από το κανάλι Ευλογία | Ομιλίες πατρός Γεωργίου Σχοινά
«Δεν έχεις άνθρωπο;» - Παρέα της Τρίτης, 05 Μαΐου 2026 Ομιλία του π. Γεωργίου Σχοινά, στον Άγιο Νικόλαο Φιλοπάππου
10 Μαΐου 2026
ΔΥΟ ΠΕΛΩΡΙΑ ΘΕΜΑΤΑ: ΠΕΡΙ ΘΕΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΜΕΣΣΙΟΥ
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
«ΔΥΟ ΠΕΛΩΡΙΑ ΘΕΜΑΤΑ: ΠΕΡΙ ΘΕΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΜΕΣΣΙΟΥ»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 5-5-1991]
(Β245) Έκδοσις β΄
Σήμερα η Εκκλησία μας, αγαπητοί μου, μας προβάλλει τον θαυμάσιον εκείνον διάλογον μεταξύ του Κυρίου και της Σαμαρείτιδος γυναικός. Βέβαια, ο ευαγγελιστής Ιωάννης, δια μακρών και σχετικά λεπτομερώς, μας αναφέρει όσους διαλόγους παραθέτει μέσα στο ιερό του Ευαγγέλιο. Όμως, ο διάλογος, αυτός, του Κυρίου με την Σαμαρείτιδα γυναίκα, είναι ο μακρύτερος και ο σπουδαιότερος. Διότι αναφέρεται σε δύο πελώρια θέματα: στο θέμα περί του Θεού και εις το θέμα περί του Μεσσίου. Με τον Νικόδημο, επί παραδείγματι, ο διάλογος είναι περί αναγεννήσεως του ανθρώπου. Αλλά όλα τα άλλα έρχονται από κάτω, αφού κορυφαίο θέμα είναι το θέμα του Θεού και το θέμα του Μεσσίου.
Ετέθησαν τα θέματα αυτά κατά έναν θαυμαστόν τρόπον. Βέβαια, την αφορμή την έδωσε η ιδία η Σαμαρείτις και κάνει εντύπωση μία γυναίκα, επιπλέον Σαμαρείτις, δηλαδή μη έχουσα σχέση με τον λαό του Θεού - διότι οι Σαμαρείται εθεωρούντο από τους Ιουδαίους περίπου ειδωλολάτραι- μία αγράμματος γυναίκα, δεν έτυχε καμίας θεολογικής παιδεύσεως, δεν κάθισε κοντά σε Ραβίνους να ακούσει διδασκαλίες, και πόρνη! Εκπληκτικόν!
Όμως ο Κύριος, ο καρδιογνώστης, που βλέπει τις προθέσεις, βλέπει τις διαθέσεις και την προαίρεση του ανθρώπου, έβλεπε εις αυτήν την γυναίκα θεολογικόν ενδιαφέρον. Και ανοίχτηκε κουβέντα, συζήτησις, εκεί στο φρέαρ του Ιακώβ. Οι μαθηταί είχαν πάει εν τω μεταξύ στην πόλιν δια να αγοράσουν τροφές. Αυτή δε η γυναίκα ήλθε εις το πηγάδι δια να αντλήσει νερό. Ανοίχτηκε θεολογική συζήτησις περί Θεού! Και πώς πρέπει να λατρεύεται ο Θεός. Και πού πρέπει να λατρεύεται ο Θεός. Και τότε ο Κύριος, βεβαίως, ετοποθέτησε ορθά το όλον θέμα, λέγοντας: «Πνεῦμα ὁ Θεός, καὶ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτὸν ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν».
Πνεύμα ο Θεός! Τι είναι ο Θεός; Τι είναι ο Θεός; Από την στιγμή που ο άνθρωπος έχασε από τον οπτικό του ορίζοντα τον Θεόν, Τον αναζητεί. Τον αναζητεί, διότι ο Θεός έβαλε μέσα μας την έφεσιν της αναζητήσεως. Γι΄αυτό, πολύ σωστά έλεγε ο Πλούταρχος: «Μπορείτε να γυρίσετε πόλεις και να δείτε στον κόσμο πόλεις ατειχίστους, πολιτισμένες ή απολιτίστους, μπορείτε να δείτε τούτα ή εκείνα, πόλη χωρίς βωμούς δεν θα συναντήσετε». Δηλαδή, με άλλα λόγια, το θρησκευτικόν αίσθημα είναι παγκόσμιον. Σε όλους τους ανθρώπους, σε όλες τις φυλές, σε οποιαδήποτε στάθμη πολιτισμού κι αν αυτοί οι άνθρωποι βρίσκονται. Γιατί; Γιατί ο Θεός φύτεψε μέσα μας την αναζήτηση του Θεού.
Τώρα, βέβαια, Τον εχάσαμε τον Θεόν από τον οπτικό μας ορίζοντα. Και αρχίσαμε να λέμε αλλότρια πράγματα ότι είναι ο Θεός. Ότι ο Θεός… τι είναι ο Θεός; «Ο θεός είναι η κτίσις, είναι ο ήλιος, ο θεός. Γιατί; Επειδή μας θερμαίνει, επειδή μας φωτίζει, επειδή μας ζωογονεί. Έτσι, δεν πρέπει παρά να είναι αυτός ο θεός». Άλλες δυνάμεις… Δηλαδή πανθεϊσμός. Ή ακόμη, φθάνομε στο τελευταίο, να πούμε: «Εγώ, ο άνθρωπος, είμαι ο θεός». Βέβαια, το τελευταίο είναι μεγάλη μωρία, αλλά όχι ολιγότερη μωρία είναι γενικά η ειδωλολατρία.
Έπρεπε, συνεπώς, να αποκαλυφθεί ο Θεός. Διότι οι άνθρωποι δεν θα μπορούσαν ποτέ να μάθουν περί του Θεού. Και έρχεται τώρα ο Κύριος Ιησούς και λέγει σ’ αυτήν την γυναίκα ότι ο Θεός είναι Πνεύμα. Δεν έχει καμίαν σχέσιν με την κτίσιν. Πνεύμα ο Θεός. Και μάλιστα εδώ, όσοι θεολογείτε, ακούσατε και κάτι θαυμαστόν: «Πνεῦμα ὁ Θεός, καὶ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτὸν ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν». «Πνεῦμα ἐν πνεύματι». «Πνεῦμα ἐν πνεύματι». Εκ πρώτης όψεως και δίκαια, δίδεται η εντύπωσις ότι κατά πνευματικόν τρόπον θα λατρεύσω τον πνευματικόν Θεόν. Ορθόν. Αλλά πίσω από αυτό, δεν είναι τι άλλο παρά, εάν ο Θεός είναι ο Πατήρ, τότε «ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ» είναι τα άλλα δύο πρόσωπα της Αγίας Τριάδος! Διότι ο Θεός είναι ο Πατήρ, είναι ο Υιός, ο Οποίος είναι η Αλήθεια («Ἐγώ εἰμι ἡ Ἀλήθεια») και το Πνεύμα το Άγιον. Ώστε λοιπόν, ξεκινώ από το Πνεύμα το Άγιον, φθάνω εις τον Υιόν και περνάω εις τον Πατέρα. Ποτέ δεν θα φθάσω εις τον Πατέρα, παρά από το Πνεύμα το Άγιον δια του Υιού εις τον Πατέρα. Έτσι εδώ, «ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ» δεν σημαίνει τι άλλο παρά ότι ο Θεός Αυτός είναι πνευματικός, που σημαίνει είναι έξω από το δημιούργημά Του, που λέγεται «κόσμος», «ύλη», «σύμπαν», έξω από το δημιούργημά Του, έξω από τον χώρο, έξω από τον χρόνο, και ο Θεός Αυτός είναι Τριαδικός. Είναι εκπληκτικό!
Και το άλλο είναι περί του Μεσσίου. Γιατί χρόνος δεν μένει πολύς να επεκταθούμε περισσότερο. Το θέμα αυτό περί του Μεσσίου, αγαπητοί μου, είναι πάρα πολύ σημαντικό. «Μεσσίας» θα πει αυτός ο οποίος έρχεται εξ ονόματος του Πατρός να σώσει τον κόσμον. Έργον του Οποίου είναι η σωτηρία του κόσμου. Είναι ο κεχρισμένος, ελληνικά. Μεσσίας, εβραϊκή λέξις, θα πει ο κεχρισμένος, ο Χριστός. Αυτός ο Οποίος εχρίσθη. Με την αποστολήν, την οποίαν θα πρέπει να φέρει εις πέρας. Και δεν είναι τι άλλο παρά η σωτηρία του ανθρώπου. Και η σωτηρία ξεκινά από την συμφιλίωση του ανθρώπου με τον Θεό. Και του Θεού με τον άνθρωπον.
Είναι, λοιπόν, ένα πρόσωπον ο Μεσσίας. Θα πρέπει να είναι κάτι περισσότερο από αυτό που λέμε «άνθρωπος». Είναι Θεός ο Μεσσίας. Ναι. Είναι το δεύτερον πρόσωπον της Αγίας Τριάδος. Είναι ο Θεός Λόγος. «Ο Θεός Λόγος», λέγει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων, «δεν ηνείχετο, δεν ηνείχετο να λατρεύονται τα ξόανα, τα ξύλινα δηλαδή αγαλματίδια, και τα είδωλα και οι πέτρες και η κτίσις και να μην λατρεύεται ο Θεός Πατήρ». Κι επειδή Εκείνος, ποιος; Ο Θεός Λόγος μάς έκτισεν, ο Θεός Λόγος μάς έκτισεν, επαναλαμβάνω τις προτάσεις μου, όχι γιατί έχω κανέναν γλωσσοδέτην. Οι έχοντες γλωσσοδέτη συνήθως επαναλαμβάνουν τις προτάσεις των, αλλά γιατί θέλω να εδραιωθούν αυτά. Επειδή, λοιπόν, ο Θεός Λόγος μάς έκτισε, Αυτός ενανθρωπίζει, για να μας προσαγάγει εις τον Πατέρα. Γιατί στο ερώτημα: «Ποιος έπρεπε να ενανθρωπήσει, ο Πατήρ, ο Λόγος ή το Πνεύμα το Άγιον;». Ο Λόγος· διότι Αυτός μας έκτισε, Αυτός αναλαμβάνει και την διόρθωσιν. Είναι εκπληκτικό! Αυτός είναι ο Μεσσίας. Αυτός είναι ο κεχρισμένος. Ο Χριστός.
Στον διάλογό τους ο Κύριος με την Σαμαρείτιδα γυναίκα, περνούν από το θέμα «περί του Θεού» εις το θέμα «περί του Μεσσίου». «Λέγει αὐτῷ ἡ γυνή…». Βέβαια, ο Κύριος δημιουργούσε… σας λέω, αριστοτεχνικός ο διάλογος αυτός. Αν εδίδετο καμιά φορά η ευκαιρία να δει κανείς την αρχιτεκτονική αυτού του διαλόγου! Έδωσε μιαν αφορμήν εις την γυναίκα και λέγει η γυναίκα… - η οποία άρπαζε τα θέματα, επειδή είχε πνευματικά ενδιαφέροντα, θεολογικά ενδιαφέροντα. Σήμερα οι άνθρωποι δεν έχουν θεολογικά ενδιαφέροντα. Και δεν εννοώ τους θεολόγους, που έχουν δουλειά τους αυτό το έργον. Εννοώ τον λαό. Τον λαό, τον λαό! Ο λαός οφείλει να έχει, ο λαός οφείλει να έχει θεολογικά ενδιαφέροντα. Γι'αυτό, όχι ματαίως, είπα προηγουμένως, μία Σαμαρείτις, μία αγράμματη, μία γυναίκα, μία πόρνη, είχε θεολογικά ενδιαφέροντα. Πόσο περισσότερον εμείς πρέπει να έχομε όλοι θεολογικά ενδιαφέροντα;
«Λέγει αὐτῷ ἡ γυνή· οἶδα ὅτι Μεσσίας ἔρχεται ὁ λεγόμενος Χριστός· ὅταν ἔλθῃ ἐκεῖνος, ἀναγγελεῖ ἡμῖν πάντα». «Θα μας τα αναγγείλει όλα». «Γνωρίζω». Από πού το εγνώριζε αυτό η Σαμαρείτις γυναίκα; «Οἶδα ὅτι Μεσσίας ἔρχεται». Από πού το εγνώριζε ότι θα ήρχετο ο Μεσσίας; Εγώ σας είπα ότι οι Σαμαρείται ήσαν κάπου, περίπου ειδωλολάτραι. Επειδή έγινε μετοικεσία λαού, από τους Βαβυλωνίους πήραν τους Ισραηλίτας, τους πήγαν εκεί, στο σημερινό Ιράκ. Κατόπιν φέραν από εκεί πληθυσμούς. Έγινε εποικισμός του Ισραήλ με αλλοτρίους πληθυσμούς. Ανακατεύτηκαν αυτά τα πράγματα κι έτσι ο λαός αυτός ήταν κάτι περίπου ειδωλολάτρες. Από πού το εγνώριζε; Από τον Μωυσή. Είχε ακούσει. Σήμερα, ρωτήστε έναν άνθρωπο να σας πει: «Έχεις ακούσει ότι ο Αντίχριστος έρχεται;». Θα σας πουν: «Ναι. Τι είναι;». Έτσι, λοιπόν, κι αυτή είχε ακούσει. Το εγνώριζε από τον Μωυσή, όπως σας είπα.
Έρχεται. «Έρχεται», λέγει, «ο Μεσσίας». Έρχεται. Προσδοκία της γυναικός αυτής. Αναμονή. «Έρχεται!». Ευχάριστος δε προσδοκία. Ενώ όταν είναι δυσάρεστος η προσδοκία, δεν είναι προσδοκία, το ρήμα είναι ἐπ’ ἀγαθῷ· το ρήμα «προσδοκώ» είναι επί αγαθών πραγμάτων. Ενώ είναι δυσάρεστος η «προσδοκία», δεν είναι προσδοκία, για τον Αντίχριστον. Αποτροπαία η παρουσία του, αποτρόπαιος ο ερχομός του. Όμως εδώ είναι ευδοκία, προσδοκία ο ερχομός του Χριστού. «Γνωρίζω, λοιπόν, ότι έρχεται. Και τι;. Ἀναγγελεῖ ἡμῖν πάντα». «Θα μας τα φανερώσει όλα». «Τι θα μας αναγγείλει; Θα μας αναγγείλει τα περί του Θεού, Ποιος είναι ο Θεός». Σ’ αυτό το περίεργο χωνευτήρι θέσεων, σκέψεων, προτάσεων, λογισμών, φιλοσοφιών περί του Θεού. «Εκείνος θα μας πει. Γιατί περιμένομε Αυτόν να μας πει; Διότι έρχεται από τον Θεό. Και θα μας μιλήσει μετά κύρους και αυθεντίας».
Αγαπητοί μου, σπουδαίοι άνθρωποι υπήρξαν στη γη, κατά πάντα θαυμάσιοι, αλλά απλοί άνθρωποι. Άνθρωποι. Μα Πλάτων λέγεται, μα Αριστοτέλης λέγεται, μα φιλόσοφοι της Ανατολής και προ Χριστού, όποιοι κι αν είναι αυτοί, δεν μπορούσαν ποτέ να έχουν μαζί τους την αυθεντία: το να πει κάποιος «αυτό» και να είναι «αυτό». Σωστά ο Σωκράτης ονόμασε τον εαυτόν του «φιλόσοφον» και όχι «σοφόν». Διότι δεν μπορούσε να γνωρίζει. Διότι εγνώριζε την ανθρωπίνη φύση και το πεπερασμένο της ανθρωπίνης γνώσεως. Συνεπώς; Φιλόσοφος. Αγαπώ την σοφία. Ποιος θα μιλούσε, λοιπόν, μετ΄ αυθεντίας, μετά κύρους, παρά μόνον Αυτός που έρχεται. Αυτός θα μας μιλήσει.
Είναι δε έτσι… πάρα πολύ, έτσι, χαρακτηριστικό, πάντα ο χρόνος μικρός, όταν κάποτε, αναφέρεται σε έναν διάλογο του Πλάτωνος, «Εὐθύδημος» λέγεται, που ο Ευθύδημος συναντά τον Σωκράτη στον δρόμο:
-Πού πας -λέγει- Ευθύδημε;
-Πάω να θυσιάσω εις τους θεούς. Και πηγαίνω να προσευχηθώ (και φορούσε ένα στεφάνι στο κεφάλι).
- Και τι θα ζητήσεις;
- Να, τι άλλο, παρά να γίνω άρχοντας των Αθηνών, κυβερνήτης των Αθηνών και πλούσιος.
-Κι αν ο πλούτος -λέγει- σε εξοκείλει; Σε συμφέρει να το ζητήσεις αυτό;
-Όχι.
- Κι αν σταθείς κακός κυβερνήτης και πέσεις στην κατάρα του λαού, σε συμφέρει αυτό;
-Όχι. Τότε τι να ζητήσω;
-Δεν ξέρω, λέει ο Σωκράτης. Περίμενε. Θα έρθει Εκείνος που θα μας διδάξει πώς πρέπει να προσευχόμαστε!
Και ήρθε ύστερα από 400 τόσα χρόνια… Βλέπετε, λοιπόν, αγαπητοί μου; Κανείς δεν είναι αυθεντία. Μόνον Αυτός που έρχεται. Ο Ιησούς Χριστός, ο Μεσσίας.
