Από τις ΑΠΕ στο φυσικό αέριο – Το χρονικό της στροφής

Γράφει ο ΜΕΛΑΣ ΚΩΣΤΑΣ  

 

Προκειμένου να δείξουμε την πολιτική ευθύνη των κυβερνήσεων του Κυριάκου Μητσοτάκη, σε ό,τι αφορά την απόκλιση στις ΑΠΕ – από τη μια ανάπτυξη, από την άλλη ελλιπής αποθήκευση τους – θα παραθέσουμε το χρονολόγιο κρίσιμων πολιτικών αποφάσεων, με σημαντικές μεταστροφές που σηματοδοτούν και αντίστοιχες ευθύνες. 

 

Το αρχικό ΕΣΕΚ το 2019 (Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα*) προέβλεπε μόλις 2,7 GW αποθήκευσης συνολικά (1,2 GW μπαταρίες + 1,5 GW αντλησιοταμίευση) – εξαρχής υποτιμημένος στόχος σε σχέση με την έκρηξη ΑΠΕ που ακολούθησε. Τον Ιανουάριο του 2023, με τον Κώστα Σκρέκα τότε υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας και την Αλεξάνδρα Σδούκου Γενική Γραμματέα, έγινε η πρώτη μεγάλη αναθεώρηση προς τα πάνω.

 

Συγκεκριμένα, παρουσιάστηκε σχέδιο αύξησης κατά 245% του στόχου αποθήκευσης, στα 9,3 GW (5,6 GW μπαταρίες, 2,5 GW αντλησιοταμίευση, 1,2 GW υδρογόνο), παράλληλα με τριπλασιασμό του στόχου ΑΠΕ. Αυτή ήταν η πιο φιλόδοξη στιγμή του σχεδιασμού. Τον Ιούνιο του 2023, με υπουργό πάλι τον Σκρέκα, είχαμε την ενεργοποίηση του μηχανισμού στήριξης, που άνοιξε τον δρόμο για τρεις διαγωνισμούς μπαταριών συνολικά 1.000 MW με πόρους 341 εκατ. ευρώ, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το τέλος του 2025 – προθεσμία που, όπως είδαμε στο προηγούμενο άρθρο, έχει πλέον γλιστρήσει για το 2026.

 

Τον Αύγουστο του 2023 ολοκληρώθηκε με επιτυχία ο πρώτος διαγωνισμός: Μεσοσταθμική τιμή 49.748 ευρώ/MW/έτος (56,74% κάτω από το πλαφόν) – έδειξε ότι υπήρχε τεράστιο επενδυτικό ενδιαφέρον. Τον Νοέμβριο του 2023 στον δεύτερο διαγωνισμό είχαμε την πρώτη “περικοπή” στήριξης – εδώ έγινε μια καθαρά πολιτική επιλογή: Η κρατική λειτουργική ενίσχυση μειώθηκε στο μισό, από 200.000 ευρώ/MW στα 100.000 ευρώ/MW. Το μήνυμα ήταν ότι το ΥΠΕΝ θεωρούσε τα έργα πλέον αρκετά βιώσιμα οικονομικά, ώστε να χρειάζονται λιγότερη στήριξη.

 

Τον Μάρτιο του 2023 ο Θόδωρος Σκυλακάκης γίνεται υπουργός στο ΥΠΕΝ, και το σχέδιο αλλάζει. Ο νέος υπουργός δήλωσε ρητά ότι δεν ήθελε «υπερφιλόδοξους στόχους που θα αποδειχθεί το 2030 ότι δεν μπορούσαν να υλοποιηθούν» – μια στροφή προς έναν πιο “συγκρατημένο” σχεδιασμό.

 

Αύγουστος 2023 – η πρώτη μεγάλη “ψαλιδιά”: Σε σχέση με το φιλόδοξο σχέδιο του Ιανουαρίου, ο στόχος αποθήκευσης για το 2030 περιορίστηκε από 8,1 GW σε 5,3 GW, με τις μπαταρίες να κόβονται από 5,6 GW σε 3,1 GW. Αυτή είναι ίσως η πιο κρίσιμη πολιτική απόφαση: Μέσα σε λίγους μήνες, ο στόχος μπαταριών υποδιπλασιάστηκε.

 

Οι τρεις αποφάσεις-κλειδιά

 

Τον Ιανουάριο του 2025 έγινε ο τρίτος διαγωνισμός που επέφερε το κλείσιμο της στήριξης. Η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ έκρινε ότι τα έργα είναι πλέον βιώσιμα χωρίς χρηματοδοτική στήριξη, και η επόμενη “φουρνιά” έργων θα έχει μόνο fast-track αδειοδότηση, χωρίς επιδότηση – αυτή είναι η ρητή επιβεβαίωση του “δόγματος μηδενικής στήριξης” που αναφέραμε στο προηγούμενο άρθρο, με σαφή ημερομηνία και πρόσωπο απόφασης.

 

Τέλος, τον Σεπτέμβριο του 2024 είχαμε το επικαιροποιημένο ΕΣΕΚ που ανέβασε τον στόχο για ΑΠΕ από 12,5 GW σε 22,4 GW έως το 2030 – αλλά, όπως δείξαμε στο προηγούμενο άρθρο, ο στόχος μπαταριών δεν αυξήθηκε ανάλογα. Το συμπέρασμα από το χρονολόγιο είναι απολύτως διαφανές: Υπάρχουν τρεις διακριτές πολιτικές αποφάσεις-κλειδιά, με συγκεκριμένα πρόσωπα και ημερομηνίες:

 

1. Η υποδιπλασίαση του στόχου μπαταριών μέσα στο 2023 (από 5,6 σε 3,1 GW) ενώ ταυτόχρονα ο στόχος ΑΠΕ συνέχισε ν’ ανεβαίνει.
2. Η σταδιακή μείωση της κρατικής ενίσχυσης στους διαγωνισμούς (από 200.000 σε 100.000 ευρώ/MW στον β’ διαγωνισμό).
3. Η ρητή απόφαση να σταματήσει η στήριξη μετά τον γ’ διαγωνισμό, στηριζόμενη στην εκτίμηση ότι η αγορά είναι ήδη “ώριμη” – εκτίμηση που, όπως δείχνουν τα τωρινά στοιχεία (220 MW εγκατεστημένα έναντι στόχου 4,3+ GW), αποδεικνύεται αρκετά αμφισβητούμενη.

Από τις ΑΠΕ στο φυσικό αέριο

 

Στη συνέχεια βλέπουμε ότι επέρχεται μια μετατόπιση εστίασης με τη σημερινή ηγεσία του ΥΠΕΝ, η οποία φαίνεται να έχει εστιάσει στο φυσικό αέριο, με αποτέλεσμα ο κλάδος των ΑΠΕ να περνά σε δεύτερη μοίρα – δηλαδή υπάρχει και ζήτημα προτεραιοτήτων στην ενεργειακή πολιτική.

 

Η σημερινή ηγεσία του ΥΠΕΝ είναι ο Σταύρος Παπασταύρου, υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με υφυπουργό τον Νίκο Τσάφο.

 

Ο Παπασταύρου είναι δικηγόρος, με μεταπτυχιακό από τη Νομική Σχολή του Harvard, διετέλεσε υπουργός Επικρατείας στην κυβέρνηση μετά τις εκλογές του Ιουνίου 2023, εργάστηκε ως νομικός σύμβουλος στην κεφαλαιαγορά και στο εταιρικό δίκαιο, και ήταν κύριος διαπραγματευτής με τους δανειστές του ελληνικού κράτους, την περίοδο 2012-2015. Δεν έχει δηλαδή προηγούμενο τεχνοκρατικό προφίλ στην ενέργεια – είναι κυρίως νομικός/πολιτικός, με εμπειρία σε διαπραγματεύσεις και θεσμικά θέματα.

 

Ο υφυπουργός Τσάφος, ήταν προηγουμένως σύμβουλος του πρωθυπουργού σε θέματα ενέργειας, με ειδίκευση στην στρατηγική ανάπτυξη ενεργειακών projects και στην εμπορία αερίου/LNG. Έχει συνεργαστεί με πάνω από 100 εταιρείες και κυβερνήσεις σε 30+ χώρες, και είναι τακτικός αρθρογράφος/σχολιαστής σε Foreign Affairs, Καθημερινή, Bloomberg, Economist κ.ά. Αυτός είναι ο πιο “τεχνικός” από τους δύο, με ισχυρό background στο φυσικό αέριο/LNG – κάτι που εξηγεί εν μέρει την παρατήρηση σχετικά για στροφή προς το αέριο.

 

Τα στοιχεία δείχνουν μια αρκετά συγκεκριμένη και επιβεβαιωμένη εικόνα: Η νέα ηγεσία έχει πράγματι θέσει τους υδρογονάνθρακες και το φυσικό αέριο πολύ ψηλά στην ατζέντα, αν και επίσημα διατηρεί ρητορική “ισορροπίας” μεταξύ των δύο.

 

Οι τρεις βασικοί πυλώνες της ατζέντας Παπασταύρου-Τσάφου

 

Αρχικά, σε μία άκρως εντυπωσιακή δήλωση, ο Παπασταύρου χαρακτήρισε την ανάπτυξη του τομέα υδρογονανθράκων ως «εθνική υπόθεση» που απαιτεί «σοβαρότητα, συνέπεια και συνέχεια», τονίζοντας ότι η χώρα εισέρχεται σε νέα φάση ενεργειακής στρατηγικής και γεωπολιτικής αναβάθμισης. Λίγες μέρες πριν (19/6/2026) δήλωσε ότι επιταχύνουν αποφασιστικά την ανάπτυξη στον τομέα των υδρογονανθράκων, με ιδιαίτερη έμφαση στην παρουσία Chevron και ExxonMobil στην Ελλάδα, εκτιμώντας ότι ένα πιθανό κοίτασμα θα μπορούσε να αξίζει έως 10 δισ. ευρώ.

 

Ο δεύτερος πυλώνας είναι το τρίπτυχο φυσικό αέριο-εθνικά κοιτάσματα και ενεργειακός κόμβος. Τον Μάιο 2026 από τη Λευκωσία, ο υπουργός σημείωσε ότι η Κύπρος προχωρά στην αξιοποίηση των εθνικών πόρων φυσικού αερίου και «εμείς ακολουθούμε», ζητώντας ισορροπημένο ενεργειακό μείγμα, χωρίς αποκλεισμό τεχνολογιών. Παράλληλα ο υφυπουργός Τσάφος, με ειδίκευση στο LNG, έχει επιβεβαιώσει ότι η Ελλάδα αποτελεί σήμερα σημείο εισόδου για το αμερικανικό LNG, και πιθανώς και για εγχώριους ενεργειακούς πόρους προς την Ευρώπη.

 

Ο τρίτος είναι ο γεωπολιτικός “διάδρομος” Νότου-Βορρά. Σε ομιλία στο προσυνέδριο της ΝΔ, ο Παπασταύρου περιγράφει πώς ο Κάθετος Διάδρομος (Ρεβυθούσα, TAP, FSRU, IGB) αντιστρέφει την ιστορική ροή φυσικού αερίου από Βορρά σε Νότο, καθιστώντας τη Ελλάδα δίοδο ενέργειας, προς μια αγορά 100 εκατομμυρίων ανθρώπων.

 

Η ισορροπία μεταξύ ΑΠΕ-φυσικού αερίου

 

Η επίσημη ρητορική ομιλεί για «ισορροπίες» στην ενέργεια – αλλά η έμφαση είναι προς το φυσικό αέριο. Ο υπουργός επανειλημμένα μιλάει για “ισορροπημένο μείγμα” – δήλωσε ότι η Ελλάδα οφείλει να αξιοποιήσει όλες τις πηγές (ήλιο, άνεμο, υδροηλεκτρικά αλλά και πιθανά κοιτάσματα)– διευκρινίζοντας ότι η ανάπτυξη υδρογονανθράκων δεν αναιρεί τη στόχευση για απανθρακοποίηση, καθώς το φυσικό αέριο παραμένει αναγκαίο για τη σταθερότητα του συστήματος.

