Ο Ελληνικός κινηματογράφος ως πηγή λαογραφίας κι άλλων τινών

Γράφει ο Χρήστος Μπολώσης

Φίλοι μου γειά σας. Σήμερα, αλλά και την επομένη Δευτέρα, μεγάλο γαρ το θέμα, θα κάνουμε μιά «βουτιά» στην Ελληνική λαογραφία και την σχέση της με τον Ελληνικό κινηματογράφο.

Δανειζόμαστε από την ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια Βικιπαίδεια και από το λήμμα «Λαογραφία»: Ο κορυφαίος και θεμελιωτής της ελληνικής λαογραφίας είναι ο Νικόλαος Πολίτης. Θεωρείται ο «πατέρας» της συγκεκριμένης επιστήμης στην Ελλάδα, καθώς ήταν αυτός που εισήγαγε τον ίδιο τον όρο «λαογραφία» το 1908.

Οι σημαντικότεροι Έλληνες λαογράφοι είναι οι: Στίλπων Κυριακίδης: Μαθητής του Πολίτη και ο πρώτος που κατέλαβε την πανεπιστημιακή έδρα της Λαογραφίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Εστίασε στην ιστορική και κοινωνική διάσταση των εθίμων. Γεώργιος Μέγας: Καθηγητής και διευθυντής του Λαογραφικού Αρχείου της Ακαδημίας Αθηνών. Το έργο του για τα ελληνικά λαϊκά παραμύθια, τις γιορτές και την παραδοσιακή αρχιτεκτονική παραμένει σημείο αναφοράς. Δημήτριος Λουκάτος: Σπουδαίος καθηγητής με τεράστιο έργο στην καταγραφή της σύγχρονης, αστικής και καθημερινής λαογραφίας, γνωστός για τις μελέτες του γύρω από τις παροιμίες και τα έθιμα του καλενταριού. Αγγελική Χατζημιχάλη: Η σημαντικότερη γυναίκα ερευνήτρια της ελληνικής λαϊκής τέχνης. Αφιέρωσε τη ζωή της στη μελέτη της ελληνικής χειροτεχνίας, της παραδοσιακής φορεσιάς και της αρχιτεκτονικής, ιδρύοντας μουσεία και σχολές. Μιχάλης Μερακλής: Από τους κορυφαίους σύγχρονους λαογράφους, ο οποίος ανανέωσε την επιστήμη εισάγοντας τις αρχές της κοινωνικής λαογραφίας και μελετώντας τον λαϊκό πολιτισμό των σύγχρονων αστικών κέντρων.

Αυτά μας λέει η Βικιπαίδεια και καλά μας τα λέει. Όμως εμείς να προσθέσουμε, ότι ο παλιός Ελληνικός κινηματογράφος, είναι μία επίσης πολύ καλή πηγή λαογραφικών ηθών και εθίμων της Πατρίδας μας.

Ο κ. Γεώργιος Μαυραγάνης, γράφει σχετικώς στο εξαιρετικό μπλογκ http://roykoymoykoy.blogspot.gr/:

«Αρκετοί, ιδίως όσων ο σάκκος με τα χρόνια που κουβαλούν στην πλάτη τους περιέχει δεκαετίες, πιθανόν έχουν δεί την εξαιρετική ταινία “Ο Βιολιστής στην στέγη” με πρωταγωνιστή τον Τοπόλ. Ο κινηματογραφικός πρωταγωνιστής Τέβγε, σε κάποιο σημείο της ταινίας, όπου είναι πολύ στρυμωγμένος και καλείται να λάβει κάποια σκληρή απόφαση, φωνάζει επανειλημμένως με στεντόρεια φωνή “Tradition, tradition’’ (Παράδοση). Αναγνωρίζει και αποδέχεται την μεγάλη αξία της Παράδοσης την οποία προφανώς τιμά και σέβεται.

Οι Έλληνες ως Λαός και όχι ως πληθυσμός διαθέτουμε τεράστια Παράδοση, αυτή άλλωστε μας κράτησε εν ζωή ως Έθνος. Αυτή η Παράδοση λειτούργησε ως συνεκτικός ιστός, στις εσωτερικές μας σχέσεις αλλά και ως ασπίδα προστασίας στους ανέμους που μας έσπρωχναν στον αφανισμό.

Παράδοση είναι το σύνολο κυρίως πολιτιστικών αγαθών που μιά ομάδα προγόνων παραδίδει στους απογόνους της με αδέλφια της την Εθνική παράδοση δηλαδή την πνευματική και ιστορική ζωή του Έθνους η οποία μεταβιβάζεται από γενιά σε γενιά και την Ιστορική Εθνική Συνείδηση που τρέφεται με το όλο Εθνικό παρελθόν και με μυστηριώδη, δυσερμήνευτο τρόπο δοθείσης ευκαιρίας αλλά και σε απρόβλεπτο χρόνο αναδύεται από τα απρόσιτα βάθη της ψυχής όπου φωλιάζει.

Αρκετοί κάργα μοντερνισμένοι, συνήθως ετερόφωτοι, αντιμετωπίζουν την Παράδοση και τα αδέλφια της με απαξιωτικό τρόπο και ενίοτε εκδηλώνουν προθέσεις εξάλειψής τους, όμως αυτά είναι το αθάνατο αίμα που ρέει στις φλέβες μας και ακριβώς επειδή είναι αθάνατο, το Έθνος επέζησε στο παρελθόν σε πολύ χαλεπούς καιρούς, συνεχίζει να ζει και και δεν έχει καμμιά πρόθεση να πάψει να ζεί.

Μετά απ’ αυτά ας δούμε, μερικές χαρακτηριστικές Ελληνικές παραδόσεις, όπως τις απαθανάτισε ο παλιός Ελληνικός κινηματογράφος:

Ελληνικό πανηγύρι

Παλιότερα (τι παλιότερα, μιλάμε για πάνω από μισό αιώνα!), που δεν υπήρχαν σινεμά, τηλεοράσεις, ούτε και ραδιόφωνα, η μοναδική διασκέδαση των ανθρώπων της Ελληνικής επαρχίας μας ήταν τα πανηγύρια, τα οποία σύμφωνα με την σοφή κουβέντα του μεγάλου Χάρι Κλιν «γίναν φεστιβάλ».

Μία λοιπόν καλή εικόνα για τα Ελληνικά πανηγύρια παίρνουμε από σχεδόν όλες τις Ελληνικές ταινίες τύπου φουστανέλας.

Το πανηγύρι τοποθετείται προς το τέλος της ταινίας, το οποίο ξεκινά με χορούς, σούβλες, κρασί και την κυρίαρχη φωνή του Δημήτρη Ζάχου («Μια βοσκοπούλα αγάπησα» κ.λπ.), συνήθως τελειώνει είτε με την εισβολή του παλικαριού, του οποίου την αγάπη παντρεύουν με άλλον, που τις περισσότερες φορές είναι ο αντιπαθέστατος γιος του τσιφλικά και γίνεται το έλα να δεις με τον τσιφλικά να προστάζει: «Άντε ωρέ, γυρίστε στα σπίτια σας. Το γλέντι τελείωσε». Έτσι απλά.

Άλλοτε πάλι εμφανίζεται λαχανιασμένος κάποιος αγγελιοφόρος που ενημερώνει τους πανηγυριώτες ότι «θα γίνει φονικό, γιατί ο Τάσος ψάχνει να χαλάσει τον Γιάννο» ή ότι «Η Αγγελικώ της κυρά Βασίλαινας τραβάει κατά τον γκρεμό», οπότε επίσης σχολάει το πανηγύρι.

Μία άλλη, πολύ πιο σύγχρονη μορφή ο Ελληνικού πανηγυριού μας δίνει η κλασική πλέον ταινία του Αλέκου Σακελλάριου «Λατέρνα, φτώχεια και φιλότιμο», παραγωγής 1955, της Φίνος Φιλμ.

Εκεί οι πλανόδιοι λατερνατζήδες ο Πετράκης (Μίμης Φωτόπουλος) και ο Παυλάρας (Βασίλης Αυλωνίτης), ξεκινάνε από την Αθήνα «με το πόδι» για το πανηγύρι της Πλατανιάς της «Θαματουργής», όπως τους συμβουλεύει ο φίλος τους Θόδωρος (Νίκος Φέρμας), αφού κι αυτό θα μαζέψει τα σέα του (τις κούνιες) και θα πάει εκεί «να τα κονοκμήσει». Η ταινία, μας δίνει μιά εικόνα του πανηγυριού με τους… πρυτάνεις αυτών που λέμε «δουλειές του ποδαριού», όπως αυτός που παρουσιάζει τα «θαύματά της φύσεως», ό άλλος με τους κρίκους, «παιχνίδι που ανακάλυψε ο Σαρχάμπεης» ή ο τρίτος, που έχει το τρενάκι που μετράς τη δύναμή σου. Ανάμεσά τους βέβαια και ο καλλιτέχνης (Διονύσης Βουδούρης) που με το βιολί του και τη… «Σερενάτα» του Σούμπερτ μαζεύει πενταροδεκάρες, σε αντίθεση με τους λατερνατζήδες που με το «Μέλι μέλι» του Μάνου Χατζηδάκι και με την γοητεία της «δεσποινίς Καίτη» τρελαίνονται στο τάλιρο.

Πριν όμως φτάσουν στην Πλατανιά οι λατερνατζήδες μας, ο Σακελλάριος τους «στέλνει» σε ένα υπαίθριο Ελληνικό γλέντι, όπου ακούγεται και το άκρως… σεξιστικό «Είμαι άντρας και το κέφι μου θα κάνω». Τώρα βέβαια αυτά πέρασαν. Το είμαι άντρας και τι κέφι μου θα κάνω, μπορεί να αντικατασταθεί με το «είμαι γκέϊ και παρέλαση θα κάνω…»

Όμως δεν ασχολούμαστε μόνο εμείς με την σύγχρονη λαογραφία. Υπάρχουν και πολλοί άλλοι μεταξύ των οποίων η θαυμάσια κυρία Μαρία Δεδούση που δημοσίευσε στην ιστοσελίδα «PROTAGON» στις 13 Ιουλίου, το παρακάτω εξαιρετικό σημείωμα που αναφέρεται στα Ελληνικό πανηγύρι.

Απολαύστε το:

Είμαστε για τα πανηγύρια

Κατά τις 8 αρχίζουν να κατεβαίνουν τα λεφούσια από τα γύρω χωριά, με αγροτικά και κούρσες για να πιάσουν το «καλό» τραπέζι. Τα ντυσίματα τυφλώνουν. Το αλκοόλ ρέει άφθονο και όλοι είναι ντέφι πολύ πριν ακουστεί η πρώτη νότα. Η χοληστερίνη ανεβαίνει μόνο που κοιτάς την γουρνοπούλα να τεμαχίζεται λυσσαλέα με τον μπαλτά. Το κρέας πωλείται με το κιλό, το Τζόνι με το μπουκάλι. Σε μια Ελλάδα που αλλάζει ταχύτατα, μερικά πράγματα παραμένουν πάντα ίδια.

«Καλησπέρα… πέρα, πέρα». «Αγαπάμε Μεσσηνία…νία, νία». Δεν αντιλαλούνε τα βουνά, αλλά η μικροφωνική. Που είναι σεταρισμένη για νυχτερινό κέντρο στο 40ό χιλιόμετρο της Εθνικής Οδού και τώρα προσπαθεί να ανταποκριθεί σε ανοιχτό οικόπεδο στο πουθενά και να ακουστεί όσο πιο μακριά γίνεται, ιδανικά στον δίπλα νομό. Κάποτε οι Μεσσήνιοι πολεμούσαν με τους Λάκωνες για την ανεξαρτησία τους, σήμερα για την καλύτερη γουρνοπούλα. Η ένταση του ήχου και όχι η ποιότητά του, είναι ένδειξη επιτυχίας στο πανηγύρι του χωριού. Και η επιτυχία του πανηγυριού είναι ένας τοπικός θρίαμβος.