«Θα μας τα πει, λοιπόν, όλα! Θα μας τα πει σε μας. Ἡμῖν». Προσέξτε, αυτή διέκρινε ότι ο Κύριος είναι Ιουδαίος. Από πού το διέκρινε; Πάντοτε ένας λαός με έναν άλλον λαό, δεν ντύνονται διαφορετικά; Είναι η προφορά, είναι πολλά πράγματα που φαίνεται ότι αυτός δεν είναι Αθηναίος, δεν είναι Έλληνας, είναι Έλληνας του εξωτερικού. Φαίνεται. -«Πώς», λέγει, «εσύ, Ιουδαίος, μιλάς σε μένα, σε μία Σαμαρείτιδα;». Και λοιπά. -«Εάν εγνώριζες Ποιος…» και τα λοιπά. -«Συ, Ιουδαίος». Θα μπορούσε λοιπόν να πει ότι «ἀναγγελεῖ ὑμῖν» με ύψιλον. «Θα αναγγείλει σε σας, τους Ιουδαίους». Αλλά η Σαμαρείτις λέει: «ἡμῖν» με ήτα. «Θα αναγγείλει σε μας». Γιατί; Αμέσως θέτει το θέμα της παγκοσμιότητος του Μεσσίου. «Δεν είναι αποκλειστικά για τους Ιουδαίους. Είναι και για μας». Θα ‘λεγε κανένας τότε εφεξής: «Για μας. Οι πάντες στην υφήλιο. Για μας». «Και θα μας τα πει όλα, πάντα». «Ἀναγγελεῖ ἡμῖν πάντα». Και για τον Θεό και για την λατρεία Του, αλλά και το πώς κανείς θα φθάσει να σωθεί.
Η έκπληξις… Ω μακαρία αγία Φωτεινή, την γιορτάζομε σήμερα. Φωτεινή ονομάστηκε. Είναι αγία. Έγινε ιεραπόστολος. Και όλοι οι συγγενείς της πίστεψαν. Ω αγία Φωτεινή, θα περίμενες ποτέ εκείνο το μεσημέρι, που πήγαινες να πάρεις νερό με το λαγήνι σου, την υδρία σου, στο προγονικό εκείνο πηγάδι, το φρέαρ του Ιακώβ, ότι θα συναντούσες τον Ίδιο τον Μεσσία; Το υποπτεύθηκες άραγε; Πού να το υποπτευθεί! Όταν είπε αυτά τα λόγια εις τον Κύριον, «λέγει αὐτῇ ὁ ᾿Ιησοῦς· ἐγώ εἰμι ὁ λαλῶν σοι». «Εγώ είμαι· που τώρα σου ομιλώ». Πέστε μου, θα μπορούσε να υπάρξει μεγαλύτερη έκπληξις απ’ αυτήν; Σίγουρα, ο ήλιος να έσβηνε και το φεγγάρι να έπεφτε και η γη να αναποδογυρίζονταν, δεν θα μπορούσαν να δημιουργήσουν τόσην έκπληξιν, όση αυτή: «Ήλθε ο Μεσσίας; Και είναι μπροστά μου; Είναι μπροστά μου! Αυτός που μου ζήτησε να πιει νερό! Γιατί, δεν μπορούσε να πιει νερό μόνος Του; Δεν μπορούσε να πει στο νερό που είναι στο πηγάδι βαθιά: «Ανέβα νερό να πιω;». Και ζήτησε από μένα να πιει νερό; Αυτός λοιπόν είναι ο Μεσσίας, ε; Αυτός που μου είπε ότι έχει το νερό το αιώνιο, που όποιος πιει, δεν θα ξαναδιψάσει ποτέ στη ζωή του».
Τι είπε ο Ιησούς; «Ἐγώ εἰμι». Ανοίξτε και ξεφυλλίστε ολόκληρη απ’ αρχής μέχρι τέλους την Παλαιά Διαθήκη και βρείτε… πόσες φορές θα βρείτε, αν όχι κάποιες μερικές χιλιάδες, αλλά πολλές εκατοντάδες, την φράση: «Ἐγώ εἰμι». Και η φράση αυτή λέγεται αποκλειστικά και μόνο από τον Θεό. «Ἐγώ εἰμι Κύριος ὁ Θεός σου…» και λοιπά, και λοιπά. «Ἐγώ εἰμι Κύριος ὁ Θεός σου…». Ώστε, λοιπόν, να πρώτη αποκάλυψις. «Ἐγώ εἰμι Κύριος τοῦ Ἰσραήλ». «Ἐγώ εἰμι ὁ Ἅγιος τοῦ Ἰσραήλ. Εγώ τώρα που σου ομιλώ». Ο Κύριος του Ισραήλ! Αυτόν που δεν μπόρεσε να χωρέσει στο μυαλό των διδασκάλων των Ιουδαίων. Γι'αυτό δεν πίστεψαν. Δεν πίστεψαν. Γιατί δεν χώρεσε στο μυαλό τους. Ήταν δε και παθιασμένη η ζωή τους, που δεν πίστευαν καν στον Θεό. Δεν πίστευαν τότε οι αρχιερείς στον Θεό. Το ακούσατε; Δεν πίστευαν στον Θεό οι αρχιερείς. Ήσαν Σαδδουκαίοι. Κοιτούσαν μόνο την τσέπη τους και τα συμφέροντά τους. Τίποτε άλλο! Να τα έχουν καλά με τους Ρωμαίους και να περνούν πολύ καλά. Ταλαίπωροι αρχιερείς, φτωχοί, πάμπτωχοι… Πιο φτωχούς η δημιουργία δεν γέννησε! Να είσαι ο υπηρέτης, ο λάτρης του Θεού και να μην πιστεύεις εις τον Θεόν. Έτσι απέρριψαν τον Μεσσία τους και Τον απορρίπτουν δύο χιλιάδες, τώρα, χρόνια.
Αυτή η γυναίκα έμεινε έκπληκτη. Διέγνωσε μέσα σ’ αυτήν την φρασούλα «Ἐγώ εἰμι» ότι είναι ο Κύριος του Ισραήλ. Μάλιστα πάνω σ’ αυτό, θα λέγαμε, Ποιος ακριβώς; Εκείνος που ήταν στο Σινά «ἐν γνόφῳ». Μέσα σε εκείνο το σκοτεινό σύννεφο, που έπιανε τρόμο τον άνθρωπο, και ομιλεί στον Μωυσή και του δίνει τον Νόμο. Προσέξτε, εις το Σινά δεν ήταν ο Πατήρ. Ήταν ο Υιός! Ήταν ο Λόγος! Ήταν ο Ίδιος! Είναι Εκείνος που είπε στον Μωυσή: «Δεν μπορεί κανείς να δει το πρόσωπό μου και να ζήσει». Του λέγει ο Μωυσής: «Με αποκαλείς φίλο σου. Δείξε μου το πρόσωπό Σου». -«Ποιος μπορεί να δει το πρόσωπό μου και να ζήσει; Αλλά θα σου κάνω τη χάρη. Μπες σε εκείνη την τρύπα στον βράχο, στο Σινά. Εγώ θα περάσω. Θα βάλω μπροστά την παλάμη μου. Θα περάσω και θα δεις τα οπίσθιά μου. Όχι το πρόσωπό μου». Λέει ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος: «Ποια είναι τα ‘’οπίσθια του Θεού’’; Είναι η Ενανθρώπησις. Θα δεις μόνον την Ενανθρώπησή μου». Και την είδε ο Μωυσής. Πού την είδε; Εις το όρος Θαβώρ. Εκεί που ο Ηλίας και ο Μωυσής λαλούσαν με τον Κύριον. Αλλά και ο Ηλίας, του δόθηκε μήνυμα ότι θα δει τον Θεό. Λαίλαψ, σεισμός! Όχι εδώ ο Κύριος. Όχι εδώ ο Κύριος. Πέρασε μία αύρα. Εδώ ο Κύριος! Εδώ τώρα δεν έχομε ούτε γνόφον, ούτε λαίλαπα, ούτε αύρα, αλλά το πρόσωπον του Θεού εν προσώπω Ιησού Χριστού. Γι'αυτό σας είπα, και θα δικαιολογείτε γιατί ακριβώς ήταν η μεγάλη έκπληξις γι΄ αυτήν την γυναίκα. Έκπληξις!
Αλλά και για μας είναι μεγάλη έκπληξη που μπορούμε να μελετούμε και να γνωρίζομε τον λόγο του Θεού και να λέμε: «Κύριε, Ποιος είσαι; Ο Κύριος του Ισραήλ; Ο Άγιος του Ισραήλ; Ο Δημιουργός του παντός; Συ που έκανες τα σύμπαντα. Έκανες και τα μυρμήγκια, τις μέλισσες και τις πεταλούδες και τα λουλουδάκια του αγρού. Τα έκανες όλα με τόση σοφία! Από τα παμμέγιστα έως τα πιο μικρά. Εσύ; Εσύ;».
«Ἐγώ εἰμι, ὁ λαλῶν σοι». Η γυναίκα τα ‘χασε. Αφήνει το σταμνί, δεν έδωσε νερό εις τον Κύριον, αφήνει το σταμνί, την υδρίαν και τρέχει στην πόλη. Και λέγει εις τους ανθρώπους: «Ελάτε, ελάτε να δείτε… Ελάτε να δείτε, να δείτε ένα πρόσωπο, έναν άνθρωπο. Μήπως Αυτός είναι ο Μεσσίας. Ελάτε να Τον δείτε». Και έτρεξε σχεδόν η πόλις να δει Ποιος είναι Αυτός. Και είπαν: «Όχι γιατί μας το είπε αυτή η γυναίκα, η συμπατριώτισσά μας, αλλά γιατί με τα μάτια μας τώρα είδαμε Ποιος είναι ο Ιησούς». Ο Οποίος και έμεινε εις την πόλη τους δύο ημέρες. «Αὐτοὶ γὰρ ἀκηκόαμεν, καὶ οἴδαμεν ὅτι αὐτός ἐστίν ἀληθῶς ὁ σωτὴρ τοῦ κόσμου, ὁ Χριστός». «Εμείς οι ίδιοι ακούσαμε από το στόμα Του, εμείς οι ίδιοι τώρα γνωρίζομε ότι Αυτός αληθινά είναι ο Σωτήρας του κόσμου, ο Χριστός». Ο Σωτήρας του κόσμου, ο Χριστός, έναρθρα. Ο. Όχι κάποιος σωτήρας. Ο Σωτήρας. Ο συγκεκριμένος. Ο Ένας, ο Μοναδικός. «Το είδαμε, το κρίναμε. Αληθινά είναι Αυτός. Και είναι σωτήρας όχι μόνον των Ιουδαίων, αλλά και ημών των Σαμαρειτών. Και όλου του κόσμου». Γι΄αυτό ο Κύριος είπε κάποτε τελειώνοντας την ζωή Του στη γη, μετά την Ανάστασή Του, τελειώνοντας την αποστολή Του στην γη, είπε στους μαθητάς Του: «Μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, ἀρξάμενοι (: κάνοντας αρχή) ἀπὸ Ἱερουσαλήμ, το κέντρον, από την Ιουδαία, μετά πηγαίνετε στην Ιουδαία, στην επαρχία της Ιερουσαλήμ, στην Σαμάρεια, σε όλη τη γη, εἰς πάντα τὰ ἔθνη». Γιατί πραγματικά Αυτός είναι ο Μεσσίας, αγαπητοί.
Έτσι, βλέπομε σήμερα η Εκκλησία μας μάς προβάλλει την Κυριακή της Σαμαρείτιδος, όπως λέγεται, μας προβάλλει αυτόν τον θαυμάσιον διάλογον που καταγράφει ο ευαγγελιστής Ιωάννης, τον διάλογον του Κυρίου με την Σαμαρείτιδα γυναίκα, που συζητούνται τα δύο πελώρια, αυτά, θέματα, περί του Θεού και περί του Μεσσίου. Επιτρέψατε να σας προτείνω έναν διάλογο, μία συζήτηση. Με ποιον; Ο καθένας με τον εαυτό του. Να μελετάει σε όλη του την ζωή ό,τι αφορά στον Θεό. Και ό,τι αφορά στον Μεσσία. Και κάθε φορά που μέσα του μελετά, στην Γραφή και μέσα του, μέσα του και στην Γραφή, διαρκώς μελετά το πρόσωπο το Θεανθρώπινο του Χριστού, τόσο πιο πολύ θα το ανακαλύπτει. Και τόσο πιο πολύ θα μαθαίνει ό,τι μπορεί να μάθει ο πεπερασμένος άνθρωπος από τον άπειρο Θεό. Και τότε θα μπορούμε να λέμε ότι αποκτήσαμε κοινωνία με τον Θεό. Αυτή η κοινωνία που έσπασε κάποτε μέσα στον Παράδεισον και απεκατεστάθη με τον Ιησούν Χριστόν.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
ψηφιοποίηση και επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας:
Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
ΑΝΑΓΚΗ ΚΑΤΗΧΗΣΕΩΣ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΥ
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
«ΑΝΑΓΚΗ ΚΑΤΗΧΗΣΕΩΣ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΥ»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 12-5-1996]
(Β335β)
Μας περιγράφει, αγαπητοί μου, ο ευαγγελιστής Λουκάς, τις πρώτες ημέρες της ζωής της Εκκλησίας, μετά την Πεντηκοστή. Και γράφει, όπως ακούσαμε εις το σημερινόν αποστολικόν ανάγνωσμα που είναι από τις Πράξεις: «Οἱ μὲν οὖν διασπαρέντες ἀπὸ τῆς θλίψεως τῆς γενομένης ἐπὶ Στεφάνῳ διῆλθον ἕως Φοινίκης καὶ Κύπρου καὶ Ἀντιοχείας». Δηλαδή μετά από τον λιθοβολισμόν του Στεφάνου, έπεσε ένας φόβος εις την πόλιν της Ιερουσαλήμ. Έφυγαν πολλοί. Όχι οι Απόστολοι. Έφυγαν πολλοί, διεσπάρησαν, λέγει. Και άρχισαν να κηρύσσουν Χριστόν εις την ύπαιθρον. Κι εδώ βλέπομε ότι ήδη το κήρυγμα του Ευαγγελίου έφθασε εις την Φοινίκην, έφθασε εις την Κύπρον και εις την Αντιόχειαν. Και τότε αντελήφθησαν ότι ήδη το κήρυγμα του Ευαγγελίου είχε φθάσει εις την Κύπρο και την Αντιόχεια, αντελήφθησαν οι Απόστολοι, που είχαν μείνει μέσα εις την πόλιν και βέβαια εν συνέχεια ενήργησαν σχετικά.
Ωστόσο, πώς ακριβώς διεδόθη το Ευαγγέλιον…, ανώνυμοι το διέδωσαν. Γράφει πάλι ο Λουκάς: «Τινές ἐξ αὐτῶν ἄνδρες Κύπριοι καὶ Κυρηναῖοι, οἵτινες εἰσελθόντες εἰς Ἀντιόχειαν ἐλάλουν πρὸς τοὺς Ἑλληνιστάς, εὐαγγελιζόμενοι τὸν Κύριον Ἰησοῦν». Ένα είναι γεγονός ότι εξεδηλώθη μία προκοπή πέρα ως πέρα από κάθε προσδοκία τους διά την διάδοσιν του Ευαγγελίου. Είχαν μείνει έκπληκτοι εκείνοι που διέδιδαν το Ευαγγέλιο. Σας είπα: ανώνυμοι. Σημειώνει ο Λουκάς μια πολύ χαρακτηριστική φρασούλα: «Καὶ ἦν χεὶρ Κυρίου μετ᾿ αὐτῶν». «Ήταν», λέει, «χέρι Κυρίου μαζί τους». Είναι μία εβραϊκή έκφρασις που σημαίνει βοήθεια. Βοήθεια του ουρανού.
Αν έχετε προσέξει στην Αγιογραφία μας, πολλές φορές από μία εικόνα ενός αγίου ή κάποιων αγίων, να βγαίνει από τη γωνία του όλου πλαισίου της εικόνος, από τη γωνία την αριστερή συνήθως, μπορεί όμως και από τη δεξιά, να βγαίνει ένα χέρι και να ευλογεί. Αυτή είναι η χειρ Κυρίου, που δίνει ευλογία. Εικονογραφικώς έτσι παριστάνεται.
Ένα κήρυγμα λοιπόν, μία ιεραποστολική προσπάθεια, είχε εδώ όλη την ευλογία του Θεού. Ξεκίνησε δηλαδή όπως βλέπουμε σαφώς και ο Ευαγγελισμός του κόσμου, του εθνικού κόσμου. Γι΄αυτό επέτρεψε ο Θεός, ένας λόγος, δεν είναι ο μόνος, τον διασκορπισμόν των χριστιανών από την Ιερουσαλήμ, με τον λιθοβολισμόν του Στεφάνου, ακριβώς διότι, ενώ τους είπε ο Κύριος να ξεχυθούν μετά την Πεντηκοστή, έμεναν ακόμα εις τα Ιεροσόλυμα. Βλέπετε ότι όταν κάποτε ο Θεός θέλει κάτι, ενώ μας το παρήγγειλε, μετά δημιουργεί έναν βίαιο τρόπο. Μην τρομάζομε. Είναι μέσα στο σχέδιο του Θεού αυτός ο βίαιος τρόπος, να μας ταρακουνήσει, όπως λέμε στη γλώσσα μας, να μας ξυπνήσει, να αντιληφθούμε μερικά πράγματα. Και τούτο διότι ο Κύριος είπε εις τους μαθητάς Του την ημέρα της Αναλήψεώς Του: «Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος, διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν». «Και να τους διδάσκετε όλα να τα φυλάττουν, εκείνα που σας παρήγγειλα Εγώ», λέει ο Κύριος. Έτσι λοιπόν ξεκινά το κήρυγμα του Χριστού, με πολλή καρποφορία και με πολλή ευλογία. Σας υπενθυμίζω: «Καὶ ἦν χεὶρ Κυρίου μετ᾿ αὐτῶν».
