30 Σεπτεμβρίου 2026

Δελτία Τύπου της ΝΙΚΗΣ για την αλληλεγγύη της Ε.Ε., την παρουσία παιδιών λαθρομεταναστών στα σχολεία μας και τα Μέτρα - τσιρότα

Αθήνα, 30/9/2026
 
Δ. Νατσιός στη Βουλή: Δεν συμμετέχουμε στην ΕΕ ως ζητιάνοι, να δείξει έμπρακτα την αλληλεγγύη της 
 
Την έμπρακτη αλληλεγγύη της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα ζήτησε ο Πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ, Δημήτρης Νατσιός, κατά τη συζήτηση Επίκαιρης Ερώτησης προς το Υπουργείο Εξωτερικών.
 
«Δεν συμμετέχουμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως ζητιάνοι, αλλά ως ισότιμοι εταίροι. Δεν είμαστε σύμμαχοι μόνο για να αγοράζουμε τα οπλικά τους συστήματα και να εκτελούμε αδιαμαρτύρητα τις αποφάσεις τους», ανέφερε σχετικά.
 
«Πρέπει η Ευρωπαϊκή Ένωση να δείξει έμπρακτα την αλληλεγγύη της, με την τροποποίηση της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην οποία να ξεκαθαρίζεται ρητά ότι η επίθεση εναντίον ενός κράτους-μέλους θα θεωρείται επίθεση σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη-μέλη της θα πρέπει να συνδράμουν στρατιωτικά στο κράτος που δέχεται την επίθεση», συμπλήρωσε.
 
Ο κ Νατσιός, λίγο πριν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 15ης και 16ης Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες, κάλεσε την κυβέρνηση να απαιτήσει την άμεση και ρητή ενεργοποίηση του Άρθρου 42 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση -της ρήτρας αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής- καθώς και τη θεσμοθέτηση ενός «ευρωπαϊκού άρθρου 4» έκτακτης ανάγκης, ώστε κάθε επίθεση σε κράτος-μέλος να θεωρείται επίθεση σε ολόκληρη την ΕΕ.
 
«Το επόμενο διάστημα η Ελλάδα θα κληθεί να υπερασπιστεί στο πεδίο τα κυριαρχικά της δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας σε ό,τι αφορά το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Κύπρου, αλλά και έναντι του επικείμενου τουρκικού νόμου για το δόγμα της “Γαλάζιας Πατρίδας”. Αν βρισκόμαστε σε εθνική διακινδύνευση, όπως πρόσφατα δήλωσε ο κύριος Φλωρίδης, θα πρέπει να προετοιμαστούμε κατάλληλα, χρησιμοποιώντας κάθε δυνατό μέσο και διαδικασία», εξήγησε.
 
Στη συνέχεια, κατηγόρησε τη στάση του υπουργείου Εξωτερικών λέγοντας: «Έχει η Εκκλησία μας το ευχολόγιο, έχει και το Υπουργείο Εξωτερικών το δικό του: ευχές και όνειρα. Ο κ. Γεραπετρίτης δηλώνει ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε απείρως καλύτερη θέση... Μάλλον σε όνειρο το είδε. Το μόνο που βρίσκεται σε απείρως καλύτερη θέση είναι οι τιμές των καυσίμων και των προϊόντων».
 
Επέκρινε επίσης και την ενεργειακή εξάρτηση της Ελλάδας, λέγοντας πως η χώρα έχει μετατραπεί σε «απλό διακομιστή αμερικανικού φυσικού αερίου σε πολύ ακριβότερες τιμές» και ανέφερε ότι το Υπουργείο Εξωτερικών δεν έχει απαντήσει ακόμα σε παλαιότερη ερώτηση της ΝΙΚΗΣ σχετικά με την απαγόρευση εξαγωγής ευρωπαϊκού στρατιωτικού εξοπλισμού προς την Τουρκία.
 
Απαντώντας στην Επίκαιρη, η Υφυπουργός Εξωτερικών, Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, σημείωσε ότι η Ελλάδα αναμένει «με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την κατάθεση της στρατηγικής την οποία προανήγγειλε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για την αντιμετώπιση των προϊουσών και σύγχρονων προκλήσεων ασφαλείας του ευρωπαϊκού περιγύρου… (…) η στρατηγική θα πρέπει να πλαισιώσει το ζήτημα της ευρωπαϊκής ασφάλειας επί τη βάσει μιας προσέγγισης αρχών -μιας προσέγγισης δηλαδή η οποία θα λαμβάνει υπόψη της το σύνολο των απειλών που αντιμετωπίζουν τα 27 κράτη-μέλη της Ένωσης και θα συμβάλλει στην καλλιέργεια μιας κοινής αντίληψης του περιβάλλοντος απειλών που αντιμετωπίζουμε».
 
Στην ΕΔΠΦΑΑ Λαγκαδικίων ο Δ. Νατσιός: Το υπουργείο Παιδείας πιέζει ώστε να πηγαίνουν τα παιδιά των παράνομων μεταναστών στα δημόσια σχολεία μας!
 
Την Ελεγχόμενη Δομή Προσωρινής Φιλοξενίας Αιτούντων Άσυλο (ΕΔΠΦΑΑ) Λαγκαδικίων Θεσσαλονίκης επισκέφτηκε ο Πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ Δημήτρης Νατσιός μαζί με κλιμάκι του Κινήματος, όπου συναντήθηκε με τον διοικητή κ. Ανδρέα Δημόπουλο και ενημερώθηκε για την κατάσταση που επικρατεί στη δομή.
 
Η ΕΔΠΦΑΑ Λαγκαδικίων βρέθηκε προ ημερών στο επίκεντρο της επικαιρότητας όταν 14χρόνος Ιρανός από τη δομή πρωταγωνίστησε σε βίαιο επεισόδιο, κυνηγώντας με μαχαίρι μέσα στο παρακείμενο Γυμνάσιο-Λύκειο Λαγκαδικίων όπου φοιτά συνομήλικό του από το Ιράκ, μπροστά στα έντρομα μάτια των μαθητών του σχολείου.
 
Με αφορμή το βίαιο περιστατικό, ο Πρόεδρος και το κλιμάκιο της ΝΙΚΗΣ ενημερώθηκαν για τα βήματα βελτίωσης που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια στην ελεγχόμενη δομή , όμως χρειάζεται να γίνουν ακόμα πολλά, ώστε να περιγραφεί η κατάσταση ως ομαλή. Το θέμα φύλαξης και αστυνόμευσης σε 24ωρη βάση, για παράδειγμα, είναι ένα απ’ αυτά που πρέπει να μεριμνήσει η κυβέρνηση και μέχρι σήμερα αδιαφορεί.
 
Το κοινωνικό κράτος λάμπει δια της απουσίας του αφού και η χρηματοδότηση είναι ελλειπής αλλά και η αντιμετώπιση συνολικά του μεταναστευτικού είναι πρόχειρη και αποσπασματική, ιδίως από τη στιγμή που στο δεύτερο στάδιο διαχείρισής του υπάρχει συναρμοδιότητα πολλών υπουργείων. Έτσι, το υπουργείο Παιδείας πιέζει ώστε ανήλικοι μετανάστες, που διαβιούν στις δομές, να πηγαίνουν στις πρωινές ζώνες των κοντινών δημοσίων σχολείων και να “φοιτούν” μαζί με τα ελληνόπουλα, κι ας μη γνωρίζουν ούτε μια ελληνική λέξη!
 
“Καταγγέλλουμε το ελληνικό κράτος που χωρίς ελέγχους, στέλνει παιδιά παράνομων μεταναστών μέσα σε δημόσια σχολεία” δήλωσε ο Πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ μετά την επίσκεψη στη δομή ενώ αναφέρθηκε και σε ένα ακόμα στοιχείο. “Αυτό που μου προξένησε μεγάλη λύπη είναι ότι επισκέφθηκα και την παρακείμενη δομή και ενημερώθηκα από τον διοικητή της για το πως λειτουργεί, αλλά μάθαμε ότι εκεί υπήρχε ένα στρατόπεδο. Πριν από μερικά χρόνια λειτουργούσε ένα στρατόπεδο όπου Έλληνες στρατιώτες φυλούσαν και την περιοχή και οι ίδιοι υπηρετούσαν την πατρίδα. Σήμερα το ελληνικό στρατόπεδο έγινε δομή, όπως ονομάζεται, φιλοξενίας λαθρομεταναστών. Αυτό είναι καμπανάκι, αυτό είναι κώδωνας κινδύνου όπου μας προειδοποιεί ότι σε λίγο καιρό με την παράνομη μετανάστευση, τα στρατόπεδα θα κλείσουν, θα γίνουν δομές φιλοξενίας και στα σχολεία μας δεν θα φοιτούν Έλληνες μαθητές αλλά ίσως και η πλειονότητα, σε πολλές περιοχές, θα είναι από παιδιά παράνομων μεταναστών. Δυστυχώς με αυτό που συμβαίνει, θα το ξαναπώ, ίσως ακυρώνεται η επανάσταση του ‘21”
 
ΝΙΚΗ για Υπουργικό: Μέτρα - τσιρότα και επιστολές υποταγής στις Βρυξέλλες
 
Όπως πάντα, ο πρωθυπουργός εμφανίζεται ως απλός θεατής των εξελίξεων. Μοιράζει ψίχουλα και περιμένει από τον ελληνικό λαό που συνθλίβεται υπό το βάρος της ακρίβειας, να τον εμπιστευτεί.
 
Μία από τα ίδια τα όσα ανακοίνωσε στο Υπουργικό Συμβούλιο των... αρίστων: Η παράταση της ρύθμισης οφειλών και η πρόσκαιρη επιδότηση των 15 λεπτών στο πετρέλαιο κίνησης για μόλις ένα δεκαπενθήμερο δεν είναι παρά απλά «τσιρότα» πάνω στην πληγή της οικονομικής ασφυξίας που βιώνουν οι πολίτες.
 
Ταυτόχρονα, το σύστημα που υιοθετεί ο κ. Μητσοτάκης να στέλνει επιστολές στην Ούρσουλα φον ντερ λάιεν και το Eurogroup, αποτελεί κυνική ομολογία της αποτυχίας του που ως άλλος επαίτης ζητά «έκτακτη ευελιξία».
 
Ως πότε η κυβέρνηση θα βρίσκεται, σαν υπάκουο σκυλάκι, στη σκιά των Βρυξελλών και θα κουκουλώνει τις ευθύνες της;
 
Είναι άκρως αποτυχημένη πρακτική μιας και οι αξιωματούχοι της ΕΕ αδιαφορούν για τις πραγματικές ανάγκες της ελληνικής οικογένειας.
 
Η ΝΙΚΗ ζητά άμεσες και ουσιαστικές παρεμβάσεις με πραγματικό αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών. Η μείωση ή και κατάργηση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την ουσιαστική ανακούφιση της κοινωνίας.
 
Ουσιαστική προστασία της πρώτης κατοικίας και πραγματικό φρένο στην αυθαιρεσία των τραπεζών και των servicers.
 
Οι δήθεν ρυθμίσεις – παρωδία δεν συνιστούν λύση, αλλά πρόσκαιρες παρεμβάσεις που δεν αντιμετωπίζουν τη ρίζα του προβλήματος και λειτουργούν ως «καθρεφτάκια στους ιθαγενείς».

