Δελτία Τύπου της ΝΙΚΗΣ για τις εταιρείες φαντάσματα και την πράσινη μετάβαση.

Αθήνα, 06/10/2026

 

Εταιρείες - φαντάσματα, αχυράνθρωποι και απλήρωτοι φόροι με την ανοχή του κράτους

 

Αχυράνθρωποι, εταιρείες - «κελύφη», εικονικές συναλλαγές, απλήρωτοι φόροι και ασφαλιστικές εισφορές. Το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται και κάθε φορά το κρίσιμο ερώτημα μένει αναπάντητο: πώς είναι δυνατόν τέτοια κυκλώματα να λειτουργούν επί χρόνια πριν ενεργοποιηθούν αποτελεσματικά οι ελεγκτικοί μηχανισμοί;

 

Σε μια εποχή myDATA, ηλεκτρονικών βιβλίων, αυτοματοποιημένων διασταυρώσεων και συστημάτων ανάλυσης κινδύνου, η κυβέρνηση δεν μπορεί να εμφανίζεται απλώς εκ των υστέρων, όταν η ζημιά έχει ήδη γίνει.

 

Η ΝΙΚΗ είχε θέσει το πρόβλημα πριν από τη σημερινή υπόθεση. Στις 16 Σεπτεμβρίου κατέθεσε Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων στη Βουλή, επισημαίνοντας ακριβώς τον κίνδυνο εταιρειών-«κελυφών», παρένθετων προσώπων, μετακίνησης περιουσιακών στοιχείων και καθυστερημένης ενεργοποίησης των ελεγκτικών μηχανισμών.

 

Ζητήσαμε και εξακολουθούμε να απαιτούμε πλήρη ιχνηλασιμότητα: πόσες σοβαρές καταγγελίες υποβάλλονται, πόσες προτεραιοποιούνται, πόσες ελέγχονται εγκαίρως, πόσα πρόστιμα και φόροι βεβαιώνονται και, κυρίως, πόσα τελικά εισπράττονται.

 

Η ανοχή ή η καθυστέρηση απέναντι στην οργανωμένη φοροδιαφυγή έχει κοινωνικό λογαριασμό. Κάθε εκατομμύριο που χάνεται από εικονικές συναλλαγές και απλήρωτες υποχρεώσεις είναι ένα εκατομμύριο λιγότερο για την κοινωνία και ένα βάρος περισσότερο για εκείνους που πληρώνουν κανονικά.

 

Αθήνα, 07/10/2026

 

ΝΙΚΗ: Η πράσινη μετάβαση εξελίσσεται στη μαύρη σελίδα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας

 

Ενόσω η γραφειοκρατία των Βρυξελλών επιβάλλει υψηλά περιβαλλοντικά τέλη στην ευρωπαϊκή βιομηχανία, τα οποία στο τέλος πληρώνονται από τις τσέπες των Ευρωπαίων πολιτών, η Κίνα εκμεταλλεύεται στο έπακρο τις συμβατικές πηγές ενέργειας, ώστε να παράγει φθηνότερα και πιο ανταγωνιστικά προϊόντα. Προϊόντα που έχουν πλέον κατακλύσει την ευρωπαϊκή αγορά, όπως και την ελληνική.

 

Πιο πρόθυμος υποστηρικτής αυτής της καταστροφικής πολιτικής είναι, φυσικά, η ελληνική κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, η οποία επιταχύνει ακόμη περισσότερο την ενεργειακή μετάβαση και προωθεί το εισαγόμενο και ακριβό αμερικανικό φυσικό αέριο έναντι του φθηνότερου εγχώριου λιγνίτη.

 

Τα αποτελέσματα αυτής της πολιτικής τα βιώνουν καθημερινά οι πολίτες: μη ανταγωνιστική οικονομία, υψηλό ενεργειακό κόστος, μαρασμός της παραγωγής και ξενιτιά για τους Έλληνες της Δυτικής Μακεδονίας.

 

Πόσο ακόμη κόστος θα πρέπει να πληρώσουν οι Έλληνες για να διατηρήσουν οι κ.κ. Μητσοτάκης και Παπασταύρου τους θώκους τους και για να μη δυσαρεστήσουν την κ. Γκιλφόιλ;

 

Οι μεγάλες εταιρείες ενέργειας, πάντως, βγαίνουν κερδισμένες από αυτή την επιλογή. Εννέα δισ. ευρώ είναι το όφελος που αποκομίζουν κατ’ έτος από τη «χρυσή» ενεργειακή τομή του κ. Μητσοτάκη.

 

Ακριβό εισαγόμενο φυσικό αέριο, πανάκριβες χρηματιστηριακές τιμές για ένα αγαθό πρώτης ανάγκης όπως το ηλεκτρικό ρεύμα και καταστροφή με δυναμίτες λιγνιτικών μονάδων στην Πτολεμαΐδα συνθέτουν το αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής.

 

Η ΝΙΚΗ επισημαίνει ότι το εθνικό έγκλημα και ο κυβερνητικός παραλογισμός στην ενέργεια πρέπει να σταματήσουν εδώ.

 

Άμεση επαναλειτουργία της υπερσύγχρονης λιγνιτικής μονάδας «Πτολεμαΐδα 5», κρατικός έλεγχος στην παραγωγή και στα τιμολόγια της ΔΕΗ και αυστηρό ρυθμιστικό πλαίσιο για το Χρηματιστήριο Ενέργειας.

 

Παράλληλα, απαιτείται εθνικό σχέδιο αποκατάστασης και ανάπτυξης για τη Δυτική Μακεδονία, ώστε μια ολόκληρη περιοχή να μην πληρώσει οριστικά το τίμημα μιας ενεργειακής πολιτικής που σχεδιάστηκε χωρίς να υπολογίσει την παραγωγή, την οικονομία και τις τοπικές κοινωνίες.

Η τεχνητή νοημοσύνη είναι μια μηχανή καταστροφής πρωτογενών πηγών;

Οι πραγματικές φωνές του παρελθόντος απειλούνται από chatbots σχεδιασμένα να ενισχύουν, και τελικά να γίνονται, οι πιο δυνατές φωνές στο δωμάτιο. 

 

Του Jordan Sand 

 

Ο Jordan Sand είναι καθηγητής Ιαπωνικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Georgetown. Γράφει εκτενώς για θέματα κοινωνικής και πολιτισμικής ιστορίας της Ιαπωνίας και της περιοχής Ασίας-Ειρηνικού. Το πιο πρόσφατο βιβλίο του είναι το “A History of Timelessness: Constructing Authenticity at the Ise Shrines”.  

 

Τα τελευταία χρόνια, αναθέτω στους φοιτητές του μαθήματός μου «Ιστορία της Σύγχρονης Ιαπωνίας» ένα απόσπασμα μιας παραγράφου από το ημερολόγιο μιας 16χρονης Ιαπωνίδας που περιγράφει τη Μάχη της Σαϊπάν το 1944. Η αρθρογράφος του ημερολογίου, το όνομα της οποίας θα συντομεύσω σε Setsuko S., ήταν μαθήτρια λυκείου που είχε εκκενωθεί στην ιαπωνική ύπαιθρο κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Ειρηνικού· συνέχιζε να φοιτά στο σχολείο ενώ παράλληλα εργαζόταν σε εργοστάσιο αεροσκαφών. Πολλά ημερολόγια που γράφτηκαν από Ιάπωνες στρατιώτες και πολίτες κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου σώζονται, και επιλογές από ορισμένα από αυτά έχουν συμπεριληφθεί σε αγγλόφωνες εργασίες, όπως η εξαιρετική ανθολογία του Samuel H. Yamashita του 2005 Leaves from an Autumn of Emergencies. Σχολικά ημερολόγια όπως της Setsuko, που γράφτηκαν ως σχολική εργασία και ως μορφή αυτοπειθαρχίας, αν και κοινά, σπάνια έχουν επανεκδοθεί. Μετέφρασα το απόσπασμα ο ίδιος από μια ιαπωνική έκδοση που τυπώθηκε ιδιωτικά το 2019 από την οικογένεια της συγγραφέως. Δεν είναι διαθέσιμη στο διαδίκτυο.

 

Διδάσκοντας το ημερολόγιο της Setsuko, το παραθέτω δίπλα σε επιλογές από την ανθολογία του Yamashita και άλλες πηγές. Το ημερολόγιο έχει ιδιαίτερη αξία για μένα στην τάξη, όχι μόνο για τη ματιά που προσφέρει στην ψυχική κατάσταση μιας νεαρής πολίτου, αλλά και για όσα αποκαλύπτει σχετικά με τις πηγές πληροφοριών στο ιαπωνικό εσωτερικό μέτωπο και την επιρροή των μέσων ενημέρωσης. Γενικότερα, προσφέρει υλικό για την εξέταση δύο βασικών ερωτημάτων που μπορεί να θέσει κανείς σε οποιοδήποτε ιστορικό κείμενο: πώς οι άνθρωποι γνωρίζουν αυτά που γνωρίζουν, και τι διαμορφώνει τη σκέψη και την έκφρασή τους. Μέσα από τα λόγια ενός νέου ανθρώπου όπως οι ίδιοι, οι φοιτητές μου μαθαίνουν από το απόσπασμα ότι ο πόλεμος ήταν ένα σύνθετο δράμα αμοιβαίων αντιλήψεων και παρανοήσεων, όχι απλώς μια σειρά στρατιωτικών συγκρούσεων.

 

Η καταχώριση φέρει ημερομηνία 20 Αυγούστου, περισσότερο από έναν μήνα μετά το τέλος της μάχης. Δεδομένου ότι οι αμερικανικές δυνάμεις είχαν καταλάβει τη Σαϊπάν, η ηπειρωτική Ιαπωνία δεν είχε πλέον άμεση γραμμή επικοινωνίας με το νησί. Αντίθετα, τα νέα ερχόντουσαν μέσω του αμερικανικού τύπου και στη συνέχεια αναμασιόντουσαν από την ιαπωνική μηχανή προπαγάνδας, όπως φαίνεται στην πρώτη γραμμή της Setsuko, η οποία γράφει: «Η σημερινή εφημερίδα ανέφερε την αναφορά των New York Times για την τελευταία ώρα των συμπατριωτών μας στη Σαϊπάν, οι οποίοι συγκλόνισαν τον κόσμο, δείχνοντας ότι ήταν σωστοί Ιάπωνες, που δεν πρέπει να ντρέπονται». Αναφέρεται στις ειδήσεις για τη μαζική αυτοκτονία πολιτών τις τελευταίες ημέρες της μάχης, η οποία καλύφθηκε με εντυπωσιοθηρικό τρόπο πρώτα από τον αρθρογράφο του περιοδικού Time Robert Sherrod, και στη συνέχεια διογκώθηκε από τις εφημερίδες στην Ιαπωνία. Η Setsuko απορρόφησε αυτή τη δραματική ιστορία, και στη συνέχεια τη δραματοποίησε περαιτέρω, καταλήγοντας με λόγια που πρέπει να ευχαρίστησαν έναν πατριώτη δάσκαλο: «Ας γίνω μια Ιαπωνίδα όχι λιγότερο δυνατή από τις Ιαπωνίδες που έκαναν την ύστατη θυσία στη Σαϊπάν». Για να μην εκλάβουν οι δικοί μου φοιτητές αυτό ως απόδειξη του αδιάλλακτα εθνικιστικού ιαπωνικού χαρακτήρα, τους ενημερώνω ότι δύο χρόνια αργότερα, το 1946, η Setsuko θα εργαζόταν ως νταντά για μια αμερικανική οικογένεια στην κατεχόμενη Τοκιο, με την οποία δεσμεύτηκε τόσο πολύ ώστε να τη βοηθήσουν να πληρώσει τις σπουδές της στο πανεπιστήμιο.