 

Ωστόσο, παρατηρείται μια ασυμμετρία στην έμφαση και στη συχνότητα δηλώσεων: Οι περισσότερες δημόσιες τοποθετήσεις, συσκέψεις και πρωτοβουλίες αφορούν το φυσικό αέριο/πετρέλαιο/υδρογονάνθρακες (έκτακτες συσκέψεις για ενεργειακή ασφάλεια λόγω Μέσης Ανατολής, επισκέψεις σε Chevron/ExxonMobil, διάδρομος Νότου-Βορρά) – ενώ δεν υπάρχει ανάλογη δημόσια προβολή πρωτοβουλιών, για επιτάχυνση της αποθήκευσης μπαταριών για παράδειγμα. Αυτή η μετατόπιση εξηγεί εν μέρει το προηγούμενο εύρημα ότι η νέα ηγεσία του ΥΠΕΝ έχει εστιάσει στο φυσικό αέριο, με αποτέλεσμα ο κλάδος των ΑΠΕ να περνά σε δεύτερη μοίρα.

 

Πάντως, δεν φαίνεται να υπάρχει ρητή-επίσημη εγκατάλειψη των ΑΠΕ/αποθήκευσης – ο υφυπουργός Τσάφος μάλιστα υπερασπίστηκε τα οφέλη της πράσινης μετάβασης, τονίζοντας ότι η χώρα είναι καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας από το 2024, αλλά η πολιτική προσοχή-χρόνος και το πολιτικό κεφάλαιο της ηγεσίας φαίνεται να κατευθύνεται κατά προτεραιότητα στους υδρογονάνθρακες και τη γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας στο αέριο, σε μια περίοδο όπου το ζήτημα αποθήκευσης μπαταριών χρειάζεται ακριβώς αυτό το είδος πολιτικής ώθησης για να ξεμπλοκάρει.

 

*Το ΕΣΕΚ είναι το επίσημο σχέδιο, ο μακροπρόθεσμος “οδικός χάρτης” της Ελλάδας για την ενέργεια και το κλίμα, που καταρτίζει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ). Καθορίζει συγκεκριμένους αριθμητικούς στόχους για το πώς θα μοιάζει το ενεργειακό μείγμα της χώρας, σε ένα μελλοντικό ορόσημο (συνήθως το 2030, με προβολή και έως το 2050). Περιλαμβάνει στόχους όπως: 

• Πόσα GW θα έχει η χώρα σε φωτοβολταϊκά, αιολικά, μπαταρίες, αντλησιοταμίευση.
• Πόσο θα μειωθούν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
• Τι ποσοστό της ηλεκτροπαραγωγής θα καλύπτεται από ΑΠΕ.
• Πόση ισχύς θα διατηρηθεί σε μονάδες φυσικού αερίου.
• Πόσα χρήματα χρειάζονται για επενδύσεις σε δίκτυα, κτίρια, μεταφορές.

Όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ είναι υποχρεωμένα να καταθέτουν τέτοιο σχέδιο στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών κλιματικών στόχων (Green Deal, στόχοι 2030/2050). Η Ελλάδα κατέθεσε το πρώτο της ΕΣΕΚ το 2019, και από τότε το αναθεωρεί περιοδικά – με αρκετά σημαντικές αλλαγές στόχων ανά υπουργό/περίοδο (2023 με Σκρέκα, 2023-2024 με Σκυλακάκη).

 

Το ΕΣΕΚ είναι ακριβώς το έγγραφο μέσα στο οποίο “κρύβονται” οι αριθμοί που δείχνουν τους στόχους – π.χ. ο στόχος για 3,1 GW μπαταρίες αντί 5,6 GW, ή τα 7,885 GW μονάδων αερίου που το Green Tank θεωρεί υπερβολικά. Δεν είναι απλά μια πρόβλεψη –λειτουργεί σαν επίσημη κατευθυντήρια γραμμή που στη συνέχεια καθορίζει τι διαγωνισμούς θα κάνει η ΡΑΑΕΥ, τι επενδύσεις θα στηριχθούν, και πόσο αέριο “δικαιολογείται” να παραμείνει στο σύστημα. Γι’ αυτό η κριτική του Green Tank – ότι ο στόχος αερίου στο ΕΣΕΚ δεν έχει αναπροσαρμοστεί προς τα κάτω – είναι ουσιαστικά μια κριτική στο επίσημο σχέδιο της χώρας, όχι σε κάποια άτυπη πρακτική. 

 

πηγή 

Οι ψευτοδικαιωματιστές της κοινωνίας: Μήπως ο λαός νομιμοποιεί τις κυβερνήσεις που καταγγέλλει;

Του Παναγιώτη Αποστόλου

Πολιτικής ανάλυσης – αρθρογράφου

egerssi.gr

https://lnk.bio/Egerssi

 

Σε ένα στενό πεζοδρόμιο της Αθήνας, μια παρέα τριών νέων ανθρώπων προχωρά αργά, απλωμένη σε όλο το πλάτος. Από απέναντι έρχονται ένας ηλικιωμένος με μπαστούνι και μια μητέρα με καρότσι. Κανείς από την παρέα δεν σηκώνει το κεφάλι. Κανείς δεν κάνει ένα βήμα στο πλάι. Ο ηλικιωμένος κατεβαίνει στο δρόμο, ανάμεσα στα παρκαρισμένα αυτοκίνητα και τις μηχανές. Η παρέα συνεχίζει, ανενόχλητη και βέβαιη ότι δεν έκανε τίποτα κακό.

 

Είναι μια μικρή σκηνή, και ακριβώς γι' αυτό είναι σημαντική. Οι κοινωνίες δεν καταρρέουν μόνο με μεγάλα σκάνδαλα και μεγάλες αποφάσεις. Καταρρέουν όταν το μικρό, το καθημερινό, το αυτονόητο παύει να είναι αυτονόητο. Όταν ο σεβασμός στον διπλανό αντικαθίσταται από την πεποίθηση ότι ο χώρος, ο χρόνος και η άνεσή μου προηγούνται των δικών σου.

 

Το άρθρο αυτό θέτει ένα άβολο ερώτημα, που η αντιπολιτευτική δημοσιογραφία συχνά αποφεύγει για να μη δυσαρεστήσει τον αναγνώστη: Πώς φτάσαμε να έχουμε τις κυβερνήσεις που έχουμε; Και μήπως η απάντηση δεν βρίσκεται μόνο στα υπουργικά γραφεία, αλλά και στον τρόπο που έχουμε μάθει να ζούμε μεταξύ μας;

 

Το πεζοδρόμιο ως καθρέφτης…

 

Όποιος κινείται καθημερινά στην πόλη μπορεί να συνεχίσει τον κατάλογο χωρίς κόπο. Το αυτοκίνητο που σταθμεύει πάνω στη ράμπα των ατόμων με αναπηρία με αναμμένα τα αλάρμ, “για πέντε λεπτά”. Το διπλοπαρκάρισμα που μπλοκάρει μια ολόκληρη λεωφόρο επειδή ο οδηγός “θα κατέβει μόνο για έναν καφέ”. Η μηχανή που ανεβαίνει στο πεζοδρόμιο και στέλνει τον πεζό στην άσφαλτο. Ο πελάτης που πηδά την ουρά στο φαρμακείο, στην τράπεζα ή στην εφορία με το γνωστό “ένα λεπτό θα ρωτήσω κάτι”. Ο επιβάτης που βάζει βίντεο με τη διαπασών μέσα στο λεωφορείο, σαν να μην υπάρχουν άλλοι. Ο νεαρός που δεν σηκώνεται στο μετρό για την έγκυο ή τον ηλικιωμένο, γιατί “κι εγώ κουρασμένος είμαι”. Ο οδηγός που παραβιάζει τη λωρίδα έκτακτης ανάγκης επειδή βιάζεται περισσότερο από τους άλλους. Το τσιγάρο σε κλειστό χώρο, τα σκουπίδια δίπλα στον κάδο και όχι μέσα σε αυτόν, τα “ίχνη” του σκύλου που περιμένουν τον επόμενο περαστικό.

 

Το κοινό νήμα δεν είναι η κακία. Οι περισσότεροι από αυτούς τους ανθρώπους δεν θεωρούν τον εαυτό τους κακό. Το κοινό νήμα είναι η βεβαιότητα του “δικαιούμαι”: Δικαιούμαι να περάσω, να σταθμεύσω, να μιλήσω δυνατά, να καθυστερήσω τους άλλους, γιατί εγώ βιάζομαι, εγώ κουράστηκα, εγώ πληρώνω, εγώ είμαι ελεύθερος. Ο απέναντι, ο ηλικιωμένος, η μητέρα με το καρότσι, το άτομο με αναπηρία, μετατρέπεται σε εμπόδιο, σε κομμάτι του τοπίου που οφείλει να προσαρμοστεί σε μένα.

 

Και όταν κάποιος τολμήσει να το επισημάνει, η αντίδραση είναι ενδεικτική: “Εσύ τι έχεις να πεις;”, “Δεν σου πέφτει λόγος”, “Μην μου κάνεις μάθημα”. Ο πολιτισμένος που διαμαρτύρεται γίνεται “γκρινιάρης”, ενώ ο αγενής παρουσιάζεται ως το θύμα που δέχεται επίθεση. Αυτό είναι μια μορφή bullying, ήσυχου στην αρχή και επιθετικού όταν χρειαστεί: Η επιβολή της δικής μου άνεσης στους γύρω μου, με τη σιωπηρή απειλή έντασης προς όποιον αντιδράσει. Ο πιο φωνακλάς και ο πιο αναιδής κερδίζει χώρο. Ο ευγενικός υποχωρεί. Και κάθε τέτοια μικρή νίκη διδάσκει σε όλους όσοι παρακολουθούν ότι η αναίδεια αποδίδει.

 

Ο λαός του καναπέ…

 

Στο ίδιο έδαφος φυτρώνει η άλλη όψη του νομίσματος, ίσως η πιο επικίνδυνη: Η αδιαφορία. “Δεν βαριέσαι; ας μην μπλέξω. Όλοι ίδιοι είναι. Αφού εμένα δεν με αγγίζει.”. Τις ακούμε καθημερινά, στα καφενεία, στα οικογενειακά τραπέζια, στα κοινωνικά δίκτυα. Έχουν γίνει η ανεπίσημη ιδεολογία μεγάλου μέρους της κοινωνίας μας. Ο καναπές αναγορεύτηκε σε πολιτική στάση.

 

Το πρόβλημα του άλλου παύει να είναι δικό μου. Η απόλυση ενός εργαζομένου, το κλειστό τμήμα ενός νοσοκομείου στην επαρχία, ο ενοικιαστής που δεν αντέχει πια το νοίκι, ο συνταξιούχος που μετρά τα ευρώ στο ταμείο του σούπερ μάρκετ: Όλα αντιμετωπίζονται ως ειδήσεις και όχι ως κοινά μας ζητήματα. Ώσπου το “δεν με αγγίζει” θα πάψει να ισχύει. Και θα πάψει, γιατί οι παραλλαγές του γνωστού λόγου που αποδίδεται στον Μάρτιν Νιμέλερ δεν έχουν ξεπεραστεί: Όταν ήρθαν για τους άλλους δεν μιλήσαμε, και όταν ήρθαν για εμάς, δεν είχε μείνει κανείς να μιλήσει.

