AI απάτες στο κινητό: Τα νέα ψεύτικα μηνύματα και κλήσεις και πώς να προστατευτείς

Οι απάτες στο κινητό δεν είναι πια τα πρόχειρα μηνύματα με ορθογραφικά λάθη που καταλαβαίναμε αμέσως. Με την τεχνητή νοημοσύνη οι απατεώνες μπορούν να γράφουν πειστικά SMS, να μιμούνται τράπεζες, courier, δημόσιες υπηρεσίες, ακόμα και συγγενείς μας. Το πιο επικίνδυνο όμως είναι ότι πλέον μπορούν να αντιγράψουν φωνές, να φτιάξουν ψεύτικες βιντεοκλήσεις και να σε πιέσουν να κάνεις μια ενέργεια μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Αυτός είναι ο νέος κόσμος των AI scams — και χρειάζεται να ξέρει o καθένας μας πώς λειτουργεί.

Οι AI απάτες στο κινητό γίνονται όλο και πιο πειστικές, με ψεύτικα μηνύματα που μοιάζουν αληθινά.

Γιατί οι απάτες στο κινητό έγιναν τόσο επικίνδυνες

Το κινητό έχει γίνει το κέντρο της ψηφιακής μας ζωής, και δεν νομίζω να διαφωνεί κάποιος με αυτό. Εκεί λαμβάνουμε μηνύματα από τράπεζες, κωδικούς επιβεβαίωσης, ειδοποιήσεις από courier, ενημερώσεις από δημόσιες υπηρεσίες, Viber, WhatsApp, email, push notifications και social media. Αυτό ακριβώς εκμεταλλεύονται οι απατεώνες: το κινητό είναι πάντα δίπλα μας το κοιτάμε βιαστικά και συχνά αντιδρούμε χωρίς να σκεφτούμε.

Παλαιότερα, ένα ψεύτικο μήνυμα που όλοι κάποια στιγμή είχαμε λάβει ήταν σχετικά εύκολο να αναγνωριστεί ως ύποπτο. Είχε περίεργη γλώσσα, κακή μετάφραση η γενικόλογο περιεχόμενο χωρίς νόημα. Σήμερα με την έλευση της τεχνητής νοημοσύνης αυτό αλλάζει. Με τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης ένας απατεώνας μπορεί να γράψει ένα μήνυμα σε σωστά ελληνικά, να το κάνει να μοιάζει επείγον με σωστή διατύπωση η να αντιγράψει το ύφος μιας τράπεζας και να προσαρμόσει το κείμενο ώστε να φαίνεται πιο αληθινό.

Το αποτέλεσμα είναι ότι ο μέσος χρήστης δεν κινδυνεύει επειδή είναι «αφελής», κινδυνεύει επειδή οι απάτες έχουν γίνει πιο πειστικές πιο γρήγορες και πιο προσωποποιημένες στα “γούστα” και προτιμήσεις του καθενός. Ο απατεώνας δεν χρειάζεται πλέον να ξέρει πολλά για σένα. Μπορεί να χρησιμοποιήσει διαρροές δεδομένων η δημόσιες πληροφορίες από social media και με αυτοματοποιημένα εργαλεία και AI τεχνολογία να δημιουργήσει ένα μήνυμα που φαίνεται ακριβώς αρκετά αληθινό ώστε να σε κάνει να πατήσεις τον σύνδεσμο η τέλος πάντων να ανταποκριθείς στο μήνυμα.

Το νέο πρόβλημα: δεν αρκεί πλέον να προσέχεις μόνο τα ορθογραφικά λάθη. Πολλά AI-generated μηνύματα είναι καθαρά και σωστά γραμμένα και κυρίως ψυχολογικά καλοστημένα. Η σωστή άμυνα πλέον είναι να μπούμε στην διαδικασία ελέγχου του μηνύματος, όχι μόνο τι βλέπει το «μάτι» μας.

Στην Ελλάδα βλέπουμε συχνά απάτες που μιμούνται τράπεζες, ΕΛΤΑ ή courier, gov.gr, e-ΕΦΚΑ, ΑΑΔΕ, επιστροφές φόρου, δήθεν πρόστιμα, δήθεν απενεργοποίηση λογαριασμού ή ψεύτικες πληρωμές. Το ίδιο μοτίβο υπάρχει διεθνώς: ο χρήστης λαμβάνει ένα μήνυμα που καλείται να πατήσει έναν σύνδεσμο και οδηγείται σε ψεύτικη σελίδα που μοιάζει με πραγματική. Εκεί του ζητούν στοιχεία κάρτας, κωδικούς e-banking, OTP (κωδικός μιας χρήσης 6ψήφιος), ταυτότητα η άλλα προσωπικά δεδομένα.

1 Πιο πειστικά μηνύματα

Το AI έχει βελτιωθεί στην γραφή και συνέχεια βελτιώνεται και προσαρμόζεται στο ύφος που θέλει ο απατεώνας.

2 Πιο γρήγορη εξαπάτηση

Το μήνυμα συνήθως πιέζει να δράσεις τώρα-άμεσα με λέξεις του τύπου, «λήγει», «μπλοκάρεται», «χάνεται».

3 Πιο προσωπική προσέγγιση

Οι απάτες μπορούν πλέον να αξιοποιούν στοιχεία από διαρροές η social media.

Τι άλλαξε με την τεχνητή νοημοσύνη

Με την τεχνητή νοημοσύνη οι ηλεκτρονικές απάτες έγιναν πιο πειστικές και αληθοφανείς.

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν δημιούργησε τις απάτες οι απάτες υπήρχαν πάντα, αυτό που έκανε το AI είναι ότι έδωσε στους απατεώνες ταχύτητα, ποιότητα και κλίμακα. Μπορούν να φτιάχνουν χιλιάδες διαφορετικά μηνύματα σε πολλές γλώσσες με λιγότερα λάθη και με καλύτερη ψυχολογική στόχευση.

Ένα AI εργαλείο μπορεί να πάρει ένα απλό σενάριο, όπως για παράδειγμα «στείλε μήνυμα ότι υπάρχει πρόβλημα με δέμα» — και να το μετατρέψει σε δεκάδες εκδοχές: πιο επίσημο, πιο αγχωτικό, πιο φιλικό, πιο τραπεζικό, πιο σύντομο για SMS, πιο αναλυτικό για email, πιο πειστικό για Viber. Αυτό σημαίνει ότι οι επιθέσεις δεν είναι πια μόνο μαζικές. Μπορούν να γίνουν μαζικές και ταυτόχρονα να στοχεύουν σε πολλά διαφορετικά προφίλ ανθρώπων σε όλο τον κόσμο σε διαφορετικές γλώσσες ταυτόχρονα!

Η μεγάλη αλλαγή όμως είναι οι deepfake φωνές και οι ψεύτικες κλήσεις. Με ένα μικρό δείγμα ήχου από social media, βίντεο, stories ή δημόσιες αναρτήσεις, μπορεί να δημιουργηθεί μια φωνή που μοιάζει με γνωστό πρόσωπο. Αυτό ανοίγει τον δρόμο για απάτες τύπου «είμαι ο γιος σου, είχα ατύχημα», «είμαι από την τράπεζα, πρέπει να ασφαλίσουμε τον λογαριασμό σου», «είμαι ο εργοδότης σου, κάνε άμεσα αυτή την πληρωμή», όχι από άνθρωπο άλλα από υπολογιστή, που η φωνή μοιάζει με άνθρωπο.

Το πιο επικίνδυνο στοιχείο του AI scam: δεν σε ξεγελά μόνο με τεχνικό τρόπο. Σε πιέζει συναισθηματικά. Χρησιμοποιεί φόβο, αίσθηση του επείγον, εμπιστοσύνη και οικειότητα.

Αυτό είναι ο πυρήνας του social engineering. Ο απατεώνας δεν προσπαθεί απαραίτητα να «επιτεθεί» απευθείας στην τράπεζα ή το κινητό μας. Προσπαθεί να κάνει εμάς τους ίδιους να του ανοίξουμε την πόρτα. Με διάφορες πρακτικές όπως: να πατήσουμε ένα link, να δώσουμε έναν κωδικό για να εγκρίνουμε μία συναλλαγή που επείγει, να του πούμε το OTP (στιγμιαίος κωδικός 6ψήφιος από τράπεζα) η ακόμα να εγκαταστήσουμε μια εφαρμογή απομακρυσμένης πρόσβασης η να μεταφέρουμε χρήματα «για ασφάλεια» κάπου που θα μας υποδείξουν. Γι’ αυτό οι σύγχρονες απάτες δεν μοιάζουν πάντα με απάτες, μοιάζουν με κανονική επικοινωνία.

Οι 4 βασικές τεχνικές που χρησιμοποιούνται σήμερα

Τεχνική	Πώς εμφανίζεται στο κινητό	Τι θέλει ο απατεώνας
Smishing	SMS ή μήνυμα με σύνδεσμο από δήθεν τράπεζα, courier, gov.gr, ΑΑΔΕ, e-ΕΦΚΑ.	Να πατήσεις link και να δώσεις στοιχεία ή κωδικούς.
Vishing	Τηλεφωνική κλήση από δήθεν υπάλληλο τράπεζας, τεχνική υποστήριξη ή δημόσια υπηρεσία.	Να αποκαλύψεις κωδικούς, OTP ή να εγκρίνεις μία συναλλαγή.
AI voice cloning	Φωνή που μοιάζει με συγγενή, φίλο, συνάδελφο ή προϊστάμενο.	Να στείλεις χρήματα ή να κάνεις κάτι επείγον χωρίς έλεγχο.
Deepfake video call	Ψεύτικη βιντεοκλήση ή συνθετική εικόνα/πρόσωπο που φαίνεται αληθινό.	Να κερδίσει εμπιστοσύνη και να παρακάμψει αμφιβολίες.

Ψεύτικα SMS και μηνύματα: η νέα γενιά smishing

Ψεύτικα SMS και μηνύματα με AI η νέα γενιά απάτης στα κινητά.

Smishing ονομάζεται η εξαπάτηση (phishing) μέσω SMS η μηνυμάτων στο κινητό. Μπορεί να έρθει ως απλό SMS, ως Viber μήνυμα, ως WhatsApp, ως RCS, ακόμα και ως ειδοποίηση που μοιάζει να ανήκει σε γνωστή υπηρεσία. Το κλασικό σενάριο είναι απλό: λαμβάνεις ένα μήνυμα που σε ενημερώνει ότι υπάρχει πρόβλημα, κάποια εκκρεμότητα η ευκαιρία. Για να τη λύσεις πρέπει να πατήσεις link.

Τα συνηθισμένα θέματα που χρησιμοποιούνται σε τέτοιες περιπτώσεις είναι πολύ συγκεκριμένα: «το δέμα σας δεν παραδόθηκε», «εκκρεμεί πληρωμή τελωνείου», «ο λογαριασμός σας θα μπλοκαριστεί», «δικαιούστε επιστροφή φόρου», «υπάρχει πρόστιμο», «απαιτείται επιβεβαίωση στοιχείων», «εντοπίστηκε ύποπτη συναλλαγή». Μηνύματα τέτοιου είδους είναι φτιαγμένα για να μας προκαλέσουν άγχος ή βιασύνη.