Φέτος, μετά από πολλά πανηγύρια ανά τα χρόνια και ισάριθμες άγρυπνες νύχτες, έμαθα ότι το δικό μας διοργανώνεται για την ενίσχυση του τοπικού Α.Ο. Της ποδοσφαιρικής μας ομάδας, δηλαδή, η οποία, κάνοντας μια πρόχειρη εκτίμηση στα έσοδα, αναρωτιέμαι γιατί παίζει ακόμη στην Α’ Μεσσηνίας και όχι στην Premier League και γιατί δεν έχει πάρει τον Μέσι. Κάποτε γινόταν ένα πανηγύρι το χρόνο, μετά πήγαμε στα τρία, φέτος ξεκινάμε νωρίς και του χρόνου, όπως λένε τα «πουλάκια» στο χωριό, θα νοικιάσουμε οικόπεδο 11 στρεμμάτων και θα γίνει «χαμός». Με τρομάζει λίγο αυτό. Πόσο πιο χαμός;

Λίγες ημέρες πριν το πανηγύρι, αρχίζουν οι ετοιμασίες. Πρώτα, στήνεται στον χώρο μια ξύλινη εξέδρα με κάθετα δοκάρια: Περνώντας κάθε μέρα από ‘κει, περιμένω στα σοβαρά να δω να αιωρούνται οι κρεμασμένοι. Μετά στήνονται τα φώτα, γιρλάντες εκτυφλωτικού λευκού φωτός και μετά μπαίνουν χιλιάδες πλαστικά τραπεζοκάρεκλα, κυριολεκτικά το ένα πάνω στο άλλο. Στη μία άκρη οι ψησταριές και στην άλλη το «μπαρ», ένας πάγκος, δηλαδή, με μπόλικο χώρο από πίσω για τα ποτά.

Η λέξη πανήγυρις προέρχεται από το παν (όλον) και το άγυρις (συγκέντρωση). Είναι, με λίγα λόγια, η συγκέντρωση όλου του λαού. Τα ελληνικά πανηγύρια αντλούν την καταγωγή τους από τις αρχαίες γιορτές, όπως τα Παναθήναια ή τα Ελευσίνια, που συνδύαζαν θρησκευτική λατρεία, εμπορικές δραστηριότητες και κοινωνική ψυχαγωγία. Το τερπνόν μετά του ωφελίμου.

Κατά τη διάρκεια των βυζαντινών χρόνων, οι αρχαίες γιορτές μετατράπηκαν σε εορτασμούς αγίων. Και κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας έπαιξαν σπουδαίο ρόλο, ως η μοναδική ευκαιρία ελεύθερης συνάθροισης των Ελλήνων και ένας τρόπος διατήρησης των παραδόσεων και της μουσικής τους. Σήμερα, τηρουμένων των αναλογιών, διατηρούν αναλλοίωτα όλα αυτά τα στοιχεία.

Το εισιτήριο για το πανηγύρι είναι 5 ευρώ τη μια χρονιά, 10 την άλλη, ανάλογα με κάτι εντελώς απροσδιόριστο. Ο χώρος είναι περιφραγμένος, γεγονός που βοηθάει στη συλλογή «εισόδου». Δίπλα στην είσοδο, διάφοροι πλανόδιοι μικροπωλητές πουλάνε ποπ κορν, λουκουμάδες, πλαστικά παιχνίδια, κοσμήματα και άλλα αντικείμενα και υπηρεσίες. Κάποιες φορές εμφανίζεται η αστυνομία, ελέγχει την άδεια κάποιου από αυτούς και αποχωρεί. Εξ όσων γνωρίζω, ποτέ κανείς δεν ευρέθη παρανομών. Αλίμονο. Είμαστε μια εκπληκτικά νόμιμη χώρα και τα πανηγύρια μας το αποδεικνύουν.

Η διόλου σεμνή τελετή αρχίζει επισήμως στις 10. Ήδη από το μεσημέρι, όμως, το ντουμάνι από τα σουβλάκια και τα γρούνια (στη Μεσσηνία εκτός από χοιρινό τρώμε και φωνήεντα) έχει σκεπάσει το χωριό και όλοι έχουν δώσει τα ραντεβού τους. Κατά τις 8 αρχίζουν να κατεβαίνουν τα λεφούσια από τα γύρω χωριά, για να πιάσουν το «καλό» τραπέζι. Τα αγροτικά και οι «κούρσες» παρκάρουν παντού, διότι οικόπεδο για το πανηγύρι έχουμε, πάρκινγκ όμως όχι.

Τα ντυσίματα τυφλώνουν. Οι τουρίστες, με τα μαγιό και τις σαγιονάρες, κοιτάνε άναυδοι τα λαμέ, τα λεοπάρ και τα 12ποντα. Οι πιο θαρραλέοι από αυτούς θα μπουν στο πανηγύρι, κυρίως για να γίνουν ντέφι και να συρθούν, κυριολεκτικά, στην πίστα από κάποιον γηγενή.

Ντέφι είναι έτσι κι αλλιώς όλοι από πριν καν ανέβει ο πρώτος μουσικός στο «ικρίωμα». Κρασιά και μπύρες ρέουν εν αφθονία, ενώ πίσω από το αυτοσχέδιο μπαρ είναι στοιβαγμένες ατελείωτες κούτες με Τζόνι Μπλακ, το οποίο πωλείται έναντι του ανάλογου αντιτίμου. Μαύρο Τζόνι Γουόκερ ο μέσος Έλληνας έχει να πιει από τότε που τον ξεβλάχευε ο Κωστόπουλος. Παραδόξως, εδώ, στο ταπεινό επαρχιακό πανηγύρι, φαίνεται να είναι το ποτό που προτιμούν άπαντες· ίσως επειδή ταιριάζει -και αισθητικά- με την ταλαίπωρη γουρνοπούλα, την οποία τεμαχίζει αδιάκοπα και με λύσσα ένας μπαλτάς στον τεράστιο πάγκο. Σου ανεβαίνει η χοληστερίνη μόνο που κοιτάς την τελετουργία και τα ζουμιά να τρέχουν στο έδαφος. Το κρέας πωλείται με το κιλό, το Τζόνι με το μπουκάλι.

Τι ρωτήσατε; Αν κόβονται αποδείξεις; Που να ξέρω, εφορία είμαι; Άσε που μάλλον ούτε η εφορία ξέρει.

Έτσι, με το που ακούγεται το πρώτο echo από το μικρόφωνο, όλοι είναι πανέτοιμοι. Ο χώρος είναι τίγκα, τα λεοπάρ και τα λαμέ έχουν πασπαλιστεί με μπόλικο λίπος, οι κούτες με τα ποτά αδειάζουν ταχύτατα και αντικαθίστανται αστραπιαία με άλλες, νέοι, γέροι και παιδιά περιμένουν το «κυρίως θέμα».

Το κυρίως θέμα ξεκινά με ένα συγκρότημα, ο τραγουδιστής του οποίου μιλάει ακατάληπτα κρητικά και παίζει λύρα, χωρίς αυτό να τον εμποδίζει να ερμηνεύει ικαριώτικα σε remix με Κωνσταντίνο Αργυρό. Όλο το βράδυ έτσι πάει: Τσιφτετέλια και τσάμικα, μπάλοι, ζεϊμπέκικα και καλαματιανοί, όλα καταλήγουν να χορεύονται με τα ίδια (μεθυσμένα) βήματα, όσο οι μουσικοί εναλλάσσονται στη σκηνή, γεγονός που μάλλον δεν προσέχει κανείς.

Μέχρι που, γύρω στις 2 και κάτι, εκεί που λες «ουφ, τελειώνει, θα κοιμηθώ», βγαίνει το μεγάλο όνομα της βραδιάς, συνήθως γένους θηλυκού. Έχει έρθει και η Έφη Θώδη, πανικός στο πανηγύρι, τύφλα να έχει η Μαντόνα. Οι πιτσιρικάδες, που δεν ξέρουν κανένα τραγούδι, αλλά πάνε επειδή «οι μπύρες είναι φτηνές και έχει χαβαλέ», έκαναν ουρά για μια φωτογραφία μαζί της. Η Έφη είναι cult.

Κάποια στιγμή, περνάει και ο Δήμαρχος, με το ποδήλατό του, εποπτεύει ευχαριστημένος και πάει να πιει τσίπουρα κάπου πιο ήσυχα. Στο μεταξύ, ο απέναντι καταστηματάρχης έχει κατέβει σε έξαλλη κατάσταση και ωρύεται διότι του βαράνε οι συναγερμοί καθώς μια εκτεταμένη οικογένεια Ρομά έχει κατασκηνώσει στον περίβολό του.

Κλείνεις παράθυρα, βάζεις κλιματισμό, αλλά το πανηγύρι διαρρηγνύει κάθε φυσικό εμπόδιο και τελικά σε παίρνει κάποιου είδους ύπνος υπό τους ήχους του «με παράσυρε το ρέμα, μάνα μου δεν είναι ψέμα».

Τα ξημερώματα, είσαι ο μόνος που δεν έχει δώσει δικαιώματα και επίσης ο μόνος που θα ήθελε να έχει κοιμηθεί. Το χωριό έχει μια απόκοσμη ησυχία και πώς να μην έχει αφού όλοι οι άλλοι έχουν πέσει εξοντωμένοι για ύπνο. Πρέπει να στρώσουν και δέρμα.

Για τους επόμενους δύο μήνες σχεδόν κάθε βράδυ κι ένα πανηγύρι: η Ανω Μηλίτσα, οι Κάτω Αμπελόκηποι, η Πέρα Καλλιθέα και το Δώθε Βασιλοχώρι θα γίνουν για μια βραδιά το επίκεντρο του γνωστού κόσμου.

Οι άνθρωποι θα γλεντήσουν με την ψυχή τους, πριν οι σκιές μακρύνουν ξανά και το καλοκαίρι φύγει μαζί με τον κόσμο. Σε μια Ελλάδα που αλλάζει ταχύτατα, μερικά πράγματα παραμένουν πάντα ίδια.

Ήθη και έθιμα

Στα αυστηρά κάποτε και τώρα χαλαρωθέντα Έθιμα και – κυρίως – ήθη της Ελλάδος μας, αναφέρονται πολλές ταινίες. Είτε είναι η κυρίως υπόθεσή τους ή όχι.

Τα παραδείγματα πολλά.

Ο γάμος και η τιμή της αδελφής, η προίκα

Πρωταρχική θέση, κατέχει μάλλον η ταινία «Ο Φανούρης και το σόϊ του», παραγωγής 1957 των Αλ. Σακελλάριου και Χρ. Γιαννακόπουλου. Εδώ έχουμε να κάνουμε με τον προικοθήρα και έμπορο Σόλωνα (Χριστόφορος Χειμάρας), ο οποίος απαιτεί προίκα ακριβώς 300 λίρες για να παντρευτεί την μάλλον… σιτεμένη αδελφή, την Κατίνα (Γκέλυ Μαυροπούλου), του Φανούρη (Μίμης Φωτόπουλος), διότι, κυνικότατα, δεν μας κρύβει, ότι υπάρχει και η χήρα με τις 400. Τελικώς όλα βαίνουν καλώς, αφού εμφανίζεται ο ναυτικός Βαγγέλης (Θεόδωρος Δημήτριεφ), παιδικός φίλος της Κατίνας, που την ζητάει σε γάμο κι’ έτσι τρώμε κουφέτα…

Στον «Ατσίδα», του Γιάννη Δαλιανίδη (1962), τα πράγματα είναι λίγο μπλεγμένα αφού ο Θόδωρος Κουρούζος (Παντελής Ζερβός) πατέρας του Αλέκου (Ντίνος Ηλιόπουλος) και της Άννας (Ζωή Λάσκαρη), ενώ σχεδιάζει να βρει μία καλή κοπέλα για τον Αλέκο με καλή προίκα και έναν καλό νέο για την Αννούλα που να μη ζητάει προίκα. Στο τέλος βέβαια όλα βαίνουν καλώς. Την ταινία «αλατίζει» ο μέγας Θανάσης Βέγγος (έπρεπε να πεθάνει για να τον ανακαλύψουν οι κουλτουριαραίοι), που στο ρόλο του σερβιτόρου Θρασύβουλα δογματίζει («Τα πάντα είναι ατμός»), αλλά και μας φανερώνει το… .ίρτζι του (τιμή, αξιοπρέπεια), που δεν θέλει να τον καλείς με… παλαμάκια.