 

Εδώ βρίσκεται η κρίσιμη σύνδεση με την πολιτική. Μια κοινωνία που έχει μάθει να μη νοιάζεται για τον διπλανό της δεν θα νοιαστεί ούτε για το δημόσιο συμφέρον. Δεν θα ζητήσει λογοδοσία, γιατί η λογοδοσία θέλει κόπο και συλλογική δράση. Δεν θα τιμωρήσει το σκάνδαλο, γιατί “όλοι ίδιοι είναι”. Ο αδιάφορος πολίτης είναι ο καλύτερος σύμμαχος της ανίκανης Εξουσίας: Δεν χρειάζεται να τον πείσει, της αρκεί να τον αφήσει στον καναπέ του. Οι μεγάλες κινητοποιήσεις μετά την τραγωδία των Τεμπών έδειξαν ότι αυτή η κοινωνία μπορεί να ξυπνήσει όταν ο πόνος γίνει κοινός. Το ερώτημα είναι γιατί χρειάστηκε τόσος πόνος, και γιατί η ένταση εκείνων των ημερών δεν έγινε σταθερή συμμετοχή.

 

Η ελευθερία του ενός και το όριό της…

 

Η αρχή που όλοι μάθαμε στο σχολείο, ότι η ελευθερία μου σταματά εκεί που αρχίζει η ελευθερία του άλλου, δεν είναι λαϊκό απόφθεγμα. Είναι θεμέλιο του δημοκρατικού πολιτεύματος. Η Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη του 1789 ορίζει την ελευθερία ως τη δυνατότητα να κάνει κανείς ό,τι δεν βλάπτει τον άλλον. Το ίδιο το Ελληνικό Σύνταγμα, στο άρθρο 5, κατοχυρώνει την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας υπό τον όρο ότι δεν προσβάλλονται τα δικαιώματα των άλλων. Και στο άρθρο 25 προχωρά ένα βήμα παραπέρα: Η Πολιτεία δικαιούται να αξιώνει από όλους τους πολίτες την εκπλήρωση του χρέους της κοινωνικής και εθνικής αλληλεγγύης.

 

Χρέος. Μια λέξη που σχεδόν έχει εξαφανιστεί από τον δημόσιο λόγο. Ακούμε διαρκώς για δικαιώματα και σχεδόν ποτέ για υποχρεώσεις. Το δικαίωμα έγινε αίτημα χωρίς αντίκρισμα, ένα “μου ανήκει” που δεν συνοδεύεται από κανένα “οφείλω”. Όμως δικαίωμα χωρίς αντίστοιχο καθήκον είναι προνόμιο, και το προνόμιο του ενός είναι πάντα το βάρος κάποιου άλλου. Το βάρος αυτό το φορτώνεται συνήθως ο πιο αδύναμος, ο πιο ευγενικός, ο λιγότερο φωνακλάς.

 

Δικαίωμα χωρίς καθήκον δεν είναι δικαίωμα. Είναι προνόμιο που το πληρώνει κάποιος άλλος.

 

Ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα: μια ανισόρροπη εξέλιξη…

 

Υπάρχει και μια βαθύτερη ασυμμετρία, που ξεπερνά τη συμπεριφορά του καθενός. Τις τελευταίες δεκαετίες τα ατομικά δικαιώματα, η προσωπική ελευθερία, η έκφραση, η επιλογή τρόπου ζωής, αναπτύχθηκαν και κατοχυρώθηκαν όσο ποτέ. Αυτό είναι κατάκτηση και δεν πρέπει να αμφισβητηθεί. Την ίδια περίοδο όμως τα κοινωνικά δικαιώματα, η δημόσια υγεία, η δημόσια παιδεία, η αξιοπρεπής εργασία, η στέγη, η σύνταξη, υποχώρησαν και μετατράπηκαν σε υπηρεσίες με τιμοκατάλογο. Τα ατομικά προχώρησαν, τα κοινωνικά έμειναν πίσω, και η ψαλίδα ανάμεσά τους διαμόρφωσε έναν νέο τύπο πολίτη.

 

Ο πολίτης αυτός έμαθε να διεκδικεί ως καταναλωτής και όχι ως μέλος μιας κοινότητας. Όταν το δημόσιο σχολείο αποτυγχάνει, δεν διεκδικεί καλύτερο σχολείο για όλους. Πληρώνει φροντιστήριο για το δικό του παιδί. Όταν το δημόσιο νοσοκομείο καταρρέει, δεν απαιτεί να ξαναστηθεί. Αναζητά ιδιωτική ασφάλιση, αν μπορεί. Κάθε ατομική διέξοδος απολύτως κατανοητή, αφαιρεί όμως ακόμη ένα κομμάτι πίεσης στην Εξουσία. Όσο περισσότεροι βρίσκουν προσωπική λύση σε ένα συλλογικό πρόβλημα, τόσο λιγότεροι απαιτούν συλλογική λύση.

 

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η έμφαση στις ταυτότητες και στις επιμέρους ομάδες, όσο δίκαιες κι αν είναι πολλές από τις διεκδικήσεις τους, είχε μια παράπλευρη συνέπεια που δεν πρέπει να αποσιωπάται. Όταν κάθε ομάδα μιλά μόνο για τα δικά της αιτήματα και ο δημόσιος διάλογος χτίζεται πάνω σε ό,τι μας διαφοροποιεί αντί για ό,τι μας ενώνει, η κοινωνική συνοχή θρυμματίζεται. Ακολουθούν οι αντιπαλότητες: Ιδιοκτήτες εναντίον ενοικιαστών, δημόσιοι υπάλληλοι εναντίον ιδιωτικών, οδηγοί εναντίον πεζών, νέοι εναντίον συνταξιούχων. Κάθε άνθρωπος και κάθε ομάδα δικαιούται σεβασμό και προστασία. Όμως μια διεκδίκηση που αποσυνδέεται από το κοινό καλό και συγκρούεται συχνά με το κοινό αίσθημα, με παραδοσιακές αξίες, με την εθνική ασφάλεια, ή με τη βούληση της πλειοψηφίας, δεν κερδίζει συμμάχους. Κερδίζει αντιπάλους. Και ο κόσμος που νιώθει ότι δεν ακούγεται καταλήγει στην αποστράτευση, στον κυνισμό ή στην αυτοδικία.

 

Διαίρει και βασίλευε…

 

Δεν είναι τυχαίο ποιος ωφελείται. Το “διαίρει και βασίλευε” δεν είναι αρχαίο ρητό για τα σχολικά βιβλία. Είναι η πιο πρακτική συνταγή διακυβέρνησης που γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα. Μια κοινωνία διασπασμένη σε ομάδες που ανταγωνίζονται η μία την άλλη δεν σχηματίζει ποτέ ενιαίο μέτωπο απέναντι στην Εξουσία. Ο εργαζόμενος κοιτά με καχυποψία τον άνεργο, ο νέος τον συνταξιούχο, ο ένας γείτονας τον άλλον. Και όσο ο καθένας ασχολείται με το ποιος τον περιορίζει ή ποιος του “στερεί” κάτι, κανείς δεν ρωτά ποιος πήρε τις αποφάσεις, ποιος ωφελήθηκε και ποιος δεν λογοδότησε ποτέ.

 

Οι κυβερνώντες το γνωρίζουν και το καλλιεργούν. Κάθε αντιπαράθεση που στήνεται στα τηλεοπτικά πάνελ, κάθε διαχωρισμός σε “εμείς” και “αυτοί”, κάθε νέα “διαμάχη” που αποσπά την προσοχή από το ουσιώδες, εξυπηρετεί έναν σκοπό: Να μην ενωθούν οι πολίτες γύρω από αυτό που πραγματικά τους αφορά, Δηλαδή την ποιότητα της ζωής τους και την ποιότητα της Εξουσίας που τους κυβερνά.

 

Το ψάρι βρωμάει από το κεφάλι…

 

Λέει ο λαός ότι το ψάρι βρωμάει από το κεφάλι. Έχει δίκιο. Αλλά το ψάρι είναι ένα, και κεφάλι και σώμα ανήκουν στο ίδιο πλάσμα. Η αλαζονεία των κυβερνώντων και η αλαζονεία της κοινωνίας δεν είναι δύο ξεχωριστά φαινόμενα. Είναι το ίδιο φαινόμενο σε δύο επίπεδα, που τροφοδοτεί το ένα το άλλο.

 

Ας δούμε πώς ξεκίνησε. Για δεκαετίες το πολιτικό Σύστημα δίδαξε στον Έλληνα ότι το δικαίωμά του δεν είναι δικαίωμα, αλλά χάρη. Το ραντεβού στο νοσοκομείο, ο διορισμός, η άδεια, η ρύθμιση, η μετάταξη, όλα περνούσαν από το ρουσφέτι, από τον γνωστό, από το “έχεις κανέναν μέσα;”. Έτσι ο πολίτης έμαθε να μη διεκδικεί το καθολικό δικαίωμα, αλλά την προσωπική εξαίρεση. Δεν ζητά ίση μεταχείριση. Ζητά να τον φροντίσει ο “δικός” του. Εκεί βρίσκεται η πηγή του ψευτοδικαιωματισμού: Ένα “δικαιούμαι” που στην πράξη σημαίνει “εγώ ξέρω κάποιον, εγώ περνάω, εσύ περίμενε”. Το κεφάλι καλλιέργησε αυτή τη νοοτροπία επί χρόνια, γιατί τη χρειαζόταν: O πολίτης που περιμένει χάρη δεν απαιτεί λογοδοσία. Και το σώμα την ανέπτυξε και την έκανε δική του συμπεριφορά.

 

Σήμερα ο κύκλος κλείνει. Έχουμε κυβερνήσεις που απαντούν στα σκάνδαλα με περιφρόνηση, που δεν αναλαμβάνουν ευθύνες, ούτε για τα πιο τραγικά γεγονότα, που αντιμετωπίζουν κάθε ερώτηση, ως ενόχληση και κάθε επικριτή ως μίζερο, που κυβερνούν σαν να είναι η Eξουσία ιδιοκτησία τους. Η συμπεριφορά αυτή δεν διαφέρει ουσιωδώς από εκείνη του οδηγού στη ράμπα ή του πελάτη που πηδά την ουρά. Είναι το ίδιο “εγώ μπορώ, εσύ περίμενε”, σε μεγαλύτερη κλίμακα. Και το μήνυμα επιστρέφει προς τα κάτω: Αν εκείνοι δεν σέβονται τους κανόνες, γιατί να τους σεβαστώ εγώ; Η αλαζονεία του κυβερνώντος δικαιολογεί την αλαζονεία του πολίτη, και η αλαζονεία του πολίτη αμβλύνει την απαίτησή του για ευθύνη από τον κυβερνώντα.

 

Την αλαζονεία αυτή της εξουσίας αναδείξαμε και στο πρόσφατο άρθρο μας «Οι “νοικοκύρηδες” του Μαξίμου και ο λαός των “κακομοίρηδων”», καταγράφοντας δηλώσεις κυβερνητικών στελεχών που αποτυπώνουν την απόσταση ανάμεσα στους κυβερνώντες και την καθημερινότητα των πολιτών. Το σημερινό ερώτημα πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα: Πόσο διαφορετική είναι τελικά αυτή η νοοτροπία από εκείνη που αναπαράγουμε κι εμείς στην καθημερινότητά μας;

 

Μήπως έτσι νομιμοποιούνται οι φαιδρές και ανίκανες κυβερνήσεις; Όχι μόνο με την ψήφο, που συχνά δίνεται από συνήθεια, από φόβο ή από έλλειψη εναλλακτικής, αλλά με κάτι βαθύτερο: Με τη συνενοχή της καθημερινότητας. Ένας λαός που έχει συνηθίσει να ζει με την παραβίαση του κανόνα, δεν σοκάρεται όταν ο κανόνας παραβιάζεται στο υψηλότερο επίπεδο. Δεν έχει το ηθικό υπόβαθρο να αγανακτήσει, γιατί η αγανάκτησή του θα του φαινόταν υποκριτική.