Οι “νοικοκύρηδες” του Μαξίμου και ο λαός των “κακομοίρηδων”…

Του Παναγιώτη Αποστόλου
Πολιτικής ανάλυσης – αρθρογράφου
 
Όταν η αλαζονεία παύει να είναι ολίσθημα και γίνεται κυβερνητική γραμμή…
 
Υπάρχουν κυβερνήσεις που πέφτουν από πολιτικοοικονομικά σκάνδαλα και κυβερνήσεις που πέφτουν από την καταρράκωση των θεσμών και την περιθωριοποίηση της Δημοκρατίας. Υπάρχουν και εκείνες που πέφτουν επειδή έπαψαν να ακούν τον λαό. Την λαϊκή οργή από την οικονομική αφαίμαξη μισθωτών και συνταξιούχων. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη φαίνεται να πέφτει πρωτίστως από τον τρίτο δρόμο. Από την ώρα που τα νοικοκυριά μετρούν τα ευρώ στο ταμείο του σούπερ μάρκετ, στην αντλία της βενζίνης και στην απόδειξη του ενοικίου (και όχι μόνο), οι εκπρόσωποί της εναλλάσσονται σε μια παράσταση που δεν αντέχει πια να λέγεται “ατυχής διατύπωση”. Ένα λάθος συμβαίνει μία φορά. Όταν επαναλαμβάνεται από διαφορετικά πρόσωπα, με την ίδια περιφρόνηση, μέσα σε λίγες εβδομάδες, έχει όνομα και λέγεται μοτίβο.
 
Η εβδομάδα που πέρασε το επιβεβαίωσε με τον πιο εύγλωττο τρόπο. Δεν το λέει η αντιπολίτευση. Το είπε η ίδια η Ντόρα Μπακογιάννη, αδελφή του Πρωθυπουργού, στον ΣΚΑΪ στις 22/9 και την επομένη στην ΕΡΤ:
 
«Βλέπω αλαζονεία σε Υπουργούς του Κυριάκου Μητσοτάκη και θα έλεγα να ξεκαβαλικέψουνε. Έχουμε και τέτοια φαινόμενα και θα πρέπει να κοπούνε και άμεσα».
 
Όταν καταγγέλλει το φαινόμενο η ίδια η οικογένεια της εξουσίας, δύσκολα μπορεί να αποδοθεί σε “κομματική υπερβολή”.
 
Τρία πρόσωπα, τρεις δηλώσεις, μία η αίσθηση: Το πρόβλημα είναι ο πολίτης που παραπονιέται…
 
Το κάδρο της αλαζονείας και της περιφρόνησης:
 
Ξεκινάμε από τη Βουλή, εκεί όπου οι δηλώσεις γίνονται χωρίς αιδώ.
 
Ο Δημήτρης Καιρίδης (Βουλευτής της ΝΔ, πρώην Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου), βρήκε τον τρόπο να εμφανίσει ως επιτυχία την αύξηση των ενοικίων, όταν αυτά έχουν μετατραπεί σε εφιάλτη για νέους, εργαζόμενους και οικογένειες: «Η αύξηση των τιμών στα ενοίκια είναι δείγμα υγείας της ελληνικής οικονομίας».
 
Δηλαδή για όποιον πληρώνει το μισό μισθό του σε ένα δυάρι, η “υγεία” αυτή έχει εξαιρετικά συγκεκριμένο πρόσωπο: Αυτό του ιδιοκτήτη που ανεβάζει το μίσθωμα και του ενοικιαστή που αναζητά πιο υποβαθμισμένη - φθηνή γειτονιά, ή πιο μικρό σπίτι, ή τη γονική στέγη. Ο Γιάννης Λοβέρδος (Βουλευτής της ΝΔ, Υφυπουργός Εξωτερικών), από την πλευρά του, επέλεξε να διαβάσει την κοινωνία μέσα από το πρίσμα του ντελίβερι: «Πλούσιοι οι ντελιβεράδες και πάμπλουτοι αυτοί που παραγγέλνουν». Πίσω από αυτή τη ρήση κρύβεται μια ολόκληρη κοσμοθεωρία. Ο διανομέας που κάνει έξι και οκτώ ώρες στη μηχανή, τρέχοντας ασταμάτητα σαν τρελός με κίνδυνο της ζωής του για να βγάλει το μεροκάματο, γίνεται αίφνης “πλούσιος”. Ο καταναλωτής που παραγγέλνει, επειδή δεν προλαβαίνει να μαγειρέψει μετά από μια εξαντλητική εργάσιμη μέρα, γίνεται “πάμπλουτος”. Η ελληνική εργασία, δηλαδή, είναι πολυτέλεια. Και ο Άδωνις Γεωργιάδης, σταθερά στην πρώτη γραμμή αυτού του προσβλητικού κάδρου, αναρωτήθηκε: «Είσαι πάμπτωχος; Έχεις δίπλα το Φάληρο να κάνεις μπάνιο τσάμπα». Σε άλλη παρέμβασή του, επιμένοντας να αμφισβητεί την ίδια την πραγματικότητα, δήλωσε: «Αν δεν μπορούσε ο κόσμος να πάρει τα βασικά, δεν θα υπήρχε αυτή η κατανάλωση. Η κατανάλωση πάει πάρα πολύ καλά». Δηλαδή, εάν υπάρχει κίνηση στο μαγαζί, δεν υπάρχει ακρίβεια; Το γεγονός ότι ο κόσμος δανείζεται, ότι κόβει από την όποια διασκέδασή του, προκειμένου να επιβιώσει, δεν κατανοείται από το κυβερνητικό αφήγημα;
 
Το στατιστικό μέτρο της Συγγρού και της εθνικής οδού…
 
Αν η οικονομική ανάλυση από το βήμα της Βουλής προκαλεί το κοινό αίσθημα, τότε η οικονομική ανάλυση στα τηλεοπτικά πάνελ από την κυβερνώσα παράταξη, είναι προκλητικότερη. Ο Βουλευτής Πιερίας της ΝΔ Σπύρος Κουλκουδίνας, ερωτηθείς για την αντοχή των καταναλωτών απέναντι στις αυξημένες τιμές των καυσίμων, επικαλέστηκε ως δείκτη την κίνηση στη λεωφόρο Συγγρού: «Γεμάτη η λεωφόρος Συγγρού. Η κίνηση στους δρόμους είναι ένας δείκτης. Υπάρχει κανένας δείκτης που να δείχνει ότι η τιμή στην βενζίνη αυξήθηκε, μειώθηκε; Κανένας δείκτης». Και συνέχισε, ότι: «όποιος δεν αντέχει να δώσει 10 ευρώ βενζίνη για να πάει και να έρθει στη δουλειά του, χρησιμοποιεί μέσα μεταφοράς». Ο Βουλευτής δηλαδή, που έχει πληρωμένα από τον ελληνικό λαό τα καύσιμα κίνησής του, κουνάει το δάχτυλό του στον εργαζόμενο, που χρησιμοποιεί το αυτοκίνητό του για βιοποριστικούς λόγους (κυρίως) ενώ η λύση της ακρίβειας δεν είναι δική του υπόθεση, αλλά της κυβέρνησης και την οποία εκείνος (ο Βουλευτής) στηρίζει;
 
Αλλά και ο πρώην Υπουργός και Βουλευτής Καρδίτσας Κώστας Τσιάρας, όταν δημοσιογράφος του θύμισε ότι ο κόσμος δυσκολεύεται να βάλει βενζίνη ή να ψωνίσει στο σούπερ μάρκετ, απάντησε στον ρ/σ Star Κεντρικής Ελλάδας: «Επιτρέψτε μου να σας πω ότι κάθε Σαββατοκύριακο που πηγαινοέρχομαι στην εκλογική μου Περιφέρεια, βλέπω μια Εθνική Οδό γεμάτη με αυτοκίνητα, κάτι το οποίο δεν έβλεπα για 20 χρόνια. Υπάρχει υπερκατανάλωση παντού και αυτή είναι μια πραγματικότητα που κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει».
 
Ας το πούμε ευγενικά: Ένας γεμάτος αυτοκινητόδρομος δεν είναι ισολογισμός νοικοκυριού. Ο άνθρωπος που ταξιδεύει για να δει τους δικούς του, να πάει στη δουλειά του, ή στο νοσοκομείο, δεν είναι αποτέλεσμα “«υπερκατανάλωσης”. Πληρώνει τον φόρο της αναγκαιότητας. Οι κύριοι που βλέπουν τους δρόμους γεμάτους ξεχνούν πως όταν η μετακίνηση είναι υποχρέωση και όχι επιλογή, οι πολίτες δεν σταματούν να οδηγούν. Απλώς σταματούν να ζουν.
 
Οι διακοπές “στο χωριό” και το “τζάμπα” που πέθανε…
 
Η Βουλευτής της ΝΔ στο Νότιο Τομέα Αθηνών και πρώην Υπουργός Σοφία Βούλτεψη, αναφερόμενη στους πολίτες που βλέπουν τις διακοπές ως απαγορευμένο είδος, αποφάνθηκε ότι: «Οι άνθρωποι βρίσκουν διεξόδους. Μπορεί να πάνε στο χωριό και στην ενδοχώρα και όχι στα νησιά που είναι ακριβά». Αυτή η παραδοχή είναι αποκαλυπτική: Τα νησιά είναι “ακριβά” γιατί έτσι το θέλησε αυτή η κυβέρνηση, και η λύση δεν είναι να γίνουν προσιτά στον ελληνικό λαό, αλλά να πάψουν να τα επισκέπτονται οι Έλληνες. Δηλαδή τα νησιά μας και η ελληνική θάλασσα, γίνονται προνομιακός χώρος για λίγους;
 
Ακόμη πιο κυνική υπήρξε η Βουλευτής Αχαΐας της ΝΔ και πρώην Υφυπουργός Χριστίνα Αλεξοπούλου. Ερωτηθείσα για τα εξωφρενικά ενοίκια που καλούνται να πληρώσουν οι εκπαιδευτικοί στα νησιά, απάντησε: «Το τζάμπα πέθανε». Ο δάσκαλος και η καθηγήτρια που υπηρετούν σε ακριτικά νησιά, και στηρίζουν την ελληνική επαρχία με τον μισθό τους, ζητούν στοιχειώδη στέγη. Η απάντηση της εκπροσώπου της κυβερνητικής πλειοψηφίας είναι ότι, σε ένα κράτος που δεν μπορεί ή δεν θέλει να τους την εξασφαλίσει, δεν δικαιούνται και να διαμαρτυρηθούν;
 
“Κακομοίρηδες” και “νοικοκύρηδες”…
 
Το αποκορύφωμα, όμως, ήρθε από τον Yφυπουργό Εξωτερικών Χάρη Θεοχάρη, που μιλώντας στο Action24 είπε: «Έχουμε τα κόμματα που εκπροσωπούν τον κακομοίρη, υπάρχουν όμως και νοικοκύρηδες». Υπονοώντας, βεβαίως, ότι η ΝΔ είναι το κόμμα των “νοικοκύρηδων”. Το ΠΑΣΟΚ, με ανακοίνωσή του, κατήγγειλε ένα “νέο κρεσέντο αλαζονείας”, υπενθυμίζοντας στον Υφυπουργό, ότι ασκεί τα καθήκοντά του και απολαμβάνει τα υπουργικά του προνόμια στο όνομα των πολιτών που ονομάζει “κακομοίρηδες”.
 
Είναι κυβερνητική γραμμή;
 
Το ζήτημα λοιπόν δεν είναι το κυβερνητικό ύφος. Είναι η ιεραρχία που αποκαλύπτει. Ο “νοικοκύρης” είναι αυτός που ψηφίζει ΝΔ. Ο “κακομοίρης” είναι όποιος δυσκολεύεται, διαμαρτύρεται ή ψηφίζει αλλιώς; Η φτώχεια, δηλαδή, ως προσωπικό ελάττωμα και η διαφωνία ως έλλειμμα αξιοπρέπειας; Ένα κόμμα που χωρίζει τους πολίτες σε “νοικοκύρηδες” και “κακομοίρηδες” δεν κυβερνά έναν λαό. Διαχειρίζεται πελατειακό κράτος.
 