 

Στο τέλος του εαρινού εξαμήνου του 2026, παράξενες λανθασμένες παραθέσεις σε μια φοιτητική εργασία με έκαναν να αναρωτηθώ αν ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο (LLM) είχε αποκτήσει τη μετάφρασή μου από αυτό το ημερολόγιο. Αποφάσισα να το δοκιμάσω ρωτώντας το Google Gemini Pro (το οποίο το Πανεπιστήμιο Georgetown παρέχει στο διδακτικό προσωπικό), το ChatGPT (τυπική έκδοση) και το DeepSeek την ερώτηση: «Τι είπε η Setsuko S. στο ημερολόγιό της για τη Σαϊπάν;» Οι απαντήσεις ήταν ταυτόχρονα καθησυχαστικές και ανησυχητικές.

 

Το Gemini Pro και το ChatGPT παρήγαγαν πλήρεις παραισθήσεις (hallucinations), υποδηλώνοντας (με κάποια ανακούφιση για μένα) ότι δεν χρησιμοποιούσαν τη δική μου πηγή. Το Gemini Pro με ενημέρωσε ότι η Setsuko ήταν μια δακτυλογράφος που εργαζόταν για μια εταιρεία στη Σαϊπάν, και στη συνέχεια προσέφερε αρκετές παραγράφους συζητώντας την εμπειρία των πολιτών στη Μάχη της Σαϊπάν, δήθεν συνοψίζοντας τα γραπτά της, αλλά στην πραγματικότητα επινοημένες από άλλες πηγές. Το ChatGPT παρείχε αρκετές γραμμές ψευδών άμεσων παραθέσεων. Το DeepSeek απάντησε διαφορετικά, δηλώνοντας ότι δεν υπήρχαν «ευρέως γνωστά δημόσια αρχεία ή επαληθεύσιμες ιστορικές πηγές» που να σχετίζονται με το ημερολόγιο που ονόμασα, πράγμα που είναι σωστό. Διστάζω να βγάλω οποιοδήποτε γενικό συμπέρασμα από αυτή τη γρήγορη αναζήτηση, αλλά σε αυτή τη μία περίπτωση, τουλάχιστον, το DeepSeek αναγνώρισε άγνοια αντί να δημιουργήσει έναν ιστό ψεμάτων.

 

Έθεσα στο Gemini Pro και στο ChatGPT περαιτέρω ερωτήσεις και ζήτησα πηγές, σε απάντηση των οποίων και τα δύο chatbots ανέπτυξαν περαιτέρω τις αρχικές τους κατασκευές. Κάποτε πίστευα ότι καθώς η τεχνολογία των chatbots τεχνητής νοημοσύνης θα βελτιωνόταν, οι παραισθήσεις θα γινόντουσαν σπανιότερες, αλλά τώρα αισθάνομαι ότι η δημιουργική παραίσθηση είναι θεμελιώδης για τον σχεδιασμό τους. Είναι, εξάλλου, αποκαλούμενη «παραγωγική ΤΝ» (generative AI), όχι «αναλυτική» ή «βιβλιογραφική ΤΝ». Η παραγωγική ΤΝ μπορεί να κάνει πολλά αξιοσημείωτα πράγματα, αλλά ο αλγόριθμος των chatbots καθιστά αυτά τα εργαλεία προβληματικά και δυνητικά επιζήμια για όσους από εμάς η επιστημονική έρευνα και η διδασκαλία εξαρτώνται από την επαλήθευση με πρωτογενείς πηγές.

 

Η σύντομη δοκιμή μου επιβεβαίωσε ένα άλλο χαρακτηριστικό που παρατηρείται συχνά στα chatbots: τείνουν να είναι κολακευτικά (sycophantic). Το ημερολόγιο της Setsuko ήταν «μία από τις πιο ισχυρές μαρτυρίες πολιτών», απεφάνθη το Gemini Pro· το ChatGPT μου είπε ότι ήταν «ένα από τα πιο συχνά αναφερόμενα». Αυτές οι φράσεις, σε συνδυασμό με αυθεντικά στην όψη παραθέματα, δείχνουν ότι, όπως οτιδήποτε άλλο στο εμπορικό διαδικτύο, το Gemini και το ChatGPT έχουν σχεδιαστεί πρώτα απ’ όλα για να κρατούν τους χρήστες καθηλωμένους, τοποθετώντας την πιθανοφάνεια ή την ελκυστικότητα πάνω από την αλήθεια. 

 

Ωστόσο, το πιο σημαντικό ελάττωμα που προέκυψε από την άσκηση ήταν αυτό που θεωρώ ως το πρόβλημα του χαμηλότερου κοινού παρονομαστή: η ΤΝ ισοπεδώνει την ιστορική καταγραφή βασιζόμενη στις πιο δημοφιλείς πηγές, εξαλείφοντας τις φωνές των μειονοτήτων. Πολλές μελέτες έχουν δείξει προκατάληψη κατά των μειονοτήτων στα συστήματα ΤΝ. Εδώ εννοώ κάτι σχετικό αλλά ευρύτερο. Δεδομένου ότι ο αλγόριθμος του chatbot είναι σχεδιασμένος να χρησιμοποιεί τις διαθέσιμες ψηφιακές πηγές για να παράγει την απάντηση που είναι πιο πιθανό να είναι επιθυμητή, οι ιστορίες που κατασκευάζει περιέχουν ήδη προκατάληψη προς ορισμένα είδη απαντήσεων.

 

Η ερώτησή μου ήταν απλή: «Τι έγραψε η Setsuko S. στο ημερολόγιό της για τη Σαϊπάν;» Αναγόμενη στα βασικά δεδομένα που θα χρησιμοποιούσε ένα chatbot, αυτό ήταν κάτι σαν «[ιαπωνικό γυναικείο όνομα] … ημερολόγιο … Σαϊπάν». Δεν ρώτησα για τη Μάχη της Σαϊπάν. Ούτε διευκρίνισα ότι η αρθρογράφος ήταν η ίδια στη Σαϊπάν. Ίσως η Setsuko S. να ήταν μία από τους πολλούς Ιάπωνες τουρίστες και νιόπαντρους που επισκέφθηκαν τη Σαϊπάν μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ίσως ζούσε στη Σαϊπάν στα συγκριτικά ειρηνικά χρόνια της ιαπωνικής αποικιοκρατίας μεταξύ 1914 και 1944. Ή ίσως, όπως συνέβαινε στην πραγματικότητα, βρισκόταν στην ύπαιθρο στη Σιζουόκα της Ιαπωνίας και δεν επισκέφθηκε ποτέ τη Σαϊπάν. Οι απαντήσεις του chatbot την τοποθέτησαν στη Μάχη της Σαϊπάν επειδή η συντριπτική πλειονότητα των αγγλόφωνων αναφορών που συνδέουν το νησί με την Ιαπωνία αφορούν μόνο τη μάχη. Αυτό είναι από μόνο του μια σοβαρή ισοπέδωση του πιθανού εύρους των απαντήσεων, αν και προφανής. Αλλά η πραγματική ύπουλη φύση των απαντήσεων βρισκόταν στην ουσία των δήθεν ημερολογίων.

 

Το Gemini Pro με ενημέρωσε ότι το ημερολόγιο ξεκινούσε με τις λέξεις «Τώρα αρχίζει η ζωή μας στις σπηλιές». Μια γρήγορη αναζήτηση στο Google αποκαλύπτει ότι αυτή η φράση προέρχεται από το ημερολόγιο ενός αγνώστου ταυτότητας Ιάπωνα στρατιώτη, ενδεχομένως από τη Σαϊπάν, το οποίο έχει αναφερθεί ευρέως σε δημοφιλείς περιγραφές της μάχης στο διαδίκτυο. Καθώς οι συνθήκες χειροτέρευαν, συνέχισε το Gemini Pro, το ημερολόγιο της Setsuko έδειξε «μια μετατόπιση από την υπερηφάνεια και το καθήκον στη βαθιά απογοήτευση» (η έμφαση στο πρωτότυπο). Περιέγραφε «να παρακολουθεί τον ορίζοντα να γεμίζει με αμερικανικά πλοία … μια συντριπτική δύναμη που έκανε την ιαπωνική αντίσταση να φαίνεται ματαιόπονη», και τις οβίδες που «ισοπέδωναν» το νησί, δίνοντας «την αίσθηση ότι το ‘απόρθητο’ φρούριο της Σαϊπάν κατέρρεε». Η αρθρογράφος του Gemini Pro έγραψε για τη «συνεχή βροντή των ναυτικών πυροβόλων 16 ιντσών που ‘έσκιζαν το τοπίο’». Αυτές οι φράσεις ανήκουν στη γλώσσα της αμερικανικής στρατιωτικής ιστορίας. Μια Ιαπωνίδα κάτοικος της Σαϊπάν δεν θα γνώριζε το μέγεθος των αμερικανικών ναυτικών πυροβόλων, και δεν θα έβλεπε τον ορίζοντα να γεμίζει με πλοία αν κρυβόταν σε μια σπηλιά. Όροι όπως «απόρθητο», «ισοπεδωμένο» και «έσκιζαν το τοπίο» (δήθεν απευθείας παραθέματα από το ημερολόγιο) υποδηλώνουν την οπτική γωνία της πλευράς που πυροβολεί, όχι ενός πολίτη που αναζητά καταφύγιο από την επίθεση.

 

Επιπλέον αίτημα για πηγές αποκάλυψε τον λόγο για τον οποίο το Gemini Pro είχε παράγει αυτή τη γλώσσα. Όταν ρώτησα «πού μπορώ να βρω αυτό το ημερολόγιο;», συνέστησε το Saipan: 1944 των John Grehan και Alexander Nicoll και το The Battle for Saipan του Daniel Wrinn, τα οποία ισχυρίστηκε ότι περιείχαν «αποσπάσματα και σημαντικά τμήματα» του ημερολογίου της Setsuko. Αυτά είναι εκδομένα βιβλία, διαθέσιμα στο Amazon. Και τα δύο έχουν ημερομηνία έκδοσης το 2021 και ανήκουν σε πολύτομες εικονογραφημένες ιστορίες πολέμου. Πράγματι, ο John Grehan και ο Daniel Wrinn φαίνεται να έχουν συγγράψει ο καθένας πάνω από δώδεκα βιβλία για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μέσα σε μόλις λίγα χρόνια. Δεδομένου ότι η ημερομηνία έκδοσης των βιβλίων τους για τη Σαϊπάν προηγήθηκε της έλευσης του ChatGPT, τα βιβλία δεν μπορούν να έχουν παραχθεί τα ίδια από ΤΝ, αλλά το The Battle for Saipan, το οποίο κατέβασα στο Kindle μου, διαβαζόταν σαν να είχε παραχθεί από ΤΝ. Εστίαζε εξ ολοκλήρου στους μαχητές, τους περισσότερους Αμερικανούς, οπότε δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι δεν περιείχε καμία αναφορά σε αναφορές Ιαπώνων πολιτών. Χρησιμοποιώντας τις πιο εύκολα διαθέσιμες αγγλόφωνες πηγές για τη Μάχη της Σαϊπάν, συμπεριλαμβανομένων αυτών των δημοφιλών στρατιωτικών ιστοριών, το Gemini Pro παρήγαγε το ακριβώς αντίθετο από αυτό που θα έβρισκαν οι αναγνώστες στο ημερολόγιο της Setsuko: αντί για τον προκλητικό εθνικισμό μιας κοπέλας στα κύρια νησιά, προσέφερε τη γλώσσα των Αμερικανών επιτιθέμενων, τοποθετημένη στο στόμα μιας φανταστικής κατοίκου της Σαϊπάν.