Τίθεται όμως το ερώτημα: Αυτά γράφτηκαν, αυτά διαβάστηκαν, αυτά ακούστηκαν σήμερα στην Εκκλησία. Τίθεται λοιπόν το ερώτημα: Αυτή η ευλογία της διαδόσεως του Ευαγγελίου, διετήρησε την ίδια θερμότητα μέσα εις τους είκοσι διαρρεύσαντας αιώνας; Δυστυχώς όχι. Είναι γνωστό ότι κανείς κάποτε στους τρεις, τέσσερις πρώτους αιώνες δεν εγίνετο δεκτός εις την Εκκλησίαν - και δεκτός με την έννοιαν να παρίσταται εις την Θείαν Λειτουργίαν, και με την έννοια ότι ηδύνατο να κοινωνήσει, ένα απομεινάρι της εποχής είναι το «Τάς θύρας, τάς θύρας…». Ήταν παράγγελμα αυτό. Τεχνικό παράγγελμα. «Κλείστε τις πόρτες, θυρωροί, κλείστε τις πόρτες! Ουδείς αμύητος, ουδείς κατηχούμενος». Έπρεπε μόνον να είναι οι πιστοί μέσα εις την Εκκλησίαν. Έτσι βλέπομε ότι υπήρχε μία αυστηρότητα εις το θέμα αυτό.
Κανείς λοιπόν δεν εγίνετο δεκτός μη βαπτισθείς εις την Εκκλησίαν. Αλλά για να βαπτιστεί έπρεπε να δεχθεί την Κατήχησιν. Το βάπτισμα συνήθως ακολουθούσε την Κατήχησιν. Και όπου εκρίνετο βέβαια επαρκής η Κατήχησις, γιατί μπορούσε -ας χρησιμοποιήσω μία σύγχρονη έκφραση- να μείνει κανείς μεταξεταστέος· διότι ύστερα από μία μακρά κατήχηση, μηνών, έτους, ετών, ήρχετο επίσκοπος και έκανε εξετάσεις, ούτως ειπείν «Πες μου εσύ αυτό, πες μου εσύ εκείνο», κι αν κάποιος δεν εγνώριζε την Κατήχησιν, τότε ανεβάλλετο η βάπτισή του για την προσεχή φορά. Και η βάπτισις, όπως είναι γνωστό, εγίνετο χοντρικά, μία φορά τον χρόνο, δύο φορές τον χρόνο. Χριστούγεννα έως Θεοφάνια, γι΄αυτό λέμε αντί του Τρισαγίου ύμνου «Ὅσοι εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε» προς τιμήν των το λέμε αυτό, και το Πάσχα. «Ὅσοι εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε. Αἰνεῖτε τὸν Θεὸν, ἀλληλούια».
Έτσι, υπήρχε μία αυστηρότης. Γι΄αυτό είχαμε και σπουδαίους Χριστιανούς. Και όπως είπε κάποιος: Από την πόρτα, λέγει, έμπαιναν οι Κατηχούμενοι, δηλαδή προκειμένου να βαπτιστούν εις την Εκκλησίαν, αφού εδέχθησαν δαψιλή, λιπαρά Κατήχηση, αν θέλετε να δείτε ένα δείγμα της Κατηχήσεως των Κατηχουμένων, πάρτε παρακαλώ τον τόμον εκείνον που αναφέρεται στις «Κατηχήσεις» του αγίου Κυρίλλου, είναι γραμμένες το 350 μ. Χ. να δείτε τι ζητούσε ο άγιος Κύριλλος και τι έπρεπε να μάθουν οι Κατηχούμενοι. Ένα μικρό απόσπασμα του περιεχομένου βρίσκεται και εις τις Αποστολικές Διαταγές. Ας είναι. Θέματα και δόγματος, θέματα δε και ήθους. Δεν μπορείς να είσαι ανήθικος. Πρέπει να μάθεις γιατί δεν πρέπει να είσαι ανήθικος. Αλλά και θέματα δόγματος. Ότι ο Θεός είναι Τριαδικός, τούτο, εκείνο, εκείνο, εκείνο.
Αυτή ήταν η αρχή της Εκκλησίας μας, που έλαμψε. Γιατί όπως σας είπα, από τη μία πόρτα έμπαιναν οι βαπτισμένοι αφού είχαν λιπαράν κατήχησιν, για να βγουν, λέει από την άλλην πόρταν της Εκκλησίας ως μάρτυρες. Αυτή όμως η αρχή της Εκκλησίας, εχαλάρωσε. Μετά από την ανάδειξη του Χριστιανισμού ως επισήμου θρησκείας του κράτους. Έτσι έφθασε να προηγείται το Βάπτισμα και να ακολουθεί η κατήχησις. Αλλά τότε η κατήχησις άρχισε να αμελείται. «Ε καλά… ε, καλά, θα…». Δεν υπήρχε εκείνο που θα κινούσε να προωθήσει η απουσία του Βαπτίσματος. Αυτή δε η κατάστασις έφθασε να δημιουργήσει μία χαλαρότητα και ήθους και πίστεως εις τα μέλη της Εκκλησίας μας. Και η κατήχησις απέβλεπε βεβαίως στη γνώση του δόγματος, αλλά και εις την διόρθωσιν του βίου.
Τι κόσμο βρήκε ο Χριστιανισμός; Τον γνωστό μας εθνικόν κόσμον. Ειδωλολατρικόν, με πλήθος ελαττώματα, κακίας και πάθη. Αυτά έπρεπε να διορθωθούν. Με την παραμέληση όμως της Κατηχήσεως, άρχισαν και οι ανάλογοι καρποί. Άγνοια του δόγματος της πίστεως και ημελημένος βίος. Κι όπως έγραψε κάποτε κάποιος, συγκεκριμένα ο μακαριστός Τρεμπέλας στην Κατηχητική του ότι μέσα σε ένα μεγάλο καζάνι που έβραζε το νερό, ξαφνικά, λέγει, απότομα, χύθηκε μία πολύ μεγάλη ποσότητα κρύου νερού. Και κόπηκε η βράση. Αυτό συνέβη. Έτσι βλέπομε στη Ρωσία, επί παραδείγματι, που εκατηχήθη ορθοδόξως, αλλά κατηχήθηκε πολύ χοντρικά, έσπευδαν να βαπτιστούν στα ποτάμια όλος ο λαός, ομαδικά ομαδικά. Δεν έμεναν περιθώρια κατηχήσεως. Αλλά και στον δικό μας εδώ χώρο τον Ελληνικό, τα ίδια. Έτσι λοιπόν οι άνθρωποι αυτοί, ούτε βίο διόρθωσαν, ούτε γνώση πίστεως απέκτησαν. Και κόπηκε η βράση. Δηλαδή ο ζήλος, εκείνος ο ενθουσιασμός, εκείνο το «Είμαι Χριστιανός». Γιατί μου κόστισε να είμαι Χριστιανός.
Και η κατήχησις μετά το Βάπτισμα, κατοπινά, είτε γίνεται με την μορφήν εφεξής, τουλάχιστον εις τον χώρον τον δικό μας, με την μορφή των κατηχητικών μαθημάτων, είτε δεν γίνεται καθόλου. Λέμε «έχομε κατηχητικά σχολεία. Πρέπει να πάει το παιδί στο Κατηχητικό σχολείο». Αλλά πόσα παιδιά πάνε στο σχολείο; Δημοτικό, Γυμνάσιο, Λύκειο; Όσα παιδιά πηγαίνουν τώρα στο σχολείο, πηγαίνουν άλλα τόσα παιδιά στο κατηχητικό σχολείο; Αυτά λοιπόν όλα τα παιδιά, δεν πήραν κατήχηση και δεν θα την πάρουν ποτέ. Και εκεί που γίνεται η κατήχησις, είτε σαν συχνότητα, τι είναι; Μία ώρα την εβδομάδα είναι…· είτε σαν περιεχόμενο, το έχομε ζήσει το περιεχόμενο της κατηχήσεως, μάλιστα έφθασε εις τα ανώτερα κατηχητικά σχολεία να έχει περισσότερον πολιτιστικόν χαρακτήρα η κατήχησις και ολιγότερον πνευματικό χαρακτήρα ή και καθόλου. Γιατί, λέει, οι ανάγκες σήμερα είναι πολιτιστικές… κλπ κλπ. Μα τότε δεν μπορούμε να μιλάμε για χριστιανική κατήχηση. Όλα αυτά λοιπόν δείχνουν ότι το περιεχόμενο της Κατηχήσεως είναι ανεπαρκέστατο.
Και οι επιπτώσεις; Βαρύτατες. Ο λαός μας, ο ορθόδοξος λαός μας, ζει δυστυχώς σε μία παχυλή άγνοια. Και το ήθος του; Ω, το ήθος…! Είναι θέμα πολλών δακρύων. Είναι βαθύτατα κοσμικό. Έτσι έχομε, αποκτήσαμε τους Χριστιανούς μας με εκκοσμικευμένην νοοτροπίαν. Είναι γνωστό δε ότι ο εκκοσμικευμένος τρόπος ζωής δεν σώζει. Προσέξατέ το. Δεν σώζει. Δεν μπορούμε να έχομε σωτηρία. Έτσι, απ’ αυτούς τους εκκοσμικευμένους Χριστιανούς μας, ένας αριθμός, επειδή ακριβώς δεν υπάρχει θεμελίωσις, δεν υπάρχει γνώσις, ένας αριθμός λοιπόν παρασύρεται στις αιρέσεις, αλλά και σε ενδοκοσμικά θρησκεύματα. Βλέπετε σήμερα τους Έλληνες Ορθοδόξους να στρέφονται στον Ινδουισμό και όπου αλλού. Είπαμε ότι είναι ενδοκοσμικές θρησκείες. Γιατί; Γιατί τον Θεό, τον τοποθετούν όλες αυτές οι θρησκείες, εντός του κόσμου. Και είναι, σε τελευταία ανάλυση, ένας πανθεϊσμός.
Αλλά, αλλά αυτό το κακέκτυπον ιουδαϊκής θρησκείας, που δεν υπάρχει η ιουδαϊκή θρησκεία, απλώς είναι το προοίμιο του Χριστιανισμού, εν τοιαύτη περιπτώσει, έτσι το συνηθίζουν να το λένε, ξαναλέγω, ένας είναι ο Θεός, και αφού είναι ένας ο Θεός, είναι μία η θρησκεία. Ο Θεός του Ισραήλ, ο Άγιος του Ισραήλ είναι ο Θεός της Καινής Διαθήκης. Αναμφισβήτητα. Αλλά θέλησαν να τα χωρίσουν. Έτσι θέλησαν πιο πολύ οι Εβραίοι. Γιατί δεν απεδέχθησαν την Καινή Διαθήκη. Όμως είναι μία η θρησκεία, ένας ο Θεός. Έτσι έχομε ένα κακέκτυπον, κατασκευασμένο κάπου τον 8ον αιώνα μ.Χ. από τον Ιουδαϊσμό, από τον Χριστιανισμό και από ντόπιες παραδόσεις Αραβικές και έχομε τον διαβόητον Ισλαμισμόν. Στην Ευρώπη, οὐχ ἧττον και στην Ελλάδα, ξεκινούν οι άνθρωποι να προσέλθουν εις τον Ισλαμισμόν. Σας κάνει εντύπωση; Προ ολίγων ετών, όχι πολλών, έγινε παρουσίαση της ελληνικής μεταφράσεως του Κορανίου, στον «Παρνασσό» των Αθηνών -ο «Παρνασσός» είναι ένα φιλολογικόν ίδρυμα - σε μία μεγάλη αίθουσα, δηλαδή παρόντος και του Αρχιεπισκόπου Αθηνών, και εχρηματοδοτήθη αυτή η μετάφρασις από κάποιον εφοπλιστή. Ακούσατε;
Ένας αριθμός ακόμη, ζει μια…,ο μεγαλύτερος, μια ανέμελη ζωή. Δεν βαριέσαι! Κάνει τον σταυρό του, τον κάνει δε κακεκτύπως τον σταυρόν του, χωρίς βεβαίως καμίαν, μα καμίαν υποψίαν αλλαγής. Αυτοί οι άνθρωποι δεν έχουν καν υποψία του Χριστιανισμού, τι είναι ο Χριστιανισμός…Και τελευταία, ένας αριθμός, επόμενον είναι, να ασχολείται με τον σατανισμόν και την σατανολατρίαν και μάλιστα η νεότερη γενεά μας, με κοινωνικές επιπτώσεις. Να πω πολύ δυσάρεστες; Ο Θεός να βάλει το χέρι Του. Είμεθα μάρτυρες και γνώσται όλοι.
Τι πρέπει να γίνει; Καλλιέργεια της κατηχήσεως και του κηρύγματος. Το κήρυγμα πρέπει να είναι κατήχησις. Πρέπει να είναι μάθημα. Από το μανθάνω, μαθαίνω. Το κήρυγμα δεν είναι διακοσμητικόν στοιχείον, που θα το λέμε στα πανηγύρια και στις γιορτές. Και να είναι λίγα λεπτά, ίσα και μόνα να καλύψουμε το επίπεδο της εορτής, με τη λειτουργία την πανηγυρική, με την αρτοκλασία - δεν λείπουν να το σημειώνουν αυτό, ότι έχει και αρτοκλασία στη γιορτή- και με ένα κήρυγμα ολίγων λεπτών. Συνήθως ως διακοσμητικόν. Τίποτε άλλο. Αχ, άνθρωποί μου, έχετε μικρόφωνο στα χέρια σας και μιλάτε τον λόγο του Θεού από κάπου, ένας τόπος που πανηγυρίζει, η Αθήνα, δεν ξέρω πού, και μάλιστα από το πρώτο πρόγραμμα, το λεγόμενον «Κρατικό πρόγραμμα», και δεν λέτε τίποτα; Τι λόγο θα δώσετε; Το κήρυγμα είναι μάθημα. Δεν έγινε η κατήχησις. Αλλά και αν έγινε η κατήχησις, όπως στην αρχαιότητα, θα πρέπει να ανανεώνεται αυτή η κατήχησις, γιατί ποτέ δεν μπορούμε να πούμε ότι έχουμε φθάσει σε μίαν επάρκειαν. Πάντως πρέπει να ξεκινήσει το κήρυγμα ως μάθημα. Η κατήχησις σωστά. Αν θέλουμε να δούμε καλύτερες εκκλησιαστικές ημέρες.
Και το θέμα είναι πρώτιστα θέμα αγάπης εις τον Ιησούν Χριστόν. Αν αγαπάς τον Χριστό, σίγουρα μεταδίδεις στον πλαϊνό σου τον Χριστόν. Ο Κύριος, δε, αποτεινόμενος μετά την Ανάστασή Του στον Απόστολο Πέτρο, του λέγει: «Σίμων Ἰωνᾶ, ἀγαπᾷς με πλεῖον τούτων;». Και παίρνει την απάντηση: «Ναί, Κύριε, σὺ οἶδας ὅτι φιλῶ σε». Συ γνωρίζεις ότι σε αγαπώ. Επειδή είχε τριπλήν άρνησιν. Τι του είπε ο Κύριος; «Βόσκε τά ἀρνία μου». Δηλαδή «να κάνεις ποιμαντική». «Βόσκε τά ἀρνία μου», τους χριστιανούς. Επανελήφθη δεύτερη και τρίτη φορά αυτή η ερώτησις. Και στην καταφατική απάντηση του Πέτρου, ο Κύριος απαντούσε: «Ποίμαινε τά πρόβατά μου» στη δεύτερη απάντησή του. Και στην τρίτη: «Βόσκε τά ἀρνία μου». «Μ΄αγαπάς; Να ασκήσεις ποιμαντική».
Πώς ασκείται η ποιμαντική; Με το κήρυγμα, με την κατήχηση, με τα Μυστήρια της Εκκλησίας. Παρατηρούμε λοιπόν ότι η Ποιμαντική, δηλαδή η ιεραποστολή, συνδέεται με την αγάπη του Χριστού. Αγαπάς τον Χριστό; Θα ασκήσεις ιεραποστολή. Αν αγαπάς τον πλησίον σου, θα ευαγγελιστείς εις αυτόν τον Χριστόν.