 

Δείτε και τη σχετική παρέμβαση μου για τη νοοτροπία της Εξουσίας και τη σχέση της με την κοινωνία:

https://www.youtube.com/embed/qIW1RHMET4k

 

Το ερώτημα που μένει…

Τίποτα από τα παραπάνω δεν σημαίνει ότι ο πολίτης είναι απλώς ένοχος και ο κυβερνών απλώς θύμα, ούτε το αντίστροφο. Σημαίνει ότι η ευθύνη είναι κοινή και ότι καμία αλλαγή δεν θα έρθει αν ο καθένας περιμένει από τον άλλον να αρχίσει. Ούτε η αντιπολίτευση εξαιρείται: Όσο κολακεύει κάθε διεκδίκηση χωρίς να τολμά να θυμίσει στον πολίτη και τις υποχρεώσεις του, συμμετέχει κι αυτή στο ίδιο παιχνίδι.

 

Η επαναφορά των αξιών δεν είναι νοσταλγία. Είναι πολιτική πράξη. Σημαίνει σεβασμό στον δημόσιο χώρο και στον διπλανό. Σημαίνει το καθήκον δίπλα στο δικαίωμα. Σημαίνει τα κοινωνικά δικαιώματα ξανά στο κέντρο του δημόσιου διαλόγου, ώστε η ελευθερία να μην είναι προνόμιο όσων μπορούν να την πληρώσουν. Και σημαίνει το πιο δύσκολο: Να πάψουμε να ζητούμε από την Εξουσία αυτό που δεν είμαστε διατεθειμένοι να δώσουμε οι ίδιοι.

 

Ένα βήμα στο πλάι, ώστε να χωρέσουν όλοι. Από εκεί αρχίζει μια κοινωνία και από εκεί τελειώνει μια φαιδρή κυβέρνηση.

 

Στο στενό πεζοδρόμιο της αρχής, η αλλαγή δεν χρειάζεται νόμο, ούτε υπουργική απόφαση, ούτε εκλογές. Χρειάζεται μία κίνηση. Ένας λαός που θα ξαναμάθει να την κάνει θα αρχίσει σύντομα να ζητά το ίδιο και από όσους τον κυβερνούν. Και τότε, μόνο τότε, οι ανίκανες και αλαζονικές κυβερνήσεις θα μείνουν χωρίς το πιο πολύτιμο στήριγμά τους: Τη δική μας ανοχή!!

Τουρκία, Κύπρος και Ελλάδα στο λαβύρινθο του Λιβάνου

Γράφει η ΣΤΕΛΛΟΥ ΒΑΝΑ  

 

Στις 22 Φεβρουαρίου, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου παρουσίασε αυτό που αποκάλεσε “ένα πλήρες σύστημα, κάτι σαν εξάδα συμμαχιών” σε ολόκληρη τη Δυτική Ασία. Τοποθέτησε την Ινδία, την Ελλάδα, την Κύπρο, μη κατονομαζόμενα αραβικά και αφρικανικά κράτη και άλλους Ασιάτες εταίρους μέσα σε αυτό, απέναντι στον “σιιτικό άξονα”, ο οποίος έχει αποδυναμωθεί από τις ισραηλινές επιθέσεις, και έναν “αναδυόμενο ριζοσπαστικό σουνιτικό άξονα”.

 

Την ίδια στιγμή, εντείνεται το παιχνίδι ανταγωνισμού Ισραήλ και Τουρκίας στον Λίβανο, μία καίριας σημασίας χώρα για την περιοχή, η οποία ενδιαφέρει ιδιαίτερα και την ελληνική πλευρά. Ο Έλληνας πρωθυπουργός υποδέχθηκε τον πρόεδρο Ζοζέφ Αούν στην Αθήνα στις 31 Αυγούστου και χαρακτήρισε “ένα ισχυρό κράτος προϋπόθεση για έναν ισχυρό Λίβανο”. Την ίδια ημέρα, η Ελλάδα και το Ισραήλ υπέγραψαν συμφωνία ύψους τριών δισ. ευρώ, περίπου 3,4 δισ. δολαρίων, για το σύστημα αεράμυνας “Ασπίδα του Αχιλλέα”.

 

Η Αθήνα εμφανίζεται ως ιστορικός φίλος του Λιβάνου και του αραβικού κόσμου, ενώ ταυτόχρονα εμβαθύνει μια στρατηγική στρατιωτική συνεργασία με το Ισραήλ. Σχεδιάζει επίσης να θέσει στην ατζέντα μια εταιρική σχέση ΕΕ-Λιβάνου κατά τη διάρκεια της ελληνικής προεδρίας της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του 2027, καθώς η αποχώρηση της UNIFIL (Προσωρινή Δύναμη των Ηνωμένων Εθνών) φτάνει στο τελικό της στάδιο.

 

Ο ευρωπαϊκός δρόμος προς τη Βηρυτό περνά επομένως μέσα από μια πρωτεύουσα, την οποία ο Νετανιάχου έχει εντάξει στον προτεινόμενο αντι-άξονά του, με τον ισραηλινό στρατό να κατέχει πλέον μέρος της χώρας (περί του 6%). Πέραν των επιδιώξεων της Αθήνας, η συγκεκριμένη διευθέτηση ασκεί πίεση στην αναθεωρητική στρατηγική της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο, επειδή η ελληνοτουρκική αντιπαράθεση περνά ήδη από την Κύπρο, τα θαλάσσια σύνορα και τον έλεγχο της θάλασσας.

 

Ένα κράτος που το χρειάζονται όλοι πλην Ισραήλ

 

Η αντίφαση ήταν ενσωματωμένη στη συνάντηση του Παρισιού, που συγκλήθηκε από τη Γαλλία και την Ιορδανία μέσω της Διαδικασίας της Άκαμπα, στο πλαίσιο της προετοιμασίας μιας διεθνούς διάσκεψης για τη στήριξη του λιβανικού στρατού και των δυνάμεων ασφαλείας.

 

Το Παρίσι συνέδεσε μεγάλης κλίμακας βοήθεια με ένα αξιόπιστο σχέδιο ανάπτυξης δυνάμεων, ενώ Λιβανέζοι αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι η βοήθεια εξακολουθούσε να τελεί υπό την ομηρία άλυτων πολιτικών προϋποθέσεων και ότι η ανάπτυξη δεν θα μπορούσε να επιτραπεί να προκαλέσει εσωτερική σύγκρουση. Το Ριάντ έχει επίσης συνεργαστεί κυρίως με το κράτος και τους συνταγματικούς του θεσμούς μετά την εκλογή του Αούν, συνδέοντας τη χρηματοδότηση με τις μεταρρυθμίσεις και τον περιορισμό των όπλων στην κρατική εξουσία.

 

Η Κοινή Αμυντική Συμφωνία της Μέκκας, που συνδέει τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν, έχει επίσης μειώσει την παλαιότερη λογική του σαουδαραβοτουρκικού ανταγωνισμού στη σουνιτική πολιτική σκηνή του Λιβάνου. Σε συνέντευξή του, ο πρόεδρος της Συρίας Αχμέντ αλ-Σαράα υποστήριξε ότι ο Λίβανος χρειάζεται μια τρίτη επιλογή, αντί να διχαστεί μεταξύ εμφυλίου πολέμου, ή πολέμου με το Ισραήλ.

 

Η Άγκυρα, η Αθήνα, το Ριάντ, το Παρίσι και η Δαμασκός χρειάζονται όλοι ένα ικανό λιβανικό κράτος, ακόμη κι όταν το θέλουν για αντίθετους σκοπούς. Ο μόνος μηχανισμός που ήδη λειτουργεί επί του εδάφους είναι δομημένος γύρω από την αδυναμία του Λιβάνου να γίνει ενιαίος.

 

Διαμελισμός μέσω… χρονοδιαγράμματος

 

Καμία εξωτερική δύναμη δεν διαθέτει σήμερα τα μέσα για να καταλάβει και να διοικήσει τον Λίβανο. Ο κατακερματισμός θα στερούσε επίσης από την Άγκυρα αυτό που επιδιώκει στη θαλάσσια στρατηγική της, καθώς ένας βόρειος θύλακας χωρίς διεθνή νομιμοποίηση δεν μπορεί να υπογράψει μία διεθνώς αναγνωρισμένη θαλάσσια συμφωνία.

 

Ωστόσο, ένας de facto διαχωρισμός αναδύεται ήδη, με κάθε τμήμα της χώρας να κινείται βάσει διαφορετικού χρονοδιαγράμματος. Η ανασυγκρότηση στον νότο αναβάλλεται έως ότου επαληθευτεί ο αφοπλισμός, μετά από έναν πόλεμο που κατέστρεψε δεκάδες χωριά και κατέστησε τον εκτοπισμό ολοένα και πιο μόνιμο.

 

Ο βορράς στρέφεται οικονομικά προς την Τουρκία μέσω του λιμανιού της Τρίπολης, της ναυτιλιακής γραμμής Μερσίνης και των προγραμματισμένων δρομολογίων του Qlayaat. Η Βηρυτός περιμένει χρηματοδότηση από χώρες του Κόλπου και την Ευρώπη, η οποία συνδέεται με μεταρρυθμίσεις. Όπως δήλωσε ο Λιβανέζος πρωθυπουργός Σαλάμ στο Κοινοβούλιο στις 15 Σεπτεμβρίου: «Δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη ανασυγκρότηση χωρίς χρηματοδότηση, χρηματοδότηση χωρίς εμπιστοσύνη και εμπιστοσύνη χωρίς ένα ικανό κράτος».

 

Εάν το κράτος παραμείνει ακινητοποιημένο και η ανασυγκρότηση κατανέμεται άνισα ανά γεωγραφική περιοχή, η βόρεια ζώνη επιρροής της Άγκυρας θα μπορούσε να μετατραπεί σε ένα εναλλακτικό κέντρο εξουσίας. Τα στελέχη που ήλπιζε να προωθήσει προς τη Βηρυτό μπορεί, αντί γι’ αυτό, να βρεθούν να διοικούν τον βορρά εξ ορισμού. Η παρατεταμένη παράλυση θα παρήγαγε τότε τον διαμελισμό, που η Τουρκία επιδιώκει να αποφύγει…

 

Η Κύπρος και η μονιμοποίηση του προσωρινού

 

Ο Λίβανος και η Κύπρος υπέγραψαν συμφωνία για την αποκλειστική οικονομική ζώνη στις 26 Νοεμβρίου 2025, προκαλώντας την άμεση απόρριψη της από την Άγκυρα και το ψευδοκράτος. Η συμφωνία αναγνώριζε την Κυπριακή Δημοκρατία ως τον μοναδικό εκπρόσωπο του νησιού, ενώ η επικύρωσή της από τον Λίβανο παρέμεινε αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης.

 

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες δήλωσε τον Ιούλιο ότι μια ακόμη συνάντηση σε σχήμα 5+1 απαιτούσε περισσότερη προετοιμασία και, μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου, δεν είχε οριστεί ημερομηνία. Οποιαδήποτε μελλοντική φόρμουλα που θα παρέχει στους Τουρκοκύπριους ουσιαστικό λόγο στις αποφάσεις για την αποκλειστική οικονομική ζώνη, θα μπορούσε να επαναφέρει στο προσκήνιο τη πολιτική βάση της λιβανοκυπριακής συμφωνίας.

 

Το μερίδιο του Λιβάνου στο φυσικό αέριο της Μεσογείου μπορεί τελικά να καθοριστεί στη νεκρή ζώνη της Λευκωσίας, εξίσου όσο και στην Μπάαμπντα. Η εντολή της UNIFIL λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026, αλλά η αποχώρησή της αναμένεται να συνεχιστεί έως τον Σεπτέμβριο του 2027. Η Βηρυτός και οι εταίροι της εξακολουθούν να συζητούν τι, εάν υπάρχει κάτι, θα την ακολουθήσει.