 

Το ChatGPT δεν ανέφερε αυτές τις στρατιωτικές ιστορίες, αλλά συνέστησε δύο γνωστά επιστημονικά έργα ιστορικών της Ιαπωνίας, τα οποία θα μπορούσαν να βοηθήσουν έναν αναγνώστη να κατανοήσει τον κόσμο στον οποίο ζούσε η Setsuko το 1944, αλλά κανένα από τα δύο δεν διαπραγματευόταν τη Σαϊπάν. Η περιγραφή του ημερολογίου από το ChatGPT έδωσε έμφαση στην αντίθεση μεταξύ των ιδιωτικών απόψεων της Setsuko και της ιαπωνικής προπαγάνδας της εποχής, υποδηλώνοντας ότι η απάντηση του chatbot φιλοτεχνήθηκε γύρω από την πιθανότητα να ήθελα να διαβάσω ένα ημερολόγιο όχι απλώς για μια επιτόπια περιγραφή αλλά για να αποκαλύψω μια εναλλακτική στην επίσημη ιδεολογία. Αυτή ήταν μια πιο λεπτή προσέγγιση, και μια προσέγγιση που θα μπορούσαμε να καλωσορίσουμε σε μια φοιτητική εργασία, αλλά ήταν ακόμα μια προβλέψιμη προσέγγιση (που είναι, εξάλλου, ο λόγος για τον οποίο τη δημιούργησε το ChatGPT), και όχι λιγότερο βασισμένη σε κατασκευασμένα στοιχεία. Και πάλι, μετέδωσε κάτι εντελώς αντίθετο από αυτό που λέει το πραγματικό ημερολόγιο.

 

Το ημερολόγιο της Setsuko δείχνει ότι η κατανόησή της για τη μάχη διαμορφώθηκε από τα μέσα ενημέρωσης που ήταν διαθέσιμα σε αυτήν και από τους ανθρώπους γύρω της, συμπεριλαμβανομένου του δασκάλου που διάβασε τα λόγια της. Δεν είναι ούτε περιγραφή αυτόπτη μάρτυρα ούτε ένα αδιαμφισβήτητο εγω-έγγραφο (ego-document) που προσφέρει ένα παράθυρο στις ιδιωτικές σκέψεις της συγγραφέως. Όταν το συζητώ στην τάξη, εστιάζω την προσοχή των φοιτητών ακριβώς σε αυτόν τον δημόσιο και επηρεασμένο από τα μέσα ενημέρωσης χαρακτήρα. Η ισοπεδωτική προσέγγιση των chatbots ΤΝ είναι αμφίβολο να συλλάβει αυτούς τους συγκειμενικούς παράγοντες επειδή οι περισσότερες (αν και σε καμία περίπτωση όλες) οι ιστορικές συζητήσεις για ημερολόγια τείνουν να τα χρησιμοποιούν ως απλά εγω-έγγραφα. «Μαντεύοντας» τις απαντήσεις σε ιστορικές ερωτήσεις, η ΤΝ παραμερίζει τα προβλήματα του πώς διαμορφώνεται και μεταδίδεται η γνώση.

 

Τα chatbots παρέλειψαν επίσης εντελώς την πιθανότητα η συγγραφέας να έγραφε από μια θέση (τόσο γεωγραφική όσο και ιδεολογική) διαφορετική από αυτή που οι περισσότεροι αγγλόφωνοι χρήστες του διαδικτύου θα ήταν πιθανό να αναζητήσουν. Υπό αυτή την έννοια, το ημερολόγιο της Setsuko είναι μια μειονοτική φωνή, όχι επειδή είναι γυναίκα ή μη λευκή, αλλά επειδή δεν βρισκόταν στον διαισθητικά προτιμώμενο ρόλο ενός πρωταγωνιστή στο επίκεντρο της δράσης και αντιπροσωπευτικού του «τυπικού» ατόμου σε αυτή τη θέση. Μια τέτοια προκατάληψη φαίνεται πιθανό να προκύψει όταν κανείς στρέφεται στην ΤΝ για ανάλυση πρωτογενών πηγών οποιουδήποτε είδους. Σε αντίθεση με τις «μακρές ουρές» (long tails) δευτερευουσών επιστημονικών δημοσιεύσεων που αποδίδει μια τυπική αναζήτηση σε ακαδημαϊκή βάση δεδομένων, τα chatbots ωθούν την έρευνα πίσω προς το μέσο της καμπύλης Gauss, μιας καμπύλης της οποίας το σχήμα δεν καθορίζεται από μέτρα ποιότητας της έρευνας αλλά από αλγορίθμους βασισμένους στη συχνότητα που εφαρμόζονται στην εντροπική αλφαβητική σούπα του LLM.

 

Δεδομένου ότι τα LLMs εκπαιδεύονται σε ό,τι υπάρχει ήδη στο διαδίκτυο, συμπεριλαμβανομένων μαζών μη επιστημονικών ιστορικών κειμένων και βίντεο, τα προβλήματα που αποκάλυψε το πείραμά μου ξεπερνούν τους αλγορίθμους, μιλώντας επίσης για το χάσμα μεταξύ των λαϊκών απόψεων για την ιστορία και αυτού που πολλοί από εμάς προσπαθούμε να μεταδώσουμε μέσω της διδασκαλίας με ιστορικές πηγές. Εξάλλου, αν κάποιος κατανοεί την ιστορία απλώς ως μια σειρά σημαντικών γεγονότων (όπως οι πόλεμοι) και τις ιστορικές πηγές ως την άμεση απόδειξη αυτών των γεγονότων, τότε παρά τις παραισθήσεις τους, οι απαντήσεις των chatbots στο ερώτημά μου πέρασαν τη δοκιμασία. Εστίασαν στη σημαντικότερη στιγμή της σύγχρονης ιστορίας της Σαϊπάν και την αφηγήθηκαν από την οπτική γωνία εκείνων που διαμόρφωσαν αυτή την ιστορία. Έχοντας τη νύξη του ιαπωνικού γυναικείου ονόματος της Setsuko, κατέστησαν την περιγραφή πιο «πολιτική» (non-military) με μια απλή και πιστευτή μορφή. Ημερολόγια όπως αυτά που φαντάστηκαν το Gemini και το ChatGPT ως απάντηση στο ερώτημά μου μπορεί να υπάρχουν. Ποιος χρειάζεται τη Setsuko;

 

Αργότερα επανέλαβα το πείραμά μου, αυτή τη φορά δίνοντας στα chatbots ολόκληρο το κείμενο της καταχώρισης του ημερολογίου της Setsuko για τη Σαϊπάν. Φυσικά, έκαναν καλύτερη δουλειά, αποφεύγοντας τις παραισθήσεις και προσφέροντάς μου συγκροτημένες περιλήψεις τριών σημείων για τον εθνικισμό του ιαπωνικού εσωτερικού μετώπου, την κινητοποίηση των γυναικών και τη σημασία των αυτοκτονιών στη Σαϊπάν — καλά διαγράμματα για την παροιμιώδη εργασία του Β+ που είναι γνωστό ότι παράγουν τα chatbots· σε ορισμένες τάξεις, ίσως και εργασία του Α. Ωστόσο, σε τελική ανάλυση, διέφεραν από τις ιστορίες ημερολογίου που είχαν επινοήσει για μένα νωρίτερα μόνο στο ότι τοποθέτησαν σωστά την αρθρογράφο πίσω στο εσωτερικό μέτωπο. Εξακολουθούσαν να ισοπεδώνουν το κείμενο για να το καταστήσουν μια απλή πηγή πληροφοριών, προσπερνώντας τον τρόπο με τον οποίο όσα είπε η Setsuko S. στο ημερολόγιό της για τη Σαϊπάν διαμεσολαβήθηκαν μέσω του αμερικανικού και του ιαπωνικού τύπου, καθώς και το πώς διαμορφώθηκαν από τη σχέση της με τον δάσκαλό της και την αίσθηση του εαυτού της ως νεαρής γυναίκας. Ομολογουμένως, δεν μπορώ πάντα να διδάσκω τον Πόλεμο του Ειρηνικού σε αυτό το επίπεδο διακειμενικής πολυπλοκότητας. Εάν δεν παρέχω κάτι περισσότερο από την ομογενοποιημένη έκδοση που μπορεί να παράγουν τα chatbots, όμως, χάνουμε την ευκαιρία να φανταστούμε τη Μάχη της Σαϊπάν —και τον πόλεμο συνολικά— με όρους διαφορετικούς από εκείνους της αμερικανικής στρατιωτικής ιστορίας ή των τυπικών ερμηνειών της ιαπωνικής πολεμικής ιδεολογίας.

 

Προσπαθώ να διδάξω στους φοιτητές μου ότι οι πρωτογενείς πηγές τους επιτρέπουν να κάνουν νέες ανακαλύψεις και να προσφέρουν νέες ιστορικές ερμηνείες. Τα chatbots ΤΝ αντιπροσωπεύουν ένα πρόβλημα για τη διδασκαλία της ιστορίας όχι μόνο επειδή έχουν παραισθήσεις, ούτε απλώς επειδή απειλούν να κάνουν τη γραφή ακόμη και των συνειδητοποιημένων φοιτητών λιγότερο πρωτότυπη, αλλά επειδή παρακωλύουν τη διαδικασία που θα μπορούσε εξαρχής να οδηγήσει τους φοιτητές σε πρωτότυπες ερμηνείες. Ανεξάρτητα από το πώς διατυπώνετε τις ερωτήσεις σας, το chatbot θα παράγει απαντήσεις που αντικατοπτρίζουν αυτό που ο μεγαλύτερος αριθμός χρηστών είναι πιθανό να θέλει να ακούσει, το οποίο τείνει να είναι κοντά σε αυτό που πιστεύουν ότι ήδη γνωρίζουν.

 

Η ΤΝ επιταχύνει την εξάλειψη των διακρίσεων στη φοιτητική έρευνα μεταξύ της αξιολογούμενης από ομοτίμους (peer-reviewed) επιστημονικής έρευνας, της μη επιστημονικής γραφής και των σκουπιδιών του διαδικτύου (internet slop). Εάν πρέπει να συμβιβαστούμε με την πραγματικότητα ότι οι φοιτητές μας θα χρησιμοποιούν την ΤΝ με κάποια μορφή, ανεξάρτητα από τους περιορισμούς στα αναλυτικά μας προγράμματα, θα πρέπει να τους προειδοποιήσουμε με παραδείγματα όπως αυτό για τις επίμονες κατασκευές της, και να τους διδάξουμε να ανιχνεύουν τη διαδρομή τους προς αξιόπιστες, αξιολογημένες από ομοτίμους έντυπες πηγές. Πέραν αυτού, εάν η ιστορία πρόκειται να διατηρήσει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της ως επιστημονικός κλάδος, πρέπει να διπλασιάσουμε τις προσπάθειές μας να διδάξουμε τη δυνατότητα των πρωτογενών εγγράφων να αποδίδουν πρωτότυπες απαντήσεις τις οποίες η πιθανοτική προσέγγιση της ΤΝ δεν μπορεί να προσφέρει.

 

historynewsnetwork.org

πηγή

Ο Ελληνικός κινηματογράφος ως πηγή λαογραφίας και άλλων τινών – 2

Από τις ταινίες του παλιού ελληνικού κινηματογράφου ξεπηδούν εικόνες μιας άλλης Ελλάδας, με τα ήθη, τις αξίες, τις συνήθειες και την καθημερινότητα μιας εποχής που χάθηκε.

