις εποχές: άνοιξη, θέρος, φθινόπωρο και χειμώνα.
 
Έτσι άρχισε ο Αργυρούς Αιώνας. Η προηγούμενη ευκρασία του κλίματος χάθηκε. Άλλοτε επικρατούσε ψύχος, άλλοτε καύσωνας και παγετός. Η γη δεν προσέφερε πλέον από μόνη της τους καρπούς της· απαιτούσε την εργασία του ανθρώπου. Τότε χρειάστηκε να ζευτούν τα βόδια και να καλλιεργηθεί η γη.
 
Οι άνθρωποι άρχισαν να δοκιμάζουν τις δυσκολίες της φύσης. Άλλοτε υπέφεραν από το υπερβολικό κρύο και άλλοτε από τη ζέστη. Αναζητούσαν καταφύγιο σε σπήλαια για να προστατευθούν από το ψύχος και στη σκιά των δασών για να δροσιστούν. Η ηρεμία και η ευτυχία του προηγούμενου αιώνα είχαν πλέον χαθεί.
 
Ο Χαλκούς Αιώνας
 
Ακολούθησε ο Χαλκούς Αιώνας. Οι άνθρωποι έγιναν σκληρότεροι, κατασκεύαζαν όπλα και στρέφονταν προς τον πόλεμο αντί της ειρήνης. Ωστόσο, δεν είχαν ακόμη φθάσει στην πλήρη διαφθορά και την ηθική εξαχρείωση των μεταγενέστερων γενεών.
 
Ο Σιδηρούς Αιώνας
 
Τελευταίος ήρθε ο βδελυρός Σιδηρούς Αιώνας, κατά τον οποίο οι άνθρωποι βυθίστηκαν σε κάθε μορφή κακίας.
 
Η ντροπή, η δικαιοσύνη, η πίστη και η αλήθεια εξαφανίστηκαν. Τη θέση τους πήραν η απάτη, η προδοσία, η βία και η φιλαργυρία.
 
Οι άνθρωποι έκοβαν τα δένδρα για να κατασκευάζουν πλοία, χάραζαν σύνορα στη γη και έφθαναν ακόμη και στα σπλάχνα της, αναζητώντας θησαυρούς. Με την ανακάλυψη του χρυσού και του σιδήρου εντάθηκαν η διχόνοια και οι πόλεμοι. Ο σίδηρος έγινε όργανο φύλαξης, αλλά και αρπαγής του πλούτου.
 
Από εκεί ξεπήδησαν οι αιματηρές συγκρούσεις, η επιβουλή της γυναίκας προς τον άνδρα και του γιου προς τον πατέρα, καθώς και όλα τα δεινά που εξακολουθούμε να βλέπουμε.
 
2. Η διαχρονική παρακμή του ανθρώπου
 
Έκτοτε ο άνθρωπος απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο από την ευτυχία. Και όσο προχωρεί η ζωή του, τόσο εντονότερα αναζητά αυτό που έχει χάσει.
 
Στην αρχή της ζωής μας όλα μοιάζουν με τον Χρυσούν Αιώνα. Σταδιακά, όμως, εμφανίζονται τα γνωρίσματα του Σιδηρού Αιώνα: η φιλανθρωπία υποχωρεί, η πλεονεξία αυξάνεται, η αλήθεια υβρίζεται, η κολακεία επιβραβεύεται, η πονηρία κυριαρχεί και η απλότητα εξαφανίζεται. Οι ποταμοί, αντί για νέκταρ, μοιάζουν να κυλούν αίμα.
 
Υπάρχουν και άλλες ερμηνείες των τεσσάρων αιώνων. Μερικοί τους συσχετίζουν με τις μεγάλες μοναρχίες της Ιστορίας: τον Χρυσούν με τους Ασσυρίους, τον Αργυρούν με τους Πέρσες, τον Χαλκούν με τους Έλληνες και τον Αλέξανδρο και τον Σιδηρούν με τους Ρωμαίους, σύμφωνα με την ερμηνεία του προφήτη Δανιήλ.
 
Άλλοι τους παραλληλίζουν με τις τέσσερις ηλικίες του ανθρώπου: Χρυσή η παιδική ηλικία, Αργυρή η νεότητα, Χαλκή η ωριμότητα και Σιδηρά τα γηρατειά.
 
3. Η Τεχνολογική Εποχή
 
Από τον περασμένο αιώνα η ανθρωπότητα σημείωσε αλματώδη πρόοδο και ανέπτυξε την τεχνολογία με πρωτοφανή ταχύτητα. Η νέα αυτή περίοδος δικαιολογημένα μπορεί να χαρακτηριστεί Τεχνολογικός Αιώνας.
 