Εδώ βρίσκεται το κρίσιμο ερώτημα. Ένας Υπουργός που ξεφεύγει είναι πολιτικό ατύχημα; Επτά, οκτώ, εννέα στελέχη σε διάστημα λίγων εβδομάδων, με τα ίδια επιχειρήματα, το ίδιο απαξιωτικό ύφος προς όποιον δυσκολεύεται, δεν συνιστούν ατύχημα. Συνιστούν κουλτούρα. Και η κουλτούρα δεν γεννιέται από μόνη της: Τη διαμορφώνει η κορυφή, είτε με τη δική της στάση είτε με τη σιωπή της.
 
Ας απαντήσει λοιπόν το Μαξίμου σε απλά ερωτήματα:
  1. Ποιος από όσους μίλησαν κλήθηκε να ζητήσει συγγνώμη;
  2. Ποιος αποδοκιμάστηκε δημόσια από τον Πρωθυπουργό;
  3. Ποιος έχασε τη θέση του γι᾽ αυτό που είπε;
Αν η απάντηση είναι “κανείς”, τότε η γραμμή δεν είναι “εκτός γραμμής”». Είναι η γραμμή.
 
Αυτή η αλαζονεία δεν προέκυψε ξαφνικά. Καλλιεργήθηκε στο Μαξίμου. Είναι η πολιτική έκφραση μιας Εξουσίας που έχει πειστεί ότι δεν έχει ανταγωνιστή, ούτε λογοδοσία, ούτε όριο. Την είδαμε στη νομοθέτηση, με διατάξεις φτιαγμένες για συγκεκριμένα πρόσωπα και συμφέροντα, όπως είχαμε αναδείξει και στο προηγούμενο σχετικό δημοσίευμά μας, «Φωτογραφικές τροπολογίες και αλαζονεία εξουσίας». Την ίδια νοοτροπία, που θεωρεί τους κανόνες ευέλικτους για τους πολλούς, την ξαναβλέπουμε τώρα στη γλώσσα. Όποιος νομίζει ότι ο νόμος υπάρχει για να εξυπηρετεί, νομίζει εύκολα και ότι ο πολίτης υπάρχει για να ανέχεται.
 
Και εδώ βρίσκεται η βαθύτερη ενοχή. Οι Έλληνες δεν ζητούν θαύματα. Ζητούν κατανόηση, δηλαδή να αναγνωριστεί ότι το ρεύμα, το ενοίκιο και το ψωμί έχουν γίνει βουνό. Ζητούν συμπάθεια για την οργή τους και όχι μάθημα οικονομικών από όσους έχουν φροντίσει να μην αγγίζει ποτέ τα δικά τους πορτοφόλια η ακρίβεια. Η οργή του πολίτη είναι ο πιο ειλικρινής δείκτης που διαθέτει σήμερα η χώρα, πολύ πιο αξιόπιστος από την κίνηση στη Συγγρού.
 
Ποιος θα φανταζόταν, μετά από τόσες δεκαετίες, πως το λαϊκό σύνθημα – απαίτηση, “για ψωμί, παιδεία, ελευθερία”, θα ήταν πιο επίκαιρό παρά ποτέ;
 
Έτσι, όταν η Εξουσία λέει στον πολίτη που δυσκολεύεται ότι «τα πάει καλά», το μόνο που καταφέρνει είναι να τον πείσει ότι έχει πάψει να τον βλέπει. Και μια Εξουσία που δεν βλέπει τον λαό της, δεν θα αργήσει να δει τον λαό να της γυρνά την πλάτη στην κάλπη!!

Θα σώσει η τεχνολογία τους θεσμούς και τη δημοκρατία;

 
Η ελληνική κοινωνία δεν βιώνει απλώς πολιτική δυσαρέσκεια, αλλά δομική αποσταθεροποίηση του μοντέλου εκπροσώπησης. Σύμφωνα με τη Metron Analysis (Απρίλιος 2026), το 52%-56% του εκλογικού σώματος ζητά νέες πολιτικές δυνάμεις ή ριζική αλλαγή. Ταυτόχρονα, 71% εκφράζει αρνητική γνώμη για την κυβέρνηση και 69% για τον πρωθυπουργό. Μετρήσεις των Pulse, Alco, GPO, MARC και MRB συγκλίνουν: επτά στους δέκα θεωρούν πλέον απίθανη την αυτοδυναμία της ΝΔ.
 
Η αντισυστημική ψήφος αθροίζει 20-25%, με τον δείκτη «Κανένας» πρώτο. Το πρόβλημα δεν αφορά πρόσωπα. Είναι πρόβλημα πολιτικού μοντέλου. Λείπει ο φορέας που θα μετατρέψει τη διάχυτη αγανάκτηση σε εφαρμόσιμο σχέδιο διακυβέρνησης. Δεν πρόκειται για συγκυριακό”«δημοκρατικό έλλειμμα”. Πρόκειται για αρχιτεκτονική εξουσίας που θωρακίζει τους θεσμούς εις βάρος των πολιτών.
 
Μέσω αυτής της αρχιτεκτονικής, τα συμφέροντα του χρηματοπιστωτικού τομέα (τράπεζες, funds) και των πολυεθνικών ομίλων αποκτούν προνομιακή πρόσβαση στα κέντρα λήψης αποφάσεων (Eurogroup, ΕΚΤ, Κομισιόν), μετατρέποντας την ΕΕ σε μηχανισμό διασφάλισης της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Η κρίση δεν ήταν ατύχημα, αλλά μηχανισμός παγίωσης αυτής της δομής. 
 
Το μοτίβο δεν είναι ελληνικό. Είναι ευρωπαϊκό. Στη Γερμανία, η AfD κατέγραψε ιστορικό υψηλό στις περιφερειακές εκλογές της Σαξονίας-Άνχαλτ τον Σεπτέμβριο του 2026, κεφαλαιοποιώντας την οργή για στασιμότητα και περικοπές στο όνομα της «δημοσιονομικής ορθοδοξίας». Στη Γαλλία, με έλλειμμα στο 5% του ΑΕΠ, η ακροδεξιά του στρατοπέδου Le Pen στρέφεται κατά των Βρυξελλών. Το πρόβλημα είναι δομικό γιατί οι πολιτικές λιτότητας που επιβλήθηκαν για τη «σωτηρία της Ευρώπης» γεννούν τώρα τη δύναμη που απειλεί να τη διαλύσει.
 
Όταν η ανασφάλεια μονιμοποιείται, κινδυνεύει να διαβρωθεί ακόμη και το δικαίωμα στο εκλέγειν, την τελευταία γραμμή άμυνας της λαϊκής κυριαρχίας. Τα σύγχρονα δημοκρατικά πολιτεύματα οργανώνονται ως συστήματα αντιπροσώπευσης, θεσμών και κατανομής κρατικών λειτουργιών. Η δημοκρατική τους νομιμοποίηση όμως δεν εξαντλείται στη λειτουργία αυτών των θεσμών. Στην ελληνική συνταγματική τάξη, η αρχή είναι ρητή, το πολίτευμα κατά το Σύνταγμα έχει θεμέλιο τη λαϊκή κυριαρχία, όπου όλες οι εξουσίες πηγάζουν από τον Λαό. 
 
Το κράτος της καταστολής 
 
Απέναντι σε αυτή την πλειοψηφία ορθώνεται το Κράτος της Καταστολής, δηλαδή μια ιεραρχική δομή που λειτουργεί ex post. Παρεμβαίνει μετά την τραγωδία (πλημμύρες, πυρκαγιές, Τέμπη), αδυνατώντας συστηματικά να την προλάβει.
 
Το πολιτικό σύστημα δεν σχεδιάστηκε ποτέ για άμεση λαϊκή κυριαρχία, παρά μόνο για περιοδική ανάθεσή της σε αντιπροσώπους. Η λαϊκή κυριαρχία τείνει να γίνει «φαντασιακή θέσμιση» ( Καστοριάδης). Η εκλογική διαδικασία λειτουργεί ως λευκή επιταγή (carte blanche) στην εκτελεστική εξουσία, η οποία συνάπτει δανειακές υποχρεώσεις και μετακυλίει το κόστος στο λαό χωρίς ουσιαστική συμμετοχή του λαού στη λήψη της απόφασης. Σε αυτό το πλαίσιο, το άρθρο 86 του Συντάγματος λειτουργεί ως θεσμική ασπίδα ατιμωρησίας των πολιτικών υπευθύνων. 
 
Στο ενωσιακό επίπεδο, το Eurogroup, τυπικά διακυβερνητικό όργανο κατά το Πρωτόκολλο 14 ΣΛΕΕ, λειτουργεί de facto ως κέντρο αποφάσεων της ευρωζώνης. Η νομολογία του Δικαστηρίου Ευρωπαϊκής Ένωσης Δ.Ε.Ε. (Pringle, Ledra Advertising, Chrysostomides) το θωράκισε, χαρακτηρίζοντάς το μη ενωσιακό όργανο, θέτοντάς το εκτός ελέγχου του άρθρου 263 ΣΛΕΕ και εκτός πεδίου εξωσυμβατικής ευθύνης της ΕΕ.
 
Πρόκειται για νομολογιακή αντίφαση, γιατί το Δ.Ε.Ε. ιστορικά δεν περιορίστηκε σε μια στενή, γραμματική ερμηνεία των κειμένων, αλλά χρησιμοποίησε την τελολογική μέθοδο ερμηνείας (με βάση τον σκοπό των Συνθηκών) και «διέπλασε» και καθιέρωσε αρχές που δεν υπήρχαν ρητά γραμμένες αρχικά, όπως έχει αναγάγει την αποτελεσματική δικαστική προστασία (άρθρο 47 Χάρτη) σε γενική αρχή του δικαίου της Ένωσης , αλλά ταυτόχρονα αποκλείει τον άμεσο έλεγχο του Eurogroup με το σκεπτικό ότι δεν αποτελεί θεσμικό όργανο. Το αποτέλεσμα είναι ένα νομικό κενό που σηματοδοτεί δημοκρατικό έλλειμμα και καταφέρει ισχυρό πλήγμα στο Κράτος Δικαίου, όταν ένα όργανο που ασκεί de facto ενωσιακή εξουσία παραμένει εκτός του πλήρους δικαστικού ελέγχου.
 
Σε εθνικό επίπεδο η ελαστικότητα ερμηνείας του «δημοσίου συμφέροντος» είναι αποκαλυπτική. Στην απόφαση ΣτΕ Ολ. 668/2012 για το PSI, η «σωτηρία από τη χρεοκοπία» ταυτίστηκε με τη σωτηρία των τραπεζών, νομιμοποιώντας κούρεμα 70% στις οικονομίες των μικροομολογιούχων πολιτών. Η ίδια επίκληση κρίθηκε ανεφάρμοστη αλλού, όπως με την απόφαση 88/2013 του Ειδικού Δικαστηρίου, οι περικοπές σε μισθούς δικαστών ακυρώθηκαν αναδρομικά στο όνομα της «ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης». 
 
Η Μονιμοποίηση της Έκτακτης Ανάγκης 
 
Η ίδια λογική εφαρμόστηκε και για τους υπαλλήλους της Τράπεζα της Ελλάδος, οι οποίοι εξαιρέθηκαν από τις περικοπές λόγω του καθεστώτος «ειδικής αυτονομίας». Όμως, διαβιούν εντός της ελληνικής κοινωνίας, απολαμβάνουν τα δημόσια αγαθά και ωφελούνται από το κοινωνικό κράτος. 
 