 

Ο Αούν έχει χαρακτηρίσει την αποτροπή ενός κενού ως προτεραιότητα και έχει δηλώσει ότι οποιαδήποτε δύναμη αντικατάστασης θα πρέπει να παραμείνει μόνο έως ότου ο στρατός μπορέσει να αναπτυχθεί. Λιβανέζοι αξιωματούχοι απορρίπτουν μια αποστολή επιτήρησης με εξουσία να υπαγορεύει τις επιχειρήσεις του στρατού, ενώ οι ισραηλινές εκλογές καθιστούν απίθανη, βραχυπρόθεσμα, τη συναίνεση του Τελ Αβίβ σε μια νέα διεθνή δύναμη. Για παράδειγμα, η δύναμη του ΟΗΕ, που στάλθηκε στην Κύπρο ως προσωρινό μέτρο το 1964, εξακολουθεί να βρίσκεται στο νησί, κάτι που ο Λίβανος δύσκολα μπορεί να αγνοήσει.

 

Η μάχη μετά την UNIFIL

 

Η “τρίτη επιλογή” που ανέφερε ο Σαράα υπάρχει θεωρητικά και εξαρτάται από το ικανό λιβανικό κράτος που οι περισσότερες περιφερειακές δυνάμεις υποστηρίζουν ότι επιθυμούν. Η Άγκυρα χρειάζεται μια ένα κυρίαρχο κράτος που μπορεί να υπογράφει θαλάσσιες συμφωνίες. Η Αθήνα επιδιώκει ένα ανάχωμα στην τουρκική επέκταση. Το Ριάντ θα χρηματοδοτήσει ευκολότερα θεσμούς παρά παρατάξεις, ενώ η Δαμασκός δεν έχει την πολυτέλεια ενός κατακερματισμένου γείτονα που θα αναπαράγει τη δική της κρίση. Ο πέντε, λοιπόν δοκιμασίες για τον Λίβανο είναι οι εξής: 

• Οι συνομιλίες του Οκτωβρίου στη Ρώμη.
• Τα χρήματα που θα δεσμευθούν στη διεθνή διάσκεψη για τον στρατό.
• Η σύνθεση οποιασδήποτε δύναμης που θα αναλάβει μετά την UNIFIL και ο ρόλος της Τουρκίας σε αυτήν.
• Η γεωγραφική κατανομή των κονδυλίων για την ανασυγκρότηση.
• Η εμφάνιση οποιασδήποτε τοπικής αρχής στον βορρά που θα είναι σε θέση να αποφασίζει ποιος μπορεί να δραστηριοποιείται εκεί.

Ο επόμενος διαμελισμός του Λιβάνου μπορεί να μη χρειαστεί ούτε μια συμφωνία που θα μεσολαβηθεί από ξένες δυνάμεις, ούτε νέες γραμμές στον χάρτη. Θα προκύψει εάν οι σημερινές, υποτίθεται προσωρινές, διευθετήσεις επιτραπεί να παγιωθούν σε μια μόνιμη τάξη.

 

πηγή 

Συνέντευξη του Θεοφάνη Μαλκίδη για τα εθνικά μας θέματα

Για την υπεράσπιση της εθνικής μας κυριαρχίας

O Θεοφάνης Μαλκίδης μιλώντας στο ραδιοφωνικό σταθμό του Ηρακλείου Κρήτης CretaOne και στο δημοσιογράφο Γιάννη Ραψωμανίκη, αναφέρθηκε στην τουρκική προκλητικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο.

«Η Τουρκία δεν διαπραγματεύεται το Αιγαίο, θέλει το Αιγαίο» και με αυτή τη φράση ο Θεοφάνης Μαλκίδης περιγράφει μια τουρκική στρατηγική που, όπως υποστήριξε μιλώντας στο CretaOne 102,3, επιχειρεί να περάσει πλέον από τη ρητορική αμφισβήτηση στη δημιουργία τετελεσμένων.

Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα, το τουρκολιβυκό μνημόνιο, η υπόθεση της Κάσου και ο σχεδιαζόμενος αγωγός φυσικού αερίου προς τα κατεχόμενα συνθέτουν, σύμφωνα με τον ίδιο, ένα ενιαίο σκηνικό κλιμάκωσης σε Αιγαίο, Ανατολική Μεσόγειο και Κύπρο.

Ο κ. Μαλκίδης θέτει ευθέως το ζήτημα της κυριαρχίας και καλεί σε έμπρακτη άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων, υποστηρίζοντας ότι «δεν διαπραγματεύεται» πλέον απλώς η τουρκική παρουσία στην περιοχή, αλλά αμφισβητείται το ίδιο το δικαίωμα Ελλάδας και Κύπρου να ασκούν τα κυριαρχικά τους δικαιώματα.

«Η Τουρκία δεν έχει κανένα δικαίωμα να μπλοκάρει τη διασύνδεση»

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου, υποστηρίζοντας ότι το συγκεκριμένο έργο δεν αποτελεί μόνο ελληνοκυπριακή υπόθεση, αλλά αφορά ευθέως και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Όπως ανέφερε, «αυτή την περίοδο ταυτίζεται το ευρωπαϊκό συμφέρον με το ελληνικό και φυσικά με το κυπριακό συμφέρον», καθώς η διασύνδεση συνδέεται, όπως είπε, με την ευρωπαϊκή ενεργειακή αυτονομία και μια σειρά από οικονομικά και ενεργειακά ζητήματα.

Σύμφωνα με τον κ. Μαλκίδη, η Άγκυρα επιχειρεί να εισαγάγει ένα ζήτημα το οποίο δεν προβλέπεται από το Διεθνές Δίκαιο. «Στο Διεθνές Δίκαιο και στο Δίκαιο της Θάλασσας δεν υπάρχει ούτε μία αναφορά, ούτε μία γραμμή, ούτε ένα σημείο στίξης στο οποίο να λέει ότι πρέπει να παίρνει άδεια η Ελλάδα από την Τουρκία για να συνδέσει ενεργειακά τα νησιά της, συμπληρώνοντας πως η Τουρκία «δεν έχει κανένα απολύτως δικαίωμα όχι απλώς να προβάλλει καμία αντίρρηση, αλλά ούτε καν να ερωτηθεί».

Τουρκολιβυκό μνημόνιο και θαλάσσια πάρκα

Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε και το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο συνέδεσε με τις πρόσφατες εξελίξεις γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση.

Ο κ. Μαλκίδης αναφέρθηκε παράλληλα στα τουρκικά θαλάσσια πάρκα, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για μονομερείς ενέργειες που δεν παράγουν δικαιώματα εις βάρος της Ελλάδας. Όπως είπε, η Τουρκία έχει ανακηρύξει δύο θαλάσσια πάρκα, «το ένα στο Καστελόριζο, το άλλο στη Σαμοθράκη και τη Λήμνο», τα οποία χαρακτήρισε «παράνομα και καταχρηστικά» και υποστήριξε ότι «δεν έχουν καμία νομική βαρύτητα».

Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε απέναντι στη λογική ότι η πορεία της ηλεκτρικής διασύνδεσης θα μπορούσε να μετακινηθεί νοτιότερα ώστε να μην υπάρξει ζήτημα με το τουρκικό θαλάσσιο πάρκο. «Είναι μια έμμεση αναγνώριση, είναι αυτή;» διερωτήθηκε.

Συνέδεσε μάλιστα την εξέλιξη με την υπόθεση της Κάσου, υπενθυμίζοντας την τουρκική στρατιωτική παρουσία κατά τη διάρκεια των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση και θέτοντας ερωτήματα για τη σημερινή εικόνα σε σχέση με όσα είχαν υποστηριχθεί τότε από την ελληνική πλευρά.

Ο αγωγός φυσικού αερίου προς τα κατεχόμενα

Ο κ. Μαλκίδης αναφέρθηκε στον σχεδιασμό για αγωγό, ο οποίος θα ξεκινά από τα νότια παράλια της Τουρκίας και θα συνδέει ενεργειακά την Τουρκία με τα κατεχόμενα, μεταφέροντας φυσικό αέριο.

Όπως τόνισε, η εξέλιξη αυτή δεν αφορά μόνο την ενεργειακή αυτάρκεια των κατεχομένων, αλλά συνδέεται ευθέως με την ίδια την υπόσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας. «Υπάρχει μαζί με τον υποθαλάσσιο αγωγό για παροχή νερού, πόσιμου νερού, στα κατεχόμενα της Τουρκίας, ένα ζήτημα το οποίο συνδέεται όχι μόνο με το προφανές, δηλαδή της ενεργειακής αυτάρκειας ή οτιδήποτε άλλο των κατεχομένων, αλλά αφορά και ένα ζήτημα παραβίασης, όχι μόνο του διεθνούς δικαίου, αλλά και της ίδιας της υπόστασης της Κυπριακής Δημοκρατίας», ανέφερε.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στη διαχρονική τουρκική θέση ότι οι Τουρκοκύπριοι έχουν δικαιώματα στους φυσικούς πόρους της Κυπριακής Δημοκρατίας, θέτοντας το ερώτημα γιατί, όπως υποστήριξε, δεν υπάρχει αντίστοιχη αντίδραση όταν η ίδια η Κυπριακή Δημοκρατία αντιμετωπίζει κινήσεις που αμφισβητούν την υπόστασή της.

«Μπορούμε να το σταματήσουμε και μάλιστα εν τη γενέσει του»

Ο κ. Μαλκίδης υποστήριξε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία διαθέτει δυνατότητες αντίδρασης σε νομικό, πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο. «Συνεπώς, τόσο σε επίπεδο νομικό και πολιτικά και διπλωματικά, μπορούμε να το μπλοκάρουμε, και μάλιστα εν τη γενέσει του», ανέφερε.

Σύμφωνα με τον κ. Μαλκίδη υπάρχουν περιθώρια παρέμβασης όχι μόνο σε σχέση με την τουρκική NAVTEX, αλλά και ως προς το γεγονός ότι μια τέτοια σύνδεση αφορά περιοχή που βρίσκεται υπό κατοχή και δεν αναγνωρίζεται ως κράτος από τη διεθνή κοινότητα.

Στο ίδιο πλαίσιο, έθεσε ευρύτερα το ζήτημα της άσκησης των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, αναφέροντας τα 12 ναυτικά μίλια και την ΑΟΖ.

«Η Τουρκία δεν το κάνει για εσωτερική κατανάλωση»

Ο κ. Μαλκίδης απέρριψε κατηγορηματικά την ερμηνεία ότι οι τουρκικές κινήσεις αποτελούν κυρίως προϊόν εσωτερικής κατανάλωσης. Όπως είπε, πρόκειται για μια άποψη που έχει επαναληφθεί επί χρόνια στην Ελλάδα, ακόμη και από αναλυτές που προσεγγίζουν το ζήτημα καλοπροαίρετα. «Πόσες φορές το έχουμε ακούσει αυτό», σχολίασε χαρακτηριστικά.

Και πρόσθεσε: «Αν λοιπόν η εσωτερική κατανάλωση είναι να μην σου επιτρέπει να συνδέσεις ενεργειακά την ευρωπαϊκή χώρα με τα νησιά, πραγματικά δεν έχουν ιδέα τι σημαίνει Τουρκία».

Σύμφωνα με τον κ. Μαλκίδη η σημερινή εικόνα δείχνει ότι η τουρκική πολιτική δεν περιορίζεται σε δηλώσεις ή διπλωματικές αντιπαραθέσεις. «Η Τουρκία λοιπόν αυτή τη στιγμή δεν διαπραγματεύεται την παρουσία στο Αιγαίο. Θέλει το Αιγαίο», τόνισε.