(Διαβάστε το πρώτο μέρος ΕΔΩ) 

 

Γράφει ο Χρήστος Μπολώσης 

 

Καλοί μου φίλοι, στο προηγούμενο σημείωμά μας, ασχοληθήκαμε με το Ελληνικό πανηγύρι και την προίκα της αδελφής, όπως τα «είδε» ο Ελληνικός κινηματογράφος. Σήμερα θα συνεχίσουμε με την…

 

Θρησκεία

 

«Το τελευταίο ψέμα» παραγωγής 1958 του Μιχάλη Κακογιάννη με την Έλλη Λαμπέτη, στον ρόλο τη Χλόης της κόρης μιας ξεπεσμένης αθηναϊκής οικογένειας, η οποία χρωστά χρήματα στην πιστή τους υπηρέτρια την Κατερίνα (Ελένη Ζαφειρίου). Πάνω σε έναν καυγά με τα αφεντικά της, η Κατερίνα πεθαίνει ανακοπή και πεθαίνει, αφήνοντας ορφανό το μικρό παιδί της, τον Βασιλάκη, που υποδύεται (ποιος άλλος;) ο μικρός Βασιλάκης Καΐλας, στην πρώτη του κινηματογραφική εμφάνιση. Το μικρό παιδί, σε ένα ατύχημα χτυπάει το κεφάλι του και χάνει τη λαλιά του. Εδώ, να σημειωθεί ότι έχουμε την κλασική συνταγή του Ελληνικού μελό, στο οποίο συνωστίζονται θάνατοι, τραυματισμοί που αφήνουν αναπηρίες, χωρισμοί και άλλες συμφορές, προκειμένου να εξασφαλισθεί το δάκρυ – κορόμηλο του φιλοθεάμονος κοινού. Και εξασφαλίζεται…

 

Η Χλόη που, εν τω μεταξύ έχει κάνει πια δικό της το παιδί, το παίρνει και πηγαίνει για προσκύνημα στην Παναγία της Τήνου. Εκεί κατά την διάρκεια της λιτανείας της Ιερής Εικόνας το θαύμα γίνεται, το παιδάκι βρίσκει την λαλιά του, φωνάζει “μαμά μου”, η Χλόη ξεσπά σε λυγμούς και βρίσκει την λύτρωση!

 

The end.

 

«Οι παπατζήδες». Παραγωγής 1954. Σενάριο Πέτρου Γιαννακού (Κοκοβιός) και σκηνοθεσία Αλέκου Σακελλάριου.

 

Τρεις φίλοι (Νίκος Σταυρίδης, Πέτρος Γιαννακός και Νίκος Ρίζος) μηχανεύονται διάφορες μικροκομπίνες προκειμένου να κερδίσουν τον επιούσιο. Η αδελφή ενός εξ αυτών, μένει έγκυος από τον φίλο της. Τότε ο αδελφός της ο Βρασίδας (Νίκος Σταυρίδης), πηγαίνει στο χωριό και βρίσκει τον πατέρα του νεαρού για να δώσουν εξηγήσεις (σημείωση: τότε τον έπιασε ο πόνος κι΄ αυτόν….)

 

Πετυχαίνει την οικογένεια να ετοιμάζεται για φαγητό και τον πατέρα του «δράστη» (Γιάννης Ιωαννίδης), να σταυρώνει το καρβέλι, οπότε του λέει ο Βρασίδας:Μου φαίνεσαι καλό ανθρωπάκι. Όταν μπήκα στο φτωχικό σου, είδα να σταυρώνεις το ψωμί με το μαχαίρι, γι’ αυτό λοιπόν, μια και μου φαίνεσαι καλός χριστιανός θα σε βάλω κριτή».

 

Και μετά από μία σύντομη συζήτηση ο πατέρας κανονίζει ο γιος του να αποκαταστήσει την κοπέλα, ακολουθεί ο γάμος και πάλι… The end.

 

«Εσένα μόνο αγαπώ», παραγωγής 1970 σε σκηνοθεσία του Απόστολου Τεγόπουλου. Εκεί ο Ζαφείρης (Νίκος Ξανθόπουλος), ξεναγεί το κορίτσι του Ρηνούλα (Δώρα Σιτζάνη), στις ομορφιές του νησιού του. Κάποτε φτάνουν σ΄ ένα σχεδόν ερειπωμένο ξωκκλήσι και οι δύο νέοι σχολιάζουν ότι το επίσημο κράτος είχε αφήσει να καταστρέφεται το ναίδριο (μα σοβαρά, είναι δυνατόν κάτι τέτοιο;…), οπότε το παλικάρι λέει: «…ό,τι έχει μείνει και ακόμα συντηρείται, οφείλεται στους ανθρώπους του λαού, τους ψαράδες, τους αγρότες, τους φτωχούς μεροκαματιάρηδες, οι οποίοι έχουν την ρωμιοσύνη και την χριστιανοσύνη στην καρδιά τους και όχι στα χείλη τους».

 

Άμα τα πεις αυτά σήμερα, μαύρο φίδι που σε έφαγε.

 

Ασφάλεια

 

Είναι γεγονός ότι σήμερα δεν μπορούμε σαν κράτος να υπερηφανευτούμε ότι το επίπεδο ασφαλείας του πολίτη βρίσκεται σε αξιοζήλευτα, ούτε καν ανεκτά, επίπεδα. Η καθημερινότητά μας είναι γεμάτη κινδύνους. Βέβαια μεγάλο, για να μη πω πρωταρχικό, ρόλο, σ’ αυτό παίζει και η ανεξέλεγκτη εισροή λαθρομεταναστών και άσε τον Πλεύρη να βουρλίζεται.

 

Για να δούμε τι γινόταν παλιότερα μέσα από τις Ελληνικές ταινίες

 

«Ο Ηλίας του 16ου», παραγωγής 1959 των Αλέκου Σακελλάριου και Χρήστου Γιαννακόπουλο. Εδώ βλέπουμε τον υπαστυνόμο (Θάνος Τζενεράλης) να γνωρίζει την γειτονιά σαν τη τσέπη του και ίσως καλύτερα. Γνωρίζει τις δραστηριότητες του τοκογλύφου Λάμπρου (Διονύσης Παπαγιαννόπουλος), αλλά και τις μικροαπάτες του Σπανομαρία (Αλέκος Τζανετάκος). Ακόμα γνωρίζει και την «ταβέρνα της χήρας», που γίνονται φασαρίες.

 

Βέβαια είπαμε άλλες οι τότε συνθήκες και άλλες οι τωρινές. Αλλά τόση διαφορά βρε παιδί μου; Άλλωστε τα τότε μέσα ήταν μια σφυρίχτρα και ένα μπλοκάκι, ενώ σήμερα…

 

«Λατέρνα, φτώχεια και φιλότιμο», παραγωγής 1959 του Αλέκου Σακελλάριου. Ο ένας από τους δύο λατερνατζήδες ο Παυλάρας (Βασίλης Αυλωνίτης) αρρωσταίνει και μη υπαρχόντων των δεόντων, ήγουν των χρημάτων για «γιατρούς και φάρμακα», ο έτερος λατερνατζής και γκαρδιακός του φίλος, ο Πετράκης (Μίμης Φωτόπουλος), αποφασίζει μαζί με τον κοινό τους φίλο τον Θόδωρο (Νίκο Φέρμα) να πουλήσουν την λατέρνα, λέγοντας στον Παυλάρα ότι την πάνε «στου Αρμάου να της περάσει μερικά καινούργια τραγουδάκια».

 

Την καθορισμένη ώρα, ο Θόδωρος χτυπάει την πόρτα και φωνάζει «Άνοιξε» και απαντάει από μέσα ο Πετράκης «Ανοιχτά είναι».

 

Αυτό μου θύμισε την φράση μιας εξ΄ ομόρου χώρας ορμωμένης αοιδού η οποία είχε πει «Στην Αλβανία επί Χότζα κοιμόμαστε με ανοιχτά παράθυρα» για να λάβει τη πληρωμένη απάντηση «Κι΄ εμείς πριν έρθετε εσείς, με ανοικτά παράθυρα κοιμόμαστε» (πφφφ ρατσισμός και στείρος αντικομμουνισμός)…

 

Όμως ο παλιός Ελληνικός κινηματογράφος δεν μας διέσωσε μόνο λαογραφικές εικόνες και ήθη και έθιμα της παλιάς Ελλάδας, αλλά και λαϊκές ζωγραφιές, που χάθηκαν ανεπιστρεπτί και θα μπορούσαμε να μιλάμε ώρες γι’ αυτά, όπως τα παλιά ταβερνάκια, που μερικοί επιχειρηματίες προσπαθούν να ζωντανέψουν τώρα, την παλιά γειτονιά με την κλασική αθηναϊκή αυλή, τους εμπόρους το δρόμου και άλλα, με τα οποία, ίσως κάποια άλλη φορά ασχοληθούμε.

 

Και μια και μας πλάκωσαν οι αναμνήσεις απολαύστε ένα θαυμάσιο κείμενο του Αργύρη Λυκόπουλου που μας πάει…

…Πίσω στο 1960…

… τότε που η Νάνα Μούσχουρη τα μεσάνυχτα της πρωτοχρονιάς τραγούδησε στην ΕΡΤ για πρώτη φορά το πρώτο τραγούδι του χρόνου, το “Αθήνα” του Μάνου Χατζηδάκη !

 

Και ενώ οι μεγάλοι της οικογένειας απολάμβαναν τη μουσική, εγώ και η αδελφούλα μου είχαμε κολλήσει στη λέξη “Αθήνα” και αναπολούσαμε τις όμορφες στιγμές που είχαμε περάσει σε ένα ταξιδάκι που μας είχαν πάει η μαμά και ο μπαμπάς για πρώτη φορά στην Αθήνα πριν από χρόνια παραμονές των Χριστουγέννων.

 

Σε μία Αθήνα που οι Χαλκιδαίοι πήγαιναν για δουλειές και κανόνιζαν να βρεθούν κάποια ώρα έξω από το φαρμακείο του Μπακάκου στην Ομόνοια.

 

Σε μία Αθήνα που δεν υπήρχε τότε μετρό αλλά υπήρχε ο ηλεκτρικός, τα μπλε λεωφορεία συγκοινωνίας, το τρόλεϊ και το τραμ.

 

Σε μία Αθήνα που οι Αθηναίοι απολάμβαναν το καφεδάκι τους (ελληνικό ε, ή το πολύ γαλλικό ή φραπέ, χωρίς τις σημερινές παραλλαγές που σε καραφλιάζουν!) αραγμένοι στα ψάθινα καθίσματα και ομιλούντες περί ανέμων και υδάτων (αλλά ούτε ψύλλος στον κόρφο του αν τολμούσε κάποιος να κατηγορήσει τον Παναθηναϊκό!)

 

Σε μία Αθήνα, που στην οδό Αθηνάς, είχε μία λαχαναγορά για να βρεις ό,τι τραβάει η ψυχή σου φρεσκότατο και κυρίως ντομάτες, πραγματικές ντομάτες, να τις ανοίγεις με τους αντίχειρες και να βγαίνει από μέσα μία θεσπέσια μυρωδιά και καθόλου ξύλο (σαν αυτό που έχουν μέσα οι σημερινές φωτοτυπίες άνοστης ντομάτας !)

 

Σε μία Αθήνα που ο αστυφύλακας δεν ήταν ο σημερινός «μπάτσος» αλλά ο «κύριος τροχονόμος», που οι επαγγελματίες οδηγοί τον γέμιζαν ευχαρίστως με δώρα την παραμονή της πρωτοχρονιάς!