Όταν καλούνται να συνεισφέρουν στη συλλογική προσπάθεια της σωτηρίας του λαού, επικαλούνται «λειτουργική ανεξαρτησία». Αν η αρχή αυτή νομιμοποιεί την εξαίρεση από την κοινωνική αλληλεγγύη, τότε δεν πρόκειται για θεσμική αυτονομία, αλλά για κοινωνική εξαίρεση αριστοκρατικού χαρακτήρα. Αν το «δημόσιο συμφέρον» σώζει τους θεσμικά ισχυρούς και θυσιάζει τους πολλούς, τότε κατά Αριστοτέλη (Πολιτικά, Γ’ 1279a-b), όταν λίγοι ασκούν την εξουσία, έχουμε ολιγαρχία, όχι δημοκρατία. Η αρχιτεκτονική της κρίσης παραβίασε θεμελιώδεις αρχές της Ένωσης όπως:
  • την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας (άρθρο 4§3 ΣΕΕ), λόγω της ασύμμετρης πίεσης μέσω του μηχανισμού έκτακτης χρηματοδοτικής ρευστότητας (ELA) το 2010-2015·
  • την αρχή αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας (άρθρο 47 Χάρτη), όπως αναλύθηκε παραπάνω·
  • την αρχή ισότητας των κρατών-μελών (άρθρο 4§2 ΣΕΕ), που υπονομεύεται από τη δομική ασυμμετρία πιστωτή-οφειλέτη.
Ακόμη και το ρωμαϊκό iustitium και το άρθρο 15 ΕΣΔΑ θέτουν χρονικά όρια στην έκτακτη ανάγκη. Αλλά, ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) μονιμοποιήθηκε το 2021, το Δημοσιονομικό Σύμφωνο παραμένει, η ενισχυμένη εποπτεία της Ελλάδας διήρκεσε έως το 2022, δηλαδή τέσσερα χρόνια μετά την τυπική έξοδο από τα μνημόνια. Η θεωρία του Agamben για τη μονιμότητα της κατάστασης εξαίρεσης επαληθεύεται. 
 
Στο διεθνές δίκαιο, η κρατική ευθύνη επιβάλλει την επαναφορά στην πρότερη κατάσταση (restitutio in integrum). Όμως η αρχιτεκτονική Eurogroup/ESM σχεδιάστηκε ώστε να αποτρέπει το εύρημα παρανομίας, καθιστώντας αδύνατη την αποζημίωση όχι επειδή δεν υπήρξε ζημία, αλλά επειδή λείπει το αρμόδιο βήμα forum.
 
Αν το ενωσιακό επίπεδο είναι κατασκευασμένο για να αποφεύγει τη λογοδοσία, η αναμονή για «διόρθωση» της δημοκρατίας «από τις Βρυξέλλες» αποβαίνει μάταιη. Η λύση πρέπει να αναζητηθεί σε εθνικό επίπεδο, με ένα πολιτικό αίτημα ικανό να καλύψει το κενό του 52-56% πριν το καλύψει η ακροδεξιά. 
 
Από τη σεισάχθεια στην Τεχνητή Νοημοσύνη 
 
Η πραγματική δημοκρατία προϋποθέτει άρση των ανισοτήτων. Η Σεισάχθεια του Σόλωνα δεν ήταν φιλανθρωπία. Η διαγραφή χρεών ήταν προϋπόθεση της δημοκρατίας. Απελευθέρωσε οικονομικά τον πολίτη για να καταστεί πολιτικά κυρίαρχος και να υπάρξει ισοκρατία. Όπως η Σεισάχθεια απελευθέρωσε τον πολίτη από τα χρέη, έτσι και η Τεχνητή Νοημοσύνη, αν τεθεί υπό δημόσιο έλεγχο, μπορεί να απελευθερώσει τη διοίκηση από τη διαφθορά και τη γραφειοκρατία και ο πολίτης να ελέγχει την εξουσία. 
 
Τα σημερινά πολιτικά συστήματα χρησιμοποιούν αυτό που ο Chomsky ονόμασε «κατασκευή συναίνεσης» και η Klein «δόγμα του σοκ», δηλαδή φόβο και ανασφάλεια, ώστε ο αυταρχισμός να εμφανίζεται ως ανάγκη για ασφάλεια και σταθερότητα. Αυτά τα χαρακτηριστικά είναι συστατικά του Κράτους Καταστολής, μιας μορφής κράτους που προσιδιάζει στον αυταρχισμό και την αστυνομοκρατία, που αποκαλεί την κοινωνική διαμαρτυρία, διασάλευση της τάξης ή αναρχία ετερόκλητου όχλου, και χρησιμοποιεί όρους όπως η «πάταξη» για τη βίαιη αποκατάσταση της τάξης. 
 
Αντιπροτείνουμε το Κράτος Πρόληψης αντί της Καταστολής. Χρειάζεται ένα νέο πνεύμα στην κρατική δράση που θα προβάλλει την προληπτική ασφάλεια σε εφαρμοσμένη πολιτική. Είναι «τεχνοκρατική» αλλά με βαθιά κοινωνική προσέγγιση και γι’ αυτό ουσιαστικά δημοκρατική. Δεν περιμένει την τραγωδία να συμβεί. Την ανιχνεύει και την προλαμβάνει. Σε αυτό, η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι εργαλείο ελέγχου του πολίτη, αλλά σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης και μηχανισμός διαφάνειας, σε τρεις άξονες: 
 
α) Εξάλειψη ακρίβειας και καρτέλ. Αλγόριθμοι διασταυρώνουν σε πραγματικό χρόνο λιανικές τιμές με κόστος παραγωγής, μεταφοράς και ενέργειας ανά προϊόν και περιοχή. Όταν η απόκλιση υπερβαίνει τα στατιστικά όρια χωρίς αντίστοιχη αύξηση εισροών, ενεργοποιείται αυτόματα δειγματοληπτικός έλεγχος, πριν παγιωθεί η υπερτιμολόγηση. 
 
β) Αυτοματοποιημένη κοινωνική προστασία. Διασταύρωση εισοδηματικών και περιουσιακών στοιχείων από ήδη υφιστάμενες κρατικές βάσεις δεδομένων, για αυτόματη ανίχνευση ανάγκης και άμεση αποδέσμευση επιδομάτων, χωρίς γραφειοκρατία, μεσάζοντες και ταπεινωτικές αναμονές. 
 
γ) Πρόληψη καταστροφών. Συνεχής παρακολούθηση κρίσιμων υποδομών (σιδηρόδρομος, δάση, δίκτυα ενέργειας) σε πραγματικό χρόνο, με στόχο την εξάλειψη του «ανθρώπινου λάθους» και των πελατειακών διορισμών που οδήγησαν, μεταξύ άλλων, στα Τέμπη. 
 
Η προσέγγιση ευθυγραμμίζεται πλήρως με τον Κανονισμό της ΕΕ περί Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Act), ο οποίος επιβάλλει Εκτίμηση Αντικτύπου στα Θεμελιώδη Δικαιώματα (FRIA) για συστήματα υψηλού κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που χρησιμοποιούνται από δημόσιες αρχές. 
 
Το τέλος του πελατειακού κράτους 
 
Όταν η διαφάνεια αυτοματοποιείται, ο «πολιτικός προστάτης» χάνει το αντικείμενο συναλλαγής. Το πελατειακό κράτος ακυρώνεται στη ρίζα του. Αυτό όμως δεν αρκεί. Ένα Κράτος Πρόληψης χωρίς αυστηρή εποπτεία του πολίτη απλώς θα αντικαθιστούσε μια αδιαφανή γραφειοκρατία με έναν εξίσου ανεύθυνο αλγόριθμο. 
 
Το πρόσφατο (Αύγουστο – 2026) περιστατικό με τη χρήση έξυπνων γυαλιών από Υπουργό Υγείας σε νοσοκομειακό χώρο αναδεικνύει τη δημοκρατική διάσταση του ζητήματος. Ο Υπουργός βάσισε τη νομιμότητα της καταγραφής στο λαμπάκι ορατότητας, θεωρώντας ότι πληροί τη διαφάνεια κατά ΓΚΠΔ. Όμως η διαφάνεια δεν αρκείται στο να γνωρίζει ο πολίτης ότι «κάτι καταγράφεται». Ο πολίτης έχει δικαίωμα να γνωρίζει όχι μόνο ότι καταγράφεται, αλλά τι, γιατί και από ποιον. Όταν δε, βρεθούν ασθενείς στο οπτικό πεδίο και καταγράφονται δεδομένα υγείας, απαιτούνται και πρόσθετες εγγυήσεις. Η ορατότητα, δηλαδή, δεν ταυτίζεται με τη διαφάνεια, που δεν έχει νόημα χωρίς πραγματική δυνατότητα κατανόησης, ελέγχου και αμφισβήτησης. 
 
Παράλληλα, το Eurogroup προσφέρει ένα ήδη υπαρκτό θεσμικό παράδειγμα της απόστασης που μπορεί να δημιουργηθεί ανάμεσα στην ουσιαστική άσκηση ισχύος και στη δυνατότητα λογοδοσίας. Η αλγοριθμική εποχή θέτει το ίδιο πρόβλημα σε διαφορετική και ενδεχομένως βαθύτερη κλίμακα. Τι συμβαίνει όταν η δυνατότητα πρόβλεψης, ταξινόμησης και προδιαμόρφωσης των κοινωνικών επιλογών συγκεντρώνεται σε φορείς που δεν διαθέτουν αντίστοιχη δημοκρατική νομιμοποίηση; 
 
Η δημοκρατική πρόκληση της Τεχνητής Νοημοσύνης, επομένως, δεν είναι απλώς να αποφασίσουμε εάν θα χρησιμοποιούμε αλγορίθμους. Είναι να διασφαλίσουμε ότι η αλγοριθμική ισχύς παραμένει παράγωγο της δημοκρατικά νομιμοποιημένης εξουσίας και όχι υποκατάστατό της. Διότι εάν ο πολίτης ψηφίζει για εκείνους που κυβερνούν, αλλά δεν μπορεί να γνωρίζει ποια δεδομένα, ποια μοντέλα και ποιοι αλγόριθμοι διαμορφώνουν τις αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή του, τότε δημιουργείται μια νέα μορφή απόστασης ανάμεσα στη συνταγματικά κατοχυρωμένη λαϊκή κυριαρχία και στην πραγματική άσκηση της εξουσίας. 
 
Ποιος φυλάει τους φύλακες 
 
Το ερώτημα ποιος φυλάει τους φύλακες «quis custodiet ipsos custodes;» πρέπει να απαντηθεί θεσμικά, εκ των προτέρων. Εμείς , προτείνουμε τον ακόλουθο τριεπίπεδο μηχανισμό λογοδοσίας: Ανεξάρτητο Σώμα Αλγοριθμικής Επιθεώρησης, με νομική πρόσβαση όχι μόνο στον πηγαίο κώδικα της Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά και στα δεδομένα εκπαίδευσης και στα βάρη των μοντέλων. Χωρίς την τριπλή αυτή πρόσβαση, κάθε έλεγχος είναι επιφανειακός.
 
Υποχρεωτικά συστήματα καρτών (system cards) σε απλή γλώσσα για κάθε σύστημα που επηρεάζει δικαιώματα, ώστε ο μέσος πολίτης να κατανοεί τι τον κρίνει και με ποια κριτήρια.
 
Σώμα κληρωτών πολιτών κατά το πρότυπο της Ιρλανδικής Συνταγματικής Συνέλευσης (Citizens’ Assembly), με δεσμευτική εξουσία αναστολής συστήματος που κρίνεται επικίνδυνο ή μεροληπτικό. Η σύνθεσή του πρέπει να θωρακίζεται με αυξημένη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, ώστε να μην μπορεί να καταλυθεί από την εκάστοτε κυβέρνηση. 
 
Μόνο έτσι η Τεχνητή Νοημοσύνη αφαιρεί τη «λευκή επιταγή» από το κάθε Μέγαρο Μαξίμου και την επιστρέφει στον καθημερινό έλεγχο των πολιτών. 
 