Τέλος, έθεσε στο ίδιο πλαίσιο και την Κρήτη, υποστηρίζοντας ότι η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου αποκτά ιδιαίτερη σημασία και ότι η Ελλάδα θα πρέπει να εξετάσει την έμπρακτη άσκηση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.

Η συνέντευξη στον παρακάτω σύνδεσμο 
https://youtu.be/Z9DENUzzWXM

ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΡΟ ΤΟΥ ΚΟΛΟΜΒΟΥ ΣΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΗ

Tου Υποστρατήγου ε.α. Κ. Χ Κωνσταντινίδη 

 

Σύμφωνα με τις γραπτές μαρτυρίες διαφόρων συγγραφέων, αλλά και με ευρήματα τα οποία έχουν κατά καιρούς αποδοθεί σε προγενέστερες επαφές μεταξύ του Παλαιού και του Νέου Κόσμου, διατυπώθηκε η άποψη ότι Έλληνες θαλασσοπόροι, ήδη από την προϊστορική εποχή, ενδέχεται να είχαν φθάσει στις ακτές της Αμερικής και να είχαν εγκαταστήσει αποικίες ή εμπορικούς σταθμούς σε διάφορες περιοχές.

 

Οι σχετικές θεωρίες τοποθετούν τέτοιες υποθετικές εγκαταστάσεις στον Καναδά, στη Φλόριδα και στην κάτω κοιλάδα του Μισισιπή, καθώς και στη Νότια Αμερική, στη Βενεζουέλα, στη Βραζιλία, στη Βολιβία και στην περιοχή του Αμαζονίου. Κατά τους μεταγενέστερους αιώνες, σύμφωνα με τις ίδιες απόψεις, οι θαλασσοπόροι αυτοί θα μπορούσαν να είχαν προχωρήσει προς τις ακτές του Ειρηνικού, στο Περού, και από εκεί προς τα νησιά του Νότιου Ειρηνικού.

 

Στην κατεύθυνση αυτή έχουν κατά καιρούς συσχετισθεί αρχαία ευρήματα και παραδόσεις της Νήσου του Πάσχα, καθώς και αναφορές σε λευκούς ανθρώπους που, σύμφωνα με ορισμένες τοπικές παραδόσεις, είχαν φθάσει στις περιοχές αυτές. Τους ανθρώπους αυτούς ορισμένοι ερευνητές και συγγραφείς έχουν θεωρήσει προγόνους των μεταγενέστερων κατοίκων. Σχετικές αναφορές περιλαμβάνονται και στο έργο του Σαρλ Μπερλίτζ Μυστήρια από Ξεχασμένους Κόσμους (σελ. 175 κ.ε.).

 

Οι Αιγαίοι οι πρώτοι ναυτικοί

 

Είναι γεγονός ότι ήδη από τη δεύτερη χιλιετία π.Χ. οι πολιτισμοί του Αιγαίου είχαν αναπτύξει σημαντικές ναυτικές ικανότητες. Ο Μινωικός πολιτισμός της Κρήτης και, αργότερα, ο Μυκηναϊκός πολιτισμός των Αχαιών ανέπτυξαν αξιόλογη ναυτική τεχνογνωσία και πραγματοποίησαν εκτεταμένες θαλάσσιες μετακινήσεις και εμπορικές επαφές στην ανατολική Μεσόγειο.

 

Από την άλλη πλευρά, η παράδοση διασώζει μεγάλες ναυτικές εκστρατείες, όπως την Αργοναυτική Εκστρατεία προς την Κολχίδα και την εκστρατεία των Αχαιών εναντίον της Τροίας. Οι παραδόσεις αυτές μαρτυρούν ασφαλώς τη μεγάλη σημασία που είχε η θάλασσα στη μυθολογική και πολιτισμική συνείδηση των αρχαίων Ελλήνων. Η σύνδεσή τους, όμως, με την αμερικανική ήπειρο αποτελεί ζήτημα ερμηνείας και όχι ιστορικά αποδεδειγμένο γεγονός.

 

Οι Έλληνες ταξίδευαν σε όλο τον κόσμο

 

Παράλληλα, έχει διατυπωθεί η άποψη ότι οι αρχαίες ελληνικές φυλές δεν κινήθηκαν μόνον προς τη Δύση, αλλά και προς την Ανατολή. Στην περιοχή της βόρειας Ιαπωνίας, για παράδειγμα, διατηρήθηκε μέχρι τους νεότερους χρόνους ο πληθυσμός των Αϊνού, για τους οποίους έχουν κατά καιρούς διατυπωθεί διάφορες θεωρίες σχετικά με την καταγωγή τους. Ανάλογες αναφορές για πληθυσμούς που περιγράφονται ως «λευκοί» σε απομακρυσμένες περιοχές της Ασίας και του Ειρηνικού απαντούν και σε παλαιότερα ταξιδιωτικά και λαογραφικά έργα.

 

Παντού εγκατέλειψαν δείγματα του Πολιτισμού τους

 

Ο εξερευνητής και πλοίαρχος του Εμπορικού Ναυτικού Γεράσιμος Κολαΐτης αναφέρει, μεταξύ άλλων, σχετικές παραδόσεις για τις Φιλιππίνες, καθώς και για έναν μικρό νησιωτικό τόπο του Ινδικού Ωκεανού, ο οποίος αναφέρεται επίσης στο προαναφερθέν έργο του Μπερλίτζ.

 

Ανάλογες θεωρίες έχουν διατυπωθεί και για τις Κανάριες Νήσους, όπου έχουν αναζητηθεί ίχνη αρχαίων πολιτισμικών επιρροών και έχουν συνδεθεί ορισμένες παραδόσεις με την πανάρχαια παράδοση της Ατλαντίδας, την οποία γνωρίζουμε κυρίως από τους διαλόγους του Πλάτωνα, Τιμαίο και Κριτία.

 

Η Τέχνη μαρτυρά την Αλήθεια

 

Έχουν επίσης επισημανθεί ορισμένες ομοιότητες ανάμεσα σε αρχαία έργα τέχνης και αρχιτεκτονικά στοιχεία των πολιτισμών της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής —Μάγια, Αζτέκων και Ίνκας— και σε γνωστά διακοσμητικά ή αρχιτεκτονικά μοτίβα του αιγαιακού κόσμου. Μεταξύ αυτών έχει αναφερθεί και η παρουσία μοτίβων που θυμίζουν τον ελληνικό μαίανδρο.

 

Παρόμοιες συγκρίσεις έχουν επιχειρηθεί και στο γλωσσικό πεδίο. Ορισμένοι συγγραφείς έχουν επισημάνει υποτιθέμενες ομοιότητες ανάμεσα σε λέξεις των Μάγια, των Μαορί, της Κετσούα και άλλων γλωσσών του Ειρηνικού με ελληνικές λέξεις. Ωστόσο, οι γλωσσικές ομοιότητες αυτού του είδους δεν αποτελούν από μόνες τους απόδειξη κοινής καταγωγής ή αρχαίας ελληνικής παρουσίας, καθώς απαιτείται συστηματική συγκριτική γλωσσολογική τεκμηρίωση.

 

Η περίφημη πινακίδα του Γκλοζέλ

 

Η υπόθεση της πανάρχαιας ελληνικής παρουσίας δεν περιορίζεται στην Αμερική. Στην αρχαία ελληνική παράδοση συναντούμε επίσης αναφορές στις εκστρατείες του Ηρακλή προς τη Δύση και στη Γαλατία, καθώς και στις επαφές του ελληνικού κόσμου με μακρινούς λαούς της Δυτικής Ευρώπης.

 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίφημη πινακίδα του Γκλοζέλ στη Γαλλία, η αυθεντικότητα της οποίας έχει αποτελέσει αντικείμενο έντονης επιστημονικής αντιπαράθεσης. Ορισμένοι ερευνητές την έχουν θεωρήσει αρχαιότατο εύρημα, ενώ άλλοι έχουν αμφισβητήσει την αυθεντικότητά της. Επομένως, η πινακίδα παραμένει ένα αμφιλεγόμενο ζήτημα και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς επιφύλαξη ως απόδειξη αρχαίας ελληνικής εγκατάστασης στη Γαλλία.

 

Στο πλαίσιο ορισμένων ερμηνειών της Ορφικής παράδοσης, η πινακίδα έχει συσχετισθεί με την αρχαία ελληνική μυθολογία και τις εκστρατείες του Ηρακλή προς τη Δύση. Κατά την ίδια συλλογιστική, έχει διατυπωθεί ακόμη και η υπόθεση ότι οι Βάσκοι θα μπορούσαν να σχετίζονται με επιμειξία αρχαίων πληθυσμών της περιοχής με ομάδες που συνδέονται μυθολογικά με τις εκστρατείες του Ηρακλή. Πρόκειται, ωστόσο, για υπόθεση που δεν αποτελεί αποδεκτό ιστορικό συμπέρασμα.

 

Πώς μπορούσαν να διασχίσουν οι αρχαίοι τον Ατλαντικό;

 

Και εδώ γεννάται ένα εύλογο ερώτημα: πώς θα μπορούσαν οι αρχαίοι θαλασσοπόροι να διασχίσουν τον Ατλαντικό και ακόμη και τον Ειρηνικό Ωκεανό, χωρίς τις τεχνολογικές δυνατότητες της σύγχρονης εποχής;

 

Η απάντηση δεν είναι κατ’ ανάγκην αδύνατη από ναυτική άποψη. Στη νεότερη εποχή, θαλασσοπόροι κατόρθωσαν να διασχίσουν μεγάλους ωκεανούς με μικρά πλοιάρια, χωρίς μηχανική πρόωση, αποδεικνύοντας ότι η ανθρώπινη ναυσιπλοΐα μπορεί να πραγματοποιήσει εξαιρετικά μακρινά ταξίδια ακόμη και με περιορισμένα τεχνολογικά μέσα.

 

Οι αρχαίοι Έλληνες διέθεταν σημαντική ναυτική εμπειρία και ανέπτυξαν γνώσεις αστρονομίας, οι οποίες μπορούσαν να χρησιμεύσουν τόσο στον προσανατολισμό όσο και στη μέτρηση του χρόνου και των εποχών. Η ναυτική τους παράδοση, επομένως, υπήρξε αναμφισβήτητα σημαντικό επίτευγμα του αρχαίου κόσμου.

 

Οι λαοί του ευρωπαϊκού Βορρά εμφανίζονται ως σημαντικοί υπερπόντιοι θαλασσοπόροι αρκετούς αιώνες αργότερα. Οι Βίκινγκς, ειδικότερα, έφθασαν στη Βόρεια Αμερική γύρω στο 1000 μ.Χ., γεγονός που έχει πλέον τεκμηριωθεί αρχαιολογικά.

 

Οι Ανασκαφείς φέρνουν στο φως τα τεκμήρια

 

Υπάρχουν επίσης αναφορές σε μακρινά εμπορικά ταξίδια των Μινωιτών και άλλων αρχαίων λαών προς αναζήτηση πολύτιμων πρώτων υλών, όπως ο κασσίτερος και το ήλεκτρον. Η έκταση, όμως, αυτών των ταξιδιών και η ακριβής γεωγραφική τους εμβέλεια εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο έρευνας.

 

Ο Αριστοφάνης, στους Όρνιθες, παίζει ακόμη και με τη λέξη «Πελασγοί», δημιουργώντας μια ευφάνταστη λογοπαίγνιακή σύνδεση με τα «μεγάλα πτηνά». Η εικόνα αυτή μπορεί συμβολικά να παραπέμπει σε έναν λαό που κινείται διαρκώς, αναζητώντας νέους τόπους και νέους ορίζοντες.