Στην ταινία «Μια κυρία στα μπουζούκια», παραγωγής 1968 του Γιάννη Δαλιανίδη, έχουμε την προσπάθεια των τριών αδελφών Μασούρου (Κώστας Βουτσάς ο Κώστας, Γιάννης Βογιατζής ο Θανάσης και Χρήστος Δοξαράς ο Ηλίας), που αγωνίζονται για την τιμή την αδελφής τους Αννούλας (Ζωή Λάσκαρη).

Ένα πολύ όμορφο σημείωμα για την «προίκα της νύφης» βρήκαμε στο θαυμάσιο Blog «ΡΟΥΚΟΥΜΟΥΚΟΥ» και σας το προσφέρουμε:

Η προίκα της νύφης

http://roykoymoykoy.blogspot.gr/
Το έστειλε ο Δημήτρης Ακρίτιδης
https://oikohouse.wordpress.com/
Δημήτρης Τσίγγαρας

Κάπου στην καρδιά του Βαλτινού, εκεί που ο χρόνος έχει μιαν άλλη ροή, μια φωτογραφία παγώνει μια στιγμή φορτισμένη από μνήμη και παράδοση.

Ένα κάρο, ταπεινό μα γεμάτο νόημα, παρκαρισμένο κάτω από τη βεράντα ενός πλίνθινου σπιτιού, γίνεται το κέντρο ενός άγραφου τελετουργικού: η προίκα της νύφης.

Οι δύο νεαρές κοπέλες, βλάμισσες του γάμου, σκύβουν με φροντίδα και ευλάβεια πάνω από τα προικιά – στρωσίδια, κουβέρτες, σεντόνια, πετσέτες.

Δεν είναι απλώς αντικείμενα, είναι τα χνάρια μιας ζωής που ετοιμάζεται να ξεκινήσει.

Τα στοιβάζουν με σειρά, σαν να τα ντύνουν με σιωπηλές ευχές για αγάπη, για ευημερία, για σπιτικό γεμάτο ζεστασιά.

Πάνω απ’ αυτές, από τα ξύλινα κάγκελα της βεράντας, ξεπροβάλλουν οι βλάμηδες.

Σιωπηλοί εργάτες της τελετής, με πρόσωπα που κουβαλούν μια παράξενη μίξη συγκίνησης και περηφάνιας, παραδίδουν τα προικιά ένα ένα, σαν να παραδίδουν ένα κομμάτι από την ιστορία του σπιτιού.

Και η ρόδα του κάρου, σκεπασμένη με ξεραμένη λάσπη από τους χωμάτινους δρόμους του χωριού, μαρτυρά πορείες και περάσματα.

Η λάσπη δεν είναι βάρος, είναι μαρτυρία. Δείχνει ότι τούτη η στιγμή είναι καρπός διαδρομής – της νύφης, της οικογένειας, της κοινότητας.

Στην αυλή, ο κόσμος του γάμου παρατηρεί, συμμετέχει σιωπηλά ή με χαμόγελα, σαν μάρτυρες σε μια ιεροτελεστία.

Είναι όλοι εκεί: όχι μόνο για να δουν, αλλά για να νιώσουν, να θυμηθούν, να γίνουν κι αυτοί μέρος του εθίμου που δεν είναι πια απλή παράδοση, αλλά ένας ύμνος στην έννοια του «μαζί».

Μια φωτογραφία που δεν απεικονίζει απλώς ένα στιγμιότυπο, κουβαλά μαζί της το όλο βάρος του παρελθόντος και τη σιωπηλή υπόσχεση του μέλλοντος.

Ένα πέρασμα, από το παλιό στο νέο, με κάρο, με προίκα, με μνήμες.

Πηγή: Η εφημερίδα του Βαλτινού

Όμως πολλά είπαμε για σήμερα. Θα συνεχίσουμε στο επόμενο.

Παράγραφοι

§. Το ότι είμαστε γενικώς μεν για γέλια, ειδικώς δε για κλάματα, ουδείς, πλην της κυβερνητικής πλειοψηφίας, αμφισβητεί. Ένα ελάχιστο δείγμα. Φτάνει στο αεροδρόμιο των Σπάτων μία Ομάδα μας ή κάποιοι μεμονωμένοι αθλητές, που σημείωσαν μία μεγάλη επιτυχία σε διεθνείς αγώνες. Τότε βλέπουμε όλους τους αρμοδίους, από τον υπουργό μέχρι τον εισηγητή β΄ του υπουργείου, να σπεύδουν να υποδεχθούν και, το κυριότερο, να φωτογραφηθούν διαγκωνιζόμενοι αλλήλους, με τόσο καμάρι λες και κέρδισαν αυτοί. Την άλλη μέρα, τους δέχεται και ο πρωθυπουργός, αλλά και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μ΄ εκείνα τα δολοφονικά χαμόγελα που σκοτώνουν. Από την άλλη φθάνουν κάποιοι άλλοι, που έδωσαν και την τελευταία ικμάδα των δυνάμεών τους, αλλά ευρεθέντες προ υπερτέρων αντιπάλων (συμβαίνουν και αυτά…) δεν κατάφεραν κάτι. Αυτούς ουδείς τους υποδέχεται, λες και αποτελούν το όνειδος της φυλής. Όλοι οι βλαχοδήμαρχοι, είναι απασχολημένοι «με επείγοντα υπηρεσιακά θέματα», Βέβαια είναι γνωστό ότι «Η νίκη έχει πολλούς πατέρες, αλλά η ήττα είναι ορφανή». Ή, κατά τον Ισοκράτη, «Ευτυχίας μεν πάντες άνθρωποι κοινωνούσι, δυστυχίας δε ουδείς». Αλλά μήπως έχουν διαβάσει Ισοκράτη οι βλαχοδήμαρχοί μας; Αντιλαμβάνονται, ότι οι ηττημένοι έχουν περισσότερο ανάγκη της κρατικής παρουσίας; Σιγά τα ωα. Άλλωστε οι περισσότεροι ακολουθούν την επιταγή του Βάρναλη που λέει «Φρόνιμα και ταχτικά πάω με κείνον που νικά».

§. Αυτές τις ημέρες (επέτειος της 4 ης Αυγούστου) πολλοί πούροι δημοκράτες και πούρες δημοκρατικές εφημερίδες, θυμήθηκαν το κάψιμο των βιβλίων που έγινε επί Μεταξά, ο οποίος «μιμήθηκε, λένε τον.. Χίτλερ», ενώ ο Στάλιν π.χ. τα είχε όλα ελεύθερα (θυμηθείτε τον Σολζενίτσιν και το Πάστερνακ). Εδώ τώρα υπάρχει κάτι αξιοπερίεργο. Πώς θυμήθηκαν αυτά που έγιναν πριν από 90 χρόνια, δηλαδή το 1936 και δεν θυμήθηκαν τα πιο φρέσκα, που έγινα πριν 52 χρόνια, δηλαδή το 1974. Τότε η «καύση» άρχισε με την απαγόρευση και απόσυρση από προσώπου γης του βιβλίου «Η απελευθέρωση της Ελλάδος και τα μετά ταύτην γεγονότα 1944-1945» του ΓΕΣ, με απόφαση του Ευ. Αβέρωφ και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Επί «λαού στην εξουσία», καταστράφηκαν 5 βιβλία, επίσης του ΓΕΣ, που αναφέρονταν στον συμμοριτοπόλεμο. Για όλα τα παραπάνω ευχαρίστως να ενημερώσουμε τυχόν απίστους. Εκτός αυτών, αποσύρθηκαν και καταστράφηκαν όλα τα βιβλία που αναφέρονταν στους Βασιλείς, στο Μεταξά, στον Παπάγο κ.λπ. Αυτά δεν τα ξέρουν οι πούροι κ.λπ.; Ή το ξέχασαν. Μπορεί να το ξέχασαν, όμως να θυμούνται ότι η ιστορία δεν πολτοποιείται. Και τότε μεν, είχαμε δικτατορία. Τώρα; Μη ξεχνάμε ότι βουλευτής του Ελληνικού κοινοβουλίου κατηγορήθηκε, ότι είχε στο σπίτι του στα Γιάννενα, βιβλία του… Παττακού. Δυστυχώς έτσι γράφεται η ιστορία. Όχι καίγοντας βιβλία, αλλά καίγοντας την αλήθεια…

§. Πότε θα σταματήσει αυτό το κυβερνητικό παραμύθι με τις γεμάτες ταβέρνες; Δεν υπάρχει τριήμερο ή γενικώς αργία, που να μην ακολουθείται από το αυθαίρετο συμπέρασμα: «Γεμάτες οι ταβέρνες, άρα υπάρχει πλούτος». Το έωλο αυτό επιχείρημα βέβαια, μοιάζει με το «Ράβδος εν γωνία, άρα βρέχει». Ο συλλογισμός ενισχύεται κι από το «βούλιαξαν τα νησιά από τουρίστες». Όσον αφορά τις γεμάτες ταβέρνες έχω κάνει ειδική… μελέτη (δουλειά δεν έχει ο διάβολος…) που θα δει το φως της δημοσιότητάς στην ηλεκτρονική έκδοση της «δημοκρατίας». Προς το παρόν αρκεστείτε στο ότι σε κάθε μία από τις περίπου 2.000 ταβέρνες που έχει η Αθήνα, αντιστοιχούν 2.500 άτομα, αν αυτό λέει κάτι, που μάλλον λέει. Πάμε τώρα στο… βούλιαγμα των νησιών. Παραμονές του Δεκαπενταύγουστου παρακολουθούσα ειδήσεις στην ΕRΤnews (αλήθεια γιατί ΕRΤnews και όχι ΕΡΤ Ειδήσεις;), και το ρεπορτάζ από το λιμάνι που έφευγαν, πράγματι, γεμάτα τα πλοία για τα νησιά υπό τους πανηγυρισμούς της ρεπόρτερ, το ψωμί της έβγαζε κι΄ αυτή…). Αν παρατηρούσες λίγο θα έβλεπες ότι το 90% αυτών που θα… βούλιαζαν τα νησιά ήταν περίπου 25 ετών, λίγο πάνω λίγο κάτω, που δήλωναν ότι έφευγαν για 2-3 μέρες για «κάνα ποτάκι, κάνα μπάνιο κ.λπ.» και βέβαια δεν θα έκαναν πλούσιες τις ταβέρνες ή τα ξενοδοχεία των νησιών. Αλλά σε ποιόν να τα πεις…

§. Πάντα επίκαιρο. Βέβαια ο θανών δεδικαίωται, όχι όμως και να του… «φορτώσουμε» τη σωτηρία της Πατρίδος. Στις βιογραφίες του εκλιπόντος Στέφανου Μάνου διάβασα ότι είχε συμμετάσχει στον σχεδιασμό και στην προώθηση μεγάλων έργων όπως το Μετρό της Αθήνας, η Αττική Οδός και το Αεροδρόμιο των Σπάτων. Για την ιστορία και μόνο να αναφέρουμε ότι ο σχεδιασμός για το Αεροδρόμιο των Σπάτων, άρχισε ουσιαστικά το 1972. Ο σχεδιασμός για το σύγχρονο δίκτυο Μετρό της Αθήνας, ξεκίνησε ουσιαστικά τη δεκαετία του 1950, αν και η πρώτη ολοκληρωμένη πρόταση είχε κατατεθεί ακόμα νωρίτερα, το 1925. Τέλος ο αρχικός σχεδιασμός για τον οδικό άξονα που γνωρίζουμε σήμερα ως Αττική Οδό ξεκίνησε ήδη από τη δεκαετία του 1960. Η ιδέα μετράει πάνω από 50 χρόνια ιστορίας και πέρασε από πολλές τροποποιήσεις μέχρι να πάρει την τελική της μορφή. Αυτά λέει η ιστορία. Άρα ο σχεδιασμός προϋπήρχε του Μάνου. Τώρα το ότι συνέβαλε στην προώθηση των παραπάνω έργων δεν αμφισβητείται, αλλά μη ξεχνάμε ότι στην «προώθηση» συνέβαλε δυναμικά και αποφασιστικά η «5 η Σεπτεμβρίου 1997», ημερομηνία κατά την οποία ανετέθησαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004 στην Αθήνα, που εκτός από το όποιο σπρώξιμο της Πολιτείας, ιδίως «έσπρωξε» η ιδιωτική πρωτοβουλία.