Τεχνητή Νοημοσύνη: Δημοκρατία ή Ψηφιακή Φεουδαρχία; 
 
Η εισαγωγή της Τεχνητής Νοημοσύνης στο κράτος είναι η μεγαλύτερη πολιτική μάχη της εποχής μας. Η κοινωνική συλλογικότητα οφείλει να διεκδικήσει με όλη της τη δύναμη τον έλεγχό της, διαφορετικά οδηγούμαστε σε Ψηφιακή Φεουδαρχία, όπου η «γη» είναι τα δεδομένα μας και οι σύγχρονοι φεουδάρχες χρησιμοποιούν αλγορίθμους για να κατευθύνουν τις επιλογές μας πριν καν τις εκφράσουμε. 
 
Γιατί η δημοκρατία δεν απειλείται μόνο όταν κάποιος αποκτά την εξουσία να αποφασίζει αντί των πολιτών, αλλά και όταν αποκτά την εξουσία να διαμορφώνει εκ των προτέρων το πληροφοριακό και γνωστικό περιβάλλον μέσα στο οποίο οι πολίτες αποφασίζουν. Το ζήτημα της γνωστικής κυριαρχίας που εισάγει η Τεχνητής Νοημοσύνη και η αλγοριθμική ισχύς είναι, επομένως, εξίσου κρίσιμο με το ίδιο το ζήτημα της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. 
 
Το Προληπτικό Κράτος, θωρακισμένο με τους προαναφερόμενους μηχανισμούς, δεν είναι πολυτέλεια. Είναι ασπίδα επιβίωσης και η μόνη ρεαλιστική απάντηση στο ερώτημα του πώς θα υιοθετηθεί το αίτημα του 52-56% για κάτι καινούργιο χωρίς να διοχετευθεί στην ακροδεξιά που ήδη κερδίζει έδαφος. 
 
Η Τεχνητή Νοημοσύνη πρέπει να ανήκει στους πολίτες, να ελέγχεται δημόσια και να λειτουργεί με ανοιχτό κώδικα. Το δίλημμα είναι σαφές. Αν αφήσουμε την τεχνολογία στους λίγους, θα μας οδηγήσουν σε έναν ψηφιακό Μεσαίωνα, αλλά αν την πάρουμε στα χέρια τους οι πολίτες, μπορούν να οικοδομήσουν ουσιαστική και πραγματική Δημοκρατία, θεμελιωμένη σε Κράτος Δικαίου.

Είναι η ψυχική υγεία ατομικό ή κοινωνικό πρόβλημα;

 
Στην καθημερινή κλινική πράξη ως ψυχολόγος, αλλά και ως μέλος αυτής της κοινωνίας έρχομαι αντιμέτωπη, όπως ενδεχομένως ερχόμαστε όλοι μας, με διάφορες κοινωνικές ιστορίες που σκιαγραφούν μια κοινωνική πραγματικότητα θραυσματικού τύπου, όπου τα άτομα (αλλά και οι συλλογικότητες), νιώθουν κατακερματισμένα, αδυνατούν να “ενώσουν τα κομμάτια τους”, ώστε να δημιουργήσουν ένα αποτέλεσμα στη δική τους ζωή και των συνανθρώπων τους.
 
Τα άτομα αυτά συχνά ταλανίζονται από διάφορες ψυχικές διαταραχές, (εντός και εκτός εισαγωγικών), βιώνουν συναισθήματα δυσφορίας, μελαγχολίας, απουσίας νοήματος, έλλειψης ικανοποίησης, έλλειψης ενδιαφέροντος κλπ. Παράλληλα, συχνά αισθάνονται ένα γνωστικό και ταυτόχρονα συναισθηματικό χάος και υπαρξιακό κενό, μοναξιά, αδυναμία στοχοθεσίας, απουσία προσανατολισμού, δυσκολία στη λήψη απόφασης. Μοιάζουν πολλές φορές να νιώθουν ή να είναι λίγο ή πολύ “εκτός τόπου και χρόνου”. Συγχρόνως, τα άτομα αυτά αποτελούν τμήματα ενός λαού που υφίσταται το ένα σοκ μετά το άλλο και βιώνουν σε συλλογικό και ατομικό επίπεδο μια πολυδιάστατη κρίση.
 
Θα μπορούσαμε να σκεφτούμε λοιπόν πως αυτές οι προσωπικές – κοινωνικές ιστορίες που φτάνουν στα γραφεία των ψυχολόγων και των ψυχιάτρων συναντιούνται νοητά η μια με την άλλη, συνθέτοντας το μωσαϊκό της γέφυρας πάνω στην οποία περπατά η ιστορία του παρόντος διερχόμενη από τη νεωτερική στη λεγόμενη “μετανεωτερική” περίοδο. Οι ιστορίες αυτές μοιάζουν με θραύσματα καθημερινής πραγματικότητας που περιγράφουν με βιωματικό τρόπο τις εσωτερικές αντιφάσεις των ατόμων των οποίων οι σταθερές και οι έως σήμερα αυτονόητες αξίες μοιάζουν να αμφισβητούνται. 
 
Των ατόμων που αισθάνονται πως η γλώσσα και τα συμβολικά οχήματα επικοινωνίας, δηλαδή οι λέξεις, μοιάζουν να απεκδύονται τα έως σήμερα γνωστά νοήματά τους και “κούφιες”, να επανέρχονται είτε ως προσχήματα, είτε με νέα περιεχόμενα στο πλαίσιο μιας οργουελιανής προοπτικής της γλώσσας, όπου κάθε τι “κοινό” (μεταξύ των οποίων πρωτίστως η ίδια η κοινή λογική), μετατρέπονται σε κάτι αλλότριο και “σχετικό”, καθιστώντας την στοιχειώδη επικοινωνία όλο και πιο δύσκολη με όλους τους άλλους· πρώτα απ’ όλα με τους οικείους, με τους συμπολίτες, αλλά τελικά και με τον ίδιο τον εαυτό. Πρόκειται για μια ανθρωπολογικού τύπου μετάλλαξη που τείνει στην απανθρωποποίηση του είδους.
 
Αναζητώντας το νόημα 
 
Μέσα από αυτά τα θραύσματα καθημερινής πραγματικότητας που εκτείνονται από τις διαπροσωπικές σχέσεις, την επικοινωνία, την εκπαίδευση, την εργασία έως τις ταυτότητες, τις νοοτροπίες και τις νέες χρηστοήθειες, χαρτογραφούνται λοιπόν οι συνθήκες μέσα στις οποίες ζει το σύγχρονο άτομο. Εκείνες τις συνθήκες που καθορίζουν την συνείδηση, τις συμπεριφορές και τις στάσεις του. Τις συνθήκες επίσης που συνεισφέρουν καθοριστικά στη δυσφορία του και συμβάλλουν στη διαμόρφωση του αιτήματός του για ψυχολογική υποστήριξη. 
 
Μέσα σε αυτό το κλίμα γενικευμένης ψυχικής δυσφορίας, αλλά συγχρόνως και ακραίας εξατομίκευσης, το νόημα της ζωής για τους περισσότερους ανθρώπους γυρνάει γύρω από το σώμα και τον εαυτό τους. Σε αυτό το πλαίσιο, η ψυχολογία και η ψυχιατρική αναδεικνύονται σε “mainstream” επιστήμες, γεγονός που συμβάλλει καθοριστικά στην “μοδάτη” εμπορευματοποίησή τους.
 
Φτάνουμε λοιπόν σε μια λογική της εύκολης, γρήγορης και επιφανειακής ανακούφισης των συμπτωμάτων και οι παροχές ψυχικής υγείας διέρχονται από τις εξής Συμπληγάδες Πέτρες: 
 
A) Μια εργαλειακή, στενά βιολογίζουσα, “νεο-θετικιστική” αντιμετώπιση των ψυχολογικών και ψυχοσωματικών προβλημάτων, η οποία υλοποιείται σχεδόν αποκλειστικά από φαρμακευτικές αγωγές. Δηλαδή, ανάγονται όλα τα συμπτώματα και οι διαταραχές στη βιολογική υπόσταση του ατόμου.
 
Β) Μια “ανάλαφρη ψυχολογία” της καθημερινής ζωής που αποσπασματικά και εξίσου εργαλειακά, αλλά αυτή τη φορά με τεχνικές “διαπροσωπικής διαχείρισης” (ευχολόγια, φιλικές συμβουλές διατυπωμένες με επιστημονοφανή τρόπο, προσεγγίσεις τύπου human relations κλπ), επιχειρεί επιφανειακά να αντιμετωπίσει τα προβλήματα κουκουλώνοντας τα όπως όπως, με συνταγές κοινωνικής επιτυχίας και ατομικής ευημερίας.
 
Σε αυτό το δίπολο εγκλωβίζονται συχνά πρώτοι από όλους οι διάφοροι περιφερόμενοι “ειδικοί” ψυχικής υγείας. Κατ’ επέκταση και τα άτομα που απευθύνονται για βοήθεια στους “ειδικούς” αυτούς. 
 
Παράλληλα, ανθεί μια αγορά που απαρτίζεται από εμπόρους υπηρεσιών ψυχοσωματικής υγείας και ευεξίας, δηλαδή στην πλειοψηφία τους από κατά φαντασίαν ορθολογιστές, (αλλά και κατά φαντασίαν μάγους) της σύγχρονης, κατά κύριο λόγω εξαμερικανισμένης μεταφυσικής. Άλλοτε με και άλλοτε, πολύ συχνά, χωρίς βασικές σπουδές στην ιατρική ή στην ψυχολογία. 
 
Μια αποβλακωτική επιστημονοφανής μπουρδολογία 
 
Μέσα σε αυτό το τοπίο πρόχειρης εμπορευματοποίησης της ψυχικής υγείας θα πρέπει επομένως να προσθέσουμε όλους εκείνους που χωρίς βασικές σπουδές ψυχολογίας ή ιατρικής και ψυχιατρικής ειδικότητας, διατείνονται με πολλή σοβαρότητα πως παρέχουν υπηρεσίες “ψυχολογικής υποστήριξης”, βασιζόμενοι σε εξειδικεύσεις και σε σεμινάρια (μεγάλης ή μικρής διάρκειας) σε διάφορα “κέντρα”, όπως υποτίθεται, σε διάφορες “θεραπευτικές προσεγγίσεις”. 
 
Πολλοί άλλωστε έχουν αποκτήσει μεταπτυχιακά ή ακόμα και διδακτορικά διπλώματα από ιδιωτικά ή και δημόσια ακαδημαϊκά ιδρύματα, χωρίς παρ’ όλα αυτά να έχουν βασικές σπουδές στο αντικείμενο της Ψυχολογίας ή της Ψυχιατρικής. Επομένως, ας αναρωτηθούμε: 
  • Οι βασικές σπουδές είναι απαραίτητες ως προϋπόθεση για την άσκηση ενός επιστημονικού επαγγέλματος στο πλαίσιο μιας συγκεκριμένης επιστήμης ή όχι;
  • Πόσοι θα πήγαιναν ως ασθενείς σε έναν “γιατρό” που έχει βασικές σπουδές φιλόλογου, μηχανικού, ψυχολόγου ή ανθρωπολόγου;
  • Θα μπορούσε ένας οικονομολόγος ή φιλόλογος ή νομικός ή αρχιτέκτονας να δηλώσει “Σύμβουλος Οφθαλμιατρικής Υγείας” ή “Καρδιοθεραπευτής” ή “Ειδικός Σπληνοχειρουργός” και να νομιμοποιείται να “θεραπεύει”;
  • Πόσοι οικονομολόγοι ή αισθητικοί ή κοινωνιολόγοι έγιναν γιατροί επειδή έκαναν απλώς και μόνο κάποιο μεταπτυχιακό στην ιατρική ή κάποια ταχύρρυθμη μετεκπαίδευση σε κάποια ιατρική εξειδίκευση ή κάποια τριετή εκπαίδευση στην χειρουργική ή τη θεραπεία του καρκίνου;
  • Όμως γιατί ένας οικονομολόγος ή φιλόλογος ή νομικός ή αρχιτέκτονας μπορεί να δηλώσει “Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας” ή “Ψυχοθεραπευτής” και να ασκεί κλινικό έργο ως “Ψυχολόγος”;
Παρατηρούμε επομένως πως τα προβλήματα που διαπιστώνονται στην κατάσταση της ψυχικής υγείας στην σύγχρονη Ελλάδα δεν αφορούν μόνο τις κρατικές ελλείψεις, την υποχρηματοδότηση και την απαξίωση των δημοσίων υπηρεσιών ψυχικής υγείας που αποτελούν, παρά το διαρκώς αυξανόμενο αίτημα για υποστήριξη, τον τελευταίο τροχό της αμάξης, αλλά συνδέεται επίσης με το ευρύτερο επιστημολογικό χάος που παρατηρείται στις κοινωνικές επιστήμες και ιδιαζόντως σε εκείνη της εντελώς ανοχύρωτης επιστήμης της ψυχολογίας.
 