Σήμερα όμως τίθεται το ερώτημα: Αυτή η αγάπη υπάρχει; Μήπως απεψύγη; Μήπως πάγωσε; Που λέει ο Χριστός: «Στις εσχάτες μέρες η αγάπη των πολλών θα ψυγεί», δηλαδή θα κρυώσει, θα παγώσει. Ο Απόστολος Παύλος, αγαπητοί μου, έγραφε: «Ἐὰν γὰρ εὐαγγελίζωμαι, οὐκ ἔστι μοι καύχημα· ἀνάγκη γάρ μοι ἐπίκειται (μου είναι ανάγκη)· οὐαὶ δὲ μοί ἐστιν ἐὰν μὴ εὐαγγελίζωμαι». «Αλίμονό μου», λέει, «εάν δεν ευαγγελίζομαι, εάν δεν κηρύσσω το Ευαγγέλιο».
Ο δε 58ος κανόνας των Αγίων Αποστόλων, εντέλλεται τα εξής: «Ἐπίσκοπος, ἢ πρεσβύτερος, ἀμελῶν τοῦ κλήρου ἢ τοῦ λαοῦ, καὶ μὴ παιδεύων αὐτοὺς τὴν εὐσέβειαν,(δεν παιδαγωγεί τον λαό εις την ευσέβεια, δηλαδή εις τον Χριστιανισμόν, δηλαδή δεν κάνει κατήχηση), ἀφοριζέσθω (δηλαδή να μην κοινωνεί)· ἐπιμένων δὲ τῇ ἀμελείᾳ καὶ ῥᾳθυμίᾳ καθαιρείσθω(Εάν όμως επιμένει σε αυτήν την αμέλεια, τότε, ή ο Επίσκοπος ή ο πρεσβύτερος πρέπει να καθαιρείται)». Τι θα λέγαμε; Εάν υπάρχουν πρεσβύτεροι ή επίσκοποι που εμποδίζουν στον χώρο τους να ακουστεί ο λόγος του Θεού; Εμποδίζουν! Είναι εκείνος ο άλλος λόγος που είπε ο Χριστός: «Ούτε αυτοί μπαίνουν στη Βασιλεία, αλλά κι εκείνοι που θέλουν να μπουν, τους εμποδίζουν». Στην ερμηνεία του δε ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης σε αυτόν τον κανόνα, βάζει μια φρασούλα, δηλαδή «να διδάσκει καθ’ εκάστην», λέει. Κάθε μέρα. Με ποικίλες μορφές. Είτε κήρυγμα από άμβωνος, είτε στην Εξομολόγηση, είτε στην Κατήχηση, είτε κατ’ ιδίαν. Δεν έχει σημασία. Και ο Απόστολος Παύλος στην Έφεσο που έμεινε τρία χρόνια, έκανε και κατ’ ιδίαν κατήχησιν.
Αλλά εάν υποχρεούται ο κληρικός να διδάσκει, αγαπητοί μου, τον λαό και ο λαός πρέπει να προσέρχεται στη διδασκαλία, είναι δίκαιο. Φροντίζουμε για σας. Εσείς πώς ακούτε; Έρχεστε να ακούσετε; Και μόνο τότε έρχεται η ευλογία του Κυρίου. Γι΄αυτό ο λαός ποτέ δεν πρέπει να απουσιάζει από τον λόγο του Θεού. Γράφει ο Απόστολος Παύλος στους Εβραίους: «Μὴ ἐγκαταλείποντες τὴν ἐπισυναγωγὴν ἑαυτῶν(τη συγκέντρωσή σας), καθὼς ἔθος τισίν» κ.λπ. «Όπως είναι συνήθεια», λέει, σε μερικούς να εγκαταλείπουν την επισυναγωγή, τη συγκέντρωση, να ακούσουν τον λόγο του Θεού». Και για την αμέλεια του λαού, γράφει ο Παύλος πάλι εις τους Εβραίους: «Καὶ γὰρ ὀφείλοντες εἶναι διδάσκαλοι διὰ τὸν χρόνον (τόσον καιρό ακούτε· οφείλατε να είσαστε διδάσκαλοι), πάλιν χρείαν ἔχετε τοῦ διδάσκειν ὑμᾶς τινα τὰ στοιχεῖα τῆς ἀρχῆς τῶν λογίων τοῦ Θεοῦ(τα στοιχειώδη, λέει, από τη Θεολογία, τα στοιχειώδη), καὶ γεγόνατε χρείαν ἔχοντες γάλακτος καὶ οὐ στερεᾶς τροφῆς». «Και είσαστε πάλι στην ανάγκη να πίνετε γαλατάκι και όχι στερεά τροφή».
Και κάτι που πρέπει να σχολιάσουμε. Όταν ακούστηκε ότι η Αντιόχεια δέχτηκε το κήρυγμα του Ευαγγελίου, τότε οι Απόστολοι, όπως σας είπα, είχαν μείνει στα Ιεροσόλυμα, έστειλαν τον Βαρνάβαν να δει τι γίνεται. Ο άνθρωπος ήταν και Κύπριος. Όταν είδε την κίνηση στην Αντιόχεια, χάρηκε. Ακούστε πώς το γράφει ο Λουκάς: «Καὶ ἰδὼν τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ ἐχάρη, καὶ παρεκάλει πάντας τῇ προθέσει τῆς καρδίας προσμένειν τῷ Κυρίῳ». Χάρηκε. Και είπε: «Μπράβο, με την καρδιά σας, έτσι προσμένειν τῷ Κυρίῳ». Είδατε; Χάρηκε. Γιατί; Για την προκοπή του Ευαγγελίου. Δεν φθόνησε. Γιατί ο φθόνος υπάρχει σε κάθε εποχή. Και μπορεί να προσβάλει τον εργάτη του Ευαγγελίου. Συνήθως έτσι γίνεται. Και ο Κύριος έγινε αντικείμενον φθόνου των διδασκάλων του Ισραήλ. Και το λέμε αυτό γιατί έντονα ζούμε αυτόν τον φθόνον. Συνήθως ο εργάτης του Ευαγγελίου, που φθονεί, δεν καθάρισε την καρδιά του, δεν είναι αγιασμένος άνθρωπος.
Και δικαιολογεί για τη συμπεριφορά αυτή του Βαρνάβα ο Λουκάς: «Ὃτι ἦν ἀνὴρ ἀγαθὸς καὶ πλήρης Πνεύματος Ἁγίου καὶ πίστεως». Αυτός ήτο ο Βαρνάβας. Αγαθός άνθρωπος. Γεμάτος από Πνεύμα Θεού. Πώς μπορούσε να φθονήσει; Ο δε Παύλος παραπονείται: «Τινές μὲν καὶ διὰ φθόνον καὶ ἔριν (γκρίνια, μάλωμα, τσακωμοί…), τινὲς δὲ καὶ δι' εὐδοκίαν τὸν Χριστὸν κηρύσσουσιν· Τί γάρ; (Ε, και;). Πλὴν παντὶ τρόπῳ, εἴτε προφάσει εἴτε ἀληθείᾳ, Χριστὸς καταγγέλλεται. (Τι με νοιάζει;, λέει, στο τέλος- τέλος. Αυτοί είναι υπεύθυνοι για τον εαυτό τους. Εμένα ένα με ενδιαφέρει. Ότι ο Χριστός καταγγέλλεται, κηρύσσεται). Καὶ ἐν τούτῳ χαίρω, ἀλλὰ καὶ χαρήσομαι». «Σ΄αυτό το πράγμα χαίρομαι και θα χαρώ».
Αγαπητοί, σήμερα ο λαός μας βρίσκεται στο χάος της άγνοιας του Ευαγγελίου. Γι΄αυτό και η αποδοχή πολλών αιρέσεως και ο διεφθαρμένος βίος. «Ἡ ἄγνοια τῶν Γραφῶν ( λέει ο Ιερός Χρυσόστομος) τά ἄνω κάτω πεποίηκεν ( Όλα τα αναποδογύρισε)». Και γράφει ο Παύλος στον επίσκοπο -επίσκοπον πλέον- Τιμόθεο στην Έφεσο: «Σύ οὖν τέκνον μου, ἃ ἤκουσας (εκείνα που άκουσες) παρ' ἐμοῦ διὰ πολλῶν μαρτύρων, ταῦτα παράθου πιστοῖς ἀνθρώποις(Να τα παραθέσεις, λέει, σε πιστούς ανθρώπους), οἵτινες ἱκανοὶ ἔσονται καὶ ἑτέρους διδάξαι (που θα σταθούν ικανοί να διδάξουν και άλλους παρακάτω). Βγάλε δηλαδή ιεροκήρυκες. Βγάλε ομιλητές του λόγου του Θεού, λέει στον Τιμόθεο ο Παύλος.
Και για να του σημειώσει πιο κάτω: «Κήρυξον τὸν λόγον, ἐπίστηθι εὐκαίρως ἀκαίρως ἐν πάσῃ διδαχῇ». Εὐκαίρως ἀκαίρως. Βρες κι εσύ την ευκαιρία. Και θα αιτιολογήσει προφητικά: «Ἒσται γὰρ καιρὸς(γιατί θα υπάρξει καιρός), ὅτε τῆς ὑγιαινούσης διδασκαλίας οὐκ ἀνέξονται (δεν θα ανέχονται οι άνθρωποι την υγιά διδασκαλίαν), ἀλλὰ κατὰ τὰς ἐπιθυμίας τὰς ἰδίας ἑαυτοῖς ἐπισωρρεύσουσι διδασκάλους κνηθόμενοι(που γαργαλούν, λέει) τὴν ἀκοήν -Ωραία πραγματάκια. Ο Ισλαμισμός τι κάνει; Γαργαλάει την ακοήν- καὶ ἀπὸ μὲν τῆς ἀληθείας τὴν ἀκοὴν ἀποστρέψουσιν, ἐπὶ δὲ τοὺς μύθους ἐκτραπήσονται». Και αυτός ο καιρός είναι κατεξοχήν η εποχή μας, αγαπητοί μου.
Όποιος λοιπόν αγαπά τον Κύριον Ιησούν Χριστόν, ας αρχίσει να καταρτίζεται, για να μεταδώσει και πιο πέρα τον λόγο του Θεού. Και να συντελέσει στη γνώση του Θεού στον λαό μας. Δεν είναι μόνον ο άμβων που κηρύσσει. Είναι και το κατηχητικό σχολείο, είναι και κάθε τόπος και κάθε χρόνος, είναι οι λεγόμενοι «φιλικοί κύκλοι μελέτης της Αγίας Γραφής», όλα αυτά που σημειώνει ο Παύλος, εὐκαίρως ἀκαίρως. Κάθε τόπος, κάθε χρόνος. Και γρήγορα θα γίνει αντιληπτό ότι «χείρ Κυρίου εὐλογεῖ τό ἔργον τοῦ κηρύγματος». Όποιος αγαπά τον Κύριον, ας το σκεφτεί.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή
μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια:
Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
http://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/omiliai_kyriakvn/omiliai_kyriakvn_676.mp3
Η ΠΡΟΣΚΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ
Στη συνομιλία του Χριστού με τη Σαμαρείτιδα παρά το φρέαρ του Ιακώβ τέθηκε και το θέμα πού και πώς είναι πρέπον να προσκυνείται και να λατρεύεται ο Θεός. Οι μεν Ιουδαίοι υποστήριζαν ότι αυτό πρέπει να γίνεται στα Ιεροσόλυμα, κάτι αυτονόητο φυσικά γι’ αυτούς επειδή εκεί βρισκόταν ο ναός του Σολομώντος, οι δε Σαμαρείτες στο όρος Γαριζείν. Ο Χριστός όμως μετέφερε το όλο θέμα σε άλλη βάση. Ο Θεός είναι πνεύμα και ζητάει διαφορετικό τρόπο λατρείας. Στο εξής, οι αληθινοί προσκυνητές θα προσκυνούν τον Θεό «εν πνεύματι και αληθεία». Για την αληθινή λατρεία του Θεού δεν μετράει ο τόπος, αλλά ο τρόπος ζωής των ανθρώπων (Κυριακή της Σαμαρείτιδος).
Τα λόγια αυτά θα εξέπλητταν τους Ιουδαίους. Ο τόπος και ο τρόπος της λατρείας τους ήταν θεόθεν δεδομένα. Δόθηκαν στον μεγάλο προφήτη και θεόπτη Μωυσή με τον πιο εντυπωσιακό και επίσημο τρόπο από τον ίδιο τον Θεό στο όρος Σινά. Με τις οδηγίες του Θεού κατασκευάστηκε ο πρώτος πρόχειρος κινητός ναός, η Σκηνή του Μαρτυρίου, με την Κιβωτό της Διαθήκης, το ιερότερο κέντρο της λατρείας τους, και με όλα τα υπόλοιπα ιερά λατρευτικά αντικείμενα. Με λεπτομερή τρόπο ορίστηκε από τον Θεό και ο τρόπος της λατρείας με τις παντοειδείς αναίμακτες και αιματηρές προσφορές και θυσίες, που έπρεπε να προσφέρουν οι Ισραηλίτες.
Στη συνέχεια, 440 χρόνια από την έξοδο του Ισραήλ από την Αίγυπτο, ο σοφός Σολομών κατασκεύασε τον μεγαλοπρεπή ναό του Θεού στα Ιεροσόλυμα, ένα μοναδικό οικοδόμημα, με τα πιο πολύτιμα υλικά (αρωματικά κέδρα του Λιβάνου κ.λ.π.) και άφθονο χρυσό. Επί επτάμισυ χρόνια 150.000 εργάτες, υπό την επίβλεψη και καθοδήγηση 3.800 επιστατών, «ητοίμασαν τους λίθους και τα ξύλα» και έχτισαν τον περίφημο ναό. Τα εγκαίνια του ναού γιορτάστηκαν με πρωτοφανή λαμπρότητα επί επτά ημέρες, με τεράστια συγκέντρωση του λαού από όλη τη χώρα. Ο Σολομών θυσίασε 22.000 βόδια και 120.000 χιλιάδες πρόβατα.
Ο Θεός δεν χρειαζόταν τίποτε από αυτά, αλλά υπέδειξε να γίνουν για την αδυναμία των ανθρώπων, για να μην ξεφεύγουν σε άλλες, ειδωλολατρικές λατρείες. Αν και δεν κατοικεί σε χειροποίητους ναούς, αποδέχτηκε και αγίασε τον τόπο που του ετοίμασαν. Όταν μεταφέρθηκε στον ναό η Κιβωτός της Διαθήκης, η θεϊκή νεφέλη «έπλησε τον οίκον». Και ο Θεός είπε στον Σολομώντα: Αγίασα αυτόν τον οίκο που έχτισες και αφιέρωσες σε μένα, για να λατρεύεται «το όνομά μου εκεί εις τον αιώνα. Και έσονται οι οφθαλμοί μου εκεί και η καρδία μου πάσας τας ημέρας».
Ο ναός αυτός ήταν το καμάρι των Ισραηλιτών. Όλοι επιθυμούσαν να προσκυνήσουν κάποτε εκεί, να γιορτάσουν το Πάσχα στα Ιεροσόλυμα. Και όμως, ο Θεός τα απέρριψε όλα αυτά. Προειδοποίησε, ότι, αν δεν φυλάξουν τον νόμο του, θα ξεριζωθούν από τη γη τους, «και τον οίκον τούτον, ον ηγίασα τω ονόματί μου, απορρίψω εκ προσώπου μου» (Γ΄ Βασ. 9, 3-9). Όπερ και εγένετο. Οι Εβραίοι σύρθηκαν αιχμάλωτοι και ο περίφημος ναός λεηλατήθηκε και καταστράφηκε από τον Ναβουχοδονόσορα.
Και πάλι, όταν οι μαθητές του Χριστού καμάρωναν για τις υπέροχες οικοδομές και την ομορφιά του (νέου) ναού, ο Χριστός δεν δίστασε να τους πει, ότι δεν θα μείνει από αυτά «λίθος επί λίθω» που δεν θα γκρεμιστεί. Όπως και έγινε. Και τα ερείπιά του παραμένουν μέχρι σήμερα.
Το ίδιο πράγμα επαναλαμβάνει ο Χριστός στον επίσκοπο της Εκκλησίας της Εφέσου: «Μετανόησον και τα πρώτα έργα ποίησον· ει δε μη, έρχομαί σοι ταχύ και κινήσω την λυχνίαν σου εκ του τόπου αυτής, εάν μη μετανοήσης» (Αποκ. 2, 5). Πολλές λυχνίες έσβησαν, πολλές επιφανείς εκκλησίες χάθηκαν, όταν οι άνθρωποι έπαυσαν να βαδίζουν κατά Θεόν.
Δεν είναι λοιπόν ο τόπος το παν.
Θέλεις να λατρεύεις τον Θεό αληθινά; Τήρησε τις εντολές του, ζήσε κατά το πνεύμα του.
Χριστός ανέστη! Καλή, ευλογημένη εβδομάδα!
ΘΕΙΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ (10-16 ΜΑΪ. 2026)
Την Ε΄ Κυριακή από το Πάσχα (της Σαμαρείτιδος), 10-5-2026, του αγίου αποστόλου Σίμωνος του Ζηλωτού, ώρα 7.00-10.00 π. μ.
Καθημερινά, ώρα 7.00-8.15 μ. μ., Θ΄ Ώρα-Εσπερινός-Μικρό Απόδειπνο-Χαιρετισμοί.
Κάθε Τετάρτη απόγευμα, ώρα 6.30 μ. μ. και εξής, Ιερά Εξομολόγηση. Άλλες ημέρες και ώρες με ραντεβού (τηλ. 6980 898 504).
«Αντιύλη».