 

Σε μία Αθήνα που η μαμά, μάς τραβούσε με το ζόρι στο «Μινιόν» για να ψωνίσει καλλυντικά (ο μπαμπάς είχε ήδη πάει στου «Λαμπρόπουλου» μόνος του, για να διαλέξει καμπαρντίνα) απειλώντας να μη μας πάει στην «Αίγλη» του Ζαππείου για παγωτό το απόγευμα, αλλά που τελικά σίγουρα καταλήγαμε στου «Τσόκα» το παιχνιδάδικο, απ’ όπου ήταν αδύνατον να μας ξεκολλήσει !

 

Σε μία Αθήνα καθαρή, χωρίς αφισοκολλήσεις, χωρίς γκράφιτι και κυρίως χωρίς λαθρομετανάστες που σήμερα απειλούν να γίνουν πλειοψηφία!

 

Σταματάμε εδώ και συμπληρώνει ο καθένας με δικές του αναμνήσεις (αμέτρητες όπως μπορούμε να φανταστούμε) για το πώς θυμάται ο ίδιος την Αθήνα πριν από 70 χρόνια αλλά και χωρίς να μας βγαίνει από το νου κάποια σκέψη για το πώς θα μπορεί να είναι η Αθήνα μετά από άλλα 70 χρόνια από σήμερα!

 

Αργύρης Λυκόπουλος

 

Παράγραφοι 

 

«Νάτα, νάτα τα λεβεντόπαιδα. Καλώς τα δεχτήκαμε». Αυτό μονολογούσε ο αγαθός κυρ Θόδωρος (Βασίλης Λογοθετίδης) ενώ έβλεπε, ευτυχώς στον ύπνο του, Γερμανούς αλεξιπτωτιστές… να ξαναπέφτουν, για δεύτερη φορά, στην Ελλάδα. Πρόκειται βεβαίως για σκηνή από την τόσο επιτυχημένη ταινία του Αλέκου Σακελλάριου (και ποια αλήθεια, δεν ήταν επιτυχημένη από τις ταινίες του) «Οι Γερμανοί ξανάρχονται» του 1948. Αυτή την σκηνή θυμήθηκα όταν άρχισαν να σκάνε μύτη και να παρελαύνουν στην μικρή οθόνη όλα τα αστέρια της εποχής του κορονοϊού και να μας δίνουν τις συμβουλές τους για το πως θα αντιμετωπίσουμε τα κουνούπια του «Δυτικού Νείλου». Προς το παρόν ο Ανατολικός Νείλος είναι υπεράνω πάσης υποψίας. Νάτοι λοιπόν οι Φρουροί της υγείας μας, που με αρκετή δόση τρομάρας, μας δίνουν σοφές συμβουλές όπως, να μη καθόμαστε κοντά στο Μεγάλο Έλος του Γκρίμπεϋ του σκύλου των Μπάσκερβιλ, να ανάβουμε φιδάκια, να αποφεύγουμε του ανοιχτούς χώρους και όχι να καθόμαστε στη βεραντίτσα σαν την κα Ρένα (Μάρω Κοντού) του κυρίου Ορέστη Καλλιγαρίδη (Νίκος Σταυρίδης) και να μας τσιμπάνε τα κουνούπια. Να δείτε που όσο ακριβαίνουν τα πάντα όλα στα ράφια του σούπερ μπάσκετ και τα ποσοστά της ΝΔ είναι κολλημένα λίγο πάνω από το 20%, που οι συμβουλές θα αυξάνουν, όπως φυσικά και ο… κουνουποκίνδυνος.

 

Σιγά – σιγά, παίρνει σάρκα και οστά το όραμα του κ. πρωθυπουργού για την Ελλάδα 2.0. Εν αρχή καταργήθηκαν σχολεία με την κα Δόμνα να δογματίζει: «Είναι υγεία να περπατούν οι μαθητές 8 χιλιόμετρα τα ημέρα». Μετά ο ταχυδρόμος πέθανε και ο θάνατός του παρέσυρε και κοντά 200 ταχυδρομικά γραφεία που καταργήθηκαν σε όλη τη Χώρα. Ακολούθησαν τα Στρατολογικά Γραφεία, που από ένα που είχε κάθε Νομός τώρα έγιναν 18 Στρατολογικές Υπηρεσίες. Έτσι αν μένεις στην Φλώρινα θα πρέπει να πας στην Κοζάνη «δι’ υπόθεσίν σου» ή από την Λήμνο στην Μυτιλήνη. Μετά κλείσανε στρατόπεδα για να δοθούν στους Δήμους, διότι είναι πλέον… άδεια. Το ότι πρώτα τα άδειασαν και μετά τα έκλεισαν λίγη σημασία έχει. Τώρα, αποσύρονται τα ΑΤΜ από την Επαρχία και όλες οι συναλλαγές θα γίνονται μέσω των τοπικών καταστηματαρχών (καφετζής, μπακάλης κ.λπ.), οι οποίοι θα χρεώνουν την κάρτα του πελάτη μέσω του POS, υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι ο καταστηματάρχης έχει ρευστό. Τώρα πού θα βρει τόσο ρευστό ο… Ζήκος μιας κωμόπολης για να πληρώσει 20 συντάξεις, άγνωστον. Πάντως λύση υπάρχει. Αν ο παντοπώλης δεν έχει μετρητά μπορεί να δίνει στον συνταξιούχο ένα τσουβάλι φακές και αυτός να τις πουλάει το Σάββατο στο παζάρι και να τα κονομάει. 

 

Στρατός ίσον μαγαζί γωνία. Σε όλα μέσα και με αποτελεσματικότητα. Έκτακτες ανάγκες (πλημμύρες, πυρκαγιές κ.λπ.), Αεροδιακομιδές, Υγειονομική βοήθεια σε ακριτικά χωριά, κατασκευή έργων όπως π.χ. γέφυρες τύπου Μπέλεϊ ακόμα και στην Νέα Φιλαδέλφεια, διάθεση 97 στρατιωτικών κτηνιάτρων (από τους… υπεράριθμους του κ. Δένδια) σε 10 Περιφέρειες για τη μάχη κατά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, κυβερνοασφάλεια στο Υπουργείο Παιδείας (ίσως για να μπορεί άνετα να γράφει σχολικά βιβλία υπέρ την Woke ατζέντας), εμβολιασμούς για κόβιντ (τα μακράν πιο οργανωμένα εμβολιαστικά κέντρα), κατασκευή και λειτουργία Hotspots για τους «ευπαθείς», είναι μερικά από τα… εξωστρατιωτικά καθήκοντα τους Στρατού, που σίγουρα τον αποσπούν από το κυρίως έργο του. Και τώρα, όπως διαβάζουμε: «Σύμφωνα με αποφάσεις που ανακοινώθηκαν στις αρχές Σεπτεμβρίου 2026, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, αναλαμβάνει τον συντονισμό των εμπλεκόμενων δυνάμεων, για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού στην Λέσβο. Στις ζώνες όπου εφαρμόζονται τα έκτακτα περιοριστικά μέτρα, ορίζεται πλέον ένας αξιωματικός του Στρατού ως επιχειρησιακός συντονιστής». Τώρα να προτείνω κάτι ή θα με πουν ακραίο κ.λπ.; Εγώ θα το προτείνω κι’ ο Θεός βοηθός. Αμ έτσι όπως (δεν) λειτουργεί το έρμο το Κράτος, δεν τα αναθέτουμε όλα στον στρατό να ησυχάσουμε;. Όλα όμως. Όχι μόνο τα γίδια.

«Παν τα πορτοκαλάκια μας». «Παν τα τσιγαράκια μας». «Παν κι’ οι σταφιδούλες μας». Αυτά μονολογούσε ο αγαθός κυρ Θόδωρος (Βασίλης Λογοθετίδης), όταν στον ύπνο του ακούει το ραδιόφωνο να ενημερώνει για τους προελαύνοντες Γερμανούς, που… ξανάρχονται. Αυτά θυμήθηκα όταν διάβασα την ανακοίνωση, που μου ήρθε στο κινητό: «Αγαπητέ πελάτη η COSMOTE γίνεται Telecom… Καλωσορίζουμε την Telecom στην Ελλάδα…». Κατ’ αρχήν εγώ δεν καλωσόρισα καμιά Telecom στην Ελλάδα. Όμως μετά τα λιμανάκια μας, τα αεροδρομιάκια μας, τα τραινάκια μας, το ηλεκτρικούλι μας, το εμπόριό μας και τον ΟΠΑΠ μας, η… εθνική κυριαρχία μας απλώνεται τώρα και στην μακαρίτισσα πλέον COSMOTE. Άνοιξα την Δευτέρα την τηλεόραση και πού COSMOTE. Εξαφανισμένη. Στη θέση της, το «Τ – magenta cinema 1» κ.λπ. Απορώ πώς δεν εξήγγειλε αυτό το… επίτευγμα στην ΔΕΘ ο κ. πρωθυπουργός. Ο ΟΤΕ λοιπόν, που ήταν συντροφιά επί τόσα χρόνια των Ελλήνων από την εποχή που δίναμε την πρόσκληση και περιμέναμε να μας φωνάξουν «Ο κύριος Τάδε στο 3», μέχρι την σημερινή εποχή, που τα πήγε ομολογουμένως περίφημα, αλλά κάποιοι είδαν προβλήματα και τον ξεπούλησαν κι΄ αυτόν. Και μία ερώτηση. Σε περίπτωση πολέμου, έχε ληφθεί μέριμνα ώστε η Telecom να δουλεύει για εμάς; Αμφιβάλλω.

Για διαβάστε φίλοι μου μια πονεμένη, αλλά όχι ασυνήθιστη, ιστορία. Ο υπολοχαγός του Ελληνικού Στρατού Θωμάς Τριάντης, μετά από διαταγή του επισήμου Ελληνικού Κράτους, των αντιστοίχων Μητσοτάκη και του Δένδια της εποχής εκείνης δηλαδή, έπεσε μαχόμενος στην περιοχή του χωριού Λιά Θεσπρωτίας την 19 Σεπτεμβρίου του 1948. Προς τιμή του, το Στρατόπεδο Φιλιατών, που κατήργησε ο κ. Δένδιας, έφερε το όνομα του. Μετά το κλείσιμο, αποφασίστηκε ΟΜΟΦΩΝΑ από τον Δήμο Πάργας, η μεταφορά της προτομής στο χωριό καταγωγής του υπολοχαγού, την Άνω Σκαφιδωτή Πρέβεζας. Όμως η ομόφωνη απόφαση του Δήμου… κιότεψε, όταν η «Πανελλήνια Ένωση Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης και Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας» αντέδρασε και μάλιστα έφερε ως παράδειγμα προς αποφυγήν «το στήσιμο προτομής του Ευκλείδη Τσακαλώτου, υμνητή της Χούντας, των Σωμάτων Ασφαλείας και πολέμιο του ΔΣΕ». Να και κάτι που δεν ξέραμε. Το εκλεκτό μέλος του πάλαι ποτέ κραταιού ΣΥΡΙΖΑ Ευκλείδης Τσακαλώτος, ήταν όλα αυτά τα… αμαρτωλά; Ώρες είναι τώρα να δούμε τον Ευκλείδη να έχει, μέσα στο σακίδιό του, καμιά φωτογραφία του Παπαδόπουλου και να τραγουδάει στα μουλωχτά «Όρε Γιώργο Παπαδόπουλε». Εκτός και αν οι «μαχητές του ΔΣΕ» εννοούσαν τον Στρατηγό Θρασύβουλο Τσακαλώτο. Μα πάντα διαστρεβλωτές της ιστορίας αυτοί οι άνθρωποι; Και με την προτομή του Τριάντη τι θα γίνει κυρία «Ομόφωνη»; 