Ένα επιστημολογικό χάος που κατά την εφαρμογή της επιστήμης αυτής στην κλινική ιδίως πράξη, δημιουργεί σύγχυση και κυρίως ασάφεια σε σχέση ακριβώς με αυτά τα πεδία εφαρμογής. Να σημειώσουμε πως κάτι τέτοιο βέβαια δεν συμβαίνει μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε άλλες δυτικές χώρες. 
 
Συγχρόνως, η ψυχολογία τείνει να μετατρέπεται σε “ιδεολογική σάλτσα” και μάλιστα πολιτικώς ορθή. Μπαίνει λίγο πολύ παντού, εισαγόμενη σε όλες τις καθημερινές συζητήσεις δια της “ψυχολογιοποίησης” των πάντων. Επιστημονοφανώς εκλαϊκευόμενη στο λόγο όλων, χάνει την “ουσία των αντικειμένων της” (το κοινωνικό, ιστορικά εγγεγραμμένο στο παρόν, ανθρώπινο άτομο) – όπως χάνει τις μεθόδους και τα επιστημονικά της ερείσματα. Μάλιστα αυτό γίνεται πιο έκδηλο όσο μετατρέπεται – όλο και πιο συχνά πλέον- σε “επάγγελμα της μόδας”. Να διευκρινίσουμε πως με τον όρο “Ψυχολογιοποίηση” εννοούμε την «εγκαθίδρυση ενός ψυχολογικού ντετερμινισμού, ενός δεσμού αιτιότητας ανάμεσα σε μια κοινωνική συμπεριφορά ή μια ιδεολογική τοποθέτηση και τα ψυχολογικά χαρακτηριστικά που την προκάλεσαν». (Παπαστάμου Σ. Ψυχολογιοποίηση, εκδ. Οδυσσέας, Αθήνα: 1989, σ.19) 
 
Στο όνομα λοιπόν του εκδημοκρατισμού της γνώσης, δηλαδή της εκλαΐκευσης της, αναπτύχθηκε μια αποβλακωτική επιστημονοφανής μπουρδολογία, που σε όλους σχεδόν τους τομείς (την οικονομία, την κοινωνιολογία, την ιστορία, την φιλοσοφία, την ψυχολογία ακόμα και την κοσμολογία ή την αστρονομία κλπ.), φαίνεται να συναρπάζει όλους τους αφελείς και τους ημιμαθείς που ψαρεύουν γνώσεις από εδώ και από εκεί, δηλαδή αποσπασματικές πληροφορίες και ασαφείς εννοιολογικές κατασκευές περί παντός επιστητού. Βεβαίως, να σημειώσουμε πως το διαδίκτυο διευκόλυνε ιδιαίτερα αυτή τη διαδικασία. 
 
Φτάνοντας προς το τέλος, θα ήταν ίσως χρήσιμο να υπογραμμίσουμε ότι ο ψυχολόγος που σέβεται τον εαυτό του, την επιστήμη και το λειτούργημά του (αλλά και ο ψυχίατρος, του οποίου δεν θα πρέπει προφανώς να παραγνωρίζουμε την γόνιμη οπτική γωνία προσέγγισης των κλινικών προβλημάτων), οφείλουν μεταξύ άλλων να προσεγγίζουν το αίτημα των ατόμων για υποστήριξη μέσα από μια συνθετική, κοινωνιοκεντρική προσέγγιση των ψυχικών δυσκολιών, η οποία δίνει βάση στην κοινωνική, πολιτισμική και ιστορική εγγραφή του ατομικού συμπτώματος. 
 
Όχι μόνο το πως… 
 
Με άλλα λόγια, οφείλει να μην επικεντρώνεται μόνο στο ΠΩΣ να υποστηριχθεί ψυχολογικά ο σύγχρονος δυτικός άνθρωπος που υποφέρει ψυχοσωματικά και ψυχικά, αλλά ν’ ασχοληθεί ταυτόχρονα με το ΓΙΑΤΊ έφτασε να υποφέρει σε τέτοιο βαθμό, από τόσο νεαρή ηλικία, τόσο συχνά και τόσο γενικευμένα. Συγχρόνως ο ειδικός, ψυχίατρος ή ψυχολόγος, οφείλει στο πλαίσιο της επιστήμης που θεραπεύει να αναρωτηθεί: 
  • Πού αποσκοπεί ο εντυπωσιακός σημερινός πολλαπλασιασμός των ψυχικών διαταραχών;
  • Ποια η σχέση της αύξησης των διαφόρων διαγνώσεων με τον εναγκαλισμό της φαρμακοβιομηχανίας με την ψυχιατρική;
  • Γιατί τα συμπτώματα, που άλλοτε αποτελούσαν εκδηλώσεις – εκφράσεις δυσφορίας – και εντάσσονταν σε ευρύτερες διαγνωστικές κατηγορίες – τείνουν να αποτελούν στις πρόσφατες, αναθεωρημένες εκδόσεις των Διαγνωστικών Εργαλείων αυτόνομες και ανεξάρτητες διαταραχές;
  • Πώς εξηγείται ο όλο και αυξανόμενος αριθμός διαγνώσεων σε παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας, πέραν από την κάπως γλυκανάλατη και προσχηματική ερμηνεία, η οποία ισχυρίζεται πως πλέον υπάρχουν οι δομές και οι ειδικοί για να διαγνώσουν αυτό που σε προηγούμενες ιστορικές περιόδους υπήρχε εξίσου, αλλά παρέμενε αδιάγνωστο;
  • Πώς ακριβώς θα μπορούσε να λειτουργήσει “ψυχοθεραπευτικά” μια κλινική παρέμβαση που αντιμετωπίζει την ανθρώπινη ψυχική κατάσταση αποσπασματικά, κατακερματισμένα και εργαλειακά;
  • Η ψυχιατρικοποίηση της καθημερινής ζωής δεν οδηγεί άραγε σε μια τάση παθολογικοποίησης όλων των συνηθισμένων ψυχικών διακυμάνσεων του κοινωνικού ατόμου, οι οποίες συνήθως απορρέουν από (ή συνδέονται με) δυσκολίες/αλλαγές/απώλειες/ματαιώσεις/απογοητεύσεις, με τις οποίες όλα τα άτομα “κανονικά” θα έρθουν αντιμέτωπα κάποιες, (ενδεχομένως και πολλές) φορές στη ζωή τους;
  • Ποιο είναι το διαγνωστικό όριο, πέραν από το οποίο, πραγματοποιούνται καταχρηστικές διαγνώσεις που βαφτίζουν “διαταραχές” φυσιολογικές ενδεχομένως εκφάνσεις των ατομικών συμπεριφορών;
  • Τελικά, ποιες είναι (ή έστω, ποιες θα “έπρεπε” να είναι) οι σχέσεις της ψυχιατρικής και της ψυχολογίας με τις επικρατούσες κοσμοθεωρίες και ιδεολογίες περί των σχέσεων του ατόμου με την κοινωνία; 
Ώστε να βάλουμε τη βάση μιας πραγματικής διεπιστημονικότητας σε θεωρητικό/επιστημονικό, αλλά και εφαρμοσμένο επαγγελματικό επίπεδο. Για να μην είναι πια η “διεπιστημονικότητα” ένα άλλοθι προχειρότητας ή ακόμα χειρότερα, μια δύσπεπτη “σούπα λέξεων”. 
 
Σημ.: Το άρθρο αποτελεί τμήμα της εισήγησης στο Εργαστήριο για την Ψυχική Υγεία, 23/11/2025, που πραγματοποιήθηκε στην “Λεόντειο”, στο πλαίσιο του 2ου Επιστημονικού Συνεδρίου “Περί του Υπαρξιακού Προβλήματος”, με θέμα: “Προκλήσεις και Αδιέξοδα της Ψυχικής Υγείας στην σύγχρονη Ελλάδα”.

πηγή

Το F-16 επιστρέφει στην αμερικανική Αεροπορία και αλλάζει τη σχέση με το F-35

 
Υπάρχει κάτι σχεδόν παράδοξο στην είδηση ότι η αμερικανική Αεροπορία συζητά ξανά την αγορά καινούργιων F-16. Το αεροσκάφος που επρόκειτο να έχει αντικατασταθεί από το F-35 εδώ και χρόνια επιστρέφει στη συζήτηση ως πιθανή λύση σε ένα πρόβλημα που αποδεικνύεται πολύ πιο δύσκολο, από όσο είχαν υπολογίσει οι σχεδιαστές της αμερικανικής αεροπορικής ισχύος: Το πρόβλημα των αριθμών.  
 
Η Lockheed Martin έχει προτείνει ένα νέο F-16, το οποίο αναφέρεται ως F-16G, βασισμένο στο Block 70 για να συμπληρώσει τις ανάγκες των ΗΠΑ για μαχητικά. Η προτεινόμενη διαμόρφωση περιλαμβάνει σύμμορφες δεξαμενές καυσίμου, μεγάλες εξωτερικές δεξαμενές, IRST, σύγχρονο Sniper targeting pod και αλεξίπτωτο πέδησης.
 
Δεν πρόκειται επομένως για την αναβίωση του F-16 της δεκαετίας του 1980. Πρόκειται για ένα σύγχρονο μαχητικό τέταρτης γενιάς, με AESA radar, ψηφιακή αρχιτεκτονική, σύγχρονα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και δικτυακές δυνατότητες. Η USAF αντιμετωπίζει ταυτόχρονα γήρανση του στόλου της, αυξανόμενο κόστος υποστήριξης, καθυστερήσεις στην ανανέωση και ανάγκη να αποκτήσει περισσότερα αεροσκάφη.
 
Η μελέτη Force Structure που εκπονήθηκε το 2025 προσδιόρισε ανάγκη για 1.558 επανδρωμένα μαχητικά μέχρι το 2035, ενώ ο διαθέσιμος αριθμός έχει βρεθεί σημαντικά χαμηλότερα. Την ίδια στιγμή η Αεροπορία πρέπει να χρηματοδοτήσει F-35A, F-15EX, το μελλοντικό F-47 και τα Collaborative Combat Aircraft. Έτσι το ερώτημα παύει να είναι “F-16 ή F-35;” και μεταtρέπεται σε “πόσα F-35, πόσα F-16, πόσα άλλα αεροσκάφη και για ποιες αποστολές;”. Αυτό αποτελεί ουσιαστική αλλαγή φιλοσοφίας.
 