 

Η τάση των Ελλήνων προς τη μετανάστευση και τη δημιουργία αποικιών δεν σταμάτησε στους ιστορικούς χρόνους. Από τις αρχαίες αποικίες της Μεσογείου και του Ευξείνου Πόντου έως τις μεγάλες ελληνικές κοινότητες της νεότερης εποχής, ο ελληνικός κόσμος παρουσίασε αξιοσημείωτη γεωγραφική κινητικότητα.

 

Και ίσως οι μελλοντικές έρευνες, καθώς εξελίσσονται η αρχαιολογία, η γενετική, η γλωσσολογία και οι άλλες επιστήμες, να φωτίσουν ακόμη περισσότερο τις άγνωστες πτυχές των μετακινήσεων και των επαφών των αρχαίων λαών.

 

Οι Έλληνες γνώριζαν περισσότερα από ότι νομίζουμε

 

Είναι βέβαιο ότι οι αρχαίοι Έλληνες γνώριζαν περισσότερα για τον κόσμο γύρω τους απ’ όσα συχνά τους αποδίδουμε. Από τους Μινωίτες και τους Μυκηναίους έως τους Ίωνες φυσικούς φιλοσόφους και τους κλασικούς χρόνους, ο ελληνικός κόσμος ανέπτυξε μια ιδιαίτερη παράδοση παρατήρησης, έρευνας και αναζήτησης της γνώσης.

 

Και, ανεξάρτητα από το εάν οι πιο τολμηρές θεωρίες για υπερωκεάνιες ελληνικές αποικίες αποδειχθούν κάποτε βάσιμες ή όχι, παραμένει αδιαμφισβήτητο ότι η αρχαία ελληνική σκέψη άσκησε τεράστια επιρροή στην παγκόσμια ιστορία και στον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται τον κόσμο, τη φύση και τον ίδιο τον εαυτό του.

 

Από την προϊστορική εποχή έως σήμερα, η αναζήτηση νέων οριζόντων υπήρξε αναπόσπαστο στοιχείο της ανθρώπινης περιπέτειας. Και ίσως αυτή ακριβώς η αδιάκοπη αναζήτηση να αποτελεί το πιο διαχρονικό χαρακτηριστικό του ελληνικού πνεύματος.

 

Επίλογος

 

Οι Έλληνες πήγαν πριν από τον Κολόμβο στην Αμερική; Το ερώτημα αυτό δεν μπορεί να απορρίπτεται απλώς επειδή δεν εντάσσεται στις δογματικές ιστορικές αντιλήψεις του κατεστημένου. Οι μαρτυρίες, οι παραδόσεις, τα αρχαιολογικά ευρήματα, οι ναυτικές δυνατότητες των αρχαίων Πελασγών Ελλήνων και οι διάφορες ενδείξεις που έχουν κατά καιρούς επισημανθεί συνθέτουν ένα πεδίο έρευνας από τα Ελληνικά και ξένα ΑΕΙ .Απαιτεί ανοιχτό πνεύμα, έρευνα που ελλείπει και απαλλαγή από προκαταλήψεις.

 

Η ιστορία δεν γράφεται μόνο από όσα γνωρίζουμε, αλλά και από όσα η έρευνα εξακολουθεί να φέρνει στο φως. Νέα ευρήματα πρέπει να ανατρέψουν παλαιότερες βεβαιότητες και να οδηγούν σε νέες ερμηνείες του παρελθόντος. Επομένως, οι γραπτές μαρτυρίες και ο πολιτισμός των αρχαίων Ελλήνων ανά τον κόσμο εν συνδυασμώ και με τις ι ναυτικές τους ικανότητες πρέπει να εξετάζονται με σοβαρότητα και χωρίς apriori αποκλεισμούς.

 

Ίσως, τελικά, το πραγματικό ερώτημα να μην είναι μόνο «αν οι Έλληνες έφθασαν στην Αμερική πριν από τον Κολόμβο», αλλά γιατί ακόμη δεν ρίξαμε φως στην πανάρχαια γραπτή προϊστορία των Ελλήνων; Τι είναι αυτό που την εμποδίζει;

 

Και η απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα δοθεί όχι από δογματισμούς, αλλά από τα ίδια τα τεκμήρια που η αρχαιολογική σκαπάνη και η επιστημονική έρευνα θα φέρνουν κάποτε στο φως.

(30/9/26)

 

Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης

Συγγραφέας – Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών

Amphiktyon Blog: http://www.amphiktyon.blogspot.com

Amphiktyon Official Site: http://www.amphiktyon.org

Ελλαδα: Ωρα για βαλλιστικα οπλα; Η ψευδαίσθηση της παθητικής αεράμυνας οδηγεί στην ήττα

Η απόφαση της ηγεσίας των Ενόπλων Δυνάμεων και του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας για την πλήρη αντικατάσταση του συνόλου των υφιστάμενων αντιαεροπορικών συστημάτων από ισραηλινά μέσα, συνοδευόμενη μάλιστα από προμήθεια βλημάτων σε εξαιρετικά περιορισμένες ποσότητες, συνιστά μια επικίνδυνη επιλογή που αφήνει τη χώρα ουσιαστικά ανοχύρωτη.

 

Την ώρα που το επικοινωνιακό αφήγημα προβάλλει μια δήθεν «μαγική λύση» απόλυτης θωράκισης μέσω του ισραηλινού θόλου, η σκληρή πραγματικότητα του σύγχρονου πεδίου μάχης αποδεικνύει το ακριβώς αντίθετο. 

 

Ακόμη και περιφερειακές δυνάμεις με ασύγκριτα μεγαλύτερη, πολυεπίπεδη και κορεσμένη αντιαεροπορική ομπρέλα «γονατίζουν» απέναντι σε μαζικές ασύμμετρες επιθέσεις κορεσμού.

 

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Σαουδική Αραβία, η οποία διαθέτει τη δεύτερη πιο προηγμένη αεράμυνα στη Μέση Ανατολή μετά το Ισραήλ. Το Ριάντ συνδυάζει συστήματα THAAD, Patriot PAC-2 και PAC-3, I-HAWK, Shahine, Crotale, VL-MICA, Avenger, Stinger, Mistral, τα επερχόμενα κορεατικά Cheongung-II, ακόμη και συστήματα λέιζερ Silent Hunter.

 

Πρόκειται για μια δύναμη με 108 εκτοξευτές Patriot, 128 εκτοξευτές I-HAWK, δεκάδες Crotale, εκατοντάδες Avenger, συμβάσεις για 360 αναχαιτιστικά THAAD και 730 πυραύλους PAC-3 MSE στην οποία μάλιστα έχει προστεθεί και η «δανεική» ελληνική Μοίρα Patriot.

 

Κι όμως, παρά αυτό το αδιανόητο οπλοστάσιο, ο εναέριος χώρος της Σαουδικής Αραβίας παραβιάζεται συστηματικά και η χώρα δέχεται αλλεπάλληλα πλήγματα από drones και πυραύλους των Χούθι και πιο πριν του Ιράν.

 

Απέναντι σε αυτά τα δεδομένα, η ελληνική πλευρά αποφασίζει να ξηλώσει ό,τι διαθέτει για να προμηθευτεί ισραηλινά συστήματα (όπως το SPYDER και στοιχεία των Rafael/IAI, π.χ. Barak), αποκτώντας όμως ποσότητες… «δειγμάτων για τη βιτρίνα».

 

Με τα σημερινά δεδομένα και τις προβλεπόμενες παραγγελίες, τα αποθέματα πυραύλων επαρκούν το πολύ για τρεις ημέρες έντασης. Μετά από αυτό, τι ακριβώς θα συμβεί; Θα παρακολουθούμε την τουρκική Αεροπορία και τα σμήνη των τουρκικών drones να καταστρέφουν ανενόχλητα τους άδειους εκτοξευτές;

 

Η θεμελιώδης πλάνη της ελληνικής στρατηγικής έγκειται στην ίδια τη φύση της άμυνας. Οι ξένοι σύμμαχοι ποτέ δεν ήθελαν να αποκτήσει η Ελλάδα πραγματικά επιθετικά όπλα βαθιάς κρούσης. Ακόμη και η απόκτηση των πυραύλων SCALP-EG στο παρελθόν υπήρξε αποτέλεσμα καθαρής συγκυρίας και όχι συμμαχικής συναίνεσης. Η Ελλάδα δεν σώζεται με παθητική άμυνα και απομονωμένους «θόλους» που εξαντλούνται σε 72 ώρες.

 

Την ίδια στιγμή, αρκεί να κοιτάξει κανείς στην απέναντι πλευρά του Αιγαίου για να καταλάβει πώς χτίζεται η πραγματική εθνική αποτροπή. Ούτε η Τουρκία διέθετε στο παρελθόν στρατηγικά όπλα κρούσης, ούτε οι δυτικοί σύμμαχοι της επέτρεπαν να αποκτήσει τεχνολογία πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς. Αντί όμως να εγκλωβιστεί σε ρόλο παθητικού αγοραστή πανάκριβων εισαγόμενων συστημάτων, η Άγκυρα έλαβε τη στρατηγική απόφαση να αναπτύξει τα πάντα μόνη της.

 

Επένδυσε συστηματικά στην εγχώρια αμυντική βιομηχανία (Roketsan, Aselsan, Tubitak) και σήμερα παράγει μαζικά τους δικούς της βαλλιστικούς πυραύλους μικρού και μέσου βεληνεκούς (Bora, Tayfun, Cenk), παράλληλα με πυραύλους cruise (SOM, Atmaca, Gezgin) και πολυεπίπεδη αεράμυνα (Hisar, Siper). Το κυριότερο; Δεν εξαρτάται από τις διαθέσεις κανενός ξένου προμηθευτή για τον ανεφοδιασμό της και δεν κινδυνεύει να ξεμείνει από πυρομαχικά την τρίτη ημέρα μιας σύρραξης, αφού διαθέτει γραμμές μαζικής παραγωγής εντός των συνόρων της.

 

Όταν ο αντίπαλος χτίζει αυτόνομο οπλοστάσιο κορεσμού και βαλλιστικής κρούσης, το να απαντάς αποκλειστικά με εισαγόμενες αντιαεροπορικές «ασπίδες» περιορισμένων βλημάτων ισοδυναμεί με προδιαγεγραμμένη στρατηγική ήττα.

 

Αυτό που χρειάζεται η χώρα είναι αποτροπή: Βαλλιστικά όπλα και πυραύλους κρούσης.

 

Αντί για αυτή την αδιέξοδη στροφή, η μοναδική ορθολογική και βιώσιμη γραμμή εθνικής άμυνας ήταν μονόδρομος:

1. Ο ουσιαστικός εκσυγχρονισμός και η διατήρηση των υφιστάμενων ελληνικών συστημάτων.
2. Η στοχευμένη προσθήκη συστημάτων όπως το David’s Sling αποκλειστικά για την αντιβαλλιστική κάλυψη κρίσιμων υποδομών.
3. Η γενναία διοχέτευση όλων των υπόλοιπων διαθέσιμων δισεκατομμυρίων στην εγχώρια παραγωγή και συμπαραγωγή βαλλιστικών πυραύλων και όπλων προσβολής.

Η εμμονή σε εισαγόμενους εξοπλισμούς, “κολοβούς” σε αριθμούς βλημάτων και αποκομμένους από τη σκληρή πραγματικότητα του πολέμου φθοράς, δεν διασφαλίζει την εθνική κυριαρχία. Αντίθετα, υποθηκεύει την άμυνα της πατρίδας σε μια ψευδαίσθηση ασφάλειας.