Ι. Ν. Αγ. Βασιλείου, Πρέβεζα.
Τηλ. 6980 898 504
Το νέο e-mail μας: neo.antiyli@gmail.com
Η ΓΝΩΣΙΣ ΤΟΥ ΑΛΗΘΙΝΟΥ ΘΕΟΥ
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
«Η ΓΝΩΣΙΣ ΤΟΥ ΑΛΗΘΙΝΟΥ ΘΕΟΥ»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 9-5-1999]
(Β397)
Το πρώτο σύμπτωμα της πτώσεως των Πρωτοπλάστων, αγαπητοί μου, ήταν η απώλεια της γνώσεως του αληθινού Θεού. Κάποιες βέβαια λίγες γενεές μετά από τον Αδάμ, εκράτησαν αυτήν την πίστιν. Κατά παραδοσιακόν φυσικά τρόπον, την στιγμή που ο Αδάμ και η Εύα είπαν στα παιδιά τους, στα εγγόνια τους παρακάτω, πώς ήσαν εις τον Παράδεισον, πώς εγνώρισαν τον αληθινόν Θεόν κ.λπ. Αλλά όσο οι άνθρωποι εξηπλούντο επάνω εις την Γην, αλλά και απεμακρύνετο η μία ομάδα ανθρώπων από την άλλη, επάνω εις την τότε αχανή Γη, στρεφόμενοι προς τα τέσσερα σημεία του ορίζοντος, που ήτο το θέλημα του Θεού αυτό, το έχομε από πολλές μαρτυρίες και μάλιστα ο πύργος της Βαβέλ είναι ένα από αυτά τα χαρακτηριστικά απομακρύνσεως των ανθρώπων, όπως και στην Καινή Διαθήκη που έγινε διωγμός εις τα Ιεροσόλυμα, μόνο και μόνο για να φύγουν οι Απόστολοι. Για να πάνε πιο πέρα. Γιατί δεν έφευγαν πιο πέρα. Έμεναν εκεί συγκεντρωμένοι.
Ωστόσο, όλα αυτά δημιούργησαν ένα ξεθώριασμα της μνήμης του Θεού. Έτσι απωλέσθη η μνήμη της γνώσεως του αληθινού Θεού. Και έπεσαν εις την ειδωλολατρίαν. Θεοποιούσαν εκείνο που έβλεπαν μπροστά τους. «Τι ευκολότερον; Βλέπω τον ήλιο. Με ζωογονεί. Θα τον λατρεύσω». Κ.ο.κ. Όπως μέχρι πρότινος, αν όχι ίσως και ακόμη, στην Αμερική οι ιθαγενείς, οι ντόπιοι, ελάτρευαν το καλαμπόκι. Γιατί τους έτρεφε. Κ.ο.κ.
Παρέμειναν μόνον μερικά ευάριθμα πρόσωπα, που είχαν κρατήσει αυτήν την πίστιν του αληθινού Θεού. Και ένας απ’ αυτούς ήταν ο Αβραάμ. Και ο Μελχισεδέκ. Αυτό το μυστηριώδες πρόσωπον, βασιλιάς της Ιερουσαλήμ. Η Ιερουσαλήμ προϋπήρξε του Αβραάμ. Προσέξατέ το αυτό. Και αυτά τα πρόσωπα εγνώρισαν τον αληθινόν Θεόν. Μάλιστα ο δεύτερος Ψαλμός μάς λέγει ότι ο Μεσσίας θα είναι κατά την τάξιν του Μελχισεδέκ. Σπουδαίο αυτό.
Αλλά όμως, σε όλο το πρόσωπο της Γης, σας είπα, απλώθηκε η ειδωλολατρία. Συνεπώς, το κυριότερον και πρώτον έργον της Ενανθρωπήσεως του Θεού Λόγου ήταν η αποκάλυψις του αληθινού Θεού. Ήλθε να μας αποκαλύψει τον αληθινόν Θεόν. Λέγει στις Κατηχήσεις του ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων ότι το δεύτερον Πρόσωπον…- εκεί μιλάει για το θέμα γιατί ενηνθρώπησε το δεύτερον Πρόσωπον- διότι το Δεύτερον πρόσωπον είναι ο άμεσος εκτελεστής της Δημιουργίας· και «δεν ηνείχετο», λέγει, «ο Θεός Λόγος, να λατρεύονται τα ξόανα και δεν ξέρω τι, τα αγάλματα, η φύσις, αντί του Πατρός. Ενηνθρώπησε για να έρθει να μας πει Ποιος είναι ο αληθινός Θεός». Είναι μία πολύ χαρακτηριστική θέσις του αγίου Κυρίλλου. Ότι ο Θεός είναι Πνεύμα και ότι ο Θεός είναι τρεις υποστάσεις και ο Ένας εκ των Τριών ενηνθρώπησε.
Αυτά ήλθε να μας πει, αγαπητοί μου, σήμερα ο Λόγος του Θεού. Δηλαδή ήρθε ο Χριστός να μας πει αυτά που ακούσαμε στην ευαγγελική περικοπή, σήμερα, της Σαμαρείτιδος. Κι έτσι έχομε Έναν Θεόν, Πνεύμα ο Θεός, τρεις οι υποστάσεις. «Υπόστασις» εδώ θα πει «πρόσωπον». Πατήρ, Υιός και Άγιον Πνεύμα. Το δε Σύμβολον της Πίστεως, αν το έχετε ποτέ προσέξει, πολύ εύκολο είναι να το δει κανείς, δεν είναι παρά μία αναφορά εις τα τρία πρόσωπα της Αγίας Τριάδος. «Πιστεύω…». Αυτό το ρήμα «πιστεύω» επαναλαμβάνεται εις το κάθε άρθρον του Συμβόλου της Πίστεως. «Εις έναν Θεόν». Αυτός ο Θεός είναι: Πατήρ, Υιός και Άγιον Πνεύμα. Αυτό είναι το κριτήριον δε, του να είσαι Χριστιανός, αλλά και προπαντός Ορθόδοξος Χριστιανός.
Γι'αυτό ο Κύριος εδώ εις τον κόσμον όταν ήλθε, είπε στην προσευχή Του την αρχιερατική: «Ἐφανέρωσά σου τό ὄνομα τοῖς ἀνθρώποις». «Το όνομά Σου», λέγει, «το εφανέρωσα εις τους ανθρώπους». «Καί ἐγνώρισα αὐτοῖς -λέει λίγο πιο κάτω- το ὂνομά Σου και γνωρίσω». «Το έκανα γνωστό το όνομά Σου. Αλλά και θα το κάνω και εις το μέλλον γνωστό το όνομά Σου». Πώς; Διότι η αρχιερατική προσευχή του Κυρίου μας έγινε λίγο πριν σταυρωθεί, λίγο πριν συλληφθεί. Δια του Αγίου Πνεύματος. Έρχεται το Πνεύμα το Άγιον μέσα εις την Ιστορία, σαφέστερα και αναλυτικότερα μας το λέγει αυτό ο Κύριος, αλλά δεν έχω χρόνο πιο πολύ να σας το αναλύσω, ότι Εκείνος, ο Παράκλητος, το τρίτον Πρόσωπον της Αγίας Τριάδος, Εκείνο θα μας πει όσα δεν «πρόλαβε»(εντός εισαγωγικών το ρήμα) ο Υιός να μας πει. Γιατί δεν μπορούσαμε όλα να τα κρατήσομε εμείς οι άνθρωποι και η αποκάλυψις έπρεπε να γίνεται προοδευτικά.
Και ποιο είναι το όνομα του Θεού; Αυτό που είπε ο Κύριος εις τους μαθητάς Του μετά την Ανάστασή Του. Μ’ αυτό, μάλιστα, τελειώνει το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον: «Πορευθέντες –είπε εις τους μαθητάς Του- μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Αυτό είναι το όνομα του Θεού. Είναι χαρακτηριστικόν ότι δεν λέγει «εἰς τά ὀνόματα», αλλά λέγει «εἰς τὸ ὄνομα». Γιατί είναι Ένα όνομα. Γιατί είναι Ένας ο Θεός. Με τις τρεις υποστάσεις. Ποιο είναι λοιπόν το όνομα του αληθινού Θεού; Το όνομα, το υπογραμμίζω. «Πατήρ, Υἱός καί Ἃγιον Πνεῦμα». Και τούτο εκφράζει ακόμα, εδώ που λέει ο Κύριος «εἰς τὸ ὄνομα», την κοινήν ουσίαν των τριών προσώπων.
Είναι γνωστό ότι ο λεγόμενος χριστιανικός κόσμος, για μία ακόμη φορά, όπως τότε, από τους απογόνους του Αδάμ, λησμονεί το αληθινόν όνομα του Θεού. Το λησμονεί. Στην εποχή μας. Και τούτο, δηλαδή το Άγιον Όνομα του Τριαδικού Θεού. Το λησμονεί. Μέσα δε εις τον χριστιανικόν κόσμον εισέδυσαν πολλές και ποικίλες αντιλήψεις περί Θεού. Ναι.
Με την παγκοσμιότητα των Μέσων Ενημερώσεως και της μετακινήσεως των ανθρώπων, ξεκίνησε ένας νέος Γνωστικισμός, δηλαδή ένα συνονθύλευμα αντιλήψεων περί Θεού. Αυτός είναι ο Γνωστικισμός· ο οποίος πρωτοεμφανίσθη τον 3ον αιώνα προ Χριστού με τις κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Γιατί οι άνθρωποι ήσαν, ούτως ειπείν, μεμονωμένοι. Αλλά έχομε ένα άνοιγμα επικοινωνιών των λαών με τις κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου, κι έτσι λοιπόν η μία αντίληψις, η μία θρησκεία χωράει μέσα στην άλλη και έχομε αυτό που είπαμε: Γνωστικισμός.
Έτσι έχομε θέσεις, στην εποχή μας, πανθεϊστικές και ειδωλολατρικές. Απ’ όλη την υφήλιον. Ενδοκοσμικές θρησκείες. Έχομε Ισλαμισμόν. Έχομε όλα συσσωρευμένα και μάλιστα εις τις λεγόμενες χριστιανικές χώρες. Γι'αυτό σας είπα προηγουμένως, άρχισαν οι Χριστιανοί να λησμονούν το Όνομα του Αγίου αληθινού Θεού.
Όλα αυτά σήμερα τα ονομάζομε με μία λέξη: Οικουμενισμός. Αυτός είναι ο Οικουμενισμός. Και θα έλεγα ότι αυτός ο Οικουμενισμός είναι όχι έξω από την πόρτα μας και την κρούει, αλλά είναι ήδη μέσα, είναι εντός, μες στην χώρα μας, μες στην πατρίδα μας. Θέλετε; Και μέσα στην Εκκλησία μας…
Προ ολίγων ετών έγινε ένα διαχριστιανικό Συνέδριο στον Καναδά. Βέβαια πήγαν και Έλληνες. Ένας απ’ αυτούς έγραψε και ένα βιβλιαράκι απ΄ όπου και γνωρίζομε αυτό που θα σας πω. Προσέξτε. Εκεί μαζεύτηκαν βέβαια Ορθόδοξοι, Ρωμαιοκαθολικοί, Προτεστάνται. Σας είπα, διαχριστιανικόν Συνέδριον. Και ειπώθηκε εις τους συνέδρους να μην έχουν αναφορά εις τον Άγιον Τριαδικόν Θεόν, επειδή ανάμεσά τους ήσαν Προτεστάνται αντιτριαδισταί. Δεν πίστευαν εις τον Άγιον Τριαδικόν Θεόν. Επιτρέψατέ μου την λαϊκή έκφραση: Τι σόι Χριστιανοί ήταν αυτοί; Τι καθορίζει ακριβώς τον Χριστιανόν; Η πίστις εις τον Άγιον Τριαδικόν Θεόν. Και όμως έγινε αυτό προ ολίγων ετών στο διαχριστιανικό αυτό Συνέδριο. Για να δείτε το πράγμα πόσο έχει προχωρήσει και ότι είναι ανάγκη, τώρα με Ενωμένες Ευρώπες και δεν ξέρω τι, και δεν ξέρω τι, όλα αυτά τα πράγματα ήδη εισβάλλουν με τα τσαρούχια εις τον χώρον και της Εκκλησίας μας.
Γι'αυτό είναι ανάγκη λοιπόν σήμερα εις τον Ορθόδοξον Χριστιανικόν Κόσμον να τονίζεται ο Άγιος Τριαδικός Θεός. Έρχονται, αγαπητοί μου, δύσκολες ημέρες· που θα μας αναγκάζουν να μην αναφερόμεθα εις το άγιον Όνομα του Τριαδικού Θεού. Θα μας αναγκάζουν… Απλώς, θα μας λέγουν, να αναφερόμεθα εις τον Θεόν. Εις τον Θεόν. Μέσα στον χώρο, ξέρετε, του Προσκοπισμού, για να υπάρχει πάσα πίστις, φερειπείν να είναι και ο Βουδιστής, ο πρόσκοπος και ο Α και ο Β και ο Γ και ο Δ διαφόρων θρησκειών, όταν θέλουν να κάνουν μία κοινή προσευχή, ξέρετε πώς την κάνουν; Διεθνώς πλέον. «Ο Θεός», λένε. Ποιος είναι αυτός ο «Θεός»; Για σένα τον Βουδιστή είναι αυτό που είναι. Για μένα τον Χριστιανό είναι αυτό που είναι. Κ.ο.κ. Σας είπα, το πράγμα έχει ξεκινήσει. Λέγουν ότι ο Θεός είναι Ένας, αυτό είναι το επιχείρημά τους, και είναι πανταχού παρών. Δεν έχει σημασία. Τι θα πει να πω Τριαδικός Θεός. «Ένας», λέει, «είναι ο Θεός και είναι πανταχού παρών». Με αυτόν τον τρόπο δικαιολογούνται με εκείνα τα οποία ήδη εισάγουν ή επιμένουν. Φυσικά ουδεμία μνεία περί Ιησού Χριστού. Το ακούσατε; Ουδεμία μνεία περί Ιησού Χριστού. Απλώς «ένας είναι ο Θεός». Τίποτε άλλο. Ούτε περί Ενανθρωπήσεως του Θεού Λόγου, ούτε περί της σταυρικής θυσίας του Χριστού, ούτε περί σωτηρίας. Ισχυρίζονται ότι είναι αδιανόητος η σωτηρία. «Τι θα πει ‘’σωτηρία’’; Δεν την καταλαβαίνομε». Καμία αίσθηση περί αμαρτίας.
Έρχεται, όμως, η σημερινή ευαγγελική περικοπή, όπως σας είπα, του Ιωάννου, που ακούσαμε εκείνον τον θαυμάσιον διάλογον του Κυρίου μετά της Σαμαρείτιδος γυναικός, να δώσει την απάντηση. Λέγει ο Κύριος εις την Σαμαρείτιδα γυναίκα: «Πνεῦμα ὁ Θεός, καὶ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτὸν ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν». Πνεύμα ο Θεός. Δεν ταυτίζεται ο Θεός με την Δημιουργία. Δεν υπάρχει πανθεϊσμός. Αυτό θα πει πανθεϊσμός. Η ταύτιση του Θεού με την Δημιουργία. Σήμερα δε πάρα πολλοί, εις τον δυτικόν κόσμον, βαπτισμένοι Χριστιανοί, είναι πανθεϊσταί. Και εις ημάς τους Έλληνες. Είναι πανθεϊσταί. Θέλετε ακόμη; Ο Μασονισμός στην πραγματικότητα είναι πανθεϊσμός.
Αλλά και κάτι ακόμη. Όταν ο Μωυσής ερώτησε τον Κύριον, εκεί στην φλεγομένη βάτο, ποιο ήταν το Όνομά Του, ο Κύριος απήντησε: «Ὁ ὢν». Ρώτησε, γιατί στην Αίγυπτο είδε ότι οι Αιγύπτιοι έδιναν ονόματα εις τους θεούς των. «Όταν λοιπόν Εσύ, Κύριε, με στέλνεις εις την Αίγυπτον να μιλήσω για Σένα εις τους συμπατριώτες μου - ήσαν ήδη 430 χρόνια εκεί και είχαν οι Εβραίοι αφομοιώσει πολλά από τους Αιγυπτίους- τι να τους πω; Ποιο είναι το όνομά Σου;». Και απαντάει ο Κύριος: «Ὁ ὢν». Η μετοχή του εἰμί. Ο υπάρχων!
Με αυτές τις δύο τώρα αφετηρίες, αυτά που λέγει ο Κύριος εις την Σαμαρείτιδα γυναίκα, ότι ο Θεός είναι Πνεύμα, κι εκείνο που ο Μωυσής μας παρέδωσε, που του είπε ο Θεός: «Ἐγώ εἰμί ὁ Ὢν», με αυτές τις δύο θέσεις ξεκινούμε να δούμε το θέμα λιγάκι πιο κοντά.