«Το ψέμα έχει κοντά ποδάρια», όπως λέει ο μπάρμπα Μήτσος, φίλος μου από το χωριό. Διαβάζω σε κυριακάτικη εφημερίδα: «…Η αριστερή του (του Δήμου Σταρένιου) ιδεολογία, αποτέλεσε λόγο αποκλεισμού του στα χρόνια της δικτατορίας. Για τη χούντα, ο Δήμος Σταρένιος ήταν ένας ‘’στιγματισμένος’’ καλλιτέχνης και η παρουσία του στον δημόσιο χώρο περιορίστηκε, με απαγορεύσεις σε κρατικές παραγωγές και παραστάσεις του Εθνικού Θεάτρου. Η λογοκρισία δεν σταμάτησε εκεί, αφού η χούντα έφτασε στο σημείο να μην επιτρέπει ούτε την προφορά του ονόματός του!…». Περίεργος ων, έψαξα και βρήκα ότι ο Σταρένιος την περίοδο από 1968 μέχρι το 1972 είχε εμφανισθεί σε είκοσι τέσσερεις ταινίες, δηλαδή περίπου 5 τον χρόνο! Ανάμεσα σ΄ αυτές ήταν και τρεις που, τουλάχιστον, απηχούσαν το πνεύμα του καθεστώτος («Μια γυναίκα στην αντίσταση», «Οι γενναίοι του Βορρά» και «Η χαραυγή της νίκης»). Ε, δεν το λες και απαγόρευση αναφοράς του ονόματός του αυτό; Μα έπρεπε να ζήσει θα ισχυρισθεί κάποιος. Σωστά, όμως με τα ψέματα της προπαγάνδας δεν ζεις. Τώρα θα μου πείτε: «Ρε δεν έχεις δουλειά να κάνεις και ασχολείσαι μ΄ αυτά;». Και θάχετε απόλυτο δίκιο. Διότι, όπως λέει ο γείτονάς μου ο μαστρο – Νικόλας: «Ο διάολος, όταν δεν έχει δουλειά… κ.λπ.».

Για γέλια και για κλάματα 

Σαφέστατα

Άρες μάρες

Μα να σου πω

Ντροπής πράματα γιαγιά…

Τάχει λίγο μπερδεμένα ο άνθρωπος

Με όλο τον σεβασμό

Άλλες εποχές

ΚΚΕ και στράτευση γυναικών

Έρχονται

Για να τα λέμε όλα!…

 Η παραγγελιά

……..

Πάρα πολύ ωραίο θάλεγα…

Σημείωση: Λόγω απουσίας μου σε χώρες εξωτικές κι’ ονειρεμένες όπου το Διαδίκτυο έχει κάποια θεματάκια, θα τα ξαναπούμε την Δευτέρα 19 Οκτωβρίου. Ως τότε (αλλά και στην συνέχεια), να είστε όλοι καλά.

πηγή

«Η Ρωμιοσύνη εν φυλή συνότζιαιρη του κόσμου»: Η Κύπρος ως ζωντανή ιστορία πέρα από τις αυτοκρατορίες

Από το Βυζάντιο και την Εκκλησία της Κύπρου στον Βασίλη Μιχαηλίδη, στο 1960 και στο σημερινό Κυπριακό: η Ανεξαρτησία είναι ένας σταθμός σε μια ιστορία αιώνων που ακόμη γράφεται. 

 

Του Κρίστοφερ Σταύρου Πιτσιλλίδη

 

Την, 1η Οκτωβρίου, γιορτάζουμε την Ανεξαρτησία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Μόνο που υπάρχει μια πρώτη ιστορική λεπτομέρεια που αξίζει να θυμόμαστε: η Κυπριακή Δημοκρατία δεν γεννήθηκε την 1η Οκτωβρίου. Εγκαθιδρύθηκε επισήμως στις 16 Αυγούστου 1960. Η 1η Οκτωβρίου καθιερώθηκε ως η ημέρα κατά την οποία εορτάζουμε την Ανεξαρτησία. 

 

Το κράτος μας, λοιπόν, έχει συγκεκριμένη ημερομηνία γέννησης. Η ιστορία αυτού του τόπου όχι.

Και εδώ αρχίζει το Παλαιολόγιο.

 

Για αιώνες πριν υπάρξουν η Κυπριακή Δημοκρατία, η αποικιακή Κύπρος ή ακόμη και τα μεσαιωνικά βασίλεια του νησιού, η Κύπρος αποτελούσε μέρος του ανατολικού ρωμαϊκού κόσμου που σήμερα ονομάζουμε Βυζάντιο. Από τα τέλη του 4ου αιώνα μέχρι το 1191, με περιόδους αραβικών επιδρομών, συγκρούσεων και ιδιόμορφων καθεστώτων, η πολιτική, θρησκευτική και πολιτισμική ζωή του νησιού ήταν δεμένη με εκείνον τον κόσμο.

 

Η γεωγραφία εξηγεί πολλά. Η Κύπρος βρίσκεται απέναντι από την Κιλικία και τη Συρία, κοντά στην Παλαιστίνη και πάνω στις θαλάσσιες αρτηρίες της Ανατολικής Μεσογείου. Ήταν σύνορο, σταθμός, προγεφύρωμα και πολλές φορές πεδίο ανταγωνισμού μεγαλύτερων δυνάμεων. Όποιος κοιτάζει τον χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου σήμερα μπορεί εύκολα να καταλάβει γιατί η ίδια γεωγραφία απασχολούσε αυτοκράτορες και χαλίφηδες πριν από περισσότερο από χίλια χρόνια.

 

Τον 7ο αιώνα, με την αραβική επέκταση, η Κύπρος βρέθηκε στην πρώτη γραμμή. Το 649 δέχθηκε μεγάλη αραβική επίθεση. Ακολούθησαν δεκαετίες κατά τις οποίες το νησί βρισκόταν ανάμεσα στις δύο μεγάλες δυνάμεις της περιοχής. Το 688 ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός Β΄ και ο χαλίφης Αμπντ αλ-Μαλίκ κατέληξαν σε συμφωνία που προέβλεπε, μεταξύ άλλων, κατανομή των κυπριακών φορολογικών εσόδων.

 

Αν κάτι ακούγεται γνώριμο στον Κύπριο αναγνώστη, δεν είναι τυχαίο. Η μοίρα ενός μικρού νησιού ανάμεσα σε μεγαλύτερες δυνάμεις δεν άρχισε στον 20ό αιώνα.

 

Το 965 η Κύπρος επανήλθε υπό πλήρη βυζαντινό έλεγχο. Το 1191 όμως συνέβη η μεγάλη τομή. Ο Ριχάρδος Α΄ της Αγγλίας, ο Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος, καθ’ οδόν προς τους Αγίους Τόπους κατά την Γ΄ Σταυροφορία, κατέλαβε το νησί από τον Ισαάκιο Κομνηνό.

 

Για την Κύπρο, λοιπόν, το Βυζάντιο τελείωσε το 1191.

Όχι το 1453.

 

Ακολούθησαν οι Ναΐτες, οι Λουζινιανοί, οι Βενετοί, οι Οθωμανοί και τελικά οι Βρετανοί.

Αλλά εδώ βρίσκεται το ενδιαφέρον.

Έφυγε το Βυζάντιο. Δεν έφυγε όλο το Βυζάντιο από τους ανθρώπους.

 

Έμεινε η Ορθοδοξία. Έμειναν τα μοναστήρια, οι εικόνες, οι τοιχογραφίες, οι λειτουργίες, η γλώσσα, τα έθιμα και οι παραδόσεις. Και κυρίως έμεινε ένας θεσμός που είχε ήδη επιβιώσει αιώνες και επρόκειτο να επιβιώσει πολλούς ακόμη: η αυτοκέφαλη Εκκλησία της Κύπρου.

 

Όταν η βυζαντινή πολιτική εξουσία εξαφανίστηκε από το νησί το 1191, η Εκκλησία δεν εξαφανίστηκε μαζί της. Μέσα σε εντελώς διαφορετικές συνθήκες από εποχή σε εποχή, παρέμεινε ένας από τους σημαντικότερους θεματοφύλακες της ορθόδοξης πίστης, της ελληνικής γλώσσας και παιδείας, των παραδόσεων και της ιστορικής μνήμης των Ελληνοκυπρίων.

 

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στην Κύπρο. Για αιώνες δεν υπήρχε ελληνικό ή κυπριακό κράτος που να αναλάβει αυτόν τον ρόλο. Υπήρχε όμως ένας θεσμός με ρίζες στον ύστερο ρωμαϊκό και βυζαντινό κόσμο, ο οποίος περνούσε από τη μία κυριαρχία στην άλλη και εξακολουθούσε να υπάρχει.

 

Και μαζί του επιβίωσε μια λέξη πολύ περισσότερο από την αυτοκρατορία που τη γέννησε:

Ρωμιοσύνη.

 

Ίσως η δραματικότερη συνάντηση αυτής της ιστορικής συνέχειας με την κυπριακή συλλογική μνήμη να βρίσκεται στο 1821.

 

Ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός δεν ήταν τότε απλώς θρησκευτικός ηγέτης. Βρισκόταν στην κορυφή ενός θεσμού που είχε αποκτήσει κεντρική θέση στην κοινοτική εκπροσώπηση των Ορθοδόξων της Κύπρου. Η εκτέλεσή του στις 9 Ιουλίου 1821, μαζί με άλλους ιεράρχες και προκρίτους, έγινε ένα από τα ισχυρότερα γεγονότα της κυπριακής συλλογικής μνήμης.

 

Δεκαετίες αργότερα ο Βασίλης Μιχαηλίδης θα πάρει ακριβώς εκείνη τη στιγμή και θα τη μετατρέψει σε ποίηση. Στην 9η Ιουλίου 1821 εν Λευκωσία Κύπρου βάζει στο στόμα του Κυπριανού τον στίχο που τελικά ξεπέρασε ακόμη και το ίδιο το ποίημα:

«Η Ρωμιοσύνη εν φυλή συνότζιαιρη του κόσμου».

 

Η Ρωμιοσύνη εδώ δεν είναι κράτος. Δεν έχει πρωτεύουσα, κυβέρνηση ή σύνορα. Είναι η αντίληψη μιας ιστορικής κοινότητας που μπορεί να χάσει την πολιτική της εξουσία χωρίς να εξαφανιστεί η μνήμη και η ταυτότητά της.

Έτσι σχηματίζεται μια ιστορική αλυσίδα:

Βυζάντιο – Εκκλησία της Κύπρου – Ρωμιοσύνη – Κυπριανός – Μιχαηλίδης – 1960 – Κυπριακή Δημοκρατία.

 

Όχι επειδή όλα αυτά είναι το ίδιο πράγμα. Δεν είναι. Αλλά επειδή το ένα παραδίδει στο επόμενο κομμάτια μνήμης, γλώσσας, πίστης και ιστορικής συνείδησης.

 

Και τότε η 1η Οκτωβρίου αποκτά διαφορετικό βάθος.

Για αιώνες η Εκκλησία μπορούσε να διαφυλάσσει πίστη, μνήμη και ταυτότητα. Δεν μπορούσε όμως να υποκαταστήσει ένα κυρίαρχο κράτος.

Αυτό αλλάζει το 1960.

Για πρώτη φορά στη σύγχρονη εποχή εμφανίζεται στον πολιτικό χάρτη ένα ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος με το όνομα Κυπριακή Δημοκρατία, συγκροτημένο ως κοινό κράτος Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.

 

Και η σημαία του δεν έφερε αυτοκράτορα, βασιλικό οικόσημο ή αποικιακό έμβλημα. Έφερε τον χάρτη της ίδιας της Κύπρου και δύο κλαδιά ελιάς.