Για περισσότερο από μία δεκαετία η λογική ήταν σχετικά απλή: Το F-35 θα αντικαθιστούσε σταδιακά τα F-16. Η υπόθεση αυτή είχε μια ισχυρή τεχνολογική λογική. Το F-35 προσφέρει stealth, sensor fusion και δυνατότητες συλλογής και διαχείρισης πληροφοριών που ένα F-16 δεν μπορεί να αναπαράγει.
 
Όμως το F-35 δεν είναι απλώς ένα καλύτερο F-16. Είναι πολύ πιο σύνθετο αεροσκάφος, με διαφορετικό κόστος απόκτησης, υποστήριξης και λειτουργίας. Και το κυριότερο: Δεν υπάρχει κανένας επιχειρησιακός λόγος κάθε αποστολή που εκτελεί ένα F-16 να απαιτεί F-35. Αυτό φαίνεται πλέον να γίνεται αντιληπτό, όχι μόνο στις ΗΠΑ, αλλά και στις αεροπορίες που έχουν επιλέξει να διαθέτουν και τους δύο τύπους.
 
Η Πολωνία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα: Ενώ παραλαμβάνει τα πρώτα από τα 32 F-35A που έχει παραγγείλει, έχει ταυτόχρονα υπογράψει πρόγραμμα ύψους περίπου 3,8 δισ. δολαρίων για την αναβάθμιση ολόκληρου του στόλου των F-16 Block 52 στο πρότυπο F-16V. Η ίδια η πολωνική κυβέρνηση αναφέρει ως έναν από τους στόχους της αναβάθμισης την καλύτερη διασύνδεση και ολοκλήρωση των F-16 με τα F-35. Αυτό είναι πολύ σημαντικό. Η Πολωνία δεν αντιμετωπίζει το F-16 ως αποτυχημένο προκάτοχο του F-35. Αντιθέτως, προσπαθεί να δημιουργήσει μια δύναμη, στην οποία τα δύο αεροσκάφη θα λειτουργούν μαζί.
 
Η ίδια λογική μπορεί να εφαρμοστεί γενικότερα
 
Το F-35 μπορεί να χρησιμοποιείται εκεί όπου οι δυνατότητές του έχουν τη μεγαλύτερη αξία: Σε περιβάλλον υψηλής απειλής, στη διείσδυση, στη συλλογή πληροφοριών, στην ηλεκτρονική επιτήρηση και στη δημιουργία μιας καλύτερης εικόνας της αεροπορικής μάχης. Το F-16, από την άλλη πλευρά, μπορεί να προσφέρει αριθμούς. Μπορεί να αναλάβει μεγάλο μέρος των αποστολών αεράμυνας, αναχαίτισης, κρούσης, περιπολιών και άλλων καθηκόντων που δεν απαιτούν υποχρεωτικά stealth. Δεν είναι ανάγκη κάθε αεροσκάφος να είναι το πιο προηγμένο διαθέσιμο. Είναι ανάγκη ο συνολικός στόλος να μπορεί να παράγει επαρκή αριθμό επιχειρησιακών εξόδων.
 
Και εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο μάθημα της αμερικανικής συζήτησης. Το πρόβλημα δεν είναι πλέον μόνο η ποιότητα – είναι η μάζα. Ένα μικρότερος στόλος F-35 μπορεί να διαθέτει τεράστια τεχνολογική αξία, αλλά δεν μπορεί να βρίσκεται παντού ταυτόχρονα. Μια αεροπορία χρειάζεται αεροσκάφη για επιφυλακή, εκπαίδευση, ασκήσεις, αναπτύξεις, συντήρηση και πραγματικές επιχειρήσεις.
 
Επομένως η διατήρηση ενός μεγάλου αριθμού σύγχρονων F-16 μπορεί να λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής της επένδυσης στα F-35. Όσο περισσότερες από τις “κανονικές” αποστολές μπορούν να αναληφθούν από F-16, τόσο περισσότερα F-35 μπορούν να παραμείνουν διαθέσιμα, για εκείνες τις αποστολές στις οποίες η πέμπτη γενιά προσφέρει κάτι που η τέταρτη δεν μπορεί.
 
Αυτό εξηγεί γιατί η πιθανή επιστροφή του F-16 στην USAF έχει σημασία πολύ πέρα από τις ΗΠΑ. Για μια χώρα που έχει ήδη F-16 και αγοράζει F-35, η επιλογή δεν είναι αναγκαστικά να αντικαταστήσει κάθε παλαιό F-16 με F-35. Μπορεί να εκσυγχρονίσει ή να αντικαταστήσει μέρος του στόλου των F-16 και να δημιουργήσει μια μικτή δύναμη δύο επιπέδων. Το πρώτο επίπεδο θα είναι η υψηλής τεχνολογίας δύναμη F-35. Το δεύτερο θα είναι μια μεγάλη δύναμη σύγχρονων F-16. Και τα δύο θα συνδέονται δικτυακά.
 
Η ελληνική περίπτωση
 
Η Ελλάδα βρίσκεται ήδη πολύ κοντά σε αυτή τη λογική. Το πρόγραμμα αναβάθμισης των F-16 στην έκδοση Viper αφορά 83 αεροσκάφη, ενώ το 2026 το υπουργείο Εθνικής Άμυνας ενέταξε στον σχεδιασμό και την αναβάθμιση περίπου 40 F-16 Block 50 σε επίπεδο Viper, με στόχο η χώρα να διαθέτει πάνω από 100 F-16 Viper. Παράλληλα προχωρά η δημιουργία υποδομών στην Ανδραβίδα για την επιχειρησιακή ένταξη των F-35.
 
Η Ελλάδα έχει ήδη παραγγείλει 20 F-35A, με επιλογή για άλλα 20. Αυτό σημαίνει ότι η ελληνική Πολεμική Αεροπορία δεν οδηγείται αναγκαστικά σε ένα δίλημμα “F-16 ή F-35”. Αντιθέτως, η φυσική εξέλιξη του στόλου της είναι προς μια δύναμη στην οποία τα δύο αεροσκάφη συνυπάρχουν.
 
Και αυτό καθιστά την αμερικανική συζήτηση για το F-16G ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, καθώς ένα νέο F-16 δεν θα είχε νόημα ως υποκατάστατο του F-35. Θα είχε νόημα ως συμπλήρωμά του. Το ίδιο ισχύει και για τα σημερινά ελληνικά Viper. Η επένδυση σε αυτά αποκτά μεγαλύτερη αξία, όταν δεν θεωρούνται απλώς “τα τελευταία F-16 πριν από την πλήρη μετάβαση στο F-35”, αλλά ως το δεύτερο βασικό σκέλος μιας μικτής αεροπορικής δύναμης.
 
Η ίδια η ελληνική Πολεμική Αεροπορία αποκτά ήδη όπλα και δυνατότητες που ενισχύουν σημαντικά τον ρόλο των Viper. Για παράδειγμα, το 2026 αναφέρεται η προώθηση της ένταξης των Rampage και SPICE στα ελληνικά F-16, ενώ παράλληλα προχωρά η περαιτέρω αναβάθμιση του στόλου.
 
Άρα η πραγματική αξία του F-16 δεν βρίσκεται πλέον στο να ανταγωνιστεί το F-35 στην κατηγορία του. Βρίσκεται στο να συμπληρώνει το F-35. Και έρχονται τα συνεργειακά Μη-επανδρωμένα Αεροσκάφη (CCA). Η εξέλιξη αυτή γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα με την εμφάνιση των Collaborative Combat Aircraft. Τα CCA μπορούν να μεταφέρουν αισθητήρες και όπλα, να επεκτείνουν την εμβέλεια ενός σχηματισμού και να αναλάβουν μέρος του κινδύνου που διαφορετικά θα έπεφτε πάνω στα επανδρωμένα αεροσκάφη.
 
Αυτό μπορεί να αλλάξει ακόμη περισσότερο τη σχέση F-16 και F-35. Ένα F-35 μπορεί να λειτουργεί ως ιδιαίτερα προηγμένος αισθητήρας και κόμβος του δικτύου. Ένα F-16 μπορεί να προσφέρει πρόσθετη επανδρωμένη ισχύ. Τα CCA μπορούν να επεκτείνουν προς τα εμπρός την ικανότητα ανίχνευσης και προσβολής. Έτσι, το ερώτημα “πόσο προηγμένο είναι το κάθε μαχητικό;” αρχίζει να αντικαθίσταται από το “πόσο αποτελεσματικό είναι το σύστημα μέσα στο οποίο λειτουργεί;”. Αυτό είναι πιθανότατα το σημαντικότερο στοιχείο της επιστροφής του F-16 στην αμερικανική συζήτηση.
 
Το τέλος της εποχής του “όλα stealth”;
 
Η USAF δεν εγκαταλείπει το F-35, ούτε το F-47. Αντίθετα, επενδύει σε αυτά ακριβώς επειδή αναγνωρίζει την ανάγκη για αεροσκάφη υψηλής επιβιωσιμότητας απέναντι σε προηγμένους αντιπάλους. Αλλά φαίνεται να απομακρύνεται από την παλαιότερη ιδέα ότι ολόκληρη η μαχητική αεροπορία πρέπει να αποτελείται από τέτοια αεροσκάφη. Η επιστροφή του F-16 και η παράλληλη ενίσχυση του F-15EX δείχνουν μια διαφορετική αντίληψη: Η αεροπορική ισχύς χρειάζεται στρώματα.
 
Χρειάζεται αεροσκάφη που μπορούν να διεισδύσουν σε πολύ επικίνδυνο περιβάλλον, αλλά χρειάζεται επίσης αεροσκάφη που μπορούν να πετούν πολλές εξόδους, να καλύπτουν μεγάλες περιοχές και να αναλαμβάνουν αποστολές μικρότερης απαίτησης, χωρίς το κόστος ενός F-35. Για τις χώρες που διαθέτουν ήδη F-16 και F-35, αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα. Η απόκτηση F-35 δεν κάνει τα F-16 περιττά. Αντίθετα, μπορεί να αλλάξει τον ρόλο τους.
 
Το F-35 μπορεί να γίνει ο “αισθητήρας” και ο διεισδυτικός φορέας της δύναμης. Το F-16 μπορεί να γίνει η αριθμητική και πολυδύναμη ραχοκοκαλιά της. Και τα CCA μπορούν να λειτουργήσουν ως ο σύνδεσμος που επεκτείνει τις δυνατότητες και των δύο. Αυτό είναι πολύ διαφορετικό από την παλαιότερη αντίληψη ότι η εξέλιξη είναι απλώς γραμμική: F-16, μετά F-35, και τέλος. Η σύγχρονη αεροπορία φαίνεται να επιστρέφει σε μια πιο παλιά στρατιωτική αρχή: Δεν χρειάζεται όλα τα μέσα να είναι ίδια, ούτε όλα να είναι τα ακριβότερα. Χρειάζεται η δύναμη ως σύνολο να έχει αρκετή ποιότητα, αρκετή μάζα και τη σωστή κατανομή αποστολών.
 
Και αυτός είναι τελικά ο λόγος για τον οποίο ένα μαχητικό που η USAF πίστευε ότι θα είχε αφήσει πίσω της εδώ και δεκαετίες βρίσκεται ξανά στο τραπέζι. Το F-16 δεν επιστρέφει επειδή το F-35 απέτυχε. Επιστρέφει επειδή η αεροπορική ισχύς ανακάλυψε ξανά ότι η τεχνολογία χωρίς αριθμούς έχει τα δικά της όρια.
 

Το λένε ξεκάθαρα σε ολόκληρη την Ευρώπη,τι δεν καταλαβαίνεις; Υπουργός Εσωτερικών Αγγλίας Σαμπάνα Μαχμούντ: Η Βρετανία ανοίγει ξανά το πρόγραμμα μετεγκατάστασης μεταναστών!