Το επικίνδυνο είναι ότι ο σύνδεσμος-link που είναι στο μήνυμα μπορεί να μοιάζει σχεδόν κανονικός. Μπορεί να έχει όνομα που θυμίζει τράπεζα η δημόσια υπηρεσία αλλά με μικρή αλλαγή, ένα επιπλέον γράμμα, μια παύλα, μια περίεργη κατάληξη. Σε κινητή οθόνη όπου ο χώρος είναι μικρός αυτές οι διαφορές φαίνονται ακόμα πιο δύσκολα.

Χρυσός κανόνας: αν ένα SMS τράπεζας ή οργανισμού σε στέλνει να βάλεις κωδικούς, στοιχεία κάρτας η OTP(κωδικός μιας χρήσης) μέσω link, σταμάτα. Πήγαινε μόνος σου στην επίσημη εφαρμογή ή στην επίσημη ιστοσελίδα της τράπεζας ή του οργανισμού και κάνε έλεγχο εκεί χωρίς να πατήσεις τον σύνδεσμο του μηνύματος.

Τα AI-generated μηνύματα κάνουν το smishing πιο επικίνδυνο γιατί αφαιρούν τα παλιά σημάδια αναγνώρισης. Μπορεί να είναι γραμμένα με σωστή σύνταξη, να χρησιμοποιούν επίσημο ύφος και να προσαρμόζονται σε τοπικά δεδομένα. Για παράδειγμα, ένα μήνυμα στην Ελλάδα μπορεί να μιλά για gov.gr, ΕΦΚΑ, ΑΑΔΕ, τράπεζα, courier ή πρόστιμο, επειδή αυτά είναι σενάρια που ακούγονται γνώριμα στον Έλληνα χρήστη.

Παράδειγμα επικίνδυνου μοτίβου

Ένα συνηθισμένο μοτίβο ξεκινά με μια μικρή απειλή: «Ο λογαριασμός σας θα περιοριστεί». Μετά δίνει μια απλή λύση: «Πατήστε εδώ για επιβεβαίωση». Στη συνέχεια οδηγεί σε ψεύτικη σελίδα που μοιάζει με την πραγματική. Εκεί ζητά στοιχεία σύνδεσης, κάρτα, PIN ή κωδικό μιας χρήσης. Αν ο χρήστης τα δώσει, ο απατεώνας μπορεί να προσπαθήσει άμεσα να μπει στον λογαριασμό ή να ολοκληρώσει συναλλαγή.

Αυτός είναι ο λόγος που δεν πρέπει ποτέ να αντιμετωπίζουμε τα OTP-(One-Time Password) είναι ο μοναδικός τυχαίος κωδικός ασφαλείας που δημιουργείται για μία μόνο χρήση σε συναλλαγή-σαν απλό «νούμερο επιβεβαίωσης». Το OTP είναι κλειδί. Αν το δώσουμε σε κάποιον τρίτο είναι σαν να του δίνουμε τη δυνατότητα να ολοκληρώσει ενέργεια στο όνομά μας. Καμία τράπεζα δημόσια υπηρεσία ή σοβαρή εταιρεία δεν χρειάζεται να της πεις τηλεφωνικά η μέσω μηνύματος τον κωδικό μιας χρήσης.!

ThinkTech συμβουλή

 

Μην εμπιστεύεσαι το link — εμπιστεύσου τη διαδικασία

Αν το μήνυμα λέει ότι υπάρχει πρόβλημα με τράπεζα, δέμα η δημόσια υπηρεσία, μην πατήσεις το link. Άνοιξε μόνος σου την επίσημη εφαρμογή ή πληκτρολόγησε εσύ τη διεύθυνση της υπηρεσίας και δες από εκεί αν υπάρχει πρόβλημα-μην σε πιάνει πανικός όταν διαβάσεις το κακόβουλο μήνυμα.

Deepfake φωνές και ψεύτικες κλήσεις: όταν ο απατεώνας «ακούγεται» αληθινός

H ai τεχνολογία μπορεί να μιμηθεί και μία γνωστή μας φωνή.

Και συνεχίζουμε, οι τηλεφωνικές απάτες δεν είναι καινούργιο φαινόμενο. Αυτό που αλλάζει σήμερα είναι ότι ο απατεώνας δεν χρειάζεται πλέον να ακούγεται σαν τυχαίος άγνωστος. Με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να δημιουργήσει η να αλλοιώσει φωνή ώστε να μοιάζει με κάποιον που γνωρίζουμε, με υπάλληλο εταιρείας, με προϊστάμενο ακόμα και με συγγενή μας. Αυτό κάνει την απάτη πολύ πιο επικίνδυνη γιατί δεν χτυπά μόνο τη λογική μας χτυπά και την εμπιστοσύνη μας.

Το πιο συνηθισμένο σενάριο, χαμός από αυτή την περίπτωση στα δελτία ειδήσεων, είναι η «επείγουσα ανάγκη». Δέχεσαι κλήση από έναν αριθμό που δεν γνωρίζεις η ακόμα και από αριθμό που φαίνεται γνώριμος. Η φωνή ακούγεται σαν παιδί, γονιός, φίλος η συνεργάτης και σου λέει ότι έγινε ατύχημα, ότι χάθηκε το κινητό, ότι χρειάζονται άμεσα χρήματα, ότι υπάρχει αστυνομικό ή ιατρικό πρόβλημα. Ο στόχος είναι να μη σκεφτείς να αντιδράσεις.

Σε άλλες περιπτώσεις η κλήση έρχεται από δήθεν τράπεζα. Ο απατεώνας λέει ότι εντοπίστηκε ύποπτη συναλλαγή ότι πρέπει να «ασφαλίσετε» τον λογαριασμό και ότι θα σε βοηθήσει να ακυρώσεις την χρέωση ή ότι χρειάζεται να επιβεβαιώσεις έναν κωδικό που μόλις έλαβες. Αν πανικοβληθείς και ακολουθήσεις τις οδηγίες μπορεί να του δώσεις ακριβώς αυτό που χρειάζεται, πρόσβαση, κωδικό επιβεβαίωσης η έγκριση συναλλαγής.

Κανόνας για τις ηλεκτρονικές απάτες: αν μια φωνή στο τηλέφωνο σε πιέζει να στείλεις χρήματα, να πεις τον κωδικό μιας χρήσης, να δώσεις κωδικούς ή να εγκαταστήσεις εφαρμογή, κλείσε την κλήση και κάνε επαλήθευση από άλλο κανάλι επικοινωνίας, ποτέ δεν παίρνουμε αποφάσεις όταν είμαστε σε κατάσταση πανικού ή έντονου στρες.

 

Πώς βρίσκουν τη φωνή κάποιου;

 

Δεν χρειάζεται πάντα να υπάρχει μεγάλο αρχείο η επαγγελματική ηχογράφηση. Πολλοί άνθρωποι ανεβάζουν καθημερινά βίντεο, stories, reels, TikTok, YouTube shorts ή επαγγελματικά βίντεο όπου ακούγεται η φωνή τους. Ακόμα και μικρά δείγματα μπορούν να βοηθήσουν εργαλεία voice cloning να δημιουργήσουν πειστική απομίμηση. Όσο περισσότερος δημόσιος ήχος υπάρχει online τόσο πιο εύκολο γίνεται το σενάριο απάτης.

Αυτό δεν σημαίνει ότι βέβαια ότι πρέπει να σταματήσουμε να μιλάμε με κάποιον που δεν γνωρίζουμε. Σημαίνει όμως ότι πρέπει να καταλάβουμε πως η φωνή μόνο, δεν είναι πλέον απόλυτη απόδειξη ταυτότητας. Όπως δεν εμπιστευόμαστε τυφλά ένα email επειδή γράφει ένα γνωστό όνομα έτσι δεν πρέπει να εμπιστευόμαστε τυφλά και μια κλήση επειδή «ακούγεται» σαν γνωστό πρόσωπο.

Τραπεζικές απάτες: το μεγάλο κόλπο με OTP, e-banking και «ασφάλεια λογαριασμού»

Προσοχή και στους προσωρινούς 6ψήφιος κωδικός ασφαλείας μιας χρήσης (OTP) που στέλνονται από τράπεζες.

Οι τραπεζικές απάτες είναι από τις πιο επικίνδυνες γιατί ο απατεώνας δεν ψάχνει απλώς προσωπικά στοιχεία ψάχνει άμεση πρόσβαση στα χρήματά μας. Το σενάριο συνήθως ξεκινά με ένα μήνυμα η μια κλήση. Μπορεί να μας πουν ότι έγινε ύποπτη συναλλαγή, ότι πρέπει να επιβεβαιώσουμε τα στοιχεία μας, ότι ο λογαριασμός μας κινδυνεύει ή ότι πρέπει να μεταφέρουμε τα χρήματα μας σε «ασφαλή λογαριασμό».

Αυτή η τελευταία φράση είναι από τις πιο ύποπτες. Καμία τράπεζα δεν θα μας ζητήσει να μεταφέρουμε τα χρήματα μας σε άλλον λογαριασμό για να τα προστατεύσει. Καμία τράπεζα δεν θα μας ζητήσει τον πλήρη κωδικό e-banking, το PIN της κάρτας μας ή τον κωδικό μιας χρήσης που μόλις λάβαμε στο κινητό μας. Αν κάποιος μας ζητάει τέτοια στοιχεία σίγουρα δεν μας προστατεύει, μάλλον προσπαθεί να μας χειραγωγήσει.

Το OTP, δηλαδή ο κωδικός μιας χρήσης που μας στέλνει η τράπεζα, είναι ένα από τα πιο συχνά σημεία στόχευσης. Πολλοί από εμάς νομίζουν ότι είναι ένας απλός αριθμός επιβεβαίωσης. Στην πραγματικότητα ο κωδικός αυτός μπορεί να εγκρίνει σύνδεση, προσθήκη συσκευής, αλλαγή στοιχείων η συναλλαγή. Αν τον δώσουμε σε απατεώνα μπορεί να ολοκληρώσει ενέργεια που φαίνεται σαν να έγινε από εμάς.

Το OTP δεν το λες ποτέ σε κανέναν. Ούτε σε «υπάλληλο τράπεζας», ούτε σε «τεχνικό» ούτε σε «λογιστή», ούτε σε «δημόσια υπηρεσία». Αν κάποιος το ζητάει η επικοινωνία είναι ύποπτη.

 

Πώς στήνεται μια τυπική τραπεζική απάτη

Συνήθως το πρώτο βήμα είναι ένα ψεύτικο μήνυμα η μια κλήση που δημιουργεί φόβο. «Εντοπίστηκε ύποπτη συναλλαγή». «Ο λογαριασμός σας θα κλειδωθεί». «Χρειάζεται επιβεβαίωση». Το δεύτερο βήμα είναι να οδηγηθείς σε ψεύτικη σελίδα η να μείνεις στη γραμμή με τον απατεώνα. Το τρίτο βήμα είναι να πληκτρολογήσεις στοιχεία ή να πεις κωδικό. Το τέταρτο είναι να γίνει η πραγματική ζημιά: σύνδεση στον λογαριασμό, μεταφορά χρημάτων, χρέωση κάρτας ή αλλαγή στοιχείων.