Ολόκληρης της Κύπρου.

 

Από εκείνη τη στιγμή το νησί δεν ήταν απλώς ένας τόπος πάνω στον οποίο άλλοι έγραφαν τη δική τους ιστορία. Είχε αποκτήσει τη δυνατότητα να γράφει ιστορία στο δικό του όνομα.

Και εδώ η ιστορία συναντά αναπόφευκτα το σήμερα.

 

Η 1η Οκτωβρίου 2026 βρίσκει την Κυπριακή Δημοκρατία 66 ετών, αλλά την Κύπρο ακόμη διαιρεμένη. Οι τελευταίες επαφές στη Νέα Υόρκη επανέφεραν στο προσκήνιο τις προσπάθειες των Ηνωμένων Εθνών για δημιουργία των προϋποθέσεων επανέναρξης ουσιαστικών συνομιλιών. Η προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, συνεχίζει τις επαφές της, έχοντας παράλληλα προειδοποιήσει ότι το παράθυρο ευκαιρίας δεν παραμένει ανοικτό επ’ αόριστον.

 

Έτσι η εθνική επέτειος αποκτά μια δύσκολη ιστορική αντίφαση.

Γιορτάζουμε την ανεξαρτησία ενός κράτους, ενώ το Κυπριακό παραμένει άλυτο περισσότερο από μισό αιώνα.

 

Η Κυπριακή Δημοκρατία υπάρχει, είναι διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος και μέλος των Ηνωμένων Εθνών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ταυτόχρονα, το νησί παραμένει διαιρεμένο και η αναζήτηση συμφωνημένης λύσης συνεχίζεται.

 

Γι’ αυτό η 1η Οκτωβρίου δεν είναι μόνο παρέλαση, κατάθεση στεφάνων και επετειακός λόγος.

 

Είναι και υπενθύμιση της διαφοράς ανάμεσα στο να αποκτήσεις κράτος και στο να ολοκληρώσεις την ιστορική του εκκρεμότητα.

Και ίσως η ίδια η σημαία της Κυπριακής Δημοκρατίας να προσφέρει σήμερα την ισχυρότερη εικόνα.

 

Πάνω της εξακολουθεί να βρίσκεται εκείνο που η πολιτική δεν κατάφερε ακόμη να αποκαταστήσει στην πράξη:

μια Κύπρος ολόκληρη.

Και κάπου εδώ επιστρέφουμε στον Μιχαηλίδη.

 

Όχι για να χρησιμοποιήσουμε τη Ρωμιοσύνη ως πολιτικό σύνθημα ούτε για να μεταφέρουμε αυτούσιο έναν στίχο του 19ου αιώνα σε ένα δικοινοτικό κράτος του 21ου. Αλλά για να θυμηθούμε τη βαθύτερη ιστορική παρατήρηση που κρύβεται πίσω από τον στίχο του: οι αυτοκρατορίες, οι κυριαρχίες και οι πολιτικές συγκυρίες έχουν ημερομηνίες αρχής και τέλους. Οι κοινωνίες και η μνήμη τους λειτουργούν σε πολύ μεγαλύτερο χρόνο.

Το Βυζάντιο τελείωσε.

Οι Λουζινιανοί τελείωσαν.

Η Βενετία έφυγε.

Η Οθωμανική Αυτοκρατορία έφυγε.

Η Βρετανική Αυτοκρατορία έφυγε.

Η Κύπρος έμεινε.

 

Και σήμερα, καθώς ακόμη ένας κύκλος διπλωματίας επιχειρεί να ανοίξει, το ερώτημα της 1ης Οκτωβρίου δεν αφορά μόνο τι κερδίσαμε το 1960.

 

Αφορά και τι Κύπρο θα παραδώσουμε σε εκείνους που θα γιορτάζουν αυτή την ημέρα μετά από εμάς.

Γιατί το 1960 η Κύπρος δεν απέκτησε ιστορία.

Απέκτησε κράτος για να συνεχίσει να τη γράφει. Και το επόμενο κεφάλαιο παραμένει ακόμη ανοιχτό.

 

Πηγές: Κυπριακή Δημοκρατία / Ηνωμένα Έθνη – Good Offices Mission in Cyprus / Τμήμα Αρχαιοτήτων / Πανεπιστήμιο Κύπρου / Βασίλης Μιχαηλίδης, Η 9η Ιουλίου 1821 εν Λευκωσία Κύπρου

 

Ο Κρίστοφερ Σταύρου Πιτσιλλίδης είναι ιστοριοδίφης και ερευνητής της συλλογικής μνήμης, αναζητώντας στην ιστορική διαδρομή της Κύπρου (από το Βυζάντιο και τη Ρωμιοσύνη έως την Κυπριακή Δημοκρατία) τα τεκμήρια και τις συνέχειες που εξακολουθούν να συνομιλούν με το σήμερα.

 

slpress.com

 

ΣΧΟΛΙΟ

 

Ενα καλό άρθρο αλλά περιορίζει την ιστορική καταγραφή των Ελλήνων της Κύπρου μας από την Αυτοκρατορία μας και μετά, ενώ η ιστορία τους αρχίζει πολλούς αιώνες προ Χριστού....

"Ο σώζων εαυτόν σωθήτω”

Ηταν ο χρησμός του Μαντείου των Δελφών το 480 π.Χ. ως απάντηση σε σχετικό αίτημα των Αθηναίων, πως να αντιμετωπίσουν τη μεγάλη Περσική εισβολή. 

 

2506 χρόνια αργότερα, τρέχουν και δεν φτάνουν τα διεφθαρμένα σιχάματα του καθεστώτος των Αθηνών, στο άκουσμα της είδησης, που κυκλοφορεί στα σαλόνια και στους διαδρόμους της Πρωτεύουσας, ότι η πτώση της Χούντας έγκειται και δη πριν προλάβουν οι Σιωνιστές να προκηρύξουν εντολές. 

 

Ζούμε καταστάσεις, αντίστοιχες με αυτές που θυμίζουν τη πτώση του Batista, (Κούβα, Πρωτοχρονιά του 1959), τη πτώση του Σάχη, (Teheran, 1979) και τη πτώση του τείχους του Βερολίνου (1989). Οι επίορκοι του Δημοσίου και οι λοιποί διεφθαρμένοι πολιτικοί, ολιγάρχες, λαδέμποροι, κληρικοί και οι στρατοί τους ψάχνουν απεγνωσμένα, ανά την Υδρόγειο, να βρουν πέτρα ή τρύπα, να κρυφτούν οικογενειακώς από τη δράπα του νόμου, που θα τους παλουκώνει πρώτα στο σκαμνί των ειδικών δικαστηρίων, πριν τους οδηγήσει στο Γουδή

 

Γέμισαν, Γερμανία και ΗΠΑ, με “Χριστοφοράκους” που μεγαλούργησαν επί μεταπολίτευσης στην Ελλάδα, είτε επειδή αγόραζαν υποβρύχια που έγερναν, φρεγάδες που έμπαζαν και φέρετρα που πέταγαν είτε επειδή αθώωναν, με τη σέσουλα, κατασκόπους, προδότες, δολοφόνους, βιαστές, εμπρηστές, κλέφτες, απατεώνες, εμπόρους ναρκωτικών/ανθρώπων και λοιπούς “καλούς ανθρώπους”.

 

Δεν είναι τυχαίο, ότι η von de Leyen επισκέφθηκε πρόσφατα τα Σκόπια για να τάξει λαγούς με πετραχήλια στους Σλάβους, αν παράσχουν προστασία στους Γενίτσαρους της Ε.Ε., που θα καταφύγουν στη “Δημοκρατία του Βαρδάρη”, όταν πέσουν τα καθεστώτα σε Ελλάδα και Κόσοβο. Η “κυρία” ζει με τη ψευδαίσθηση, και την ελπίδα, ότι οι Ε.Δ. και η τσιμπίδα του νόμου θα σταματήσουν την επέλαση τους προς τα Σερβικά σύνορα, στους Ευζώνους …..!

 

ΗΠΑ, Γερμανία και Γαλλία, το χαβά τους, αφού μοιράζουν πλέον τα διαβατήρια, των χωρών τους, στους γνωστούς άγνωστους Έλληνες λεφτάδες, λες και είναι πετσετάκια. Όλοι, πλην του Macron, ζουν με την ελπίδα ότι το κατοχικό καθεστώς θα προλάβει να ορκίσει Πρωθυπουργό τον Μαργαρίτη Σχοινά, δίχως να πάει η χώρα σε εκλογές. Το πρόβλημα τους είναι όμως, πως θα περάσουν πρώτα στο λαό το μήνυμα, ότι η χώρα έβαλε πανιά για το 4ο μνημόνιο. Αυτός είναι και ο λόγος, που ανάγκασε το Γάλλο Πρόεδρο να γράψει το Ελληνογαλλικό πρωτόκολλο συμμαχίας στα παλαιότερα των υποδημάτων του και να υπογράψει τώρα παρόμοιο σύμφωνο με τη Τουρκία που όχι μόνο αναφέρεται στη πώληση πυραύλων Meteor συν 300 κινητήρων για τα αεροσκάφη τουρκικής παραγωγής συν τη παράδοση τεχνολογίας αλλά εγγυάται ότι δεν θα πάρει το μέρος της Ελλάδος στη περίπτωση που εκραγεί Ελληνοτουρκικός πόλεμος. Η προμήθεια για τον Πρόεδρο ανέρχεται στα 150 εκ. €.(Barclays Bank Suisse SA, Genf και από εκεί στο Vaduz, Liechtenstein). Σε καλή μεριά Πρόεδρε, είχες καλό δάσκαλο.

 

Ο κόσμος χάνεται αλλά για τον λαό, πέρα βρέχει. Περιμένει να δει πότε θα κλείσει ο Λαφαζάνης τα ΚΑΠΗ για να ανταποκριθούν οι πολιτικές δυνάμεις μαζί με τη νεολαία της 10ετίας του ‘70 στο κάλεσμα του, τη χαροκαμένη να απαγγέλει εκθέσεις ιδεών, τον Αντωνάκη να θαυμάζει το μπόϊ του μπροστά στο καθρέπτη, το Λιάκο να προβάρει νυφικά στο Αγρίνιο, τον Αλέξη να δηλώνει “ άθεος Χριστιανός Μουσουλμάνος”, το Κούλη στο ρόλο του Don Korleone και τους γύφτους να διαδηλώνουν κατά της εγκληματικότητας και της φοροδιαφυγής.

 

Οταν οι Ρώσοι “μιλούν” με τις ΗΠΑ., Moscau και Tel-Aviv έχουν την ευχέρεια και την ησυχία να συναντιόνται και να σχεδιάζουν το μέλλον της Ευρώπης, της Β. Αφρικής και της Μέσης Ανατολής για την μετά Trump, Erdogan , Zelenskyj και Merts εποχή. Η Ελλάς είναι το κλειδί αυτού του σχεδίου, που θα εγγυάται ότι το σταυροδρόμι Ευρώπης/Αφρικής/ Ασίας θα παραμένει πάντα ανοιχτό.

 

Το κατοχικό καθεστώς μαζί με τις στοές, τους ανώμαλους, τους ολιγάρχες και τους εγκληματίες του κοιμούνται ακόμη τον ύπνο του δικαίου και καλά κάνουν. Σύντομα όμως θα καταλάβουν αυτό που από καιρό υποπτεύονται. Το καθεστώς απέκτησε επάξια ημερομηνία λήξης και το “Ελληνικό κράτος” θα γίνει πάλι Ελληνικό!