Όταν λέγει «ὁ Ὢν», ο Υπάρχων, αυτό σημαίνει ότι είναι Θεός υπάρχων, Θεός ζωντανός. Είναι στον Ενεστώτα, η μετοχή στον Ενεστώτα. Ο υπάρχων. Δηλαδή πάντοτε υπήρχε. Και χθες και σήμερα και αύριο θα υπάρχει ο Θεός. Ο Ένας, ο υπάρχων, διαρκώς ο υπάρχων. Και συνεπώς ένας Θεός χωρίς αρχή και χωρίς τέλος. Αφού πάντα υπήρχε, πάντα υπάρχει και πάντα θα υπάρχει. Είναι δηλαδή άναρχος. Και να είμαι ακριβέστερος, είναι Αΐδιος· Αΐδιος, θα πει αυτός που δεν έχει ούτε αρχήν, ούτε τέλος. Καταχρηστικά λέμε τον Θεόν αιώνιον. Αιώνιοι θα είμαστε εμείς. Αλλά εμείς θα είμεθα αιώνιοι ως προς το μέλλον, αλλά ως προς το χθες υπήρξαμε, δεν υπήρχαμε πρώτα. Έχομε αρχήν. Συνεπώς, ο χαρακτηρισμός «αιώνιος» εκφράζει αυτό το οποίον δεν υπήρχε και τώρα υπάρχει. Και δεν θα τελειώσει. Ο Θεός λοιπόν είναι Αΐδιος. Ξαναλέγω, καταχρηστικά λέμε τον Θεόν «αιώνιον». Άνευ αρχής και άνευ τέλους. Και είναι συγκεκριμένος Θεός. «Ὁ Ὢν». Με άρθρο. «Ὁ Ὢν». Ο υπάρχων. Και έρχεται σ’ αυτήν την αλήθεια τώρα της Παλαιάς Διαθήκης, να προστεθεί και η αλήθεια της Καινής Διαθήκης.
Όταν λέμε «ο υπάρχων» πρέπει να πούμε ότι είναι Θεός προσωπικός. Είναι πρόσωπον. Διότι αλλιώτικα δεν θα ήταν δυνατόν ποτέ να είναι ένας Θεός που να έχει αντίληψη του εαυτού Του και του περιβάλλοντός Του. Είναι πρόσωπον ο Θεός. Το ακούσατε; Είναι πρόσωπον. Κοιτάξτε πού φθάνει η ανοησία των ανθρώπων... Όπως οι Τέκτονες λένε ότι ο ήλιος είναι ο Μέγας Αρχιτέκτων του Σύμπαντος. Αλλά ο ήλιος δεν έχει γνώση του εαυτού του. Δεν έχει συνείδηση του εαυτού του. Ο ήλιος ξέρει ότι είναι ο ήλιος; Προφανώς όχι. Είναι πρόσωπον ο ήλιος; Προφανώς όχι. Εδώ ο Θεός, «ὁ Ὢν», είναι συγκεκριμένος και προσωπικός Θεός.
Και τι λέγει τώρα η Καινή Διαθήκη που σας είπα; Ότι ο Θεός είναι Πνεύμα. Τι θα πει αυτό; Λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος: «Οὐδέν ἄλλο δηλοῖ ἤ τό ἀσώματον». «Δεν φανερώνει τίποτ΄ άλλο, παρά ότι ο Θεός δεν έχει καμία σχέση με τον υλικόν κόσμον». Δηλαδή δεν είναι ύλη. Ο Θεός δεν είναι ο κόσμος. Σας είπα προηγουμένως, δεν ταυτίζεται με τον κόσμον. Δεν είναι η Δημιουργία ο Θεός. Δεν είναι η ύλη. Δεν είναι οι δυνάμεις της φύσεως. Ο Θεός είναι έξω από όλα. Όπως ένα παράδειγμα που λέγεται, δεν είναι δικό μου το παράδειγμα, όπως ο ζωγράφος είναι έξω από τον μουσαμά του που ζωγραφίζει. Βάζει την σφραγίδα του την καλλιτεχνική επάνω εις τον μουσαμά που ζωγραφίζει, αλλά δεν είναι μέσα στον μουσαμά ο ζωγράφος.
Δηλαδή ο Θεός δημιουργεί τον κόσμον, αλλά η ουσία του Θεού είναι έξω από την ουσία της Δημιουργίας. Η Δημιουργία είναι κτιστή. Ο Θεός είναι άκτιστος. Η ουσία της Δημιουργίας είναι κτιστή. Η ουσία του Θεού είναι άκτιστος. Ο Θεός είναι Πνεύμα. Όχι απλώς ένα πνεύμα. Αλλά το ὄντως ὅν.
Είναι χαρακτηριστικόν ότι τελικά ο Θεός μίλησε για την ύπαρξή Του, αλλά δεν έδωσε συγκεκριμένο όνομα, όπως ζήτησε ο Μωυσής, που θα του ζητούσαν πιθανώς οι Εβραίοι εις την Αίγυπτον, μαθημένοι από τους Αιγυπτίους. Γιατί; Ο Θεός, αγαπητοί μου, δεν έχει όνομα. Λέγεται Κύριος. Ο Κύριος. Δεν έχει όνομα. Μάλιστα προοδευτική η αποκάλυψις. Λέγει ο Θεός εις τον Μωυσέα ότι: «Το όνομά Μου το απεκάλυψα εις τον Αβραάμ. Ποιο όνομα; ‘’Θεός’’! Σε σένα, σου αποκαλύπτω τώρα προοδευτικά το όνομά μου, που είναι: ‘’Κύριος’’». Κανένα, τίποτε άλλο. Αυτό το «Γιαχβέ» ή «Ιεχωβά», που το λένε, μία κακή μετάφρασις, Γιαχβέ θα πει Κύριος. Ο Θεός δεν έχει όνομα. Γιατί δεν έχει όνομα; Επειδή υπέρκειται παντός ονόματος και πράγματος. Όταν δίδω σε κάτι όνομα, σημαίνει αυτό το κατακτώ. Αλλά δεν μπορώ να κατακτήσω τον Θεόν. Και συνεπώς είναι ανώνυμος. Άρα τι είναι. Είναι το υπέρ παν, όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος, είναι «τό ὑπέρ πᾶν ὄνομα». Το όνομα εκείνο, το ανέκφραστο, το ανείπωτο, πάνω από όλα τα ονόματα. Η απόδοσις του ονόματος ταυτίζεται με την κατάκτηση του προσώπου, του αντικειμένου, αλλά ο Θεός δεν κατακτάται. Γι΄αυτό δεν μπορούμε να δώσουμε όνομα στον Θεόν.
Όταν, αγαπητοί μου, ο Μανωέ, ο πατέρας του Σαμψών, είδε εκείνο το όραμα του αγγέλου, κι αυτός ο άγγελος ήταν ο Θεός Λόγος, σε πόσα σημεία δεν τον ανακαλύπτομε τον Θεόν Λόγον πριν ενανθρωπήσει, βρίσκεται στη μέση της φλογός. Άναψε φωτιά ο Μανωέ, θυσία. Κάποια στιγμή βλέπει αυτόν που του μιλούσε προηγουμένως, μέσα στην φλόγα! Τρόμαξε ο Μανωέ. Του λέει: «Τί τὸ ὄνομά σοι;». «Ποιο είναι το όνομά Σου;». «Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ ἄγγελος Κυρίου -Ποιος είναι αυτός ο ἄγγελος είπαμε; Ο «Μεγάλης Βουλῆς Ἄγγελος». Ο μετέπειτα Κύριος Ιησούς Χριστός- · εἰς τί τοῦτο ἐρωτᾷς τὸ ὄνομά μου; καὶ αὐτό ἐστι θαυμαστόν». «Τι ρωτάς τ’ Όνομά μου; Κι αυτό», λέει, «είναι θαυμαστόν».
Και προσθέτει ο Κύριος στην Σαμαρείτιδα: «Καὶ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτὸν ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν». Ναι. Εφόσον ο Θεός είναι πνεύμα, πολύ φυσικόν είναι και η λατρεία Του να είναι πνευματική. Βέβαια, δεν αποκλείεται η λατρεία του Θεού να υπάρχει με γνωρίσματα εξωτερικά. Τελέσαμε την Θεία Λειτουργία. Αυτά είναι γνωρίσματα εξωτερικά. Αλλά εννοείται λατρεία με όλες τις υποδομές της ψυχής, τη λογική, το συναίσθημα και τη βούληση. Ολόκληρος ο άνθρωπος θα λατρεύσει τον Θεόν. Κατά το «Ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς διανοίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύος σου». Αυτό είναι.
Οι Πατέρες μας λέγουν ότι όταν ο Κύριος είπε «ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ» -προσέξατέ το αυτό το σημείο- εννοούσε κατά μυστικόν τρόπον τα εξής: Το «ἐν πνεύματι » είναι το Πνεύμα το Άγιον. Πνεύμα ο Θεός, αλλά το τρίτο Πρόσωπο λέγεται Πνεύμα. Συνεπώς είναι κάτι ξεχωριστό· το Οποίον, Αυτό μας οδηγεί προς τον Υιόν. Και αναφέρεται στο «ἐν ἀληθείᾳ». «Ἐν ἀληθείᾳ» τι θα πει; Είναι ο Χριστός. «Εγώ είμαι η Αλήθεια και η Ζωή». Δεν μπορείς να προσκυνήσεις τον Θεό, παρά δια του Αγίου Πνεύματος, δια του Ιησού Χριστού, τον Πατέρα. Δηλαδή με άλλα λόγια, θα προσκυνήσεις τον Άγιον Τριαδικόν Θεόν. Αυτός είναι ο Θεός. «Οὐδεὶς δύναται εἰπεῖν –λέει ο Παύλος- Κύριον Ἰησοῦν εἰ μὴ ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ». Δεν μπορεί κανείς να δεχθεί την θεότητα του Ιησού Χριστού παρά μόνον αν έχει το Πνεύμα του Θεού. «Και κανείς δεν έρχεται προς τον Πατέρα -το είπε ο Χριστός- εἰ μή δι΄ἐμοῦ». Εάν δεν τον ελκύσει ο Υιός, δεν πηγαίνει προς τον Πατέρα.
Έτσι, λοιπόν, αγαπητοί μου, όσο ποτέ άλλοτε έχομε ανάγκη σήμερα της γνώσεως του αληθινού αγίου Τριαδικού Θεού. Ο φοβερός Οικουμενισμός έρχεται σαν οδοστρωτήρας να ισοπεδώσει τα πάντα. Η έννοια του Οικουμενισμού σήμερα κινείται προς όλας τας κατευθύνσεις. Είτε πούμε «εποχή οικουμενοποιήσεως», είτε πούμε «εποχή παγκοσμιοποιήσεως» είναι το ίδιο πράγμα. Και είναι σε όλα τα πράγματα. Και είναι ο δρόμος, η λεωφόρος που θα οδηγήσει προσεχώς, προσεχέστατα εις τον Αντίχριστον. Αυτή είναι παρακαλώ η παγκοσμιοποίησις. Οδηγεί εις τον Αντίχριστον. Για να κυβερνήσει όλον τον κόσμον. Να βοηθηθεί προς τούτο.
Οι Πατέρες μάς λέγουν ότι οι Χριστιανοί των εσχάτων θα υποστούν μαρτύρια, που τα παλαιά μαρτύρια, λέγει, των Χριστιανών, ωχριούν. Μόνον όποιος κρατήσει την ορθόδοξο πίστη του θα σωθεί. Γι’ αυτό είναι ανάγκη να διατηρούμε αυτή μας την πίστη. Και να την αυξάνομε κατά το «ὁ ἅγιος ἁγιασθήτω ἔτι». Και συμπληρώνει ο Κύριος στην Αποκάλυψη τελειώνοντας: «᾿Ιδοὺ ἔρχομαι ταχύ, καὶ ὁ μισθός μου μετ᾿ ἐμοῦ, ἀποδοῦναι ἑκάστῳ ὡς τὸ ἔργον αὐτοῦ ἔσται». Λοιπόν, καιρός δεν μένει. Είναι πλέον ορατά τα σημάδια του ερχομού του Χριστού. Ορθοί λοιπόν στην πίστη και στη ζωή όλη μας. Αγαπητοί, όλοι μας! Αμήν.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
ψηφιοποίηση και επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας:
Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
Η ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗ ΠΕΡΙΚΟΠΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΗΣ ΣΑΜΑΡΕΙΤΙΔΟΣ
5 Ἒρχεται οὖν εἰς πόλιν τῆς Σαμαρείας λεγομένην Συχάρ, πλησίον τοῦ χωρίου ὃ ἔδωκεν ᾿Ιακὼβ ᾿Ιωσὴφ τῷ υἱῷ αὐτοῦ· 6 ἦν δὲ ἐκεῖ πηγὴ τοῦ ᾿Ιακώβ. Ὁ οὖν ᾿Ιησοῦς κεκοπιακὼς ἐκ τῆς ὁδοιπορίας ἐκαθέζετο οὕτως ἐπὶ τῇ πηγῇ· ὥρα ἦν ὡσεὶ ἕκτη.
7 Ἒρχεται γυνὴ ἐκ τῆς Σαμαρείας ἀντλῆσαι ὕδωρ. Λέγει αὐτῇ ὁ ᾿Ιησοῦς· δός μοι πιεῖν. 8 Οἱ γὰρ μαθηταὶ αὐτοῦ ἀπεληλύθεισαν εἰς τὴν πόλιν ἵνα τροφὰς ἀγοράσωσι. 9 λέγει οὖν αὐτῷ ἡ γυνὴ ἡ Σαμαρεῖτις· πῶς σὺ ᾿Ιουδαῖος ὢν παρ' ἐμοῦ πιεῖν αἰτεῖς, οὔσης γυναικὸς Σαμαρείτιδος; Οὐ γὰρ συγχρῶνται ᾿Ιουδαῖοι Σαμαρείταις. 10 Ἀπεκρίθη ᾿Ιησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῇ· εἰ ᾔδεις τὴν δωρεὰν τοῦ Θεοῦ, καὶ τίς ἐστιν ὁ λέγων σοι, δός μοι πιεῖν, σὺ ἂν ᾔτησας αὐτόν, καὶ ἔδωκεν ἄν σοι ὕδωρ ζῶν. 11 Λέγει αὐτῷ ἡ γυνή· Κύριε, οὔτε ἄντλημα ἔχεις, καὶ τὸ φρέαρ ἐστὶ βαθύ· πόθεν οὖν ἔχεις τὸ ὕδωρ τὸ ζῶν; 12 Μὴ σὺ μείζων εἶ τοῦ πατρὸς ἡμῶν ᾿Ιακώβ, ὃς ἔδωκεν ἡμῖν τὸ φρέαρ, καὶ αὐτὸς ἐξ αὐτοῦ ἔπιε καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ καὶ τὰ θρέμματα αὐτοῦ; 13 Ἀπεκρίθη ᾿Ιησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῇ· πᾶς ὁ πίνων ἐκ τοῦ ὕδατος τούτου διψήσει πάλιν· 14 ὃς δι' ἂν πίῃ ἐκ τοῦ ὕδατος οὗ ἐγὼ δώσω αὐτῷ, οὐ μὴ διψήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα, ἀλλὰ τὸ ὕδωρ ὃ δώσω αὐτῷ, γενήσεται ἐν αὐτῷ πηγὴ ὕδατος ἁλλομένου εἰς ζωὴν αἰώνιον.
15 Λέγει πρὸς αὐτὸν ἡ γυνή· Κύριε, δός μοι τοῦτο τὸ ὕδωρ, ἵνα μὴ διψῶ μηδὲ ἔρχωμαι ἐνθάδε ἀντλεῖν. 16 Λέγει αὐτῇ ὁ ᾿Ιησοῦς· ὕπαγε φώνησον τὸν ἄνδρα σου καὶ ἐλθὲ ἐνθάδε. 17 ἀπεκρίθη ἡ γυνὴ καὶ εἶπεν· οὐκ ἔχω ἄνδρα. Λέγει αὐτῇ ὁ ᾿Ιησοῦς· καλῶς εἶπας ὅτι ἄνδρα οὐκ ἔχω· 18 πέντε γὰρ ἄνδρας ἔσχες, καὶ νῦν ὃν ἔχεις οὐκ ἔστι σου ἀνήρ· τοῦτο ἀληθὲς εἴρηκας. 19 Λέγει αὐτῷ ἡ γυνή· Κύριε, θεωρῶ ὅτι προφήτης εἶ σύ. 20 Οἱ πατέρες ἡμῶν ἐν τῷ ὄρει τούτῳ προσεκύνησαν· καὶ ὑμεῖς λέγετε ὅτι ἐν ῾Ιεροσολύμοις ἐστὶν ὁ τόπος ὅπου δεῖ προσκυνεῖν. 21 Λέγει αὐτῇ ὁ ᾿Ιησοῦς· γύναι, πίστευσόν μοι ὅτι ἔρχεται ὥρα ὅτε οὔτε ἐν τῷ ὄρει τούτῳ οὔτε ἐν ῾Ιεροσολύμοις προσκυνήσετε τῷ πατρί. 22 Ὑμεῖς προσκυνεῖτε ὃ οὐκ οἴδατε, ἡμεῖς προσκυνοῦμεν ὃ οἴδαμεν· ὅτι ἡ σωτηρία ἐκ τῶν ᾿Ιουδαίων ἐστίν. 23 Ἀλλ' ἔρχεται ὥρα, καὶ νῦν ἐστιν, ὅτε οἱ ἀληθινοὶ προσκυνηταὶ προσκυνήσουσι τῷ πατρὶ ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ· καὶ γὰρ ὁ πατὴρ τοιούτους ζητεῖ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτόν. 24 Πνεῦμα ὁ Θεός, καὶ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτὸν ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν. 25 Λέγει αὐτῷ ἡ γυνή· οἶδα ὅτι Μεσσίας ἔρχεται ὁ λεγόμενος Χριστός· ὅταν ἔλθῃ ἐκεῖνος, ἀναγγελεῖ ἡμῖν πάντα. 26 Λέγει αὐτῇ ὁ ᾿Ιησοῦς· ἐγώ εἰμι ὁ λαλῶν σοι.