 

Κανένας πόλεμος στην παγκόσμια στρατιωτική ιστορία δεν κερδήθηκε παραμένοντας σε παθητική άμυνα. Όταν ο αντίπαλος γνωρίζει εκ των προτέρων ότι η Ελλάδα δεν διαθέτει τα μέσα να πλήξει σε στρατηγικό βάθος τις δικές του κρίσιμες υποδομές, τις αεροπορικές του βάσεις, τα ναυπηγεία και τα κέντρα διοίκησης, έχει το απόλυτο πλεονέκτημα να επιλέξει τον χρόνο, τον τόπο και τη διάρκεια της επίθεσης.

 

Ταυτόχρονα, η Αθήνα εγκλωβίζεται σε μια μαθηματικά χαμένη εξίσωση φθοράς:

 

Ο κίνδυνος να αναγκαστεί να αναχαιτίζει φθηνά drones αυτοκτονίας και πυραύλους μαζικής παραγωγής αξίας μερικών δεκάδων χιλιάδων ευρώ με υπερπολύτιμα εισαγόμενα βλήματα των 1,5 και 2 εκατομμυρίων ευρώ το καθένα είναι μεγάλος.

 

Η προσήλωση και μόνο στην Άμυνα είναι από μόνη της συνταγή καταστροφής.

 

Αυτός ο ασύμμετρος οικονομικός και επιχειρησιακός στραγγαλισμός οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε άδειες αποθήκες μέσα σε 72 ώρες.

 

Χωρίς πραγματική δυνατότητα ανταποδοτικού πλήγματος που θα καταστήσει το κόστος μιας τουρκικής επίθεσης απαγορευτικό, η έννοια της «αποτροπής» μετατρέπεται σε κενό γράμμα. Η άμυνα μιας χώρας δεν διασφαλίζεται περιμένοντας τα πλήγματα πάνω από τις πόλεις και τα νησιά της, αλλά διαθέτοντας τη δύναμη πυρός να τα εξουδετερώσει εκεί ακριβώς όπου γεννώνται.

 

πηγή 

Νεκροζώντανοι…

Γράφει ο Νεκτάριος Δαπέργολας

 

Καί ἐνῶ ἡ πατρίδα μας καταρρέει, ξεπουλιέται, φακελώνεται ψηφιακά καί καταστρέφεται μέ συστηματική χυδαιότητα καί δίχως τό παραμικρό πλέον πρόσχημα ἀπό μία πρωτοφανῶς ἀντίχριστη καί μισελληνική μαφιοχούντα, βλέπουμε μέ πραγματική θλίψη ὅτι μέγα μέρος τοῦ λαοῦ μας βουλιάζει ὅλο καί περισσότερο στόν χαυνωτικό του βοῦρκο. Πρόσφατα φαινόμενα μαζικοῦ συνωστισμοῦ σέ παραλίες καί σέ γήπεδα γιά διάφορα ἀνεκδιήγητα (καί ἐνίοτε ξετσίπωτα δαιμονισμένα) ἀνθυποσκύβαλα πού παριστάνουν τούς καλλιτέχνες, ἀλλά καί μία καθημερινή περιήγηση στό τί γράφεται, ἀκούγεται καί συζητεῖται σέ κανάλια, μέσα κοινωνικῆς δικτύωσης ἀλλά καί διά ζώσης συναναστροφές, καθιστοῦν σαφέστατη καί ὀφθαλμοφανῆ τήν κατάντια. Μία κατάντια πού ἀρχίζει ἀπό τήν ἁπλῆ ἐξηλιθίωση καί φτάνει ὡς τόν πλήρη πνευματικό ἐκφυλισμό. Μία κατάντια πού θυμίζει ξεκάθαρα πιά στρατιές νεκροζώντανων, πού περιφέρουν τό ἄδειο σαρκίο τους, καταπίνοντας κάθε λογῆς σκουπίδια καί ἐξεμώντας νεοεποχίτικη ἀχρειότητα καί φρικώδη παρακμή.

 

Καί βέβαια συχνά κάνουμε λόγο γιά ναρκωμένα καί ὑπνωτισμένα πλήθη, ἀλλά ἐδῶ τώρα εἶναι σαφές πώς δέν μποροῦμε νά μιλᾶμε γιά ἁπλῆ ὕπνωση. Γιατί ἀπό τήν ὕπνωση μπορεῖ κάποιος νά ξυπνήσει. Ἐδῶ ὅμως τό ἀπείρως πιό θλιβερό καί ἀνησυχητικό εἶναι τό ὅτι πρόκειται γιά ἀνθρωπομᾶζες πού ἀρνοῦνται πεισματικά νά ξυπνήσουν - καί ἀκόμη καί ἄν ἀκούσουν τήν παραμικρή φωνή προειδοποίησης, ἔχουν πλέον ἐκπαιδευτεῖ πλήρως στό νά τήν ἀπωθοῦν ὁλοκληρωτικά καί νά ἐπιτίθενται κιόλας, ἐξαγριωμένοι καί ἀπαξιωτικοί, πρός ὅποιον ἀποτολμᾶ νά τήν διατυπώσει. Ἀπό τήν ἀναφορά στίς πάμπολλες ἀποδείξεις γιά τόν κλοιό τοῦ ἐλέγχου καί τῆς παρακολούθησης πού σφίγγει γύρω μας (ἐκεῖ ἀκοῦμε καί τά γνωστά ἀστεῖα ἐπιχειρήματα τοῦ τύπου «οὕτως ἤ ἄλλως μᾶς παρακολουθοῦν» ἤ «δέν ἔχουμε τίποτε νά κρύψουμε») ἕως τήν ἀναφορά στούς turbo καρκίνους καί στό κῦμα ξαφνικῶν θανάτων ἀκόμη καί σέ 15χρονα καί 20χρονα παιδιά (ὅπου, πλήν τῶν ὕβρεων περί ψεκασμένων, ἀκοῦς καί τό ἀμίμητο ὅτι αὐτά... πάντα συνέβαιναν) καί ἀπό τήν ἁπλῆ ἀπαρίθμηση καί μόνο τῶν καταστροφικῶν πληγμάτων πού δέχεται καθημερινά ἡ πατρίδα ἀπό τόν καθεστωτικό συρφετό (ἀφανισμός δασῶν, ἀνεμογενήτριες, ἐκχώρηση ἐθνικῶν πόρων καί καταστροφή ἐνεργειακῶν ὑποδομῶν, ἀφανισμός γεωργίας καί κτηνοτροφίας κλπ) ἕως τήν ἀναφορά στόν πνευματικό ὄλεθρο τῶν σοδομονόμων καί ὅλης τῆς εὐρύτερης μπόχας τοῦ woke ἀπόπατου (ὅπου ἀκοῦς τούς γνωστούς ἠλίθιους καγχασμούς γιά σκοταδιστές καί συνωμοσιολόγους). Τεράστια πραγματικά ἡ γκάμα, βαθύτατα τρομακτική καί ἡ ὁλοκληρωτική - καί πλέον πεισματικά ἐσκεμμένη - τύφλωση.

 

Ἐδῶ ἀκόμη καί γιά τήν ἀτζέντα 2030, γιά τήν ὁποία μιλοῦν εὐθέως τά νεοταξικά σιωνιστικά ἀφεντικά τοῦ πλανήτη, οἱ ἐμμονικά ἀποβλακωμένοι θά ποῦν μέ τό γνωστό ὕφος ἠλίθιου ξερόλα ὅτι εἶναι παραμύθια της Χαλιμάς. Καί ἐνῶ δίχως προκαλύψεις καί προσχήματα ἐκθειάζεται πιά καί ἐφαρμόζεται ὁ μετανθρωπισμός, οἱ λαοί τσουβαλιάζονται σέ ἕνα ἀκραῖο ὁλοκληρωτικό παγκόσμιο σύστημα καί ἀπό ἐπίσημα χείλη γίνεται ὁλοένα καί συχνότερα λόγος γιά τήν «ἀνάγκη» μίας παγκόσμιας κυβέρνησης ἤ ἀκόμη καί γιά ἕνα ἐπερχόμενο Μεσσία καί παγκόσμιο ἡγέτη, οἱ κάθε λογῆς λοβοτομημένοι χάσκακες καγχάζουν καί χλευάζουν.

 

Καί δυστυχῶς - θά ἐπαναλάβω κάτι πού ἔγραψα πρόσφατα - δέν μποροῦμε πιά νά ἔχουμε τήν παραμικρή αὐταπάτη γιά τό κατά πόσον ὅλοι αὐτοί μποροῦν ἐφ’ ἑξῆς νά ξυπνήσουν. Ἀνθρωπίνως τοὐλάχιστον, χωρίς δηλαδή νά χρειαστεῖ νά μεσολαβήσει κάποια ἄνωθεν ἐπέμβαση. Ἀνθρωπίνως ὅμως, ὅλα δείχνουν πώς ὅσοι μποροῦσαν νά ξυπνήσουν, τό ἔχουν ἤδη κάνει. Δηλαδή, ὅσοι ἀκόμη δέν ἔχουν καταλάβει τί συμβαίνει γύρω μας, μετά ἀπό μία τόσο ἐκκωφαντικά ἀποκαλυπτική ἑξαετία καί μέ τέτοιο συστηματικό κοσκίνισμα μέσα ἀπό τόσα διαφορετικά κόσκινα, δέν πιστεύω πλέον πώς ἔχουν τίς ἀντιληπτικές καί πνευματικές προϋποθέσεις γιά νά ξυπνήσουν ἐφ’ ἑξῆς.

 

Γιά νά μήν τό μηδενίσουμε ὅμως, εἶναι δεδομένο ἀπό τήν ἄλλη πλευρά ὅτι ὑπάρχουν καί αὐτοί πού ξύπνησαν, ὅπως καί αὐτοί πού ἦταν ἤδη ξύπνιοι. Εἶναι μία πραγματικά ἀρκετά μεγάλη μερίδα πού ἔχει καταλάβει - καί πού εὐτυχῶς δείχνει πρόθυμη νά ἀντισταθεῖ. Τό εἴδαμε τότε στήν ψευτοπανδημία, τό διαπιστώνουμε καί τώρα μέ τήν ψευδοταυτότητα καί τόν προσωπικό ἀριθμό, ὁ δρόμος εἶναι σέ ὅλες τίς περιπτώσεις ὁ ἴδιος: ἀνένδοτη ἀντίσταση καί πλήρης ἄρνηση ὑποταγῆς. Τά πράγματα εἶναι δύσκολα, ὅλα τά νεοεποχίτικα μαντρόσκυλα εἶναι ἐναντίον μας (ἀπό τό ἄθλιο κράτος, τήν ἀλυχτῶσα πετσωμένη ἀλητοδημοσιογραφία καί τή φερόμενη ὡς δικαιοσύνη μέχρι τήν διοικοῦσα Ἐκκλησία) καί ἐπίσης εἶναι ξεκάθαρο ὅτι καί διεθνῶς βρισκόμαστε σέ πολύ δύσβατα καί σκοτεινά μονοπάτια (πού μπορεῖ νά φέρουν καί πόλεμο καί πλήρη οἰκονομική κατάρρευση καί γενικά μεγάλες δοκιμασίες). Ἀξίζει ὅμως πραγματικά νά θυμηθοῦμε μία γνωστή φράση του Μακρυγιάννη: ὅτι εἶναι ἀδύνατες οἱ θέσεις μας (δηλαδή τά μετερίζια πού προσπαθοῦμε νά κρατήσουμε), ἀλλά εἶναι δυνατός ὁ Θεός πού μᾶς προστατεύει. Πού καί πάλι θά μᾶς προστατεύσει, ἀρκεῖ καί ἐμεῖς νά μήν φύγουμε ἀπό κοντά Του καί φυσικά νά ποῦμε καί ἐκεῖνα τά ἀπαραίτητα ΟΧΙ πού ἀπαιτοῦνται ἀπέναντι στίς διαταγές, τίς πιέσεις καί τούς ἐκβιασμούς τῶν ἀντίχριστων ἐξουσιῶν...