Με το AI αυτό το σενάριο γίνεται πιο πειστικό. Το μήνυμα μπορεί να είναι καλογραμμένο, η φωνή μπορεί να ακούγεται ήρεμη και επαγγελματική. Ο απατεώνας συνήθως έχει έτοιμες απαντήσεις σε αντιρρήσεις. Μπορεί να ακούσουμε φράσεις «μην ανησυχείτε, αυτή είναι η ασφαλής διαδικασία» ή «αν κλείσετε δεν θα μπορέσουμε να σταματήσουμε τη συναλλαγή». Αυτό είναι πίεση που προσπαθούν να μας ασκήσουν, όχι εξυπηρέτηση.

Το κόλπο της απομακρυσμένης πρόσβασης

Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί όταν δίνουμε πρόσβαση σε κάποιον στον υπολογιστή μας.

Ένα άλλο επικίνδυνο σενάριο είναι να σου ζητήσουν να εγκαταστήσεις εφαρμογή απομακρυσμένης πρόσβασης, δήθεν για να σε βοηθήσουν. Μπορεί να παρουσιαστούν ως τεχνική υποστήριξη, τράπεζα, λογιστής ή εταιρεία ασφαλείας. Αν τους δώσεις πρόσβαση στην οθόνη σου μπορούν να βλέπουν τι κάνεις να σε καθοδηγούν να ανοίξεις e-banking η να πάρουν προσωπικές πληροφορίες που δεν πρέπει.

Η απομακρυσμένη πρόσβαση είναι χρήσιμο εργαλείο όταν το χρησιμοποιεί κάποιος που εμπιστευόμαστε πραγματικά. Όμως όταν το ζητά άγνωστος μέσω απρόσκλητης κλήσης είναι άκρως επικίνδυνο ειδικά αν η κλήση σχετίζεται με τράπεζα, επιστροφή χρημάτων, δήθεν ιό στην συσκευή ή «ασφάλεια λογαριασμού».

Τι σου λένε	Τι μπορεί να σημαίνει	Τι πρέπει να κάνεις
«Πείτε μου τον κωδικό που λάβατε»	Θέλουν OTP για σύνδεση ή συναλλαγή.	Κλείσε την επικοινωνία. Δεν δίνουμε ποτέ OTP.
«Μεταφέρετε τα χρήματα σε ασφαλή λογαριασμό»	Προσπαθούν να σε κάνουν να στείλεις μόνος σου τα χρήματα.	Μην κάνεις μεταφορά. Κάλεσε την τράπεζα από επίσημο αριθμό.
«Εγκαταστήστε αυτή την εφαρμογή για έλεγχο»	Μπορεί να ζητούν απομακρυσμένη πρόσβαση.	Μην εγκαταστήσεις τίποτα από άγνωστο.
«Μην κλείσετε, είναι επείγον»	Σε πιέζουν για να μη σκεφτείς.	Κλείσε. Η πραγματική τράπεζα δεν σε απειλεί έτσι.
«Πατήστε το link για ακύρωση συναλλαγής»	Μπορεί να είναι phishing σελίδα.	Άνοιξε μόνος σου την επίσημη εφαρμογή της τράπεζας.

Τα σημεία που πρέπει να μας σταματήσουν αμέσως

Αν δούμε ένα από τα παρακάτω σημάδια απάτης, σταματάμε αμέσως!

Ας συνοψίσουμε όλα τα σημεία-σημάδια που κρύβουν μία απάτη ώστε να μπορούμε να αναγνωρίσουμε και να αποφύγουμε τις περισσότερες σύγχρονες απάτες ακόμα κι αν το μήνυμα είναι καλογραμμένο και πειστικό και η φωνή ακούγεται πραγματική.

Το πρώτο σημάδι είναι η πίεση χρόνου. Ο απατεώνας θέλει να μας κάνει να δράσουμε πριν σκεφτούμε λογικά. Με φράσεις, «Έχετε 10 λεπτά» η «Ο λογαριασμός μπλοκάρεται», «Η συναλλαγή ολοκληρώνεται τώρα», «Αν δεν το κάνετε άμεσα, θα χάσετε τα χρήματα». Αυτές οι φράσεις είναι φτιαγμένες για να παρακάμψουν την κρίση και την λογική μας.

Το δεύτερο σημάδι ότι πρόκειται για απάτη είναι το αίτημα για μυστικά στοιχεία. Κωδικοί, PIN, OTP, στοιχεία κάρτας, e-banking credentials, αριθμοί ταυτότητας και προσωπικά δεδομένα δεν δίνονται ποτέ επειδή το ζήτησε κάποιος με μήνυμα ή τηλέφωνο.

Το τρίτο σημάδι είναι η παράκαμψη της κανονικής διαδικασίας. Αν μια τράπεζα, υπηρεσία η εταιρεία έχει εφαρμογή, επίσημη ιστοσελίδα και γνωστά κανάλια επικοινωνίας δεν υπάρχει λόγος να μας ζητά να μπούμε από περίεργο link η προτείνοντάς μας ότι είναι η μόνη λύση, κάτι τέτοιο είναι πολύ ύποπτο.

Επικίνδυνο	Παράδειγμα	Σωστή αντίδραση
Επείγον ύφος	«Αν δεν ενεργήσετε τώρα, χάνετε πρόσβαση»	Σταματάς και ελέγχεις από επίσημο κανάλι.
Αίτημα για OTP	«Πείτε μου τον εξαψήφιο κωδικό»	Δεν τον λες ποτέ. Κλείνεις την επικοινωνία.
Περίεργο link	Domain που μοιάζει με τράπεζα αλλά δεν είναι ακριβώς ίδιο.	Δεν πατάς. Πληκτρολογείς μόνος σου την επίσημη διεύθυνση.
Απομακρυσμένη πρόσβαση	«Κατεβάστε εφαρμογή για να σας βοηθήσουμε»	Δεν εγκαθιστάς εφαρμογές από άγνωστη κλήση.
Μυστικότητα	«Μην το πείτε σε κανέναν, είναι διαδικασία ασφαλείας»	Ύποπτο. Οι νόμιμες διαδικασίες δεν βασίζονται στη μυστικότητα.
Αλλαγή IBAN ή πληρωμής	«Στείλτε τα χρήματα σε νέο λογαριασμό»	Επιβεβαίωση από δεύτερο ανεξάρτητο κανάλι.

 

Ο κανόνας των 30 δευτερολέπτων

Αν λάβεις μήνυμα ή κλήση που σε αγχώνει, μην απαντήσεις αμέσως. Πάρε 30 δευτερόλεπτα. Διάβασε ξανά το μήνυμα. Κοίτα το link. Σκέψου αν η διαδικασία βγάζει νόημα. Ρώτα τον εαυτό σου: «Γιατί μου ζητάει αυτό; Γιατί τώρα; Γιατί από αυτό το κανάλι;».

Αυτά τα 30 δευτερόλεπτα είναι συχνά αρκετά για να σπάσει η ψυχολογική πίεση. Οι απατεώνες βασίζονται στην άμεση αντίδραση. Αν καθυστερήσεις, ελέγξεις και επιβεβαιώσεις, τους αφαιρείς το βασικό τους όπλο.

ThinkTech κανόνας

 

Σταμάτα — Έλεγξε — Επιβεβαίωσε

Μην απαντάς σε πίεση. Μην πατάς link από φόβο. Μην δίνεις κωδικούς επειδή κάποιος ακούγεται πειστικός. Κλείσε την επικοινωνία και έλεγξε από επίσημη πηγή.

Πώς να προστατευτείς βήμα-βήμα από AI απάτες στο κινητό

Οι απάτες σε κινητά τηλέφωνα είναι μία σύγχρονη κοινωνική μάστιγα.

Η προστασία από τις νέες AI απάτες δεν βασίζεται σε ένα μόνο εργαλείο. Δεν αρκεί να έχουμε μόνο antivirus ούτε αρκεί να λέει κάποιος «εγώ τα καταλαβαίνω αυτά». Οι σύγχρονες απάτες είναι φτιαγμένες για να ξεγελούν ακόμα και προσεκτικούς ανθρώπους ειδικά όταν υπάρχει πίεση, φόβος η βιασύνη. Γι’ αυτό χρειάζεται μια απλά καθαρή σκέψη.

Ο βασικός κανόνας είναι: μην αντιδράς μέσα από το κανάλι που σου έστειλε ο άγνωστος. Αν σου έρθει SMS από δήθεν τράπεζα μην πατήσεις το link. Αν σε πάρει κάποιος τηλέφωνο και λέει ότι είναι από την τράπεζα μην συνεχίσεις τη διαδικασία στην ίδια κλήση. Αν σου έρθει μήνυμα από courier μην ανοίξεις τη σελίδα από τον σύνδεσμο. Πήγαινε μόνος σου στην επίσημη εφαρμογή ή στην επίσημη ιστοσελίδα.

Ο πιο ασφαλής κανόνας: όταν κάτι αφορά χρήματα, κωδικούς, τράπεζα, δημόσια υπηρεσία ή προσωπικά στοιχεία, δεν πατάμε link από μήνυμα. Ανοίγουμε μόνοι μας την επίσημη εφαρμογή ή πληκτρολογούμε εμείς τη σωστή διεύθυνση.

 

1. Κλειδώνουμε σωστά το κινητό μας

Το πρώτο επίπεδο προστασίας είναι το ίδιο το κινητό μας. Χρησιμοποιούμε ισχυρό κλείδωμα οθόνης, ιδανικά βιομετρικό έλεγχο μαζί με δυνατό PIN. Αποφεύγουμε φυσικά εύκολους κωδικούς όπως 0000, 1234, ημερομηνίες γέννησης η αριθμούς που μπορεί να μαντέψει κάποιος. Αν κάποιος αποκτήσει φυσική πρόσβαση στο κινητό μας μπορεί να δει SMS, email, ειδοποιήσεις και κωδικούς επιβεβαίωσης.

Επίσης, καλό είναι να περιορίσουμε την εμφάνιση ευαίσθητων ειδοποιήσεων στην κλειδωμένη οθόνη. Δεν χρειάζεται να φαίνεται ολόκληρο το περιεχόμενο ενός SMS από τράπεζα ή εφαρμογή όταν το κινητό μας είναι κλειδωμένο.

2. Ενεργοποίησε προστασία λογαριασμών

Για email, social media, e-banking και σημαντικές υπηρεσίες, ενεργοποιούμε έλεγχο δύο παραγόντων όπου υπάρχει. Ιδανικά χρησιμοποιούμε authenticator app αντί για SMS όταν η υπηρεσία το υποστηρίζει. Το SMS είναι καλύτερο από το τίποτα αλλά δεν είναι η πιο ισχυρή λύση, ειδικά σε περιπτώσεις SIM swap ή social engineering.

Έλεγξε επίσης τις συσκευές που είναι συνδεδεμένες στους βασικούς λογαριασμούς σου. Αν δεις άγνωστη συσκευή ή άγνωστη τοποθεσία, αποσύνδεσέ την και άλλαξε άμεσα κωδικό.

3. Μην δίνεις ποτέ OTP, PIN ή κωδικούς

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο όλου του άρθρου. Το OTP (One-Time Password είναι ένας μοναδικός τυχαίος κωδικός ασφαλείας που δημιουργείται για μία μόνο χρήση) δεν είναι ένας απλός αριθμός. Είναι έγκριση. Μπορεί να επιτρέπει είσοδο σε λογαριασμό, προσθήκη νέας συσκευής, αλλαγή στοιχείων ή ολοκλήρωση πληρωμής. Αν κάποιος μας ζητήσει να του πούμε τον κωδικό που λάβαμε στο κινητό, η επικοινωνία πρέπει να θεωρηθεί ύποπτη και επικίνδυνη.