§. Μία ευχάριστη έκπληξη με περίμενε στο γραφικό χωριό Βούρμπιανη του Γράμμου, όπου έγινε κι΄ εφέτος το καθιερωμένο μνημόσυνο υπέρ των πεσόντων κατά τις επιχειρήσεις του Ελληνικού Στρατού εναντίον του λεγομένου Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδος. Μέχρι τότε, νόμιζα ότι μετά τον χαμό των κορυφαίων Ν. Τσιφόρου, Δημ. Ψαθά, Αλέκου Σακελλάριου και μερικών άλλων, εξέλιπε το χιούμορ από την Πατρίδα μας και το θεώρησα περίπου φυσιολογικό μετά τα αλλεπάλληλα μνημόνια, τις εθνικές υποχωρήσεις, με τα ήρεμα νερά και τα ξεπουλήματα των οικονομικών φιλέτων, τις νάρκες στα θεμέλια της Ελληνικής οικογένειας με την λατρεία στους ΛΟΑΤΚΙ (θυμάστε τα πανηγύρια του κ. Σκέρτσου και της τότε προέδρου της δημοκρατίας;) και το γάμο μεταξύ των ομοφυλοφίλων. Όμως εκεί στη Βούρμπιανη γέλασα με την ψυχή μου, όταν παρατηρώντας τις ενδεικτικές πινακίδες με τους αναμενομένους επισήμους, είδα αυτές: «Εκπρόσωπος κυβερνήσεως» και «Βουλευτές». Ρε έσκασα στα γέλια σου λέω! Μετά σκέφτηκα. Όλοι αυτοί που σκοτώθηκαν εκεί πάνω μόνοι τους πήγαν; Δεν τους έστειλαν οι προκάτοχοι του κ. Μητσοτάκη και του κ. Δένδια; Δεν τους έστειλε το επίσημο κράτος; Αλλά σε ποιόν τα λέω; Πάντως, από αυτή τη γωνιά, συγχαίρω τον χιουμορίστα διοργανωτή της τελετής στην Βούρμπιανη και του εύχομαι πάντα τέτοιες εμπνεύσεις.

πηγή 

Tελειώνουν τον Μητσοτακισμό Κασιδιάρης, Σαμαράς, Ελληνικός Παλμός;

Σαμαράς, Καρυστιανού, Ελληνικός Παλμός και η υπόθεση της Συμμαχίας Ελλήνων περιπλέκουν τους εκλογικούς υπολογισμούς. Πίσω από τα πρόσωπα βρίσκεται το δυσκολότερο πρόβλημα για την κυβέρνηση των διεφθαρμένων: Οι υγιείς (όσοι απομένουν τέτοιοι πλέον) πολίτες που παύουν να θεωρούν την παντελώς σάπια «Νέα Δημοκρατία» μονόδρομο.

 

Γράφει ο Πύρινος Λόγιος

 

Κάθε είδους κατάσταση που φέρει το προσωνύμιο «Καθεστώς», πόσω δε μάλλον το μητσοτακικό καθεστώς της απόλυτης διαφθοράς, αρχίζει να μπερδεύει στην κυριολεξία την παραμονή του στην πρώτη θέση με αυτό της εμπιστοσύνης της κοινωνίας. Κοιτάζει τη διαφορά από τον δεύτερο και παραβλέπει πόσοι έχουν απομακρυνθεί από την ίδια. Μετρά τις αδυναμίες των αντιπάλων και ...παρηγορείται!Όμως η κοινωνική δυσαρέσκεια που αγγίζει ένα καραμπινάτο 80-82% σύμφωνα με δημοσκοπήσεις της Alco και της Metron Analysis που βγήκαν πρόσφατα στη δημοσιότητα, δεν εξαφανίζεται επειδή δεν έχει ακόμη βρει ακόμη ενιαία πολιτική έκφραση.

 

Εκεί βρίσκεται και η ουσία του προβλήματος για το σαπισμένο πλέον Μέγαρο Μαξίμου.

 

Το ερώτημα υπερβαίνει τη δυναμική ενός προσώπου ή ενός νέου σχηματισμού. Αφορά την αντοχή μιας κυβερνητικής κυριαρχίας που δοκιμάζεται ταυτόχρονα από διαφορετικές πλευρές: Από την παραδοσιακή Δεξιά, από το αίτημα δικαιοσύνης και λογοδοσίας, από τον πατριωτικό και ορθόδοξο χώρο που εκφράζει ο Νίκος Παπαδόπουλος με τον «Ελληνικό Παλμό», αλλά και από την ευρύτερη απόρριψη του πολιτικού συστήματος του Ψευτορωμαίϊκου.

 

Οι δημόσιες μετρήσεις προσφέρουν ήδη λόγους για σοβαρό προβληματισμό. Στην έρευνα της Metron Analysis για το MEGA, της 24ης Σεπτεμβρίου 2026, η αρνητική αξιολόγηση της κυβέρνησης καταγράφεται στο 76%, ενώ η πρόθεση ψήφου για τη Νέα Δημοκρατία βρίσκεται στο 24,1%. Πρόκειται για διαφορετικούς δείκτες, που δεν πρέπει μεν να συγχέονται, αλλά μαζί όμως, αποτυπώνουν την απόσταση ανάμεσα στην εκλογική πρωτιά και στην ευρύτερη κοινωνική αποδοχή.

 

Ο Σαμαράς και η αμφισβήτηση από το εσωτερικό της παράταξης

 

Η περίπτωση του Αντώνη Σαμαρά έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, επειδή η κριτική του προέρχεται από το εσωτερικό της ιστορικής διαδρομής της Νέας Δημοκρατίας. Ένας πρώην αρχηγός και πρωθυπουργός μπορεί να αμφισβητήσει την κατεύθυνση της παράταξης με διαφορετικό βάρος από εκείνο ενός εξωτερικού αντιπάλου.

 

Η πιθανή εκλογική του απήχηση χρειάζεται, ωστόσο, σωστή ανάγνωση. Στην έρευνα της Interview για την Political, που δημοσιοποιήθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου, το 5% απάντησε ότι θα ήταν «πολύ» πιθανό να ψηφίσει κόμμα υπό τον Σαμαρά και το 7% «αρκετά» πιθανό. Αυτές οι απαντήσεις καταγράφουν προδιάθεση, αλλά δεν αποτελούν καθόλου ως μοναδικότητα για ένα τόσο χαμηλό εκλογικό ποσοστό.

 

Το πολιτικό συμπέρασμα είναι ότι υπάρχει ακροατήριο διαθέσιμο να εξετάσει μια τέτοια επιλογή. Εάν αυτή η προδιάθεση αποκτήσει οργάνωση, πρόγραμμα και συνεκτική εκπροσώπηση, τότε είναι απόλυτα βέβαιο πως θα δημιουργήσει πρόσθετη πίεση στη Νέα Δημοκρατία που θέλει πάση θυσία το μαγικό νούμερο του 25% και κάτι.

 

Η κρίσιμη αμφισβήτηση για το Κτήνος του Μαξίμου, θα ήταν να παγιωθεί σε παραδοσιακούς ψηφοφόρους της παράταξης η πεποίθηση ότι η σημερινή ηγεσία έχει απομακρυνθεί από όσα εκείνοι θεωρούν θεμελιώδη. Μια τέτοια ρήξη δύσκολα θεραπεύεται μόνο με επικοινωνιακές εξαγγελίες. Το μόνο βέβαιο.

 

Καρυστιανού: Η πολιτική βαρύτητα του αιτήματος δικαιοσύνης

 

Τώρα, ας πάρουμε τη περίπτωση Μαρία Καρυστιανού, η οποία αποτελεί διαφορετική παράμετρο. Η δημόσια παρουσία της έχει συνδεθεί με τα Τέμπη και το αίτημα απόδοσης ευθυνών. Γι’ αυτό και η πολιτική της απήχηση δεν περιγράφεται επαρκώς με την πρόχειρη κατάταξή της σε έναν κατάλογο «κομμάτων δεξιά της Νέας Δημοκρατίας».

 

Η απαίτηση για δικαιοσύνη μπορεί να συναντήσει ψηφοφόρους διαφορετικών πολιτικών καταβολών. Ανθρώπους που διαφωνούν μεταξύ τους σε πολλά, αλλά συγκλίνουν όλοι στην ανάγκη να ελέγχεται η εξουσία με αδιάβλητο και διαφανή τρόπο και να απαντά συγκεκριμένα για τις πράξεις και τις παραλείψεις της και όχι να παίζει με τη νοημοσύνη του κοινού, βάζοντας παράλληλα τους υποτακτικούς της (δημοσιογράφους, βουλευτές, αναλυτές κλπ) να λένε αρλούμπες και ασυναρτησίες τύπου Γεωργιάδη, Βούλτεψη, Μαρινάκη, Πορτοσάλτε και κάθε άλλο φρούτο εποχής.

 

Στην ίδια έρευνα της Metron Analysis, η Καρυστιανού συγκεντρώνει 27% θετικές γνώμες. Αυτό είναι μέτρηση δημοτικότητας, όχι πρόθεση ψήφου. Δείχνει, πάντως, ότι διαθέτει αναγνωρίσιμη δημόσια παρουσία, την οποία μια σοβαρή πολιτική ανάλυση οφείλει να συνυπολογίζει.

 

Η δοκιμασία όμως για την ίδια, είναι η μετατροπή του αιτήματος δικαιοσύνης σε ολοκληρωμένη πολιτική πρόταση. Για την «κυβέρνηση των διεφθαρμένων», η δοκιμασία είναι να απαντήσει επί της ουσίας. Αλλά η απαξίωση ενός προσώπου δεν απαντά στα ερωτήματα των πολιτών που το ακούν, απλά το...διαφημίζει περισσότερο.

 

Ελληνικός Παλμός: Μια παράμετρος που χρειάζεται καθαρή καταγραφή

 

Η όποια πολιτική ανάλυση αναρτηθεί δημόσια, για να είναι πράγματι συνεπής προς το κοινό, πρέπει να συμπεριληφθεί σε αυτήν η ανερχόμενη πορεία ενός μεγάλου τμήματος του ελληνικού λαού προς την Ορθοδοξία και τον ρωμαίϊκης υφής πατριωτισμό, που αυτή τη στιγμή εκπροσωπείται από τον «Ελληνικό Παλμό» του πρώην βουλευτή της ασήμαντης πλέον «Νίκης» Νίκου Παπαδόπουλου.