27 Καὶ ἐπὶ τούτῳ ἦλθον οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, καὶ ἐθαύμασαν ὅτι μετὰ γυναικὸς ἐλάλει· οὐδεὶς μέντοι εἶπε, τί ζητεῖς ἢ τί λαλεῖς μετ' αὐτῆς; 28 ᾿Αφῆκεν οὖν τὴν ὑδρίαν αὐτῆς ἡ γυνὴ καὶ ἀπῆλθεν εἰς τὴν πόλιν, καὶ λέγει τοῖς ἀνθρώποις· 29 δεῦτε ἴδετε ἄνθρωπον ὃς εἶπέ μοι πάντα ὅσα ἐποίησα· μήτι οὗτός ἐστιν ὁ Χριστός; 30 ἐξῆλθον οὖν ἐκ τῆς πόλεως καὶ ἤρχοντο πρὸς αὐτόν.
31 ᾿Εν δὲ τῷ μεταξὺ ἠρώτων αὐτὸν οἱ μαθηταὶ λέγοντες· ῥαββί, φάγε. 32 Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· ἐγὼ βρῶσιν ἔχω φαγεῖν, ἣν ὑμεῖς οὐκ οἴδατε. 33 ἔλεγον οὖν οἱ μαθηταὶ πρὸς ἀλλήλους· μή τις ἤνεγκεν αὐτῷ φαγεῖν; 34 Λέγει αὐτοῖς ὁ ᾿Ιησοῦς· ἐμὸν βρῶμά ἐστιν ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με καὶ τελειώσω αὐτοῦ τὸ ἔργον. 35 Οὐχ ὑμεῖς λέγετε ὅτι ἔτι τετράμηνός ἐστι καὶ ὁ θερισμὸς ἔρχεται; Ἰδοὺ λέγω ὑμῖν, ἐπάρατε τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν καὶ θεάσασθε τὰς χώρας, ὅτι λευκαί εἰσι πρὸς θερισμὸν ἤδη. 36 Καὶ ὁ θερίζων μισθὸν λαμβάνει καὶ συνάγει καρπὸν εἰς ζωὴν αἰώνιον, ἵνα καὶ ὁ σπείρων ὁμοῦ χαίρῃ καὶ ὁ θερίζων. 37 Ἐν γὰρ τούτῳ ὁ λόγος ἐστὶν ὁ ἀληθινός, ὅτι ἄλλος ἐστὶν ὁ σπείρων καὶ ἄλλος ὁ θερίζων. 38 Ἐγὼ ἀπέστειλα ὑμᾶς θερίζειν ὃ οὐχ ὑμεῖς κεκοπιάκατε· ἄλλοι κεκοπιάκασι, καὶ ὑμεῖς εἰς τὸν κόπον αὐτῶν εἰσεληλύθατε.
39 ᾿Εκ δὲ τῆς πόλεως ἐκείνης πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτὸν τῶν Σαμαρειτῶν διὰ τὸν λόγον τῆς γυναικός, μαρτυρούσης ὅτι εἶπέ μοι πάντα ὅσα ἐποίησα. 40 Ὡς οὖν ἦλθον πρὸς αὐτὸν οἱ Σαμαρεῖται, ἠρώτων αὐτὸν μεῖναι παρ' αὐτοῖς· καὶ ἔμεινεν ἐκεῖ δύο ἡμέρας. 41 Καὶ πολλῷ πλείους ἐπίστευσαν διὰ τὸν λόγον αὐτοῦ, 42 τῇ τε γυναικὶ ἔλεγον ὅτι οὐκέτι διὰ τὴν σὴν λαλιὰν πιστεύομεν· αὐτοὶ γὰρ ἀκηκόαμεν, καὶ οἴδαμεν ὅτι οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ σωτὴρ τοῦ κόσμου ὁ Χριστός.
Ερμηνευτική απόδοση από τον μακαριστό Παν. Τρεμπέλα
5 Έρχεται λοιπόν σε κάποια πόλη της Σαμάρειας που λεγόταν Συχάρ, η οποία ήταν κοντά στην περιοχή που είχε δώσει ο Ιακώβ στον γιο του, τον Ιωσήφ. 6 Υπήρχε μάλιστα εκεί κι ένα πηγάδι που είχε ανοίξει ο Ιακώβ. Ο Ιησούς λοιπόν, όπως ήταν κουρασμένος από την πεζοπορία, καθόταν κοντά στο πηγάδι. Η ώρα ήταν περίπου έξι από την ανατολή του ηλίου, δηλαδή δώδεκα το μεσημέρι.
7 Έρχεται τότε μία γυναίκα που καταγόταν από τη Σαμάρεια, να βγάλει από το πηγάδι νερό. Ο Ιησούς τότε, ο οποίος πραγματικά διψούσε, της είπε: «Δώσ’ μου να πιω». 8 Και ζήτησε από τη γυναίκα νερό, διότι οι μαθητές Του, που θα φρόντιζαν να βγάλουν νερό από το πηγάδι, είχαν πάει στην πόλη ν’ αγοράσουν τρόφιμα. 9 Του λέει λοιπόν η γυναίκα η Σαμαρείτιδα: «Πώς εσύ, που είσαι Ιουδαίος, καταδέχεσαι και ζητάς να πιεις νερό από μένα, που είμαι γυναίκα Σαμαρείτιδα;». Και έκανε η γυναίκα την ερώτηση αυτή, διότι οι Ιουδαίοι μισούσαν τους Σαμαρείτες και δεν είχαν σχέσεις μαζί τους. 10 Ο Ιησούς της απάντησε: «Εάν γνώριζες τη δωρεά του Αγίου Πνεύματος, που δίνει ο Θεός στους ανθρώπους, και Ποιος είναι Εκείνος που σου λέει τώρα: ‘’Δώσ’ μου να πιω’’, εσύ θα Του ζητούσες, και θα σου έδινε νερό τρεχούμενο, που δεν στερεύει ποτέ. Θα σου έδινε Αυτός τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, η οποία σαν πνευματικό νερό καθαρίζει, δροσίζει, παρηγορεί και ζωοποιεί τις ψυχές, χωρίς να στερεύει ποτέ». 11 Του λέει η γυναίκα: «Κύριε, ασφαλώς το νερό αυτό για το οποίο μιλάς δεν είναι από το πηγάδι αυτό· διότι ούτε αγγείο έχεις, με το οποίο θα μπορούσες να βγάλεις από εδώ νερό, αλλά και το πηγάδι είναι βαθύ. Από πού λοιπόν έχεις το τρεχούμενο και αστείρευτο νερό; 12 Μήπως εσύ είσαι ανώτερος στην αξία και τη δύναμη από τον πατέρα μας τον Ιακώβ, που μας έδωσε ως κληρονομιά το πηγάδι αυτό και δεν ζήτησε άλλο καλύτερο νερό, αλλά απ’ αυτό ήπιε και ο ίδιος, όπως και τα παιδιά του και τα ζώα του που έτρεφε και έβοσκε;». 13 Της αποκρίθηκε τότε ο Ιησούς: «Βεβαίως δεν εννοώ το νερό του πηγαδιού αυτού· διότι όποιος πίνει από το νερό αυτό, θα διψάσει πάλι. 14 Εκείνος όμως που θα πιει από το νερό που θα του δώσω εγώ, δεν θα διψάσει ποτέ στον αιώνα˙ αλλά το νερό που θα του δώσω, θα μεταβληθεί μέσα του σε πηγή νερού που δεν θα στερεύει, αλλά θα αναβλύζει και θα αναπηδά και θα τρέχει πάντοτε για να του μεταγγίζει ζωή αιώνια»’.
15 Του λέει τότε η γυναίκα: «Κύριε, δώσ’ μου το νερό αυτό, για να μη διψώ και να μην υποβάλλομαι σε τόσο κόπο να έρχομαι εδώ για να βγάζω νερό από το πηγάδι». 16 Της λέει ο Ιησούς: «Εφόσον το νερό αυτό δεν το θέλεις μόνο για τον εαυτό σου, αλλά και για εκείνους με τους οποίους συζείς, πήγαινε, φώναξε τον άνδρα σου και έλα εδώ μαζί με αυτόν, ώστε κι εκείνος να δεχθεί μαζί σου τη δωρεά αυτή»’. 17 Του αποκρίθηκε τότε η γυναίκα: «Δεν έχω άνδρα». Της λέει ο Ιησούς: «Καλά είπες: ‘’Δεν έχω άνδρα’’· 18 διότι έχεις λάβει πέντε άνδρες, τον ένα ύστερα από τον άλλο. Και τώρα με αυτόν που ζεις, είσαι συνδεδεμένη κρυφά, και γι’ αυτό δεν είναι άνδρας σου. Αυτό το είπες αλήθεια».
19 Του λέει η γυναίκα: «Κύριε, καταλαβαίνω ότι εσύ είσαι προφήτης· διότι μου είπες κάποια μυστικά της ζωής μου, ενώ δεν με έχεις συναντήσει άλλη φορά, αλλά μόλις σήμερα με βλέπεις για πρώτη φορά. Σε παρακαλώ, λοιπόν, να με διαφωτίσεις πάνω στο παρακάτω σπουδαίο ζήτημα: 20Οι πατέρες μας προσκύνησαν και λάτρευσαν τον Θεό στο όρος αυτό το Γαριζείν, ενώ εσείς οι Ιουδαίοι λέτε ότι στα Ιεροσόλυμα είναι ο τόπος που πρέπει να λατρεύουμε τον Θεό. Εσύ λοιπόν ως προφήτης τι λες γι’ αυτό;». 21 Της λέει ο Ιησούς: «Πίστεψέ με, γυναίκα, ότι γρήγορα έρχεται ο καιρός που ούτε σε αυτό το βουνό το Γαριζείν μόνο, ούτε στα Ιεροσόλυμα αποκλειστικά θα λατρεύσετε τον ουράνιο Πατέρα. 22 Εσείς οι Σαμαρείτες απορρίψατε τα βιβλία των προφητών και προσκυνάτε εκείνο για το οποίο δεν έχετε σαφή και πλήρη γνώση. Εμείς οι Ιουδαίοι προσκυνούμε εκείνο που γνωρίζουμε περισσότερο από κάθε άλλον. Απόδειξη μάλιστα γι’ αυτό είναι το ότι ο Μεσσίας που θα σώσει τον κόσμο προέρχεται από τους Ιουδαίους. Αυτούς διάλεξε ο Θεός ως λαό δικό Του και αυτοί τον γνώρισαν και τον λάτρευσαν τελειότερα από κάθε άλλον λαό. 23 Πολύ σύντομα όμως έρχεται ώρα, και μπορώ να πω ότι η ώρα αυτή έχει ήδη έλθει, που οι πραγματικοί προσκυνητές θα προσκυνήσουν και θα λατρεύσουν τον Πατέρα πνευματικά και αληθινά˙ δηλαδή με θεοφώτιστες τις πνευματικές δυνάμεις και με λατρεία όχι τυπική και σκιώδη, αλλά πραγματική και εμπνευσμένη από πλήρη επίγνωση της αλήθειας· διότι και ο Πατήρ ζητά επίμονα τέτοιοι αληθινοί και πραγματικοί προσκυνητές να είναι εκείνοι που Τον λατρεύουν. 24 Ο Θεός είναι πνεύμα, γι’ αυτό και δεν περιορίζεται σε τόπους. Και εκείνοι που Τον λατρεύουν πρέπει να Τον προσκυνούν με τις εσωτερικές τους πνευματικές δυνάμεις, με αφοσίωση της καρδιάς και του νου, αλλά και με αληθινή επίγνωση του Θεού και της λατρείας που Του αρμόζει». 25 Του λέει η γυναίκα: «Γνωρίζω ότι έρχεται ο Μεσσίας, όνομα που μεταφράζεται με τη λέξη Χριστός. Όταν έλθει Eκείνος, θα μας τα διδάξει όλα». 26 Της λέει ο Ιησούς: «Εγώ είμαι ο Μεσσίας, εγώ που τη στιγμή αυτή σου μιλάω».
27 Και τη στιγμή αυτή ακριβώς ήλθαν οι μαθητές Του και απόρησαν που ο διδάσκαλος μιλούσε δημοσίως με γυναίκα, κάτι που απαγορευόταν από τις παραδόσεις των ραβίνων. Κανείς όμως δεν Του είπε: «Τι ζητάς να σου κάνει η γυναίκα αυτή, ή για ποιο θέμα μιλάς μαζί της;». 28 Στο μεταξύ η γυναίκα, γεμάτη συγκίνηση ύστερα απ’ αυτά που άκουσε, άφησε τη στάμνα της στο πηγάδι και πήγε τρέχοντας στην πόλη και άρχισε να λέει στους ανθρώπους: 29 «Ελάτε να δείτε έναν άνθρωπο που μου είπε όλα όσα έχω κάνει, και αυτά ακόμη τα μυστικά και προσωπικά στοιχεία της ζωής μου. Μήπως είναι αυτός ο Χριστός;». 30 Βγήκαν λοιπόν από την πόλη οι Σαμαρείτες και άρχισαν να έρχονται προς Αυτόν.
31 Στο μεταξύ όμως, μέχρι να ειδοποιηθούν οι Σαμαρείτες και να έλθουν να συναντήσουν τον Ιησού, επειδή ο Κύριος είχε απορροφηθεί απ’ το πνευματικό Του έργο και δεν ενδιαφερόταν καθόλου για φαγητό, Τον παρακαλούσαν οι μαθητές και Του έλεγαν: «Διδάσκαλε, φάε κάτι». 32 Αυτός όμως τους είπε: «Εγώ έχω φαγητό να φάω που εσείς δεν το ξέρετε». 33 Επειδή, λοιπόν, δεν κατάλαβαν οι μαθητές τη σημασία των λόγων αυτών του Κυρίου, έλεγαν μεταξύ τους: «Μήπως την ώρα που λείπαμε, του έφερε κανείς άλλος φαγητό κι έφαγε;». 34 Τους λέει ο Ιησούς: «Δικό μου φαγητό, που με χορταίνει και με τρέφει, είναι να κάνω πάντοτε το θέλημα Εκείνου που με απέστειλε στον κόσμο και να ολοκληρώσω το έργο Του, το οποίο είναι η σωτηρία των ανθρώπων. Και το θερμό ενδιαφέρον μου για το έργο αυτό με απορρόφησε ολόκληρο τώρα που πρόκειται να έλθουν εδώ οι Σαμαρείτες, και μου έκοψε κάθε όρεξη που προέρχεται από τη φυσική πείνα. 35 Δεν λέτε εσείς ότι τέσσερις μήνες μένουν ακόμη και ο θερισμός έρχεται; Στην πνευματική όμως σπορά είναι δυνατόν ο λόγος του Θεού να καρποφορήσει και σε χρονικό διάστημα πολύ πιο σύντομο. Και για να πειστείτε για το θέμα αυτό που σας λέω, σηκώστε τα μάτια σας και κοιτάξτε το πλήθος αυτό των Σαμαρειτών που έρχονται. Μοιάζουν οι ψυχές τους με χωράφια, στα οποία δεν πρόφθασε να σπαρεί ο λόγος της αλήθειας, κι όμως είναι λευκά και ώριμες πλέον, έτοιμα να θερισθούν. Έτσι και σ’ όλα τα μέρη του κόσμου οι ψυχές των ανθρώπων είναι τώρα ώριμες για να δεχθούν τη σωτηρία. 36 Κι εκείνος που θερίζει στον πνευματικό αυτό αγρό παίρνει μισθό, όχι μόνο διότι χαίρεται και εδώ βλέποντας την πνευματική συγκομιδή, αλλά και διότι θα ανταμειφθεί και στη μελλοντική ζωή από τον Κύριο. Επειδή λοιπόν ελκύει στη σωτηρία ψυχές αθάνατες, συναθροίζει καρπό για την αιώνια ζωή. Κι έτσι, στην πνευματική σπορά που γίνεται τώρα, χαίρομαι κι Εγώ που σπέρνω μαζί με σας που θα θερίσετε· 37 διότι στη δική μας περίπτωση εφαρμόζεται η αληθινή παροιμία, ότι άλλος έσπειρε κι άλλος θερίζει. Έσπειρα εγώ και θα θερίσετε εσείς, όπως και μελλοντικά θα σπέρνετε εσείς και θα θερίζουν οι διάδοχοί σας. 38 Εγώ, ο Κύριος του αγρού, σας έστειλα για να θερίζετε καρπό για τον οποίο εσείς δεν έχετε κοπιάσει για να σπαρεί. Άλλοι, δηλαδή εγώ και οι προφήτες πριν από μένα, έχουν κοπιάσει κι έχουν σπείρει, κι εσείς έχετε μπει στους κόπους και τη σπορά τους για να θερίσετε». 39 Από την πόλη εκείνη Συχάρ πολλοί από τους Σαμαρείτες πίστεψαν σε Αυτόν ότι ήταν ο Μεσσίας, εξαιτίας της μαρτυρίας της γυναίκας που έλεγε «Μου είπε όλα όσα έχω κάνει, κι αυτά ακόμη τα μυστικά μου, τα οποία δεν ήξεραν ούτε εκείνοι με τους οποίους συζώ και με γνωρίζουν από πολύ καιρό». 40 Όταν λοιπόν ήλθαν κοντά Του οι Σαμαρείτες, Τον παρακαλούσαν να μείνει για πάντα μαζί τους. Κι έμεινε εκεί δύο ημέρες. 41 Και από τη διδασκαλία που τους έκανε τις δύο ημέρες πίστεψαν πολύ περισσότεροι από εκείνους που ήλθαν στο πηγάδι και Τον παρακάλεσαν να μείνει στην πόλη τους. 42 Και στη γυναίκα έλεγαν ότι «Δεν πιστεύουμε πλέον για τα όσα μας είπες εσύ· διότι εμείς οι ίδιοι Τον έχουμε τώρα ακούσει και γνωρίζουμε πλέον ότι Αυτός είναι αληθινά ο Σωτήρας όλου του κόσμου, ο αναμενόμενος Μεσσίας, ο Χριστός».