4. Έλεγχε πάντα το link πριν πατήσεις

Σε κινητό είναι πιο εύκολο να ξεγελαστούμε γιατί η οθόνη είναι μικρή και συχνά δεν φαίνεται ολόκληρη η διεύθυνση. Ένα ψεύτικο domain μπορεί να μοιάζει πολύ με το πραγματικό, μπορεί να έχει παύλες, επιπλέον λέξεις, διαφορετική κατάληξη ή μικρή αλλαγή σε ένα γράμμα.

Η καλύτερη πρακτική είναι να μην πατάμε καθόλου links που ζητούν στοιχεία. Για courier έχουμε πει ανοίγουμε την επίσημη εφαρμογή ή ιστοσελίδα, Για τράπεζα το ίδιο την επίσημη εφαρμογή e-banking, το ίδιο και για δημόσια υπηρεσία μπαίνουμε από το gov.gr πληκτρολογώντας τη διεύθυνση μόνοι μας.

5. Μην εγκαθιστάς εφαρμογές επειδή το ζήτησε άγνωστος

Αν κάποιος μας καλέσει και ζητήσει να εγκαταστήσουμε εφαρμογή για «έλεγχο», «επιστροφή χρημάτων», «προστασία λογαριασμού» ή «τεχνική υποστήριξη», ΣΤΑΜΑΤΑΜΕ. Και σκεφτόμαστε το εξής: Οι εφαρμογές απομακρυσμένης πρόσβασης μπορούν να είναι νόμιμες, αλλά στα χέρια απατεώνα γίνονται πολύ επικίνδυνες για την ασφάλειά μας.

Ειδικά αν κατά τη διάρκεια της κλήσης ζητούν να ανοίξουμε e-banking, να βάλουμε κωδικούς ή να εγκρίνουμε κάτι, κλείνουμε αμέσως την επικοινωνία.

6. Φροντίζουμε να είναι πάντα ενημερωμένο το κινητό και οι εφαρμογές μας

Οι ενημερώσεις δεν είναι μόνο για νέες λειτουργίες. Συχνά διορθώνουν κενά ασφαλείας για αυτό κρατάμε ενημερωμένο το Android ή το iOS, καθώς και τις εφαρμογές: browser, τραπεζικές εφαρμογές, το email και τις εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων, τα πάντα.

Επίσης κατεβάζουμε εφαρμογές μόνο από το Google Play Store ή το Apple App Store. Αποφεύγουμε APK αρχεία από άγνωστες ιστοσελίδες ειδικά αν μας τα έστειλαν με μήνυμα.

Μέτρο προστασίας	Γιατί βοηθά	Προτεραιότητα
Μην πατάς links από SMS για τράπεζες/υπηρεσίες	Μειώνει δραστικά τον κίνδυνο phishing.	Πολύ υψηλή
Μην δίνεις OTP ή PIN	Αποτρέπει έγκριση συναλλαγών ή σύνδεση τρίτων.	Πολύ υψηλή
Χρήση authenticator app	Πιο ασφαλές από απλή επιβεβαίωση SMS.	Υψηλή
Φράση ασφαλείας στην οικογένεια	Βοηθά απέναντι σε AI voice cloning και fake emergency scams.	Υψηλή
Ενημερώσεις συσκευής και εφαρμογών	Κλείνουν γνωστά κενά ασφαλείας.	Υψηλή
Έλεγχος συνδεδεμένων συσκευών	Εντοπίζει πιθανή παραβίαση λογαριασμού.	Μεσαία προς υψηλή

Τι κάνεις αν πάτησες link ή έδωσες στοιχεία

Αν το έκανες από λάθος το χειρότερο που μπορείς να κάνεις είναι να αγχωθείς και να περιμένεις. Οι απάτες δουλεύουν επειδή οι άνθρωποι πανικοβάλλονται, ντρέπονται ή ελπίζουν ότι «δεν έγινε τίποτα». Όμως στις τραπεζικές και ψηφιακές απάτες ο χρόνος μετράει. Όσο πιο γρήγορα αντιδράσεις, τόσο περισσότερες πιθανότητες έχεις να περιορίσεις τη ζημιά, κλείσε άμεσα όλα τα παράθυρα και προγράμματα και κλείσε τον υπολογιστή σου.

Αν πάτησες απλώς ένα link

Αν πάτησες link αλλά δεν έβαλες στοιχεία, κλείσε αμέσως τη σελίδα και ότι άλλο σου έχει ανοίξει. Μην κατεβάσεις αρχείο, μην εγκαταστήσεις εφαρμογή και μην δώσεις άδειες. Αν η σελίδα σου ζήτησε να εγκαταστήσεις κάτι, αρνήσου. Μετά έλεγξε το κινητό για περίεργες εφαρμογές που εγκαταστάθηκαν πρόσφατα. Κάνε μια επανεκκίνηση την συσκευή σου.

Αν έβαλες κωδικούς

Άλλαξε αμέσως τον κωδικό από επίσημη εφαρμογή ή επίσημη ιστοσελίδα. Αν χρησιμοποιείς τον ίδιο κωδικό και αλλού, άλλαξέ τον και εκεί. Έλεγξε τις συνδεδεμένες συσκευές, αποσύνδεσε άγνωστες συνδέσεις και ενεργοποίησε ή ανανέωσε τον έλεγχο δύο παραγόντων.

Αν έδωσες στοιχεία κάρτας ή e-banking

Επικοινώνησε άμεσα με την τράπεζά σου από τον επίσημο αριθμό που βρίσκεται στην κάρτα, στην εφαρμογή ή στην επίσημη ιστοσελίδα. Ζήτησε έλεγχο, μπλοκάρισμα κάρτας όπου χρειάζεται και ακύρωση ύποπτων συναλλαγών. Μην χρησιμοποιήσεις αριθμό τηλεφώνου που σου έστειλαν με SMS ή email.

Αν έδωσες OTP

Θεώρησε ότι ο απατεώνας μπορεί να έχει ολοκληρώσει ή να προσπαθεί να ολοκληρώσει ενέργεια. Μπες αμέσως στην επίσημη εφαρμογή της τράπεζας, έλεγξε κινήσεις, κάρτες, όρια, συσκευές και ειδοποιήσεις. Επικοινώνησε με την τράπεζα χωρίς καθυστέρηση.

Αν εγκατέστησες εφαρμογή απομακρυσμένης πρόσβασης

Αποσύνδεσε το κινητό από το internet, αφαίρεσε την εφαρμογή, άλλαξε κωδικούς από άλλη ασφαλή συσκευή και ενημέρωσε την τράπεζα αν άνοιξες e-banking όσο η εφαρμογή ήταν ενεργή. Αν δεν είσαι σίγουρος τι εγκαταστάθηκε, ζήτησε βοήθεια από τεχνικό.

Μην καθυστερείς: σε τραπεζικές απάτες, κάθε λεπτό μπορεί να μετράει. Η άμεση επικοινωνία με την τράπεζα είναι πιο σημαντική από το να προσπαθείς να καταλάβεις μόνος σου τι ακριβώς έγινε.

 

Τι συνέβη	Άμεση ενέργεια	Μετά
Πάτησες link	Κλείσε τη σελίδα, μην κατεβάσεις τίποτα.	Έλεγξε για νέες εφαρμογές ή περίεργες ειδοποιήσεις.
Έβαλες κωδικό	Άλλαξε κωδικό από επίσημη σελίδα/εφαρμογή.	Αποσύνδεσε άγνωστες συσκευές.
Έδωσες στοιχεία κάρτας	Κάλεσε την τράπεζα από επίσημο αριθμό.	Ζήτησε μπλοκάρισμα/αντικατάσταση κάρτας αν χρειάζεται.
Έδωσες OTP	Ενημέρωσε άμεσα την τράπεζα.	Έλεγξε συναλλαγές, συσκευές και όρια.
Εγκατέστησες ύποπτη εφαρμογή	Κλείσε internet και αφαίρεσέ την.	Άλλαξε κωδικούς από ασφαλή συσκευή.

Το συμπέρασμα: το AI κάνει τις απάτες πιο πειστικές, όχι ανίκητες

Η τεχνητή νοημοσύνη άλλαξε το επίπεδο των ψηφιακών απατών. Τα ψεύτικα μηνύματα γράφονται καλύτερα, oι κλήσεις ακούγονται πιο αληθινές και Οι deepfake τεχνικές κάνουν την εικόνα και τη φωνή λιγότερο αξιόπιστες ως απόδειξη ταυτότητας. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είμαστε ανυπεράσπιστοι.

Η καλύτερη άμυνα είναι να μη βασίζεσαι στην πρώτη εντύπωση. Ένα μήνυμα μπορεί να φαίνεται σωστό. Μια φωνή μπορεί να ακούγεται γνώριμη. Μια σελίδα μπορεί να μοιάζει επίσημη. Όμως η σωστή ερώτηση δεν είναι «φαίνεται αληθινό;». Η σωστή ερώτηση είναι: «ακολουθεί την κανονική και ασφαλή διαδικασία;»

Αν κάτι/κάποιος ζητά χρήματα, κωδικούς, OTP, πρόσβαση στη συσκευή ή άμεση ενέργεια, σταμάτα. Μην απαντάς μέσα στον πανικό. Κλείσε την κλήση. Μην πατήσεις το link. Μπες μόνος σου στην επίσημη εφαρμογή. Πάρε τηλέφωνο στον επίσημο αριθμό. Ρώτα έναν άνθρωπο που εμπιστεύεσαι.

ThinkTech τελικό συμπέρασμα

Συχνές ερωτήσεις για AI απάτες στο κινητό

Μπορεί πραγματικά κάποιος να αντιγράψει τη φωνή συγγενή μου με AI;

Ναι, είναι τεχνικά δυνατό. Αν υπάρχει διαθέσιμο δείγμα φωνής από βίντεο, social media ή άλλη δημόσια πηγή, εργαλεία voice cloning μπορούν να δημιουργήσουν πειστική απομίμηση. Γι’ αυτό η φωνή δεν πρέπει να θεωρείται πλέον απόλυτη απόδειξη ταυτότητας.

Τι κάνω αν με πάρει κάποιος και λέει ότι είναι από την τράπεζα;

Μην δώσεις στοιχεία και μην πεις κωδικούς. Κλείσε την κλήση και κάλεσε εσύ την τράπεζα από τον επίσημο αριθμό που υπάρχει στην κάρτα, στην εφαρμογή ή στην επίσημη ιστοσελίδα.

Είναι ασφαλές να πατάω links από SMS courier;

Καλύτερα όχι, ειδικά αν το μήνυμα ζητά πληρωμή, στοιχεία κάρτας ή σύνδεση. Άνοιξε μόνος σου την επίσημη σελίδα της courier ή χρησιμοποίησε την επίσημη εφαρμογή.