 

Η επίσημη παρουσίασή του τοποθετεί στο επίκεντρο την εθνική κυριαρχία, την Ορθοδοξία, την οικογένεια και την κοινωνική προστασία. Με αυτές τις αναφορές επιχειρεί να διαμορφώσει διακριτή πολιτική ταυτότητα.

 

Το αναλυτικό ερώτημα είναι πόση απήχηση μπορεί να αποκτήσει αυτή η πρόταση και από ποιες εκλογικές δεξαμενές. Ενδεχόμενη ενίσχυσή του θα μπορούσε να επηρεάσει τόσο τη Νέα Δημοκρατία όσο και άλλους σχηματισμούς με συγγενείς αναφορές. Θα μπορούσε επίσης να κινητοποιήσει ανθρώπους που σήμερα απέχουν.

 

Η πληροφορία περί ποσοστού άνω του 3% σε μη δημοσιοποιημένες μετρήσεις χρειάζεται βέβαια επιβεβαίωση, με στοιχεία για την εταιρεία, τον χρόνο διεξαγωγής, το δείγμα και το ερώτημα, αλλά ως πρώτη εκτίμηση με βάση την δημοφιλία του «Ελληνικού Παλμού» στα social Media και σε μεγάλες ομάδες του Facebook, όπως είναι η ομάδα ΣΤΥΛΟΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ με πάνω από 50.000 ακόλουθους.

 

Εξ' άλλου, είναι γνωστό τοις πάσι ότι οι διάφοροι δημοσκόποι αποκρύπτουν σκόπιμα και συστηματικά την καταγραφή κομμάτων που έχουν ως σημαία το δόγμα Πατρίς-Θρησκεία-Οικογένεια και ο "Ελληνικός Παλμός" αυτό ακριβώς εκπροσωπεί.

 

Αυτό δεν καθιστά όμως περιττό το αίτημα διαφάνειας. Αντιθέτως, το κάνει συγκεκριμένο: Όταν ένας σχηματισμός συγκεντρώνει ή δεν συγκεντρώνει μετρήσιμη υποστήριξη, ο αναγνώστης δικαιούται να γνωρίζει πώς καταγράφεται, εάν εμφανίζεται χωριστά ή μέσα στην κατηγορία «άλλο κόμμα» και με ποια μεθοδολογικά κριτήρια.

 

Οι καθαροί πίνακες υπηρετούν την ενημέρωση. Οι υπαινιγμοί, από οποιαδήποτε πλευρά, δεν μπορούν να τους υποκαταστήσουν.

 

Συμμαχία Ελλήνων: Οι ισχυρισμοί χρειάζονται μέτρηση και ο νόμος τεκμήρια

 

Στην περίπτωση της «Συμμαχίας Ελλήνων», η δημόσια στήριξη του Ηλία Κασιδιάρη, καταδικασμένου αδίκως και πρώην φυλακισμένου παρανόμως από τη πρώτη κυβέρνηση Σαμαρά για διεύθυνση της εγκληματικής οργάνωσης Χρυσή Αυγή, έχει καταγραφεί.

 

Ωστόσο, οι ισχυρισμοί για διψήφια εκλογική επιρροή ή πρωτιά στις ηλικίες 17 έως 25 ετών κατά την άποψη μου, δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως επιβεβαιωμένα ευρήματα χωρίς δημοσιευμένη έρευνα. Επίσης, σε πρόσφατη δήλωσή του, ο ίδιος ο Κασιδιάρης άφησε ανοικτή τη μορφή ενδεχόμενης εκλογικής συμμετοχής του· Συνεπώς, δεν τεκμηριώνεται η κατηγορηματική διαβεβαίωση ότι δεν θα είναι υποψήφιος.

 

Ανάλογη ακρίβεια χρειάζεται στο νομικό ζήτημα. Η απόφαση 1/2024 του Α1 Τμήματος του Αρείου Πάγου αποτυπώνει ότι ο έλεγχος αφορά και την πραγματική ηγεσία ενός κόμματος. Επομένως, η απουσία επίσημου τίτλου δεν αρκεί από μόνη της για να κλείσει τη συζήτηση. Η απλή υποστήριξη και η άσκηση πραγματικής ηγεσίας είναι διαφορετικά ζητήματα, τα οποία εξετάζονται με συγκεκριμένα στοιχεία.

 

Η εκλογική δε νομιμότητα απαιτεί δικαστική κρίση με αιτιολογία σοβαρή και απολύτως τεκμηριωμένη. Όμως δυστυχώς, όπως το είδαμε αυτό στις προηγούμενες εκλογές του 2023 και στην υπόθεση αλλαγής προσώπων και δικαστών του Αρείου Πάγου - ένας εξ αυτών αποκάλυψε ότι προσπάθησε η κυβέρνηση να τον δωροδοκήσει για να μην εμποδίσει την τροπολογία που θα καταθέτονταν στη Βουλή - υπάρχει ο προσωπικός διακόπτης που ανοιγοκλείνει το Κτήνος του Μαξίμου, που συσκοτίζει τη θεσμική διαδικασία και αποδυναμώνει την πολιτική κριτική. Το έκανε μία φορά. Τώρα όμως αν το κάνει, θα θάψει οριστικά τόσο τη ΝΔ, όσο και τον εαυτό του.

 

Οι ψηφοφόροι δεν μεταβιβάζονται με εντολή

 

Το σενάριο ότι ένας ενδεχόμενος αποκλεισμός της «Συμμαχίας Ελλήνων» θα οδηγούσε αυτομάτως το αντίστοιχο εκλογικό ακροατήριο στον Σαμαρά είναι υπόθεση, όχι πρόβλεψη που στηρίζεται σε δημοσιευμένα δεδομένα. Είναι απολύτως βέβαιο ότι αν συνέβαινε κάτι τέτοιο, θα αποτελούσε από τη μία τον οριστικό ενταφιασμό του Κτήνους, αλλά από την άλλη οι ψήφοι μπορεί να πήγαιναν στον Σαμαρά, αλλά μπορεί και όχι. Θα μπορούσαν να πάνε οπουδήποτε. Είτε στη Καρυστιανού, είτε στον Νίκο Παπαδόπουλο, είτε στην Ελληνική Λύση του Βελόπουλου ή και να μοιραζόταν αυτό το ποσοστό σε όλους όσους εκπροσωπούν τον «Πατριωτικό χώρο»

 

Οι υγιείς ψηφοφόροι δεν αποτελούν περιουσία πολιτικών προσώπων. Μπορούν να αλλάξουν επιλογή, να διασπαστούν μεταξύ διαφορετικών κομμάτων ή και να απέχουν, αλλά το τελευταίο σε αυτή τη συγκυρία δε βλέπω να γίνεται.

 

Για το Μαξίμου, πάντως, παραμένει ένα ουσιαστικό πρόβλημα: Όσο πολλαπλασιάζονται οι διαθέσιμες επιλογές, τόσο δυσκολότερα μπορεί να διατηρείται η υποστήριξη μόνο με την επίκληση του φόβου για την επόμενη ημέρα.

 

Η εξουσία που φεύγει κι αυτή που έρχεται

 

Αυτή η κυβέρνηση, αυτό το ανηλεές καθεστώς που έχει επιβάλει ο Μητσοτακισμός, δε θα κριθεί μόνο όταν έρθει η ώρα για την καθημερινότητα, τη λειτουργία των θεσμών και την αξιοπιστία των απαντήσεών της. Έχει ήδη κριθεί για όλα αυτά, είναι απολύτως βέβαιο. Θα κριθεί για την τεράστια διαφθορά που σκόρπισε...απλόχερα σε όλη τη κοινωνία αλλά και για τις αντεθνικές της πολιτικές.

 

Όμως, κάθε πολιτικός που ζητά να την αντικαταστήσει, θα κριθεί επίσης για τις θέσεις, τους συνεργάτες και την ικανότητά του να κυβερνήσει.

 

Η ουσιαστική προειδοποίηση προς το Μέγαρο Μαξίμου είναι απλή: Η πρωτιά δε βγάζει πάντα κυβέρνηση και κυρίως, δεν παγιώνει κανέναν αρχηγίσκο. Και κυρίως, δεν δίνει συγχωροχάρτι σε κανέναν.

 

Όσο όμως η καθεστωτική εξουσία ενδιαφέρεται περισσότερο για το πού θα κατευθυνθεί η δυσαρέσκεια παρά για το τι την προκαλεί, τόσο αφήνει άθικτους τους λόγους που την τροφοδοτούν.

 

Μόνο η κάλπη εν προκειμένω, είναι ο «λογαριασμός της διακυβέρνησης». Και κανένα επικοινωνιακό επιτελείο και κανείς συμβουλάτορας δεν μπορεί να απαιτήσει από την κοινωνία να θεωρήσει αυτόν τον λογαριασμό εξοφλημένο. Πόσω δε μάλλον μια κυβέρνηση που έχει ως επικεφαλής της ένα πολιτικό και ανθρώπινο Κτήνος, που εδω και μια επταετία, ρημάζει, καίει, ληστεύει και ξεπουλά σε τιμή ευκαιρίας στον οποιονδήποτε του δώσει τα περισσότερα, τα ιερά και τα όσια της πατρίδας.

 

Πύρινος Λόγιος

sergioschrys@outlook.com

Μπορεί η Ευρώπη να αποτρέψει την κατάρρευση της Ουκρανίας;

Γράφει ο ΛΥΓΕΡΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ  

 

Δεν χρειάζεται πολύ ανάλυση για να δει κάποιος ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει τάση γενίκευσης. Οι Ρώσοι θεωρούν ότι πολεμάνε ολόκληρο το ΝΑΤΟ, έστω κι αν αυτός ο πόλεμος είναι έμμεσος και διεξάγεται μέσω της Ουκρανίας. Αλλά και στην Ευρώπη η ρητορική περί επικείμενης ρωσικής επίθεσης δεν κατακλύζει μόνο τα συστημικά Μίντια. Εκφέρεται και από τα πιο επίσημα κυβερνητικά χείλη.

 

Η περίπτωση των ΗΠΑ είναι διαφορετική. Όπως είναι γνωστό, ο μεγάλος πρωταγωνιστής στο Ουκρανικό από την πλευρά της Δύσης και πριν και μετά τη ρωσική εισβολή ήταν η Ουάσινγκτον. Η εικόνα διαφοροποιήθηκε μετά την εκλογή Τραμπ. Όπως είχε υποσχεθεί προεκλογικά, ο νέος Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε σαν μεσολαβητής για τον τερματισμό του πολέμου, παρότι η CIA και το Πεντάγωνο συνέχισαν να πρωταγωνιστούν στον πόλεμο εναντίον της Ρωσίας, μεταξύ άλλων παρέχοντας και επιχειρησιακές πληροφορίες και συντεταγμένες στόχευσης για πλήγματα βαθιά στο εσωτερικό της Ρωσίας.

 

Από την άλλη πλευρά, ο Τραμπ σταμάτησε την παροχή δωρεάν οικονομικής βοήθειας και οπλικών συστημάτων, επιτρέποντας, όμως, στους Ευρωπαίους να τα αγοράζουν για να τα δίνουν στο Κίεβο. Αλλά και στο διπλωματικό επίπεδο άλλαξε τον τόνο. Κορυφαία στιγμή ήταν η συνάντησή του με τον Πούτιν στο Άνκορατζ της Αλάσκας το καλοκαίρι του 2025. Εκεί συμφωνήθηκε μία φόρμουλα για τον τερματισμό του πολέμου – κυρίως παραχώρηση στη Ρωσία των εδαφών του Ντονμπάς που ακόμα ήταν υπό τον έλεγχο των Ουκρανών. 