Δήθεν δεν μπορούν να ελεγχθούν τα σύνορα, δήθεν «μπουκάρουν» όλοι μαζί και δεν μπορούν να περιοριστούν από τα κράτη της Ευρώπης και ένα σωρό μπούρδες ως δικαιολογίες. Τόσα χρόνια, το δούλεμα στα πρόβατα, στους Ευρωπαίους, πάει σύννεφο...
 
Τοποθετούν αναξιοκρατικά αφρικανούς σε καίριες θέσεις, ώστε να τους καταστήσουν ελκυστικούς σε γυναικείους πληθυσμούς. Οι Γερμανία πάντα εδώ και δεκαετίες είχε γηγενείς παίκτες ποδοσφαίρου κορυφαίους στον κόσμο. Ξαφνικά ανακάλυψαν ότι καλύτεροι είναι οι Αφρικανοί. Ποιοι ηλίθιοι τα πιστεύουν όλα αυτά είναι απορίας άξιο!!
 
Στην Ελλάδα τα ίδια και χειρότερα.
 
Στο Ηνωμένο Βασίλειο το λένε πλέον ξεκάθαρα: Θέλουμε και άλλους και άλλους Αφρικανούς και Ασιάτες να μας κάνουν παιδιά...
 
*Σημείωση: Όπου "πρόσφυγες"στο παρακάτω κείμενο βάλτε στο μυαλό σας "λαθρομετανάστες", ο τρόπος κοροϊδίας του κοινού χρησιμοποιεί την λέξη "πρόσφυγες".
 
BBC, μετάφραση στα ελληνικά από newspull.gr
 
Όπως μετέδωσε το BBC η υπουργός Εσωτερικών Σαμπάνα Μαχμούντ ανακοίνωσε την επαναλειτουργία του προγράμματος μετεγκατάστασης προσφύγων στο Ηνωμένο Βασίλειο, υποστηρίζοντας ότι η παροχή «ασφαλών και νόμιμων» οδών εισόδου μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά για τις παράνομες διελεύσεις με μικρά σκάφη στη Μάγχη.
 
Η υπουργός Εσωτερικών δήλωσε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο επιθυμεί να «ανταποκριθεί στις διεθνείς υποχρεώσεις του», βοηθώντας ανθρώπους που εγκαταλείπουν χώρες όπου επικρατούν πόλεμος και διώξεις. Παράλληλα, τόνισε ότι η διαδικασία πρέπει να είναι «οριοθετημένη και ελεγχόμενη».
 
Το υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε ότι το Πρόγραμμα Μετεγκατάστασης του Ηνωμένου Βασιλείου (UK Resettlement Scheme – UKRS) ανοίγει ξανά άμεσα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της κυβέρνησης, περίπου το 25% των αφίξεων θα αφορά Αφγανές γυναίκες και κορίτσια, καθώς και Παλαιστινίους.
 
Η επανεκκίνηση του προγράμματος αναμένεται να οδηγήσει αρχικά στην άφιξη εκατοντάδων ανθρώπων, ενώ παράλληλα δημιουργούνται τρεις νέες οδοί χορηγίας, μέσω των οποίων κοινότητες, πανεπιστήμια και επιχειρήσεις θα μπορούν να φιλοξενούν πρόσφυγες από το επόμενο έτος.
 
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι οι αφίξεις μέσω των συγκεκριμένων νόμιμων οδών θα αυξηθούν σταδιακά σε «χαμηλές χιλιάδες», καθώς μειώνονται τα επίπεδα παράνομης μετανάστευσης.
 
Θα θεσπιστεί ετήσιο ανώτατο όριο για τον αριθμό των προσφύγων που θα γίνονται δεκτοί, ωστόσο ο ακριβής αριθμός δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί.
 
Όσοι φτάνουν στη Βρετανία μέσω των ασφαλών και νόμιμων οδών θα εντάσσονται σε πενταετή διαδικασία που μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη εγκατάσταση στη χώρα.
 
Μιλώντας στο συνέδριο του Εργατικού Κόμματος τη Δευτέρα, η Μαχμούντ δήλωσε ότι η προσέγγισή της βασίζεται στην «δικαιοσύνη», υπογραμμίζοντας ότι απαιτούνται όρια και ότι οι τοπικές κοινωνίες πρέπει να είναι «έτοιμες και σε θέση να υποδεχθούν όσους έρχονται».
 
«Αυτό μπορούμε να κάνουμε, αυτό μπορούμε να είμαστε, καθώς αποκαθιστούμε τον έλεγχο των συνόρων μας, περιορίζουμε τις διελεύσεις με μικρά σκάφη και απελευθερώνουμε την εγγενή γενναιοδωρία αυτής της χώρας», δήλωσε.
 
Πάνω από 18.500 διελεύσεις στη Μάγχη
 
Περισσότεροι από 18.500 άνθρωποι έχουν διασχίσει τη Μάγχη με μικρά σκάφη από τις αρχές του έτους, έναντι περισσότερων από 32.000 κατά την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
 
Ο αρχηγός του Reform UK, Νάιτζελ Φάρατζ, δήλωσε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο «δεν υποχρεούται να δεχθεί περισσότερους μετανάστες», υποστηρίζοντας ότι εάν το κόμμα του βρισκόταν στην κυβέρνηση, όσοι θα έφταναν στη χώρα μέσω των προγραμμάτων των Εργατικών «δεν θα μπορούσαν να παραμείνουν».
 
«Εάν οι Εργατικοί είναι τόσο βέβαιοι ότι η κοινή γνώμη θέλει τις πολιτικές τους για τα ανοιχτά σύνορα, θα μπορούσαν να προκηρύξουν γενικές εκλογές για να λάβουν σχετική εντολή», δήλωσε.
 
Ο Φάρατζ αναφέρθηκε επίσης σε δημοσίευμα των Sunday Times σχετικά με έναν πρώην σωματοφύλακα του ηγέτη της Χαμάς, ο οποίος, εξασφάλισε άσυλο και βρετανική υπηκοότητα προτού φέρεται να σχεδίασε επίθεση εναντίον Εβραίων στην Ευρώπη. Η εφημερίδα ανέφερε ότι ο άνδρας εγκαταστάθηκε στη Βρετανία πριν από περισσότερο από μία δεκαετία και σήμερα αντιμετωπίζει διαδικασία έκδοσης στη Γερμανία.
 
«Χρειάζονται χιλιάδες θέσεις»
 
Ο Τζον Φίτονμπι, επικεφαλής αναλυτής πολιτικής του Refugee Council, χαιρέτισε τις νέες κυβερνητικές προτάσεις, επισημαίνοντας ωστόσο ότι αυτές έρχονται μετά από μια «δραστική μείωση των ασφαλών οδών» κατά τον τελευταίο χρόνο.
 
Όπως δήλωσε, οι ασφαλείς και νόμιμες οδοί είναι απαραίτητες για την αποδυνάμωση του επιχειρηματικού μοντέλου των διακινητών ανθρώπων, αλλά «λειτουργούν μόνο όταν εφαρμόζονται σε μεγάλη κλίμακα».
 
«Η κυβέρνηση πρέπει να δείξει φιλοδοξία και δέσμευση, και αυτό σημαίνει χιλιάδες θέσεις, όχι εκατοντάδες», ανέφερε.
 
Παράλληλα, κάλεσε την κυβέρνηση να επαναφέρει άμεσα το πρόγραμμα οικογενειακής επανένωσης προσφύγων.
 
Τα προηγούμενα προγράμματα
 
Οι ασφαλείς και νόμιμες οδοί για τη μεταφορά προσφύγων στη Βρετανία έχουν περιλάβει στο παρελθόν προγράμματα για Αφγανούς μετά την κατάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν, για Ουκρανούς που επλήγησαν μετά την έναρξη της πλήρους κλίμακας ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, καθώς και για κατόχους βρετανικού διαβατηρίου υπηκόου εξωτερικού (British National – Overseas) από το Χονγκ Κονγκ.
 
Περισσότεροι από 39.000 άνθρωποι έφτασαν στη Βρετανία μέσω του προγράμματος μετεγκατάστασης Αφγανών, ενώ τον Ιούλιο του 2025 η κυβέρνηση επιβεβαίωσε ότι τα συγκεκριμένα προγράμματα είτε είχαν κλείσει για νέες αιτήσεις είτε είχαν διακοπεί.
 
Ένα πρόγραμμα που επέτρεπε σε πρόσφυγες να φέρουν στη Βρετανία μέλη των οικογενειών τους ανεστάλη τον Σεπτέμβριο του 2025.
 
Σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία, το UK Resettlement Scheme είχε μετεγκαταστήσει 4.589 πρόσφυγες από την έναρξή του το 2021.
 
Η Φλόρα Αλεξάντερ, εκτελεστική διευθύντρια της International Rescue Committee UK, δήλωσε ότι χαιρετίζει την απόφαση της κυβέρνησης να δώσει προτεραιότητα στις Αφγανές γυναίκες και κορίτσια και στους Παλαιστινίους.
 
Χαρακτήρισε το UKRS «καθιερωμένη ασφαλή οδό» που μπορεί να βοηθήσει ανθρώπους να «ξαναχτίσουν τη ζωή τους στη Βρετανία», προσθέτοντας ωστόσο ότι το πρόγραμμα πρέπει να διευρυνθεί προκειμένου να έχει ουσιαστικό αποτέλεσμα.
 
Αντιδράσεις από τους Συντηρητικούς
 
Ο σκιώδης υπουργός Εσωτερικών των Συντηρητικών, Κρις Φιλπ, δήλωσε ότι η Μαχμούντ «δεν θα έπρεπε να φέρνει άλλους μετανάστες ή αιτούντες άσυλο», ανεξάρτητα από την περίπτωση, έως ότου η παράνομη μετανάστευση μειωθεί «σχεδόν στο μηδέν».
 
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η υπουργός Εσωτερικών βρίσκεται υπό πίεση από την Άντζελα Ρέινερ και την αριστερή πτέρυγα των Εργατικών και ότι ανοίγει περαιτέρω τα σύνορα «σε μια απελπισμένη προσπάθεια να τους ικανοποιήσει».
 
Την ίδια ώρα, η υπουργός Στέγασης Άντζελα Ρέινερ επανέλαβε την κριτική της στις σχεδιαζόμενες αλλαγές της Μαχμούντ στο σύστημα ασύλου, λίγο πριν από το συνέδριο του Εργατικού Κόμματος στο Λίβερπουλ.
 
Η κυβέρνηση προτείνει να διπλασιαστεί από πέντε σε δέκα χρόνια ο χρόνος που απαιτείται για τους περισσότερους εργαζόμενους μετανάστες προκειμένου να αποκτήσουν δικαίωμα μόνιμης διαμονής. Για τους πρόσφυγες, η διαδικασία ενδέχεται να φτάσει ακόμη και τα 20 χρόνια.
 
Η Ρέινερ προειδοποίησε για την αλλαγή των «κανόνων του παιχνιδιού χρόνια αργότερα» για ανθρώπους που έφτασαν στη Βρετανία στις αρχές της δεκαετίας, έχοντας την προσδοκία ότι θα αποκτήσουν μόνιμη διαμονή βάσει των ισχυόντων κανόνων.
 
Η μόνιμη διαμονή, γνωστή ως Indefinite Leave to Remain (ILR), παρέχει σε ένα άτομο το δικαίωμα να ζει, να εργάζεται και να σπουδάζει στο Ηνωμένο Βασίλειο για όσο διάστημα επιθυμεί, καθώς και να υποβάλλει αίτηση για κρατικές παροχές, εφόσον πληροί τις σχετικές προϋποθέσεις.
 

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γράφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γράψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε, απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.