Τι είναι το smishing;

Είναι phishing μέσω SMS ή μηνυμάτων στο κινητό. Ο απατεώνας στέλνει ψεύτικο μήνυμα που μοιάζει με τράπεζα, courier, δημόσια υπηρεσία ή γνωστή εταιρεία, με στόχο να πατήσεις link και να δώσεις στοιχεία.

Τι είναι το vishing;

Είναι απάτη μέσω τηλεφωνικής κλήσης. Ο απατεώνας προσποιείται ότι είναι υπάλληλος τράπεζας, τεχνικός, δημόσιος λειτουργός ή άλλο πρόσωπο εμπιστοσύνης, με στόχο να αποσπάσει κωδικούς, OTP ή χρήματα.

Το OTP μπορώ να το δώσω σε υπάλληλο τράπεζας;

Όχι. Το OTP δεν το δίνουμε ποτέ σε κανέναν. Αν κάποιος το ζητάει, η επικοινωνία είναι ύποπτη.

Αν πάτησα link αλλά δεν έβαλα στοιχεία, κινδυνεύω;

Ο κίνδυνος είναι μικρότερος, αλλά όχι μηδενικός. Κλείσε τη σελίδα, μην κατεβάσεις τίποτα, μην δώσεις άδειες και έλεγξε αν εγκαταστάθηκε κάποια περίεργη εφαρμογή.

Ποιος είναι ο πιο απλός κανόνας προστασίας;

Όταν υπάρχει πίεση, χρήματα ή κωδικοί, σταμάτα. Μην απαντάς από το μήνυμα ή την κλήση. Επιβεβαίωσε από επίσημη εφαρμογή, επίσημη ιστοσελίδα ή γνωστό αριθμό.

Πηγές και χρήσιμοι σύνδεσμοι

Πηγή	Τι καλύπτει
FBI — Annual Internet Crime Report	Στοιχεία για τις πιο συχνές κατηγορίες cybercrime complaints, όπως phishing/spoofing, extortion και personal data breaches.
FTC — AI voice cloning scams	Προειδοποίηση για απατεώνες που χρησιμοποιούν AI για να αντιγράψουν φωνές συγγενών σε fake emergency scams.
ENISA — Threat Landscape	Επεξήγηση βασικών social engineering τεχνικών, όπως phishing, smishing, vishing, spear-phishing και scareware.
European Payments Council — Payment Threats and Fraud Trends	Επισκόπηση απειλών στις πληρωμές, social engineering, fraud enablers και σύγχρονων τάσεων απάτης.
CyberAlert — Δίωξη Κυβερνοεγκλήματος	Ελληνική πηγή ενημέρωσης και αναφορών για περιστατικά ηλεκτρονικού εγκλήματος.

https://thinktech.gr

Έλλην ή Ρωμιός;

Στοχασμοί πάνω στο Ελληνορωμαϊκό Δίλημμα του αειμνήστου Πάτρικ Λη Φέρμορ
 

Γράφει ο Στυλ. Καβάζης

 

Πριν από τρία χρόνια είχα την τύχη να επισκεφθώ την πανέμορφη Καρδαμύλη ανάμεσα στην Μάνη και στην Καλαμάτα, τον πανέμορφο τόπο που επέλεξε ο Πάτρικ Λη Φέρμορ για να περάσει τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Το πέτρινο σπίτι του, αγκαλιασμένο από το μεσσηνιακό φως και στραμμένο προς τη θάλασσα, έμοιαζε να συνεχίζει ακόμη τον διάλογο που ο ίδιος είχε ανοίξει με την Ελλάδα επί δεκαετίες.

 

Καθώς περπατούσα εκεί, σκεφτόμουν πως λίγοι ξένοι γνώρισαν την Ελλάδα τόσο βαθιά όσο εκείνος. Δεν την αγάπησε ως τουρίστας ούτε ως απλός μελετητής. Την περπάτησε από άκρη σε άκρη, την έζησε, την πολέμησε, τη μοιράστηκε με τους ανθρώπους της. Από τη Ρούμελη μέχρι την Κρήτη και από τη Μάνη μέχρι τα πιο απομακρυσμένα χωριά, αναζητούσε πάντοτε κάτι περισσότερο από το τοπίο. Αναζητούσε την ψυχή του τόπου.

 

Στο περίφημο οδοιπορικό-βιβλίο της «Ρούμελης» στο τρίτο κεφάλαιο για το ελληνορωμαϊκό ζήτημα, ο Φέρμορ περιγράφει δύο μεγάλες παραδόσεις που συνυπάρχουν μέσα στην ελληνική ιστορία. Πολλοί το εξέλαβαν ως ένα δίλημμα ανάμεσα στον Έλληνα και τον Ρωμιό. Όσο περισσότερο όμως αφουγκράζομαι τα λόγια του, τόσο περισσότερο πιστεύω πως δεν πρόκειται για δίλημμα.Διότι ο Έλληνας και ο Ρωμιός δεν ήταν δύο διαφορετικοί άνθρωποι.

 

Είναι ο ίδιος άνθρωπος μέσα στο πέρασμα του χρόνου.Ο Ρωμιός δεν εμφανίστηκε για να αντικαταστήσει τον Έλληνα. Ούτε ο Έλληνας έπαψε να υπάρχει όταν γεννήθηκε η Ρωμιοσύνη. Ο ένας αποτελεί τη φυσική συνέχεια του άλλου, όπως το δέντρο αποτελεί τη συνέχεια του σπόρου και ο καρπός τη συνέχεια του δέντρου.

 

Από τις πόλεις της αρχαιότητας μέχρι την υπερχιλιόχρονη αυτοκρατορία της Κωνσταντινούπολης και από εκεί μέχρι τους αγώνες της νεότερης Ελλάδας, η ιστορία του Ελληνισμού δεν είναι μια σειρά ασύνδετων κεφαλαίων αλλά ένα ενιαίο αφήγημα που αλλάζει μορφές χωρίς να χάνει την ουσία του.

 

Γι’ αυτό πάντοτε δυσκολευόμουν με τις απόλυτες διακρίσεις.Όταν κοιτάζω τον Παρθενώνα δεν βλέπω κάτι ξένο προς την Αγία Σοφία.

 

Όταν ακούω έναν βυζαντινό ύμνο δεν αισθάνομαι ότι απομακρύνομαι από τον Όμηρο.Όταν διαβάζω για τον Λεωνίδα δεν ξεχνώ τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο και όταν σκέφτομαι το 1821, δεν βλέπω μόνο την αναγέννηση της Ελλάδας αλλά και τη συνέχεια της Ρωμιοσύνης.

 

Οι αγωνιστές άλλωστε δεν ένιωθαν ότι έπρεπε να επιλέξουν ανάμεσα στα δύο. Προσεύχονταν στις εκκλησίες των πατέρων τους, μιλούσαν τη γλώσσα που είχε διασωθεί μέσα στους αιώνες και ταυτόχρονα αισθάνονταν κληρονόμοι μιας πολύ παλαιότερης ιστορίας. Για εκείνους δεν υπήρχε αντίφαση.

 

Η αντίφαση γεννήθηκε λίγο αργότερα για πολλούς και διάφορους λόγους, όταν κάποιοι επιχείρησαν να χωρίσουν αυτά που η ιστορία είχε ενώσει.

 

Άλλοτε κυρίως προβάλαμε αποκλειστικά την αρχαιότητα και παραμερίζαμε το Βυζάντιο. Άλλοτε σε λιγότερο βαθμό ίσως κάναμε το αντίθετο. Σαν να έπρεπε να διαλέξουμε ποιο κομμάτι της ιστορίας μας δικαιούμαστε να κρατήσουμε.

 

Όμως ότι κι αν κάνουμε η δύναμη του Ελληνισμού υπήρξε πάντοτε η σύνθεση.

Η ικανότητά του να μεταμορφώνεται χωρίς να χάνεται. Να αλλάζει χωρίς να λησμονεί.

Να συνεχίζει ακάθεκτος μέσα στην δίνη του χρόνου και των καιρών.Πολύ πιθανόν αυτό να είχε διακρίνει και ο ίδιος ο Φέρμορ από το σπίτι του στην Καρδαμύλη, αγναντεύοντας το ίδιο πέλαγος που ένωνε επί χιλιάδες χρόνια όλες τις εποχές του Ελληνισμού.

 

Γι’ αυτό, κάθε φορά που ακούω το ερώτημα «Έλλην ή Ρωμιός;», νιώθω πως κάτι λείπει από τη διατύπωσή του.

Διότι δεν είναι θέμα προσωπικής επιλογής ούτε καν δίλημμα.

Δεν είναι δύο αντίπαλες ταυτότητες.

 

Ο Ρωμιός είναι η αναποδραστή ιστορική συνέχεια του Έλληνα και ο σύγχρονος Έλληνας κουβαλά και τους δύο μέσα του.

Δύο ονόματα.

Δύο εποχές.

Μία μνήμη.

Μία ψυχή.

 

Μία αδιάσπαστη συνέχεια που διατρέχει τους αιώνες και φτάνει μέχρι τις μέρες μας.

Και ίσως τελικά το ερώτημα να μην ήταν ποτέ «Έλλην ή Ρωμιός».

Η ιστορία άλλωστε έχει ήδη δώσει την απάντησή της.

Μέσα στους αιώνες περπάτησαν μαζί.

 

Κι όπως οι λίγο παλαιότεροι τραγουδούσαν «Ρωμιός αγάπησε Ρωμιά», έτσι κι ο Ελληνισμός αγάπησε όλες τις εποχές του χωρίς να αρνηθεί καμία.Την αρχαία του κληρονομιά, τη βυζαντινή του ψυχή, τη ρωμαίικη μνήμη και τη νεότερη πορεία του.Ακριβώς γι’ αυτό άντεξε και γι’ αυτό συνεχίζει,παρά τις περιπέτειες των αιώνων να εξακολουθεί να αναγνωρίζει τον εαυτό του στον ίδιο καθρέφτη της ιστορίας.

 

Γιατί ο Έλληνας και ο Ρωμιός δεν υπήρξαν ποτέ δύο.Ήταν πάντοτε ένας!!

 

πηγή 

Εκνευρισμένη η μισή Ευρώπη με την ρωσοφάγα Κάλας

Γράφει η ΜΑΥΡΟΥ ΟΛΓΑ  

 

Εντάσεις καταγράφονται στην Κομισιόν και εν γένει στις Βρυξέλλες, καθώς οι Γάλλοι και οι Γερμανοί θέλουν τα ηνία στην εξωτερική πολιτική και παράλληλα θεωρούν ότι η Κάλας δεν τους εκφράζει επαρκώς. Η Κάλας έχει υποπέσει σε πολλά φάουλ, όμως η αμφισβήτησή της δεν φαίνεται να φέρει μια πιο αποδεκτή εκπροσώπηση με άλλο πρόσωπο στη θέση της, αλλά μάλλον ενίσχυση της φον Λάιεν, που πολύ θα ήθελε αυτό το ρόλο. 