 

Δεν είναι σαφές εάν ο Τραμπ εννοούσε πραγματικά αυτά που συμφώνησε με τον Πούτιν ή όχι. Είναι ξεκάθαρο, όμως, ότι εγκατέλειψε το λεγόμενο “πνεύμα του Άνκορατζ”. Ακόμα κι αν ήταν ειλικρινής, είχε απέναντί του όχι μόνο την κάθετη άρνηση του Ζελένσκι και των Ευρωπαίων, αλλά και την αντίθεση του αμερικανικού βαθέος κράτους, των μυστικών υπηρεσιών, του Πενταγώνου, του Κογκρέσου, ακόμα και κεντρικών υπουργών του. Με άλλα λόγια, ακόμα κι αν ήθελε να πιέσει το Κίεβο, οι αντίπαλοι μίας τέτοιας συμφωνίας ήταν αθροιστικά ισχυρότεροι, γεγονός που τον υποχρέωσε(;) να υπαναχωρήσει.

 

Έχοντας εδώ και ενάμιση χρόνο περάσει σε πρώτο πλάνο (ως υποστηρικτές του Κιέβου) οι Ευρωπαίοι, είναι αυτοί που τουλάχιστον στο ρητορικό επίπεδο δίνουν τον τόνο. Και μάλιστα τόνο πολεμικό. Στο διπλωματικό επίπεδο, από κοινού με την Ουάσινγκτον, απαιτούν από τη Μόσχα να συμφωνήσει σε ολική ή μερική κατάπαυση του πυρός, διαπιστώνοντας ότι η Ουκρανία αντιμετωπίζει κίνδυνο κατάρρευσης. 

 

Η Μόσχα, θεωρώντας πως έχει το πάνω χέρι στο στρατιωτικό επίπεδο, αρνείται κατηγορηματικά. Η δική της πρόταση είναι να αρχίσουν διαπραγματεύσεις για μία συνολική συμφωνία ειρήνευσης, χωρίς να σταματήσουν οι εχθροπραξίες, όπως έχει συμβεί και σε άλλες συγκρούσεις. Ο πόλεμος, πάντως, έχει κλιμακωθεί και όλα δείχνουν ότι θα κλιμακωθεί περαιτέρω. Με τη διπλωματία ουσιαστικά εξορισμένη, όλα δείχνουν πως ο πόλεμος εξελίσσεται σε σύγκρουση μέχρι τελικής πτώσεως.

 

Ουκρανία: Η στρατηγική των εμπλεκόμενων 

 

Το κρίσιμο ερώτημα είναι στη βάση ποιας στρατηγικής πορεύονται οι εμπλεκόμενες πλευρές. Μετά από την αρχική φάση της εισβολής (αποπειράθηκε αλλαγή καθεστώτος) και μετά από τη δεύτερη φάση (άσκησε μετρημένη πίεση στο Κίεβο), τους τελευταίους μήνες, ειδικά μετά τις ουκρανικές επιθέσεις στο εσωτερικό της Ρωσίας, η Μόσχα έχει εισέλθει σε τρίτη φάση. Διεξάγει πλέον ολοκληρωτικό πόλεμο, επιδιώκοντας να οδηγήσει τους Ουκρανούς σε κατάρρευση, χωρίς να εμπλακεί με το ΝΑΤΟ. Θεωρεί δικαιολογημένα ότι μία τέτοια εξέλιξη θα της επιτρέψει να διαπραγματευτεί το μεταπολεμικό καθεστώς σχέσεων με τη Δύση από πλεονεκτική θέση. 

 

Από την πλευρά του, ο Τραμπ, ναι μεν δεν θέλει ρωσική νίκη με κατάρρευση της Ουκρανίας, αλλά αποκλείει άμεση αμερικανική εμπλοκή στον πόλεμο, έχοντας συνείδηση πως αυτή πιθανότατα θα κλιμακωθεί σε πυρηνική σύγκρουση με ό,τι αυτό σημαίνει. Στις ΗΠΑ, ωστόσο, υπάρχουν ισχυροί κύκλοι και στο Κογκρέσο και στο βαθύ κράτος, οι οποίοι πιέζουν για μεγαλύτερη εμπλοκή στο Ουκρανικό. Οι πιο μετρημένοι από αυτούς πιέζουν για αποφασιστική στήριξη στο Κίεβο, με παροχή οικονομικής βοήθειας και τελευταίας τεχνολογίας οπλικών συστημάτων.

 

Το επιχείρημά τους είναι ότι είναι προς το συμφέρον των ΗΠΑ να προκαλέσουν –μέσω του Κιέβου– τη μεγαλύτερη δυνατή αιμορραγία στη Ρωσία. Αν και οι προβλέψεις τους ότι οι πρωτοφανείς κυρώσεις θα προκαλούσαν κατάρρευση της ρωσικής οικονομίας και πιθανόν αποσταθεροποίηση του καθεστώτος Πούτιν διαψεύσθηκαν παταγωδώς, επιμένουν στην ίδια γραμμή. Ισχυρίζονται ότι κλιμακώνοντας την πίεση θα καταφέρουν αυτό που δεν έχουν καταφέρει μέχρι τώρα. Περιττό να σημειωθεί πως αδιαφορούν για το κόστος που πληρώνουν οι Ουκρανοί.

 

Υπάρχει, ωστόσο, και μία ακόμα πιο σκληροπυρηνική πτέρυγα στο αμερικανικό βαθύ κράτος, η οποία πιέζει για μια πιο άμεση πολεμική εμπλοκή. Φτάνει ακόμα και στο σημείο να προτείνει την επιβολή ζώνης απαγόρευσης πτήσεων πάνω από την Ουκρανία! Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι τα νατοϊκά μαχητικά θα έρθουν αναπόφευκτα αντιμέτωπα με τα ρωσικά, οπότε ο πόλεμος δια αντιπροσώπου (Ουκρανία) θα μετεξελιχθεί σε άμεσο πόλεμο ΝΑΤΟ-Ρωσίας με ό,τι αυτό συνεπάγεται. 

 

Περιττό να αναφέρω ότι τέτοιου είδους απόψεις είναι –τουλάχιστον ρητορικά– κυρίαρχες στις ευρωπαϊκές πολιτικές ελίτ. Μιλάνε κατά κόρον για πόλεμο με τη Ρωσία, επικαλούμενες διάφορα περιστατικά (πτήσεις drones πυρκαγιές σε βιομηχανίες κλπ), τα οποία αποδίδουν στις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες, χωρίς να προσκομίζουν αποδείξεις. Το κλίμα, όμως, είναι τόσο φορτισμένο που όποιος θέσει θέμα στοιχείων στιγματίζεται σαν απολογητής της Μόσχας! Οι μαξιμαλιστικές διακηρύξεις-στόχοι, όμως, λειτουργούν ως πολιτική δέσμευση των ευρωπαϊκών πολιτικών ελίτ. Πώς να δικαιολογήσουν στη δική τους κοινή γνώμη μία διπλωματική λύση που εκ των πραγμάτων θα κατοχυρώνει ρωσικά κέρδη; Γι’ αυτό και προκρίνουν τη συνέχιση του πολέμου, αν και έτσι κινδυνεύουν να φορτωθούν την πολύ βαρύτερη ευθύνη μίας ουκρανικής κατάρρευσης. 

 

Το πυρηνικό χαρτί 

 

Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η Ευρώπη μπορεί να επέμβει για να την αποτρέψει. Γι’ αυτό θα μιλήσουμε αναλυτικά σε επόμενο άρθρο, αλλά ας υποθέσουμε ότι παρεμβαίνει με στρατιωτικές δυνάμεις στην Ουκρανία και μάλιστα συμπαρασύροντας και τους Αμερικανούς. Όσοι οραματίζονται μία τέτοια νατοϊκή πανστρατιά με σκοπό να κατατροπώσει τη Ρωσία, παρακάμπτουν με περισσή επιπολαιότητα το γεγονός πως μία άμεση εμπλοκή συνεπάγεται διολίσθηση σε πυρηνική σύγκρουση. Είναι εξόφθαλμο πως ο πόλεμος είναι υπαρξιακός για τη Ρωσία, πράγμα που σημαίνει ότι εάν κινδυνεύσει να ηττηθεί, δεν θα διστάσει να χρησιμοποιήσει όποια οπλικά συστήματα μπορούν να αποτρέψουν την ήττα, χωρίς ως ύστατο μέσο να αποκλείονται τα πυρηνικά. 

 

Ο καθηγητής Καραγκάνοφ δεν χάνει ευκαιρία να υπογραμμίζει την ανάγκη να αποκατασταθεί η ρωσική πυρηνική αποτροπή, διευκρινίζοντας πως πρέπει να μπει στο τραπέζι το πυρηνικό χαρτί, έστω κι αν σε πρώτη φάση τα πλήγματα σε ευρωπαϊκούς στόχους θα πρέπει να είναι με συμβατικούς πυραύλους. Μπορεί το Κρεμλίνο να μην συμφωνεί, αλλά η θέση του έχει αρχίσει να βρίσκει απήχηση στους κόλπους της ρωσικής ελίτ, γεγονός που αποτελεί ένδειξη μεταβολής του κλίματος. Όταν ένας πόλεμος θεωρείται υπαρξιακός, το φάσμα των επιλογών που θεωρούνται θεμιτές ή απλώς συζητήσιμες διευρύνεται. 

 

Η σκλήρυνση περιορίζει τα περιθώρια του Πούτιν, ο οποίος πρέπει να εξισορροπεί δύο αντίθετες απαιτήσεις: Και να αποφύγει μια σύγκρουση με το ΝΑΤΟ και να μην εμφανιστεί ότι υποχωρεί στη δυτική πίεση. Έτσι, η αξιοπιστία μετατρέπεται σε παράγοντα κλιμάκωσης. Όταν μια ηγεσία θεωρεί ότι η αυτοσυγκράτηση εκλαμβάνεται από τον αντίπαλο, ή κι από το εσωτερικό της ακροατήριο ως αδυναμία, αποκτά κίνητρο να αντιδράσει εντονότερα.

 

Παρόμοιος μηχανισμός λειτουργεί και στην Ευρώπη. Η πολιτική και επικοινωνιακή διαχείριση του πολέμου έχει περιορίσει τα περιθώρια αλλαγής πορείας. Όσο ο πόλεμος χρωματίζεται με έντονο ηθικό χαρακτήρα, τόσο δυσκολότερο είναι για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να προσανατολιστούν στη διπλωματία, χωρίς να κατηγορηθούν ότι υιοθετούν πολιτική κατευνασμού της Μόσχας. Έτσι, έχουν αυτοπαγιδευθεί πολιτικά, με αποτέλεσμα την πολεμική ρητορική. 

 

Η έλλειψη διαλόγου Ευρώπης-Ρωσίας αυξάνει τον κίνδυνο λανθασμένων υπολογισμών. Όταν δεν υπάρχουν δίαυλοι επικοινωνίας, οι προθέσεις του αντιπάλου συνάγονται κυρίως από στρατιωτικές κινήσεις, εξοπλισμούς και δηλώσεις. Αυτό ευνοεί τη χειρότερη δυνατή ερμηνεία των κινήσεων του αντιπάλου. Σε περιβάλλον μεγάλης δυσπιστίας, κάθε αμφίσημη ενέργεια είναι πιθανότερο να ερμηνευθεί ως επιθετική παρά ως αμυντική. Έτσι η ανεξέλεγκτη κλιμάκωση μπορεί να προκύψει, χωρίς καμία πλευρά να την έχει επιδιώξει. Η αποτροπή, λοιπόν, δεν λειτουργεί μηχανιστικά. Για να λειτουργήσει, κάθε πλευρά πρέπει να κατανοεί τις κόκκινες γραμμές και τον τρόπο σκέψης της άλλης. Διαφορετικά, η αποτροπή μπορεί να οδηγήσει στο αντίθετο αποτέλεσμα.