 

Ας μας ενώνει ότι μας χώριζε

Καλή Λευτεριά

 

Νέα Φιλική Εταιρεία

Χριστοδουλίδη, διαπραγματεύεστε την κατάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας με την τουρκοδιζωνική!

Γράφει ο Σάββας Ιακωβίδης

 

Απευθύνομαι στον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Ν. Χριστοδουλίδη όχι μόνο ως δημοσιογράφος, αλλά ως απλός, Έλληνας πολίτης, που γεννήθηκε πριν από τον ίδιο και έζησε περισσότερα γεγονότα απ’ όσα αυτός νομίζει ότι γνωρίζει. Δεν είναι η πρώτη φορά που κρίνω και επικρίνω έντονα την ακολουθούμενη από τον Πρόεδρο πολιτική στο Κυπριακό.

Όπως και πολλοί άλλοι πολίτες, τρέφαμε την ψευδαίσθηση ότι ο Ν. Χριστοδουλίδης, ως διπλωμάτης, πρώτα, ως Υπουργός Εξωτερικών, ύστερα, και αργότερα ως υποψήφιος για την Προεδρία της Δημοκρατίας, θα έφερνε τον αέρα και την ελπίδα της αλλαγής. Και ταυτόχρονα της απαλλαγής από το μικρονοϊκό, μεταπρατικό, διεφθαρμένο και σάπιο κομματικό και πολιτικό κατεστημένο που κατέστρεψε την Κύπρο.

Προεκλογικά, ο Ν. Χριστοδουλίδης υποσχέθηκε τα πάντα. Μετεκλογικά, διέγραψε σχεδόν τα πάντα. Βολευόμενος και αυτός, οχυρώθηκε πίσω από ψηφίσματα και τη λεγόμενη «διεθνή κοινότητα» για να ψαλμωδεί δυνατότερα από τους προκατόχους του, τον τουρκοδιζωνικό αμανέ. Αλλά, προσέξτε: Τον προτάσσει πασπαλισμένο με το Κοινοτικό Κεκτημένο, τις αρχές, αξίες και τις τέσσερεις ελευθερίες της ΕΕ. Ποιους κοροϊδεύει; Ο Πρόεδρος προκλήθηκε από εμάς και άλλους να εξηγήσει, επιτέλους, πώς, πόσο και πού ταυτίζεται η τουρκοδιζωνική με τις αρχές της ΕΕ.

Άκρα του τάφου σιωπή αλλά, καθημερινή, στεντόρεια ψαλμωδία υπέρ της διζωνικής, διότι υπάρχει λόγος: Το τουρκοδιζωνικό ΔΗΣΑΚΕΛ δεν σηκώνει… αστειότητες. Εξάλλου, πάμε σε προεδρικές εκλογές, τα δύο κόμματα είναι μεγάλες δεξαμενές ψήφων, συνεπώς χρειάζονται μερικά χάδια στα αφτιά τους. Στις 23/9/2026, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης προσφώνησε τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Προηγήθηκε η ομιλία του Τούρκου Προέδρου.

Ο Ερντογάν, γι’ ακόμα μια φορά, κάλεσε τα κράτη-μέλη του ΟΗΕ να αναγνωρίσουν την «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου» και να εγκαθιδρύσουν «πολιτικές, διπλωματικές και οικονομικές σχέσεις με αυτό το κράτος». Την επομένη, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης απάντησε στον σουλτάνο. Άκουσε, είπε, με προσοχή τις «αναφορές στο Διεθνές Δίκαιο, στον σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας όλων των κρατών. Στην παράνομη κατοχή, στο δράμα των προσφύγων. Εντούτοις, σε σχέση με την Κύπρο, η Τουρκία πράττει το ακριβώς αντίθετο. Μέγιστη υποκρισία», αναφώνησε με ευγένεια ο Ν. Χριστοδουλίδης.

«Ο Πρόεδρος Ερντογάν έκανε επίσης εκτενή αναφορά στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Αλλά οι πολιτικοί κρίνονται όχι από τα λόγια, αλλά από τις πράξεις τους. Κύριε Ερντογάν, εάν επιθυμείτε να επικαλείστε τον Χάρτη, πρέπει πρώτα να τον εφαρμόζετε», κατέληξε ο Κύπριος Πρόεδρος.

Ο Ν. Χριστοδουλίδης δίνει την εντύπωση, όπως και όλοι σχεδόν οι Κύπριοι πολιτικοί, ότι υποφέρει από ανίατη πολιτική κώφωση και τύφλωση. Φαίνεται να μην ακούει, να μη βλέπει και, κυρίως, να μην καταλαβαίνει τι φωνάζουν εκκωφαντικά οι Τούρκοι. Από το 2021 διακήρυξαν επίσημα ότι δεν ενδιαφέρονται πλέον για λύση ομοσπονδίας, διζωνικής, δικοινοτικής, και επιμένουν σε λύση δύο κρατών.

Το επαναλαμβάνουν καθημερινά, όπως ο Ερντογάν έκανε και στη Γεν. Συνέλευση του ΟΗΕ. Ο πεφιλημένος των Χριστοδουλίδη, Στέφανου και Αννίτας, Έρχιουρμαν, δεν αφίσταται αυτής της ξεκάθαρης τουρκικής πολιτικής. Στις 13/11/2025, ο σουλτάνος συναντήθηκε με τον εγκάθετο της κατοχής, Έρχιουρμαν. Σε δηλώσεις του επανέλαβε ότι, από το 2017, δηλ. μετά το Crans Montana, η Τουρκία και η τ/κ πλευρά δεν θα ξαναμπούν σε συνομιλίες χωρίς προοπτική και ότι «η πιο ρεαλιστική και βιώσιμη λύση στην Κύπρο είναι η συνύπαρξη δύο κρατών».

Στις 25/10/2025, ο Έρχιουρμαν, σε συνέντευξή του στο τουρκικό πρακτορείο «Αναντολού», υπογράμμισε: «Η Τουρκική Δημοκρατία είναι, ναι, εγγυητής ολόκληρου του νησιού, και έτσι θα παραμείνει». Στις 17/10/2025, σε διαδικτυακή συνέντευξη, ο κατοχικός εγκάθετος υποστήριξε ότι ο «τ/κ λαός» έχει «κράτος και αυτό είναι η ΤΔΒΚ». Επέμεινε σε «ανάκτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων» των Τ/κ και στη συνέχιση των εγγυήσεων της Τουρκίας. Κατά καιρούς δήλωσε: «Δεν θα εγκαταλειφθούν οι αποτελεσματικές και δραστικές εγγυήσεις της Τουρκίας σε περίπτωση πιθανής λύσης του Κυπριακού». «Δεν είμαστε από εκείνους που λένε ότι η Αμμόχωστος, η Λευκωσία και η Κερύνεια μάς αρκούν. Η Πάφος, η Λεμεσός και η Λάρνακα είναι επίσης δικές μας».

Στις 20/10/2025, ο απόστρατος Τούρκος ναύαρχος, Τζεμ Γκιουρντενίζ, θεωρητικός του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας», σε άρθρο του με αφορμή την ανάδειξη του νέου ηγέτη των Τ/κ, έγραψε: «Η ασφάλεια της Τουρκίας, η διατήρηση της Γαλάζιας Πατρίδας και η παρουσία του τουρκικού στρατού στο νησί είναι ‘‘ζητήματα υπαρξιακής σημασίας’’. Η Τουρκία, η ‘‘ΤΔΒΚ’’ και η Γαλάζια Πατρίδα είναι αδιαίρετο σύνολο».

Πέντε ημέρες πριν από τις ψευδοεκλογές στα κατεχόμενα, η «Βουλή» ενέκρινε ψήφισμα (14/10/2025), με το οποίο υποστηρίζεται λύση δύο κρατών στο Κυπριακό. Αυτή η απόφαση δεσμεύει και τον Έρχιουρμαν. Η ελληνική πλευρά δεν ακούει, δεν καταλαβαίνει, εθελοτυφλεί. Βρίσκεται σε συνεχές, αδιαπέραστο αδιέξοδο εδώ και 52 χρόνια. Στοιχειώδης πολιτική ευθυκρισία και αποφασιστικότητα για διάσωση της Κυπριακής Δημοκρατίας από μια νέα, επαχθέστερη τουρκοκρατία, επιβάλλει ριζική επανατοποθέτηση του Κυπριακού για την αντιμετώπιση της τουρκικής στοχοθεσίας. Τι συμβαίνει και σήμερα;

Παρατηρείται ένα χοντρό αλληλοπεριπαίξιμο μεταξύ Χριστοδουλίδη και Έρχιουρμαν, με σαρδώνειο υποβολέα και εντολέα, την κατοχική Τουρκία. Και οι δύο θέλουν λύση, λένε. Και οι δύο είναι έτοιμοι για συνομιλίες, λένε. Και οι δύο ευχαριστούν τον ΓΓ του ΟΗΕ για τις καλές του υπηρεσίες. Αλλά… χάσμα δυσθεώρητον χωρίζει τις θέσεις τους. Η Τουρκία είναι ωμή: Απαιτεί λύση δύο κρατών με ή χωρίς την υπογραφή μας. Ο Χριστοδουλίδης επιμένει σε επιστροφή, εννιά χρόνια πίσω, στο Crans Montana, που ήδη κονιορτοποιήθηκε από την τουρκική πλευρά. Εκλιπαρεί, ικετεύει, παρακαλεί τον σουλτάνο να… σεβαστεί το Διεθνές Δίκαιο και να το εφαρμόσει στην πράξη.

Ο Ερντογάν εφαρμόζει στην πράξη μόνο το δίκαιο του ισχυρού. Αλλά ακόμα και έτσι, δεν μπορεί να καταλύσει την Κυπριακή Δημοκρατία, που είναι ο πανίσχυρος θώρακας των νόμιμων κατοίκων της. Ο Ν. Χριστοδουλίδης επιμένει πως «η ΜΟΝΑΔΙΚΗ βάση επί της οποίας πρέπει να επιτευχθεί μια συνολική λύση» είναι η διζωνική ομοσπονδία. Εμφανώς δεν καταλαβαίνει ότι η διζωνική οδηγεί στον ίδιο εφιάλτη: Στην κατάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας σε δύο συνιστώντα κρατίδια ή πολιτείες, δηλ. στα δύο κράτη που απαιτούν οι Τούρκοι.

Ο Κύπριος Πρόεδρος αντιλαμβάνεται τι κάνει ή το παίζει απλώς καλόπαιδο για τα μάτια αδιάφορων και κυνικών τρίτων: Διαπραγματεύεται την κατάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας! Ποιος σοβαρός ηγέτης διαπραγματεύεται την ύπαρξη και επιβίωση του κράτους του; Προκαλείται ξανά: Πιστεύει ότι διά της διζωνικής αποτρέπεται η τουρκοποίηση της Κύπρου; Είναι έτοιμος να υπογράψει τη θανατική διζωνική καταδίκη τού τελευταίου φυλακίου του Ελληνισμού και τη βιολογική και ιστορική ευθανασία του;

Διαφορετικά, ας τερματίσει τον βάναυσο εμπαιγμό των Ελλήνων και ας αναπετάσει τα λάβαρα μιας νέας, σωτήριας στρατηγικής απελευθέρωσης και απαλλαγής της Κύπρου από τον Ασιάτη Μογγόλο. Με ριζική, μεθοδική και αξιόπιστη επανατοποθέτηση του Κυπριακού στηριγμένη στο Διεθνές Δίκαιο, στη νομιμότητα, στην απόρριψη τετελεσμένων και στην πανίσχυρη αμυντική θωράκιση της Κύπρου με αναζωογόνηση του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος. Ειδάλλως, ας αναμένουμε την επερχόμενη τουρκοποίηση.

πηγή