 

Η αμφισβήτηση της Κάλας ξεκίνησε από ένα γαλλικό έγγραφο που έμμεσα επεδίωκε στην ουσία να συζητηθεί εις βάθος ο πραγματικός ρόλος του ύπατου διπλωματικού εκπροσώπου, ή και να αναβαθμιστεί με περισσότερες αρμοδιότητες (και έλεγχο) ή να καταργηθεί. Το “άτυπο έγγραφο” της γαλλικής κυβέρνησης (που εν συνεχεία χαμήλωσε τους τόνους) περιλαμβάνει αρκετές ιδέες για τη δραστική αναμόρφωση της θέσης της ως Ύπατης Εκπροσώπου, ως επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

 

Το έγγραφο παρουσιάζει επί της ουσίας τρεις επιλογές, μία από τις οποίες θα ενίσχυε το χαρτοφυλάκιό της και θα επέκτεινε τις αρμοδιότητές της στο εμπόριο και την οικονομική ανάπτυξη, αλλά αφήνει μετέωρο το ποιος θα ήταν κατάλληλος για έναν τέτοιο ρόλο –προφανώς όχι η Κάλας. Αυτή η επιλογή παρουσιάζεται στην ουσία για να δοθούν τόσο πολλές αρμοδιότητες στον “ύπατο εκπρόσωπο”, ώστε η πλειοψηφία των κρατών μελών να πει ασφαλώς “όχι”.

 

Η Γαλλία επιδιώκει μια από τις δύο άλλες επιλογές. Η μία είναι να αποδυναμωθεί ο ρόλος και να μεταφερθούν αρμοδιότητες στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Κομισιόν) με επικεφαλής την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Αυτή η επιλογή θα αποτελούσε μια σημαντική νίκη για την πρόεδρο της Κομισιόν, η οποία έχει γίνει ολοένα και πιο ενεργή στην ανάμειξη σε εξωτερικές υποθέσεις και διεθνείς κρίσεις, περιγράφοντας την προσέγγισή της ως “γεωπολιτική Επιτροπή”. Όμως και εκεί η Γαλλία προσβλέπει στο ότι η προεδρία θα αλλάξει.

 

Το τρίτο σενάριο προτείνει την ανάθεση ενισχυμένου ρόλου για τη διπλωματική δράση της ΕΕ στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, πράγμα που σημαίνει ότι τα κράτη μέλη θα αναλάμβαναν έναν πιο επιχειρησιακό ρόλο στη διαχείριση των εξωτερικών σχέσεων, αντί να καθορίζουν απλώς την πολιτική κατεύθυνση γενικώς και αορίστως.

 

Η ίδια η Κάλας δήλωσε ότι «οι Συνθήκες της ΕΕ καθορίζουν την ουσία της εντολής της Ύπατης Εκπροσώπου και αυτές θα έχουν τον τελευταίο λόγο. Είναι σημαντικό να υπενθυμίσουμε ότι οι ρόλοι και οι αρμοδιότητες των θεσμικών οργάνων της ΕΕ ορίζονται σαφώς στις Συνθήκες. Το πλαίσιο αυτό παραμένει αμετάβλητο».

 

Ποιος κρατάει τη ηνία στην ΕΕ

 

Το γαλλικό memo πήρε δημοσιότητα σε μια φάση που οι επικριτές της Κάλας εκφράζουν ολοένα και περισσότερο τη δυσαρέσκειά τους για την απόδοσή της – ο καθένας για τους λόγους του. Η Ύπατη Εκπρόσωπος έχει προκαλέσει αντιδράσεις για πολλά σχόλιά της κατά καιρούς, αλλά ο πραγματικός λόγος της αμφισβήτησης είναι η διαμάχη για το ποιος κρατάει τη ηνία στην ΕΕ, με τη Γαλλία να κοντράρεται με τον γερμανικό άξονα, αλλά και τη σχέση της Εσθονής στις ΗΠΑ. Πάντως η Κάλας έχει πει ουκ ολίγα μεμπτά, ανεξαρτήτως από τις ενδοευρωπαϊκές διαμάχες. Αποκάλεσε την Κίνα… καρκίνο, λόγω της οικονομικής της υπεροχής και της διείσδυσής της.

 

Είπε μιλώντας για την Κίνα, «αν έχεις να κάνεις με μια δύσκολη αρρώστια σαν π.χ. τον καρκίνο επιλέγεις ή μεγαλύτερη δόση μορφίνης ή χημειοθεραπεία». Σαν να μην έφτανε αυτό είπε ότι “αν δεν μπορείς να νικήσεις τη Ρωσία, πώς θα νικήσεις την Κίνα;”, λέγοντας κατά λέξη «η Κίνα έχει πιο ισχυρό στρατό και οικονομία από τη Ρωσία. Αν λοιπόν όλοι μαζί δεν μπορούμε να πιέσουμε αποτελεσματικά τη Ρωσία, τότε πώς λέτε να είμαστε ικανοί να νικήσουμε τον κίνδυνο της Κίνας;».

 

Παράλληλα επιμένει στη χρήση των παγωμένων ρωσικών κεφαλαίων κάθε φορά που μιλάει, ενώ αυτό το θέμα (προς το παρόν τουλάχιστον) έχει κριθεί νομικά. Με τις ΗΠΑ επέμεινε να αναμιχθεί στις αμερικανορωσικές διαπραγματεύσεις και ο Ρούμπιο αρνήθηκε συνάντηση μαζί της. Επίσης έχει βιασθεί να ανακοινώσει χρηματοδοτήσεις, για τις οποίες δεν είχε ληφθεί καμία απόφαση.

 

Πληθαίνουν οι επικριτές της Κάλας

 

Συνολικά, οι επικριτές της υποστηρίζουν ότι εξακολουθεί να συμπεριφέρεται σαν πρωθυπουργός της Εσθονίας που ήταν κάποτε, προωθώντας θέσεις που υπερβαίνουν τη συναίνεση που υποστηρίζεται από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ και κατά καιρούς εκτρέπεται σε προσωπικές απόψεις.

 

Ο Σλοβάκος πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίτσο έχει ζητήσει την απόλυσή της αρκετές φορές. Μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, πολλοί διπλωμάτες από διαφορετικές χώρες αναγνώρισαν ότι η αντίδραση κατά της Κάλας έχει ενταθεί τις τελευταίες εβδομάδες. «Δυστυχώς, κάνει πολλά για να χάσει υποστήριξη. Δεν είναι πολύ καλή στο να δομεί συμμαχίες στο Συμβούλιο. Από την άλλη η Γαλλία σε αυτή τη φάση κάνει ολομέτωπη επίθεση σε όλα στην ΕΕ», δήλωσε ένας Γερμανός ανώτερος διπλωμάτης στο euronews.

 

Η Γαλλία έκτοτε έριξε τους τόνους λέγοντας ότι επρόκειτο για ένα διερευνητικό σημείωμα που δεν είχε επικυρωθεί από την κυβέρνηση. Όμως το ζήτημα της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ είναι πολύ περίπλοκο. Το θεσμικό πλαίσιο τοποθετεί τον Ύπατο Εκπρόσωπο μεταξύ της Κομισιόν, της ανεξάρτητης εκτελεστικής εξουσίας, όπου υπηρετεί ως μία από τις αντιπροέδρους, και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ), του διπλωματικού βραχίονα του μπλοκ, του οποίου ηγείται μόνη της.

 

Είναι τρόπον τινά εκπρόσωπος Τύπου ενός κοινού υπουργείου Εξωτερικών τον οποίο βεβαίως δεν υπάρχει ακόμη (εξ’ ου και ο μακρόσυρτος τίτλος της ύπατης εκπροσώπου). Ο λόγος που δεν υπάρχει, είναι ότι η εξωτερική πολιτική της ΕΕ μέχρι στιγμής δεσμεύεται από την αναγκαία ομοφωνία, πράγμα που σημαίνει ότι η λήψη αποφάσεων εμπίπτει αυστηρά στην αρμοδιότητα των κρατών-μελών.

 

Στην πράξη, αυτό αφήνει την Κάλας υπεύθυνη για την καθοδήγηση μιας εξωτερικής πολιτικής της οποίας η κατεύθυνση τελικά ξεφεύγει από τον έλεγχό της, αν τον είχε ποτέ. Αν και φαίνεται το πρόβλημα να λέγεται “Κάλας”, στην πραγματικότητα η επιλογή της δεν ήταν ουρανοκατέβατη: Την όρισε η ΕΕ σε αυτό το πόστο με συμφωνία τριών κομμάτων και εκπροσώπων κρατών (μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα) και επιλέχθηκε επί τούτου από ανατολικοευρωπαϊκή χώρα, ώστε να έχει έντονα απωθημένα με τη Ρωσία.

 

Δυσεπίλυτο ζήτημα

 

Μόνο η Ιταλία και η Ουγγαρία είχαν καταψηφίσει τον διορισμό της Κάλας, επειδή καμία από τις δύο δεν είχε συμμετάσχει στα παρασκηνιακά παζάρια και η Ιταλία διεκδικούσε Επίτροπο, τον οποίο γκρινιάζοντας έλαβε εν τέλει. Η Ουγγαρία είχε ενστάσεις και για την επιλογή καθαυτή. Η δε Ιταλία αντέδρασε επίσης, η πολιτική ομάδα της Μελόνι (ECR – Ευρωπαίοι Συντηρητικοί) ενώ είχαν αναδειχθεί τρίτη δύναμη στις Ευρωεκλογές του 2024 – ξεπερνώντας τους Φιλελεύθερους (Renew) – αποκλείσθηκε από τις παρασκηνιακές διαβουλεύσεις.

 

Η Μελόνι θεώρησε απαράδεκτο να δοθεί η κορυφαία θέση της εξωτερικής πολιτικής στο Renew (Κάλας), αγνοώντας τη στροφή των Ευρωπαίων ψηφοφόρων. Τα κόμματα “που τα βρήκαν” τότε για Λάιεν, όσο και για τους ντα Κόστα και Κάλας ήταν το ΕΛΚ, οι λεγόμενοι Σοσιαλιστές και το Renew. Από εκεί και πέρα, αν και σήμερα η πλειοψηφία των αμφισβητιών δείχνει το πρόβλημα να είναι σχεδόν προσωπικό και μέμφεται τις ικανότητες της Κάλας (δικαίως), εντούτοις το πραγματικά δυσεπίλυτο ζήτημα δεν είναι στο πρόσωπο, αλλά στις κόντρες εξουσίας.

 

Το αντιρωσικό μένος της δεν ενοχλεί πάντως μόνον την Σλοβακία, αλλά και κράτη της δυτικής και της νότιας Ευρώπης (όπως η Ισπανία) που εκτιμούν ότι αυτό ξεπερνά τα εσκεμμένα, όπως η φανατική προσκόλλησή της στο να αποκλείει την ιδέα της άμεσης εμπλοκής με τη Μόσχα σε ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις. Οι ηγέτες της Γαλλίας και της Γερμανίας επιδιώκουν την επιλογή αυτή, παράλληλα με το Ηνωμένο Βασίλειο, έστω και με μισόλογα ή με προτάσεις που η Ρωσία κρίνει απαράδεκτες.

 

Αντίθετα, η Πολωνία, οι χώρες της Βαλτικής και οι σκανδιναβικές χώρες υιοθετούν τακτικά θέσεις που ταιριάζουν με αυτές της Κάλας, έμμεσα υποστηρίζοντάς την. Ανατολικοευρωπαίος διπλωμάτης σχολίασε ότι «η Κάλας δεν είναι τέλεια και κάνει λάθη, αλλά αυτά δεν είναι μεγαλύτερα από τα λάθη των προκατόχων της».