 

πηγή

Ο ΛΑΛΙΆΣ Ή ΠΟΛΥΛΟΓΑΣ

Του Υποστρατήγου ε.α. Κ. Χ Κωνσταντινίδη 

 

Η πολυλογία, αν ήθελε κανείς να την ορίσει, θα έλεγε ότι είναι η ακράτεια του λόγου — μια πραγματική «λογοδιάρροια». Ο δε πολυλογάς είναι τέτοιος, ώστε σε όποιον τύχει να συναντήσει, ό,τι κι αν του πει, θα απαντήσει πως δεν ξέρει τίποτε, πως ο ίδιος γνωρίζει τα πάντα και πως, αν τον ακούσει, θα μάθει.

Κι αν ο άλλος πάει να αποκριθεί, τον σταματά λέγοντας:

«Μην ξεχάσεις αυτό που θέλεις να πεις»,

ή:

«Καλά που μου το θύμισες»,

ή:

«Είναι χρήσιμο να μιλά πού και πού κάποιος»,

ή:

«Αυτό το παρέλειψα»,

ή:

«Γρήγορα κατάλαβες το θέμα»,

ή:

«Πρόσεχε αν θα συμφωνήσεις μαζί μου».

 

Και βρίσκει παρόμοιες αφορμές, ώστε αυτός που έτυχε να τον συναντήσει να μην προλάβει να πάρει ανάσα. Κι αφού εξαντλήσει τον καθένα χωριστά, είναι ικανός ακόμη και μια ολόκληρη ομάδα ανθρώπων, που συγκεντρώθηκαν για τις υποθέσεις τους, να την κάνει να τραπεί σε φυγή.

 

Μπαίνει ακόμη και στα σχολεία και στις παλαίστρες και εμποδίζει τα μαθήματα των παιδιών, μιλώντας ακατάπαυστα στους γυμναστές και στους δασκάλους. Αν κάποιοι πουν πως πρέπει να φύγουν, είναι ικανός να τους συνοδεύσει μέχρι το σπίτι τους.

 

Αν του ζητήσουν να πει τι συνέβη στην Εκκλησία του Δήμου, δεν αρκείται σ’ αυτό, αλλά διηγείται ακόμη και τη λογομαχία των ρητόρων επί άρχοντος Αριστοφώντος ή τη μάχη των Λακεδαιμονίων επί Λυσάνδρου ή την ομιλία που ο ίδιος έκανε και έγινε δεκτή με ενθουσιασμό.

 

Και, όπως τα διηγείται, παρεμβάλλει κατηγορίες εναντίον του πλήθους, ώστε αυτοί που τον ακούν είτε να ξεχνούν όσα λέει είτε να νυστάζουν είτε να τον εγκαταλείπουν στη μέση και να φεύγουν.

 

Όταν δικάζει μαζί με άλλους, τους εμποδίζει να κρίνουν, ενώ στο θέατρο δεν αφήνει τους άλλους θεατές να δουν. Όταν τρώει με άλλους, δεν τους αφήνει να φάνε, λέγοντας πως είναι δύσκολο για τον πολυλογά να σιωπήσει, πως η γλώσσα του γλιστρά σαν να βρίσκεται μέσα σε νερό και πως δεν μπορεί να σταματήσει, ακόμη κι αν φαίνεται πιο φλύαρος και από τα χελιδόνια.

 

Κι όταν τον πειράζουν, το υπομένει, ακόμη και τα πειράγματα των παιδιών του, τα οποία, όταν θέλουν να κοιμηθούν, του λένε:

«Πατερούλη, πες μας κάτι, για να μας πάρει ο ύπνος».

 

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

 

1. Η λογομαχία των ρητόρων

Αναφέρεται στη γνωστή δίκη «Περί Στεφάνου», η οποία έγινε επί άρχοντος Αντιφώντος.

 

2. Η αλλαγή του δημοκρατικού καθεστώτος

Αναφέρεται στην αλλαγή του δημοκρατικού καθεστώτος σε ολιγαρχία, με την εγκαθίδρυση των Τριάκοντα Τυράννων στην Αθήνα, το 404 π.Χ., ύστερα από την απαίτηση του Σπαρτιάτη στρατηγού Λυσάνδρου.

 

3. Ο σύγχρονος «πολυλογάς»

Σήμερα, ο πολυλογάς θα μπορούσε να θεωρηθεί το διαδίκτυο, το οποίο, σαν ακατάπαυστος χείμαρρος, μεταφέρει πληροφορίες ημέρα και νύχτα χωρίς να σταματά.

 

Ο σύγχρονος άνθρωπος δέχεται καθημερινά έναν τεράστιο όγκο πληροφοριών — συχνά μάλιστα αντιφατικών ή και ψευδών — σε τέτοιο βαθμό, ώστε πολλές φορές αδυνατεί να σχηματίσει ολοκληρωμένη εικόνα και να πάρει μια ψύχραιμη και τεκμηριωμένη απόφαση.

 

4. Οι Λάκωνες και η αξία της σιωπής

Στην άλλη άκρη του πολυλογά βρίσκονται οι Λάκωνες, οι οποίοι δίδασκαν στα παιδιά τους ότι:

«Το σιγάν κρείττον εστί του λαλείν»

— δηλαδή, το να σιωπάς είναι προτιμότερο από το να μιλάς, όταν φυσικά δεν έχεις κάτι σημαντικό να πεις.

Από αυτή τη στάση προέρχεται και η περίφημη φράση:

«Το Λακωνίζειν εστί φιλοσοφείν».

 

Η λιτότητα του λόγου δεν σημαίνει φτώχεια σκέψης. Αντίθετα, πολλές φορές η σιωπή αποτελεί ένδειξη αυτοσυγκράτησης, σοφίας και σεβασμού προς τον συνομιλητή.

 

5. Ο Πυθαγόρας και η σιωπή

Ο Πυθαγόρας, στην περίφημη σχολή του, είχε ως βασική αρχή:

«Βλέπε – Άκου – Σιώπα».

Η σιωπή δεν ήταν απλώς απουσία λόγου. Ήταν στάδιο μαθητείας: πρώτα παρατηρείς, έπειτα ακούς και, μόνο όταν έχεις κατανοήσει, μιλάς.

 

6. Η σημειολογία της εξουσίας

Οι ηγέτες, οι βασιλείς και οι ισχυροί χρησιμοποιούν συχνά τη σημειολογία.

Χωρίς να εκφράζονται πάντοτε με λόγια, με μια κίνηση, ένα βλέμμα ή ένα απλό νεύμα μπορούν να μεταδώσουν τη θέση ή την πρόθεσή τους. Στην εποχή της εικόνας στην οποία ζούμε, πολλές έννοιες εκφράζονται με σχήματα (Κ.Ο.Κ, ψηφιακές ενδείξεις, συντμήσεις κ.α) προς περιορισμό του γραπτού λόγου

 

Ορισμένα είναι διφορούμενα — όπως οι χρησμοί της Πυθίας — και αφήνουν περιθώριο για διαφορετικές ερμηνείες.

 

7. Ο λόγος και η σύγχρονη πολιτική

Οι σύγχρονοι πολιτικοί μας, αντί να συνομιλούν και να επιχειρούν να πείσουν με επιχειρήματα, συχνά αντιμάχονται, ακόμη και με ύβρεις, είτε στο Κοινοβούλιο είτε στη «μικρή οθόνη».

 

Και όταν η αντιπαράθεση οξύνεται υπερβολικά, φτάνουμε ακόμη και σε χειροδικίες μέσα στο Κοινοβούλιο, μπροστά στα μάτια ενός λαού που παρακολουθεί δωρεάν έναν πραγματικό «αγώνα κατς» — φαινόμενο που δεν είναι άγνωστο ούτε σε άλλες χώρες, όπως η Τουρκία.

 

8. Από τα λόγια στα έργα

Οι περισσότεροι άνθρωποι περιορίζονται στα λόγια.

Μόνο ένα μικρό μέρος διαθέτει το χάρισμα, την αποφασιστικότητα και τον πρακτικό νου ώστε να μετατρέπει τα λόγια σε έργα και σε καινοτομία.

 

Γιατί η αξία του λόγου δεν κρίνεται μόνο από το πόσο πολύ μιλά κάποιος, αλλά από το αν μπορεί να κάνει πράξη όσα λέει.

 

9. Μήπως κάτι μας θυμίζει;

Και, αλήθεια, μήπως ο πολυλογάς αυτός μας θυμίζει κάτι από τη σύγχρονη εποχή;

Εκείνον που λέει και ξελέει, φάσκει και αντιφάσκει, που μιλά ακατάπαυστα, υπόσχεται πολλά, αλλά συχνά δυσκολεύεται να μετατρέψει τα λόγια του σε πράξεις;

 

Ίσως τελικά, από την εποχή του Θεόφραστου μέχρι σήμερα, ο άνθρωπος να μην έχει αλλάξει και τόσο.

Άλλαξαν τα μέσα, άλλαξαν οι χώροι και οι τρόποι επικοινωνίας· όμως η πολυλογία, η ανάγκη να έχουμε πάντα τον τελευταίο λόγο και η δυσκολία να ακούμε τον άλλον παραμένουν διαχρονικά ανθρώπινα χαρακτηριστικά.

 

10. Και τώρα, πώς θα συνεννοηθούμε με την AI;

Θα μπορέσουμε να την ελέγξουμε ή, τελικά, θα μας καταστρέψει το ίδιο μας το δημιούργημα και θα μας φάει; 

(26/9/26)

 

Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης

Συγγραφέας – Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών

Amphiktyon Blog: http://www.amphiktyon.blogspot.com

Amphiktyon Official Site: http://www.amphiktyon.org

ΑΤΖΕΝΤΑ 2030: Πού οδηγούμαστε; Ο Άγγελος Καραγεώργος για τον ΕΛΕΓΧΟ και την ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΒΟΥΛΗΣΗ

από το κανάλι ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΠΕΝΑ 

 

Τι προβλέπει η Ατζέντα 2030 και πώς συνδέεται με τις μεγάλες αλλαγές που συντελούνται σε ολόκληρο τον κόσμο; Ποια είναι η σχέση ανάμεσα στην ψηφιοποίηση, την κοινωνική μηχανική, την πολιτική εξουσία και την ελεύθερη βούληση; 

 

Στη νέα συνέντευξη της Ελεύθερης Πένας, ο ερευνητής Άγγελος Καραγεώργος αναλύει την Ατζέντα 2030 των Ηνωμένων Εθνών και παρουσιάζει τη δική του ερμηνεία για τους 17 στόχους βιώσιμης ανάπτυξης. Συζητάμε για τις έξυπνες πόλεις και τις πόλεις των 15 λεπτών, την ψηφιακή επιτήρηση, τις αλλαγές στην παραγωγή τροφίμων, την ενέργεια, την εκπαίδευση και την αγορά εργασίας. Εξετάζουμε τους προβληματισμούς που διατυπώνονται σχετικά με την προστασία των προσωπικών δεδομένων, την αυτονομία των πολιτών και τη χρήση των νέων τεχνολογιών.

 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η τοποθέτηση του καλεσμένου για το πολιτικό σύστημα και το λεγόμενο αντισύστημα. Πώς διαμορφώνεται η δημόσια εικόνα των πολιτικών προσώπων; Ποιος είναι ο ρόλος των μεγάλων μέσων ενημέρωσης και πώς επηρεάζονται οι επιλογές των πολιτών; Η συζήτηση επεκτείνεται στην κοινωνική μηχανική, στις μεθόδους χειραγώγησης και στη σημασία της κριτικής σκέψης. 