9 Μαΐου 2026
Κυβέρνηση χωρίς λαϊκή εντολή; Το 27% των Υπουργών δεν έχει εκλεγεί…
Πολιτικού αναλυτή – αρθρογράφου
Sequel στη «Συνταγή Μητσοτάκη»: Όταν η πράσινη συνταγή αρχίζει να καίει…
Πρώτη δόση: Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έβγαλε τη γαλάζια ταυτότητά της και φόρεσε πράσινη. Γέμισε με παλαιά στελέχη του ΠΑΣΟΚ, ψήφισε γάμο ομοφυλόφιλων, κι έγινε το πιο «εκσυγχρονιστικό» πράγμα που έχει δει ποτέ η ελληνική Δεξιά.
Δεύτερη δόση: Όταν τα πράγματα ζόρισαν — όταν ήρθαν τα σκάνδαλα, οι άρσεις ασυλίας και οι ευρωπαίοι εισαγγελείς — η κυβέρνηση ανακάλυψε ότι το πιο επικίνδυνο δεν ήταν η αντιπολίτευση. Ήταν ο καθρέφτης.
Αριθμοί που δεν ψεύδονται…
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη αποτελείται από 63 μέλη. Από αυτά, 17 δεν έχουν εκλεγεί ποτέ από κανέναν. Ποσοστό εξωκοινοβουλευτικών: 27%. Δηλαδή 1 στους 4 Υπουργούς δεν έχει πάει στον λαό να ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης, ψήφο εκλογής!
Κι αυτοί δεν είναι δευτερεύοντες ρόλοι. Δεν μιλάμε για Υφυπουργούς σε Υπουργεία με ελάσσονες αρμοδιότητες. Μιλάμε για:
Τον Γιώργο Γεραπετρίτη στο Υπουργείο Εξωτερικών — τον «σκιώδη Πρωθυπουργό» όπως τον αποκαλεί η αντιπολίτευση, που κατηγορείται για πολιτική ευθύνη στις υποκλοπές, για τον χειρισμό της τραγωδίας των Τεμπών, και για «υποχωρητική στάση» απέναντι στην Άγκυρα χωρίς «κόκκινες γραμμές».
Τον Σταύρο Παπασταύρου στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας — τον άνθρωπο του οποίου το όνομα εμφανίστηκε κάποτε στη «λίστα Λαγκάρντ», που επέστρεψε στην Εξουσία χωρίς λαϊκή εντολή για να ορίσει πόσο θα κοστίσει το ρεύμα στα ελληνικά νοικοκυριά.
Τον Μαργαρίτη Σχοινά στην Αγροτική Ανάπτυξη — έναν άνθρωπο που ήρθε κατευθείαν από τις Βρυξέλλες και τη γλώσσα των ευρωπαϊκών γραφειοκρατιών για να διαχειριστεί Έλληνες αγρότες που δεν τον ψήφισαν και τον αντικρίζουν σαν εξωγήινο.
Τον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη — το σύμβολο που αποτυπώνει κατ' εξοχήν την ιδεολογική μετάλλαξη της ΝΔ: άνθρωπος που έκανε καριέρα στο ΠΑΣΟΚ, βγαίνει τώρα να εκπροσωπεί τη Κεντροδεξιά στα θέματα ασφάλειας, κατηγορούμενος για υπερβολική αστυνομική καταστολή από τη μία, και ανεπαρκή αντιμετώπιση της εγκληματικότητας από την άλλη.
Τον Γιώργο Φλωρίδη στο Υπουργείο Δικαιοσύνης — τον Υπουργό που η αντιπολίτευση στοχοποιεί ως «πολιτικό διαχειριστή της Δικαιοσύνης» (αντί ουδέτερο θεσμικό παράγοντα), που κατηγορήθηκε για υποβάθμιση κρίσιμων στοιχείων της έρευνας των Τεμπών και για κυβερνητική πόλωση καταπατώντας το θεσμικό του ρόλο.
Τη Λίνα Μενδώνη στο Υπουργείο Πολιτισμού — στέλεχος με καταβολές σε πολιτιστικά κυκλώματα παλαιότερων εποχών, που φέρει στις αποσκευές της την υπόθεση Λιγνάδη, τις «τσιμεντοστρώσεις» στην Ακρόπολη και τη σύγκρουση με αρχαιολόγους για το Μετρό Θεσσαλονίκης, την νέα Πολιτική για τα μουσεία (ΝΠΔΔ) και την ελλιπή στήριξη καλλιτεχνών (ιδίως σε κρίσεις).
Την Ειρήνη Αγαπηδάκη ως Αναπληρώτρια Υπουργό Υγείας — τεχνοκράτισσα που κατηγορείται για «μεταρρύθμιση στα χαρτιά», με την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας να υπολείπεται σε προσωπικό και υποδομές παρά τις εξαγγελίες.
Και τέλος, τον Γιώργο Μυλωνάκη — τον «αθέατο κρίκο» του Μαξίμου, τον άνθρωπο που διοικεί χωρίς να φαίνεται, που αποφασίζει χωρίς να λογοδοτεί, που κατηγορείται για «σκιώδη διακυβέρνηση» ακριβώς επειδή κανείς δεν μπορεί να του ζητήσει λογαριασμό σε εκλογικό περίπτερο.
Αυτό είναι «επιτελικό κράτος» στην πράξη: κεντρικά Υπουργεία που επηρεάζουν κάθε πολίτη, ενέργεια, υγεία, δικαιοσύνη, πολιτισμός, αγρότες, ασφάλεια, εξωτερική πολιτική, κυβερνητική επικοινωνία, να διοικούνται από ανθρώπους που δεν έχουν ζητήσει ποτέ ψήφο.
Το ΟΠΕΚΕΠΕ άνοιξε την κερκόπορτα…
Κι έπειτα ήρθε το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η Ευρωπαία Εισαγγελέας Λάουρα Κοβέσι, αυτή που δεν διορίζεται από το Μαξίμου, που δεν ελέγχεται από το Μαξίμου, όπως και οι Έλληνες δικαστικοί του Επιτελείου της, έστειλε δικογραφίες που άγγιζαν 13+ Βουλευτές της ΝΔ.
Ακολούθησε η ψηφοφορία άρσης ασυλίας στη Βουλή. Ώρες δύσκολες για την Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ, που έμοιαζε με μπαρουταποθήκη έτοιμη να εκραγεί, όταν αρκετοί δήλωναν ότι σκέφτονται να μην ψηφίσουν αρνητικά, με βασικό επιχείρημα ότι ποινικοποιείται η σχέση βουλευτή-ψηφοφόρου.
Τελικά, η Κοινοβουλευτική πλειοψηφία έκανε «την καρδιά της πέτρα» και ψήφισε ό,τι ήθελε το Μαξίμου. Αλλά το πραγματικό πρόβλημα δεν ήταν η ψηφοφορία. Ήταν αυτό που άνοιξε αμέσως μετά…
Ο Σκέρτσος έπιασε τη φωτιά…
Η αφορμή υπήρξε η ανάρτηση του Άκη Σκέρτσου, στην οποία έθετε ερώτημα «κοινωνία πολιτών ή κοινωνία πελατών;»! Μια τοποθέτηση που δεν είχε, τυπικά, προσωπικές αιχμές. Αλλά η Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ δεν τη διάβασε ως αφηρημένο φιλοσοφικό ερώτημα. Τη διάβασε ως επίθεση. Από έναν που δεν έχει βάλει ποτέ σταυρό σε ψηφοδέλτιο.
Σε ασφυκτικό κλοιό βρέθηκε το Μαξίμου, με πολλά κοινοβουλευτικά στελέχη να μην κρύβουν τη δυσαρέσκειά τους για το γεγονός ότι σε όλη τη διάρκεια της 7ετούς κυβέρνησης βλέπουν να αξιοποιούνται πολλά στελέχη που προέρχονται από άλλους πολιτικούς χώρους — και δη εξωκοινοβουλευτικά — έναντι των στελεχών που προέρχονται από τη ΝΔ και “μάτωσαν την φανέλα τους” για να αποσπάσουν σταυρούς για το κόμμα και τον εαυτό τους!
Κι εδώ βγαίνει η αλήθεια ξεκάθαρη: πολλά «γαλάζια» στελέχη βλέπουν ότι ο Πρωθυπουργός φτιάχνει τη δική του προσωπική εσωκομματική τάση με στελέχη που θα έχουν προσωπική αναφορά στον ίδιο, ενώ καταγγέλλουν ότι επιδιώκει ένα μοντέλο όπου ευνοεί τους δικούς του σε βάρος των υπολοίπων.
Αυτό δεν το λέει η αντιπολίτευση. Το λένε οι βουλευτές της ΝΔ.
Βορίδης, Πέτσας, Οικονόμου, τα γαλάζια “μαχαίρια”…
Επωνύμως επιτέθηκαν στον Σκέρτσο ο Μάκης Βορίδης, ο Ιωάννης Μπούγας, ο Ανδρέας Κατσανιώτης και ο πρώην κυβερνητικός εκπρόσωπος Γιάννης Οικονόμου, καθώς και ο Στέλιος Πέτσας.
Ο Μάκης Βορίδης έβγαλε τα “μαχαίρια” πρώτος, και δεν άφησε τίποτα στη φαντασία: ο Σκέρτσος «δεν μπορεί να κάνει κριτική αφ' υψηλού σε εμάς που διεκδικούμε ψήφο», είπε. Μήνυμα απλό: εσύ δεν είσαι εκλεγμένος — μίλα πιο ταπεινά.
Ο Γιάννης Οικονόμου — ο πρώην εκπρόσωπος που ξέρει καλύτερα από τον καθένα πώς λειτουργεί η γλώσσα του Μαξίμου — είπε αυτό που δεν συνηθίζεται να λέγεται δυνατά: ο Σκέρτσος «δεν έχει επαρκή επαφή με την πραγματικότητα». Ευγενικός τρόπος να πει: δεν έχεις καν ματώσει εκεί που εμείς παλεύουμε αιμορραγώντας.
Ο Στέλιος Πέτσας πήγε ένα βήμα παραπέρα. Δήλωσε ότι έχει προτείνει στον Πρωθυπουργό από τον Φεβρουάριο, με επιστολή, το ασυμβίβαστο μεταξύ θέσης Βουλευτή και Υπουργού — ένα «καθολικό ασυμβίβαστο», ώστε ο Εξωκοινοβουλευτικός Υπουργός να ξέρει ότι δεν μπορεί να είναι Βουλευτής τουλάχιστον για κάποιες θητείες. Αφ' εαυτού: όποιος κάθεται στην καρέκλα της Εξουσίας χωρίς εντολή από τον λαό, ας μάθει να μένει εκεί, και να μην κάνει και πολιτική από πάνω.
Κι ο Υφυπουργός Μπούγας έκλεισε τον κύκλο με μία φράση που στέκεται μόνη της: «Όποιος δεν έχει διεκδικήσει τον σταυρό δύσκολα αντιλαμβάνεται πώς αυτός κερδίζεται».
Το «επιτελικό κράτος» ήταν πάντα αυτό…
Εδώ είναι η μεγάλη ειρωνεία: το «επιτελικό κράτος» — αυτή η λαμπερή φράση που χρησιμοποιήθηκε για χρόνια ως σύνθημα εκσυγχρονισμού — αποκαλύπτεται τώρα για αυτό που πάντα ήταν. Ένα Σύστημα όπου ο Πρωθυπουργός φέρνει τους δικούς του ανθρώπους — τεχνοκράτες, στελέχη από άλλους πολιτικούς χώρους (αριστερά, άκρα αριστερά, αλλά και άκρα δεξιά), διορισμένα εμπιστευμένα πρόσωπα — τους τοποθετεί σε κρίσιμες θέσεις Εξουσίας, και οι εκλεγμένοι Βουλευτές... «ρίχνονται στην αρένα» ως απλοί χειροκροτητές του μεγάλου Αρχιερέα, ανακηρυσσόμενοι ως εντελώς αναλώσιμοι.
Ο Γεραπετρίτης — χωρίς ψήφο — αποφασίζει για τα Ελληνοτουρκικά και για την εξωτερική πολιτική της Πατρίδας.
Ο Σκέρτσος — χωρίς ψήφο — ορίζει το επικοινωνιακό και πολιτικό πλαίσιο, κατηγορούμενος ως «αρχιτέκτονας» ενός μοντέλου διακυβέρνησης που παρακάμπτει Υπουργεία και Κοινοβούλιο.
Ο Σχοινάς — που ήρθε κατευθείαν από τις Βρυξέλλες — κυβερνά τους αγρότες χωρίς να τους ξέρει.
Ο Παπασταύρου — με το όνομά του κάποτε στη «λίστα Λαγκάρντ» — ελέγχει την ενεργειακή πολιτική που επηρεάζει κάθε λογαριασμό ρεύματος, χωρίς να έχει πάει ποτέ σε εκλογικό περίπτερο.
Ο Χρυσοχοΐδης — το διαχρονικό σύμβολο του ΠΑΣΟΚ στην ασφάλεια — φοράει τώρα γαλάζια γραβάτα, χωρίς ψήφο, κι απαντά στην κριτική και από αριστερά (καταστολή) και από δεξιά (ανεπαρκής ασφάλεια), χωρίς να έχει δώσει λόγο σε κανέναν ψηφοφόρο.
Ο Φλωρίδης στο Υπουργείο Δικαιοσύνης — κι αυτός χωρίς ψήφο — κατηγορείται για πολιτικοποίηση της Δικαιοσύνης και «υπεράσπιση κυβερνητικής γραμμής» αντί θεσμικής ουδετερότητας, χωρίς κανείς να μπορεί να του ζητήσει λόγο στις κάλπες.
Η Μενδώνη — χωρίς ψήφο — άφησε πίσω της τσιμέντο στην Ακρόπολη, τον Λιγνάδη, και μια κυβερνητική εκδοχή πολιτισμού ως «βιτρίνα» αντί ουσίας.
Η Αγαπηδάκη — χωρίς ψήφο — υποτίθεται ότι μεταρρυθμίζει την υγεία, με την αντιπολίτευση να μιλά για «μεταρρύθμιση στα χαρτιά».
Κι ο Μυλωνάκης — ο πιο αθέατος από όλους — λειτουργεί ως back-office ολόκληρης της κυβερνητικής μηχανής, χωρίς πρόσωπο, χωρίς εντολή, χωρίς λογοδοσία.
Αυτό το μοντέλο δεν είναι «μεταρρύθμιση». Είναι το παλαιό ΠΑΣΟΚ σε νέα συσκευασία: Εξουσία χωρίς έκθεση, αποφάσεις χωρίς λογοδοσία, πολιτική χωρίς εκλογικό τίμημα.
Η ρωγμή είναι εκεί…
Ωστόσο η σύγκρουση αγγίζει τον πυρήνα του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβάνεται η ίδια η Παράταξη τη λειτουργία της Εξουσίας — και αποκαλύπτει την αμφιθυμία ενός κόμματος που θέλει να παραμείνει σύγχρονο, αλλά συνεχίζει να σκέφτεται με όρους παλαιού πολιτικού παρελθόντος.
Όταν ο Βορίδης, ο Πέτσας και ο Οικονόμου — τρία στελέχη με χρόνια στον πυρήνα της γαλάζιας παράταξης — βγαίνουν επωνύμως να πουν ότι οι εξωκοινοβουλευτικοί δεν καταλαβαίνουν τη ζωή εκεί έξω, αυτό δεν είναι εσωκομματική διαμάχη. Είναι πολιτική ομολογία: η κυβέρνηση έχει απομακρυνθεί τόσο από τη βάση της, ώστε η βάση να βγαίνει να της το πει δημόσια.
Και το ερώτημα που τίθεται πλέον — ανοιχτά, επωνύμως, από στελέχη της ίδιας της ΝΔ — είναι απλό: Ποιον εκπροσωπεί αυτή η κυβέρνηση; Τους ψηφοφόρους που έδωσαν εντολή; Ή τους τεχνοκράτες που ουδέποτε ζήτησαν την λαϊκή εντολή;
Το γαλάζιο χρώμα ξεθώριασε από πολύ καιρό. Τώρα αρχίζουν να το παραδέχονται και οι ίδιοι!!
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
.jpg)