 

Ένας επιπλέον παράγοντας στη συζήτηση είναι οι αυξανόμενες εντάσεις μεταξύ της Κάλας και της Κομισιόν, όχι επειδή η φον Λάιεν διαφωνεί στην ουσία με την Κάλας, αλλά επειδή θέλει να πάρει η ίδια το φιλέτο των εξωτερικών σχέσεων της Ευρώπης. Η εξωτερική πολιτική είναι ένα επαναλαμβανόμενο – και κατά καιρούς κεντρικό – θέμα στις ομιλίες της Λάιεν, η οποία καλό είναι να θυμίσουμε ότι ήταν μια πολύτεκνη γυναικολόγος που ασχολήθηκε με την πολιτική στα 47 της χρόνια, κυρίως επειδή είχε στρωμένο δρόμο από τον πολιτικό πατέρα της.

 

Σε αρκετές αξιοσημείωτες περιπτώσεις, αυτή η υπέρβαση έχει γυρίσει μπούμερανγκ για την Λάιεν, αλλά κάποιοι την στηρίζουν είτε για να αποδυναμωθεί η Κάλας, είτε για να πέσει στην παγίδα η Λάιεν και να προκαλέσει μεγαλύτερες αντιδράσεις από αυτές που ήδη προκαλεί. Ο εκπρόσωπος της προέδρου της Κομισιόν ρωτήθηκε αν συμφωνεί να καταργηθεί η θέση της ύπατης εκπροσώπου Εξωτερικών Υποθέσεων και είπε ότι «η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης αποτελεί μέρος των θεσμών που εφαρμόζουν τις πολιτικές της ΕΕ και, προφανώς, την υποστηρίζει η πρόεδρός μας».

 

πηγή 

«Μαστίγιο», «καρότο» και Eurofighter: Το θέατρο του παραλόγου για την Τουρκία

Γράφει ο Γιώργος Βενετσάνος

 

Η υποκρισία αποτελεί πλέον το κύριο εργαλείο διπλωματίας στους διαδρόμους των Βρυξελλών και του Στρασβούργου. Αυτό φάνηκε καθαρά στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όπου η συζήτηση για την ετήσια έκθεση της Τουρκίας μετατράπηκε σε ένα πραγματικό μνημείο πολιτικής αντίφασης. 

 

Ο εισηγητής της έκθεσης, Νάτσο Σάντσεζ Αμόρ, περιέγραψε με σαφήνεια την κατάσταση, αποκαλώντας την Τουρκία «αυταρχική χώρα». Η διαδικασία ένταξης παραμένει ορθώς ανενεργή από το 2018. Παρά τη σκληρή αυτή διπλωματική στάση, η συνέχεια επιφύλασσε την κλασική ευρωπαϊκή τακτική των ανταλλαγμάτων και των παραχωρήσεων.

 

Απέναντι σε αυτό το διπλωματικό θέατρο, η ελληνική και κυπριακή πλευρά αρνήθηκαν να συναινέσουν. Οι Κύπριοι ευρωβουλευτές επέλεξαν ομαδικά την αποχή από την ψηφοφορία, καταγγέλλοντας την πολιτική των δύο μέτρων και δύο σταθμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως τονίστηκε χαρακτηριστικά στις παρεμβάσεις τους, η Ευρώπη δεν μπορεί να κλείνει το μάτι σε μια χώρα που απειλεί την Ελλάδα με πόλεμο και συνεχίζει να κατέχει παράνομα ευρωπαϊκό έδαφος στην Κύπρο.

 

Με την πολιτική του κατευνασμού να έχει χρεοκοπήσει, οι Έλληνες ευρωβουλευτές έθεσαν την ΕΕ προ των ευθυνών της για τη «Γαλάζια Πατρίδα» και το Casus Belli, τονίζοντας την μεγαλύτερη της αντίφαση της ευρωπαϊκής αξιοπιστίας που αφορά τη στάση των ίδιων των κυβερνήσεων. Πίσω από τα καταδικαστικά ψηφίσματα, ισχυρά ευρωπαϊκά κράτη προχωρούν σε αμυντικές συμφωνίες με την Τουρκία. Η δρομολογούμενη πώληση των μαχητικών Eurofighter επιβεβαιώνει ότι τα οικονομικά συμφέροντα των εξοπλιστικών κολοσσών υπερισχύουν έναντι των διακηρύξεων περί αλληλεγγύης και ασφάλειας των ευρωπαϊκών συνόρων.

 

Σε τελική ανάλυση, αν η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να αντιμετωπίζεται ως ένας αξιόπιστος γεωπολιτικός παίκτης, οφείλει να σταματήσει αυτή τη διπρόσωπη στάση: δεν είναι δυνατόν να καταδικάζει τον αυταρχισμό τις πρωινές ώρες και να τον εξοπλίζει με υπερσύγχρονα μαχητικά το απόγευμα. 

Γιατί η Μόσχα επαναλαμβάνει τα ίδια λάθη με τη Δύση

Γράφει ο MALLINSON WILLIAM  

 

Μόνο η ιστορία εξηγεί γιατί η Μόσχα υποχρεώθηκε να περάσει τα σύνορα της Ουκρανίας τον Φεβρουάριο του 2022, αφότου ο απαξιωμένος και σύντομα παραιτηθείς Βρετανός Υπουργός Εξωτερικών, Μπόρις Τζόνσον, διέταξε τον Ζελένσκι να μην τηρήσει μια συμφωνία με τη Μόσχα. 

 

Τι συνέβη λοιπόν; Τον Ιανουάριο του 1990, ο Γερμανός Υπουργός Εξωτερικών Γκένσερ είχε δηλώσει δημοσίως ότι το ΝΑΤΟ έπρεπε να αποκλείσει την επέκτασή του προς τα σοβιετικά σύνορα. Στις 9 Φεβρουαρίου του ίδιου έτους, ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών Μπέικερ συναντήθηκε με τον Πρόεδρο Γκορμπατσόφ στη Μόσχα και, όταν ρωτήθηκε αν το ΝΑΤΟ θα κινούνταν προς ανατολάς, απάντησε: «ούτε μία ίντσα».

 

Τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους, η λεγόμενη Συμφωνία “Δύο συν Τέσσερα” προέβλεψε μια ενωμένη και κυρίαρχη Γερμανία τον Οκτώβριο. Τον Φεβρουάριο του επόμενου έτους, το Σύμφωνο της Βαρσοβίας διαλύθηκε και ακολούθησε το τέλος της Σοβιετικής Ένωσης. Όταν το ΝΑΤΟ είχε ιδρυθεί τον Απρίλιο του 1949, η Μόσχα είχε πράγματι προσπαθήσει να ενταχθεί, αλλά απορρίφθηκε ευγενικά. Ωστόσο, μόλις τον Μάιο του 1955 η Μόσχα ίδρυσε το Σύμφωνο της Βαρσοβίας, ενοχλημένη από την ένταξη της Δυτικής Γερμανίας στο ΝΑΤΟ. Ας εξετάσουμε τώρα τα λάθη της Μόσχας.

 

Η υπομονή είναι ρωσική αρετή, αλλά η υπερβολική υπομονή μπορεί να γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης από άπληστους ψευδοφίλους, όπως θα δούμε. Ίσως το πρώτο λάθος της Μόσχας ήταν όταν ο συναισθηματικός Χρουστσόφ, του οποίου η δεύτερη σύζυγος ήταν Ουκρανή και ο οποίος είχε υπηρετήσει ως επικεφαλής του Κομμουνιστικού Κόμματος στην Ουκρανία, παραχώρησε την Κριμαία στην Ουκρανική Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία το 1954, φαινομενικά για να ενισχύσει τον έλεγχο της Μόσχας, αλλά και για να ικανοποιήσει τα συναισθήματά του.

 

Αν η Κριμαία είχε παραμείνει μέρος της Ρωσίας, η Μόσχα δεν θα χρειαζόταν ποτέ να την ανακτήσει το 2014, θέτοντας έτσι σε κίνηση την αυξημένη υποστήριξη του ΝΑΤΟ προς το Κίεβο.

 

Λάθη της Μόσχας έναντι του ΝΑΤΟ

 

Η υπομονή της Ρωσίας ήταν εκπληκτική: μετά την απομάκρυνση του Προέδρου Γιανουκόβιτς και τις λεγόμενες Συμφωνίες του Μινσκ, οι οποίες, όπως παραδέχθηκε αργότερα η Γερμανίδα Καγκελάριος, είχαν σχεδιαστεί για να βοηθήσουν την Ουκρανία να ενισχύσει τις ένοπλες δυνάμεις της, η Μόσχα φαίνεται ότι υπέθεσε πως η ειδική στρατιωτική της επέμβαση θα έφερνε γρήγορα αποτελέσματα και ότι μια διαπραγματευμένη συμφωνία θα προστάτευε τα ρωσικά τμήματα της Ουκρανίας και θα διατηρούσε την Ουκρανία ουδέτερη.

 

Δεδομένου του ιστορικού, η αφέλεια της Μόσχας φαίνεται εκπληκτική: πρώτον, παρά τις προφορικές διαβεβαιώσεις που δόθηκαν στη Μόσχα ότι το ΝΑΤΟ δεν θα επεκτεινόταν προς ανατολάς, το 1999 το ΝΑΤΟ δέχθηκε την Πολωνία, την Ουγγαρία και την Τσεχική Δημοκρατία, την ίδια στιγμή που άρχισε να βομβαρδίζει το Βελιγράδι χωρίς άδεια των Ηνωμένων Εθνών. Και σαν να μην έφτανε ο παράνομος πόλεμος στο Ιράκ, το 2004 τα κράτη της Βαλτικής εντάχθηκαν στο ΝΑΤΟ. Μέχρι τότε, ο Πούτιν βρισκόταν σε ολοένα και ισχυρότερη θέση και εξέφρασε τις ανησυχίες του για τη δυτική προδοσία στο Μόναχο το 2007. Αν και η ένταξη της Δυτικής Γερμανίας στο ΝΑΤΟ το 1955 οδήγησε, δικαιολογημένα, τη Μόσχα στη δημιουργία του Συμφώνου της Βαρσοβίας, δεν υπήρχε εναλλακτική.

 

Τα χρόνια του Γέλτσιν και η δεκαετία του 1990 ήταν καταστροφικά, έχοντας ωστόσο ξεκινήσει από την ευπιστία του Γκορμπατσόφ ότι το ΝΑΤΟ ήταν φιλικό. Κατά τη διάρκεια εκείνων των ετών, οι λεγόμενοι Ρώσοι ολιγάρχες, οι περισσότεροι από τους οποίους είχαν ισχυρές διασυνδέσεις με το Ισραήλ και οι οποίοι έκλεψαν τεράστια χρηματικά ποσά, συναλλάσσονταν με δυτικούς αργυραμοιβούς. Η λάσπη έλκει τη λάσπη. Το Κρεμλίνο υπό τον Πούτιν κατάφερε να τους βάλει σε τάξη, ενώ στις ΗΠΑ συνέβη και εξακολουθεί να συμβαίνει το αντίθετο.