 

Ο Άγγελος Καραγεώργος υποστηρίζει ότι η πραγματική ελευθερία απαιτεί προσωπική προσπάθεια, αυτογνωσία και ανεξάρτητη σκέψη. Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης εξετάζουμε την πνευματική διάσταση της ανθρώπινης ύπαρξης, τη σχέση της τεχνολογίας με τον άνθρωπο και τη σημασία της χριστιανικής πίστης για τον καλεσμένο. Οι ερμηνείες και οι προβληματισμοί που διατυπώνονται αποτελούν απόψεις του συνομιλητή μας και δεν πρέπει να συγχέονται με τους επίσημους στόχους ή με τεκμηριωμένες προθέσεις των Ηνωμένων Εθνών. 

 

ΣΧΟΛΙΟ Αγγελου 

 

Ξανά στην Ελεύθερη Πένα, προσπαθώντας να βάλουμε σε τάξη το σκεπτικό που αναλύουμε τα γεγονότα που μας παρουσιάζονται, μιλήσαμε για το ποιος είναι ο πραγματικός σκοπός όλων όσων συμβαίνουν, πώς αυτό συμβαίνει έντεχνα και έμμεσα για να μην είναι φανερό στον χειραγωγούμενο πολίτη, ποιος τα προκαλεί και ποιες δυνάμεις κρύβονται από πίσω, ενώ βέβαια βάσει αυτών ποια πρέπει να είναι η δική μας ελεύθερη δράση και όχι αντίδραση μέσα στα δικά τους στεγανά, όπως μας έχουν εκπαιδεύσει.

 

Η Εκπομπή στον ιστότοπο: ΕΔΩ

Η Εκπομπή στο Rumble: ΕΔΩ

Η Εκπομπή στο Odysee: ΕΔΩ

Η Εκπομπή στο Bitchute: ΕΔΩ

Η Εκπομπή για απ’ευθείας κατέβασμα: ΕΔΩ

Εθνική αυτοκτονία: Η Ελλάδα «αγκάλιασε το φίδι» από τον τρόμο για την Τουρκία και έπεσε στη θανάσιμη παγίδα του δόλιου Ισραήλ

Υπάρχουν στιγμές στη γεωπολιτική όπου ένα κράτος, φοβούμενο έναν αντίπαλο, καταλήγει να δένεται όλο και πιο στενά με έναν άλλο ισχυρό παίκτη.

 

Η σημερινή ελληνοϊσραηλινή αμυντική σχέση προσφέρει ακριβώς αυτό το παράδοξο για συζήτηση: μήπως η Ελλάδα, στην προσπάθειά της να προστατευθεί από την Τουρκία, έχει δημιουργήσει μια νέα στρατηγική εξάρτηση από το Ισραήλ;

 

Η εικόνα δεν είναι θεωρητική.

Στις 31 Αυγούστου Ελλάδα και Ισραήλ υπέγραψαν συμφωνία περίπου 3 δισ. ευρώ για το «Ασπίδα του Αχιλλέα», ένα πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας. 

 

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τα ισραηλινά συστήματα David’s Sling, SPYDER και Barak MX, ραντάρ και ενιαίο σύστημα διοίκησης και ελέγχου. Η συμφωνία προβλέπει επίσης συμμετοχή ελληνικών εταιρειών σε σημαντικό μέρος του έργου.

 

Παράλληλα, η Αθήνα προχωρά στην ενσωμάτωση ισραηλινών όπλων Rampage και SPICE στα ελληνικά F-16.

 

Σύμφωνα με δημοσιεύματα σε ελληνικά ΜΜΕ, η διαδικασία πιστοποίησης αναμενόταν να ολοκληρωθεί τον Σεπτέμβριο, με στόχο τα συστήματα να είναι διαθέσιμα στην Πολεμική Αεροπορία πριν από το τέλος του 2026.

 

Όλα αυτά μπορούν να παρουσιαστούν ως μια απολύτως λογική επιλογή: η Ελλάδα εκσυγχρονίζει τις Ένοπλες Δυνάμεις της, δημιουργεί πολυεπίπεδη αεράμυνα και αποκτά νέες δυνατότητες κρούσης. Το ερώτημα όμως αρχίζει όταν εξετάσουμε γιατί αυτή η επιτάχυνση συμβαίνει τώρα και μέσα σε ποιο γεωπολιτικό περιβάλλον.

 

Ο παράγοντας Τουρκία

 

Η τουρκική ισχύς βρίσκεται στο επίκεντρο των ελληνικών αμυντικών σχεδιασμών εδώ και δεκαετίες. 

 

Η εξέλιξη των τουρκικών μη επανδρωμένων συστημάτων, η εγχώρια αμυντική βιομηχανία, τα νέα μαχητικά προγράμματα και η προσπάθεια της Άγκυρας να επανέλθει στο πρόγραμμα F-35 δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο η Αθήνα δεν μπορεί να αγνοήσει τις μεταβολές στην τουρκική αεροπορική ισχύ.

 

Τον Ιούλιο του 2026, ο Donald Trump δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να εξετάσει ξανά την πώληση F-35 στην Τουρκία, μολονότι εξακολουθούσαν να υπάρχουν νομικά και πολιτικά εμπόδια που συνδέονται με την τουρκική κατοχή των ρωσικών S-400.

 

Αυτό ακριβώς το ενδεχόμενο φαίνεται ότι ενεργοποίησε νέους υπολογισμούς στην Αθήνα. 

 

Η ισραηλινή εφημερίδα «Globes» συνέδεσε ευθέως τη μεγάλη ελληνική συμφωνία αεράμυνας με την εξέλιξη των σχέσεων Τουρκίας–ΗΠΑ και την πιθανότητα επανόδου της Τουρκίας στο οικοσύστημα των F-35. Το ίδιο δημοσίευμα περιέγραψε τη συμφωνία ως μέρος μιας ευρύτερης περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφαλείας.

Εδώ βρίσκεται και η ουσία της συζήτησης.

 

Από την ανάγκη στην εξάρτηση;

 

Το Ισραήλ διαθέτει τεράστια εμπειρία στην ανάπτυξη συστημάτων αεράμυνας, πυραυλικής άμυνας και αντιμετώπισης drones. 

Για την Ελλάδα, η απόκτηση τέτοιων δυνατοτήτων έχει προφανή στρατιωτική λογική.

 

Όμως υπάρχει μια δεύτερη διάσταση: όσο περισσότερα κρίσιμα τμήματα της ελληνικής αμυντικής αρχιτεκτονικής βασίζονται σε έναν συγκεκριμένο ξένο προμηθευτή, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η στρατηγική βαρύτητα της σχέσης μαζί του.

 

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν είναι απλώς αγορά μερικών πυραύλων. Πρόκειται για ένα δίκτυο που συνδέει αισθητήρες, ραντάρ, συστήματα αναχαίτισης και κέντρα διοίκησης. 

 

Η ισραηλινή πλευρά έχει μάλιστα αναφέρει ότι θα μεταφέρει τεχνογνωσία σε ελληνικές εταιρείες, ώστε να αναπτυχθεί ελληνικός κώδικας διοίκησης και ελέγχου και οι μελλοντικές τροποποιήσεις να παραμένουν υπό ελληνικό έλεγχο.

 

Αυτό μειώνει έναν πιθανό κίνδυνο εξάρτησης, αλλά δεν τον εξαφανίζει. Η τεχνογνωσία, η συντήρηση, οι αναβαθμίσεις, τα ανταλλακτικά, η εκπαίδευση και η διαρκής επιχειρησιακή υποστήριξη παραμένουν παράγοντες που πρέπει να υπολογίζονται σε βάθος δεκαετιών.

 

Η «παγίδα» της εξάρτησης 

 

Εδώ χρειάζεται προσοχή στην «παγίδα».

Υπάρχει όμως ένα πιο ενδιαφέρον γεωπολιτικό φαινόμενο: η αλληλεξάρτηση μπορεί να δημιουργήσει παγίδα χωρίς κανείς να έχει σχεδιάσει παγίδα.

 

Η Ελλάδα θέλει να ενισχύσει την άμυνά της απέναντι στην Τουρκία. Το Ισραήλ θέλει να διευρύνει τις εξαγωγές της αμυντικής του βιομηχανίας και να εμβαθύνει τις στρατηγικές του σχέσεις στην Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο. Η Ουάσιγκτον βλέπει θετικά τη συνεργασία Αθήνας–Ιερουσαλήμ, χαρακτηρίζοντάς την συμβατή με «κοινούς στόχους ασφαλείας».

Τα συμφέροντα, επομένως, τέμνονται.

 

Και ακριβώς εκεί βρίσκεται ο κίνδυνος για οποιοδήποτε μικρότερο κράτος: να μετατραπεί μια αμυντική συνεργασία σε σχέση στρατηγικής εξάρτησης χωρίς να το αντιληφθεί εγκαίρως.

 

Το ελληνικό δίλημμα

 

Η Αθήνα βρίσκεται μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα. Από τη μία πλευρά, η Τουρκία παραμένει ένας γείτονας με σημαντικές στρατιωτικές δυνατότητες και η Ελλάδα οφείλει να διατηρεί αξιόπιστη αποτρεπτική ικανότητα. Από την άλλη, η αντιμετώπιση κάθε τουρκικής κίνησης με μια νέα αγορά από έναν συγκεκριμένο εξωτερικό προμηθευτή μπορεί να δημιουργήσει έναν φαύλο κύκλο.

Η Άγκυρα αυξάνει τις δυνατότητές της.

Η Αθήνα απαντά με νέα όπλα.

Το Ισραήλ προσφέρει τα συστήματα.

 

Η Αθήνα αποκτά μεγαλύτερη επιχειρησιακή δυνατότητα, αλλά ταυτόχρονα η σχέση με τον προμηθευτή αποκτά μεγαλύτερη στρατηγική σημασία.

 

Και αν αύριο αλλάξουν οι ισορροπίες στην περιοχή; Αν αλλάξει η αμερικανική πολιτική; 

Αν υπάρξει διαφορετική σχέση Τουρκίας–Ισραήλ; Αν η Ελλάδα χρειαστεί να διαφωνήσει με το Ισραήλ σε ένα σοβαρό περιφερειακό ζήτημα;

Τότε θα φανεί αν η σημερινή συνεργασία είναι απλώς ένα εργαλείο ελληνικής αποτροπής ή έχει εξελιχθεί σε δομική εξάρτηση.

Το πραγματικό ζητούμενο, επομένως, δεν είναι αν η Ελλάδα «αγάπησε» ή «μισεί» το Ισραήλ. 

 

Είναι αν η Ελλάδα μπορεί να αξιοποιήσει την ισραηλινή τεχνολογία χωρίς να μεταφέρει αλλού το κέντρο βάρους των στρατηγικών της αποφάσεων.

Γιατί η ιστορία των διεθνών σχέσεων είναι γεμάτη από χώρες που μπήκαν σε συμμαχίες από φόβο για έναν αντίπαλο και αργότερα ανακάλυψαν ότι η ίδια η συμμαχία δημιουργούσε νέες δεσμεύσεις.

 

Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να φοβάται το «φίδι» για να το αγκαλιάσει. Αρκεί να φοβάται περισσότερο τον γείτονά της.

 

Και αυτό ακριβώς είναι το μεγάλο στρατηγικό ερώτημα που θέτει η νέα ελληνοϊσραηλινή αμυντική σχέση: η Αθήνα αγοράζει ασφάλεια από το Ισραήλ ή αγοράζει μαζί με την ασφάλεια και μια νέα γεωπολιτική εξάρτηση;

 

πηγή