Χαρακτηρίζεται από τρεις μεγάλες εξελίξεις:
 
Α. Πυρηνική εποχή
 
Η διάσπαση του ατόμου, η πυρηνική σύντηξη και η ανάπτυξη των πυρηνικών όπλων άλλαξαν ριζικά τις δυνατότητες αλλά και τους κινδύνους της ανθρωπότητας.
 
Β. Διαστημική εποχή
 
Η αποστολή διαστημικών οχημάτων και η προσελήνωση ανθρώπου άνοιξαν νέους ορίζοντες στην εξερεύνηση του Διαστήματος.
 
Γ. Εποχή του ψηφιακού υπολογιστή
 
Η ανάπτυξη των υπολογιστών και των ψηφιακών επικοινωνιών μεταμόρφωσε την εργασία, την οικονομία, την ενημέρωση και την καθημερινή ζωή.
 
4. Η Εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης – Ο Αιώνας της Γνώσης
 
Σήμερα εισερχόμαστε σε μια νέα εποχή: τον Αιώνα της Γνώσης, με καταλύτη την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης.
 
Οι εξελίξεις αναμένεται να είναι ραγδαίες και να επηρεάσουν όλους τους τομείς της ζωής και της ανθρώπινης δραστηριότητας. Οι δυνατότητες είναι τεράστιες, αλλά εξίσου μεγάλοι είναι και οι κίνδυνοι από την ανεξέλεγκτη ή ανεύθυνη χρήση της.
 
5. Ο άνθρωπος της τεχνολογίας, αλλά όχι του πολιτισμού
 
Κι ενώ ο άνθρωπος πέτυχε τόσο σπουδαία τεχνολογικά επιτεύγματα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, απέτυχε να καλλιεργήσει αντίστοιχα τον ψυχικό του κόσμο, την παιδεία και τον πολιτισμό του.
 
Η τεχνολογική πρόοδος δεν συνοδεύτηκε από ανάλογη ηθική και πνευματική ωρίμανση. Ο άνθρωπος απέκτησε πρωτοφανή μέσα, χωρίς να μάθει πάντοτε να τα χρησιμοποιεί ορθά.
 
Σήμερα γινόμαστε μάρτυρες διακοπών βασικών επικοινωνιών και λειτουργιών που στηρίζουν την ομαλή λειτουργία της κοινωνίας. Και κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει ποιες ακόμη ανατροπές και εκπλήξεις μας επιφυλάσσει η επόμενη ημέρα.
 
6. Ο άνθρωπος «ζώον» παραμένει
 
Ρίξτε μια ματιά γύρω σας: βία,τρομοκρατία,ανασφάλεια, συγκρούσεις, έγκλημα, ανομία, ληστεία, βιασμός των θεσμών κ.α . Θα δείτε τον άνθρωπο να συμπεριφέρεται συχνά ως άλογο ζώο, να σέρνεται στα τέσσερα αναζητώντας το θείο, να προσκυνά το ψέμα ακόμη και σε χώρους με ιστορικό και συμβολικό βάρος, όπως το Πολυτεχνείο.
 
Θα δείτε μια πολιτεία που στερεί από τα Ελληνόπουλα την ουσιαστική γνωριμία με την αρχαία σοφία των προγόνων μας, στο όνομα μιας παρερμηνευμένης πολιτικής ορθότητας.
 
Θα δείτε πολέμους, πυρηνικούς εξοπλισμούς και τον διαρκή κίνδυνο ενός ολέθρου για ολόκληρη την ανθρωπότητα. Θα δείτε ηγέτες που καθορίζουν τις τύχες του κόσμου να αμφισβητούν την κλιματική αλλαγή και να μην λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος.
 
Αυτή είναι η μεγάλη αντίφαση της εποχής μας: τεχνολογικά πανίσχυρης εποχής
 
Και αυτά είναι μόνο ένα μέρος του σύγχρονου χάους και παρακμής.
 
7. Συμπέρασμα – Η ευθύνη απέναντι στον άνθρωπο και στη Γη
 
Οι φιλόσοφοι, οι κοινωνιολόγοι, οι πολιτειολόγοι, οι εκπρόσωποι των θεωρητικών και κυρίως των φυσικών επιστημών, καθώς και οι πολιτικοί, έχουν χρέος να συνειδητοποιήσουν αυτή την αλήθεια.
 
Δεν αρκεί η έρευνα της Φύσεως και η τεχνολογική πρόοδος. Προέχει η μόρφωση, η παιδεία και η ηθική βελτίωση του ανθρώπου.
 
Εάν δεν αναλάβουν αυτή την ευθύνη, τότε δικαίως πρέπει να χαρακτηριστούν αδίστακτοι και θανάσιμοι εχθροί του ανθρώπου, του πολιτισμού και της ίδιας της Γης.
(17/11/26)
 
Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης
Συγγραφέας – Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών
Amphiktyon Official Site: http://www.amphiktyon.org

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γράφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γράψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε, απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.