 

Σκέψεις για την ανθρώπινη συμπεριφορά

 

Ο κλασικός ρεαλισμός υποστηρίζει ότι η ανθρώπινη συμπεριφορά είναι η κινητήρια δύναμη πίσω από τις διακρατικές σχέσεις. Αυτό είναι προφανές. Το άτομο είναι η βάση των διακρατικών σχέσεων. Το άτομο είναι εκείνο που σχηματίζει οικογένειες, ομάδες, φυσικά, οικονομικά και ψυχολογικά σύνορα. Σε αυτό προσθέτω τον αταβισμό.

 

Όπως έγραψε ο A.J.P. Taylor, η ιστορία διδάσκει τους ανθρώπους πώς να επαναλαμβάνουν λάθη. Έτσι, ο Τσάρος Νικόλαος της Ρωσίας εξαπατήθηκε από τον Γερμανό Κάιζερ, ο Ιωσήφ Στάλιν εξαπατήθηκε από τον Αδόλφο Χίτλερ, ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ εξαπατήθηκε από τον Χέλμουτ Κολ και ο Βλαντίμιρ Πούτιν εξαπατήθηκε από την Άνγκελα Μέρκελ. Πρέπει πάντα να αντιμετωπίζεις έναν λύκο ως λύκο και όχι ως σκύλο. Αλλά ορισμένοι άνθρωποι δεν μπορούν να δουν την πραγματική διαφορά ανάμεσα σε έναν λύκο και έναν σκύλο, και συχνά βλέπουν μόνο αυτό που θέλουν να δουν.

 

Ο Harold Nicolson έγραψε στο περίφημο βιβλίο του για τη διπλωματία ότι στις διπλωματικές συναλλαγές και στη σύνταξη συνθηκών, η ακρίβεια είναι ζωτικής σημασίας. Επειδή οι αλήθειες του έχουν αγνοηθεί, βρισκόμαστε τώρα στο χάος. Τέλος, οι μέτοχοι του Στρατιωτικο-Βιομηχανικού-Κογκρεσιακού Συμπλέγματος είναι εκείνοι που, ως άτομα, φέρουν τη μεγαλύτερη ευθύνη για το σημερινό χάος. Ο Αϊζενχάουερ αγνοήθηκε επιμελώς και τα λάθη επαναλήφθηκαν. Εξ’ ου και οι ανησυχίες της Μόσχας.

Η απληστία γεννά απληστία. 

 

πηγή 

Αυτοί είναι οι όροι του Μνημονίου Κατανόησης ΗΠΑ και Ιράν - Τι προβλέπεται για Ορμούζ, πυρηνικά και Λίβανο

Τα 12 σημαντικά σημεία της συμφωνίας

Δεσμεύσεις για τα πυρηνικά, για τον Λίβανο αλλά και για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ περιλαμβάνει το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, τα βασικά σημεία του οποίου αποκαλύπτει το ισραηλινό Κανάλι 12.

Ο Μπαράκ Ραβίντ στο ρεπορτάζ του επισημαίνει ότι ότι το ζήτημα του εμπλουτισμένου ουρανίου αναβλήθηκε για μελλοντική συζήτηση σχετικά με την τελική συμφωνία, η οποία θα πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια των δύο μηνών μετά την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης.

Τα 12 σημαντικά σημεία της συμφωνίας είναι τα ακόλουθα:

1. Το Ιράν, οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους, θα σταματήσουν τις εχθροπραξίες, μεταξύ άλλων και στον Λίβανο
2. Το Ιράν επαναλαμβάνει τη δέσμευσή του να μην αναπτύξει ή να αποκτήσει πυρηνικά όπλα
3. Οι ΗΠΑ και το Ιράν αναλαμβάνουν να λύσουν το ζήτημα της απομάκρυνσης του εμπλουτισμένου ουρανίου
4. Οι ΗΠΑ και το Ιράν θα συζητήσουν το θέμα του εμπλουτισμού και τις πυρηνικές ανάγκες
5. Το Ιράν θα διατηρήσει το status quo στο πυρηνικό του πρόγραμμα όσο συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις
6. Οι ΗΠΑ θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό, δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις, και δεν θα ενισχύσουν τις δυνάμεις στην περιοχή κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
7. Το Ιράν θα προβεί σε αναγκαίες ρυθμίσεις για να εξασφαλίσει την ασφαλή διέλευση εμπορικών σκαφών στα Στενά του Ορμούζ, δωρεάν, μέσα σε 60 ημέρες.
8. Οι ΗΠΑ δεσμεύονται να καταστήσουν τα ιρανικά δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία διαθέσιμα για χρήση με την εφαρμογή του Μνημονίου Κατανόησης
9. Εάν επιτευχθεί τελική συμφωνία, οι ΗΠΑ θα αποσύρουν τα στρατεύματά τους εντός 30 ημερών και θα άρουν όλες τις κυρώσεις στο Ιράν.
10. Οποιαδήποτε τελική συμφωνία θα περιλαμβάνει σχέδιο για τη δημιουργία ενός ταμείου ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανοικοδόμηση του Ιράν
11. Οι ΗΠΑ θα δώσουν στο Ιράν προσωρινές εξαιρέσεις από τις κυρώσεις για την πώληση πετρελαίου κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων
12. Θα υπάρξουν διαπραγματεύσεις μεταξύ του Ιράν και του Ομάν με τη συμμετοχή χωρών του Κόλπου για τον καθορισμό των «Κανονισμών για την ιστιοπλοΐα και τις ναυτικές υπηρεσίες».

Το κείμενο του μνημονίου δημοσίευσε, με λεπτομέρειες, το τηλεοπτικό δίκτυο Al-Arabiya:

1. Το Ιράν και οι ΗΠΑ, μαζί με τους συμμάχους τους σε αυτόν τον πόλεμο, δηλώνουν, με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου, την άμεση και μόνιμη παύση του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και δεσμεύονται ότι από εδώ και στο εξής θα απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας η μία εναντίον της άλλης. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις του παρόντος άρθρου και των υπόλοιπων άρθρων.
2. Το Ιράν και οι ΗΠΑ δεσμεύονται να σέβονται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του άλλου και να απέχουν από την παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις του άλλου.
3. Το Ιράν και οι ΗΠΑ δεσμεύονται να διαπραγματευτούν και να καταλήξουν σε τελική συμφωνία εντός μέγιστης προθεσμίας 60 ημερών, η οποία μπορεί να παραταθεί κατόπιν αμοιβαίας συναίνεσης.
4. Αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Κατανόησης, οι ΗΠΑ θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και θα αποτρέψουν οποιαδήποτε παρέμβαση ή παρεμπόδιση κατά του Ιράν, ενώ θα αποκαταστήσουν την κυκλοφορία εντός 30 ημερών το πολύ στο πλήρες μέγεθός της· η ναυτιλιακή κίνηση θα είναι ανάλογη με τον προπολεμικό όγκο κυκλοφορίας από την πλευρά του Ιράν. Οι ΗΠΑ δεσμεύονται επίσης να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από τις γύρω περιοχές εντός 30 ημερών μετά την τελική συμφωνία.
5. Με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου, το Ιράν θα λάβει αμέσως μέτρα για να διασφαλίσει ότι η κυκλοφορία εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα θα επαναληφθεί εντός 30 ημερών στον προπολεμικό όγκο, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη άρσης των τεχνικών εμποδίων και την εξουδετέρωση των ναρκών από το Ιράν.
6. Οι ΗΠΑ δεσμεύονται, από κοινού με τους περιφερειακούς εταίρους τους, να καταρτίσουν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο, το οποίο θα έχει συμφωνηθεί από τα δύο μέρη, για την αποκατάσταση και την οικονομική ανάπτυξη του Ιράν, εξασφαλίζοντας παράλληλα χρηματοδότηση ύψους τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο μηχανισμός εφαρμογής του σχεδίου αυτού, ως μέρος της τελικής συμφωνίας, θα διαμορφωθεί εντός 60 ημερών.
7. Οι ΗΠΑ δεσμεύονται να άρουν, σύμφωνα με χρονοδιάγραμμα που θα συμφωνηθεί ως μέρος της τελικής συμφωνίας, κάθε είδους κυρώσεις που επιβάλλονται επί του παρόντος στο Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και του Διοικητικού Συμβουλίου του ΔΟΑΕ, καθώς και όλων των μονομερών κυρώσεων των ΗΠΑ, τόσο των πρωτογενών όσο και των δευτερογενών.
8. Το Ιράν επαναλαμβάνει ότι δεν θα κατασκευάσει ποτέ πυρηνικά όπλα. Το Ιράν και οι ΗΠΑ συμφώνησαν ότι η τύχη του εμπλουτισμένου υλικού και όλα τα άλλα αμοιβαία συμφωνηθέντα ζητήματα που σχετίζονται με τον πυρηνικό τομέα, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών αναγκών του Ιράν, θα αντιμετωπιστούν κατάλληλα σε μια τελική συμφωνία· η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις του παρόντος άρθρου.
9. Το Ιράν και οι ΗΠΑ συμφωνούν ότι, εν αναμονή της τελικής συμφωνίας, θα διατηρήσουν το status quo: το Ιράν θα διατηρήσει το status quo όσον αφορά το πυρηνικό του πρόγραμμα, και οι ΗΠΑ δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις στο Ιράν ούτε θα ενισχύσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή.
10. Οι ΗΠΑ δεσμεύονται ότι, αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Συνεργασίας και έως την ημερομηνία άρσης των κυρώσεων, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ θα εκδώσει εξαιρέσεις για τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και των παραγώγων τους, καθώς και για όλες τις συναφείς υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζικών, ασφαλιστικών και μεταφορικών υπηρεσιών
11. Οι ΗΠΑ δεσμεύονται ότι, ανάλογα με την πρόοδο των διαπραγματεύσεων για την επίτευξη τελικής συμφωνίας, τα δεσμευμένα ή υπό περιορισμούς κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία του Ιράν θα αποδεσμευθούν και θα καταστούν πλήρως διαθέσιμα. Τα κεφάλαια αυτά, είτε τηρούνται στον κύριο λογαριασμό είτε έχουν μεταφερθεί, θα χρησιμοποιηθούν για οποιαδήποτε πληρωμή προς τελικούς δικαιούχους καθοριστεί από την Κεντρική Τράπεζα του Ιράν και θα είναι πλήρως διαθέσιμα προς χρήση. Οι ΗΠΑ αναλαμβάνουν την υποχρέωση να εκδώσουν όλες τις απαραίτητες άδειες και εγκρίσεις βάσει των ανωτέρω.
12. Το Ιράν και οι ΗΠΑ συμφωνούν ότι θα θεσπιστεί μηχανισμός εφαρμογής για την εποπτεία της επιτυχούς εφαρμογής της τελικής συμφωνίας και της μελλοντικής τήρησης των δεσμεύσεων που αυτή προβλέπει.
13. Μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου και κατόπιν λήψης διαβεβαιώσεων σχετικά με την έναρξη της εφαρμογής των άρθρων 4, 5, 10 και 11 του παρόντος Μνημονίου , καθώς και τη συνεχή εφαρμογή των εν λόγω μέτρων, το Ιράν και οι ΗΠΑ θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για μια Τελική Συμφωνία που θα αφορά αποκλειστικά τα υπόλοιπα άρθρα.
14.  Η τελική συμφωνία θα εγκριθεί μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

πηγή