19 Οκτωβρίου 2021

Γιατί είναι δημόσιος κίνδυνος όσοι καταχρώνται την επιστήμη

Άρθρο του Michael Roberts, που δημοσιεύτηκε στις 11 Οκτωβρίου 2021. 
Απόδοση στα ελληνικά, Νίκος Μαρής
 
Τα τελευταία πέντε περίπου χρόνια, υπάρχει μια κλιμακούμενη τάση που σηματοδοτεί μια αλλαγή στο πώς αντιλαμβανόμαστε και αποδεχόμαστε τον ρόλο της επιστήμης. Δεν είναι ασυνήθιστο να βλέπουμε συνθήματα όπως «η επιστήμη έχει αποφανθει» και «πρέπει να πιστεύουμε στην επιστήμη». Απόψεις όπως αυτές παρουσιάζουν δύο μείζονα προβλήματα: Πρώτον, ότι η επιστήμη είναι υποχρεωμένη να είναι τελεσίδικη και αδιαμφισβήτητη. Δεύτερον, ότι η επιστήμη πρέπει να συνοδεύεται από μια αξιακή ή ηθική κρίση. Για παράδειγμα, επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι η χρήση κράνους «μπορεί να μειώσει τον τραυματισμό στο κεφάλι κατά 48%, τον σοβαρό τραυματισμό στο κεφάλι κατά 60%, τον τραυματισμό του εγκεφάλου κατά 53%, [και] τον τραυματισμό στο πρόσωπο κατά 23%..». Παρόλο που δεν χρειάζεται πολλή προσπάθεια για να ευθυγραμμιστεί κανείς με την επιστήμη σε ένα τέτοιο θέμα, σκοπεύω να δείξω ότι η εφαρμογή της πρώτης άποψης αντιφάσκει ως προς τα θεμέλια της επιστήμης, και η δεύτερη άποψη βρίσκεται εντελώς έξω από την αρμοδιότητά της.  
 
Λίγα προκαταρκτικά  
 
Για να δημιουργήσουμε μια κοινή βάση συζήτησης, ξεκινάμε με μια επισκόπηση στην αξία και τα στοιχειώδη της επιστημονικής μεθόδου. Αρχικά, γίνεται μια παρατήρηση, ακολουθούμενη από μια ερώτηση σχετικά με την παρατήρηση αυτή. Στη συνέχεια διαμορφώνεται μια υπόθεση που θα μπορούσε δυνητικά να απαντήσει στην ερώτηση. Στη συνέχεια δοκιμάζεται μια πρόβλεψη για μελλοντικά αποτελέσματα με βάση την υπόθεση, μέσω πειραμάτων. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων των πειραμάτων χρησιμοποιείται για να επιβεβαιώσει ή να απορρίψει την υπόθεση. Εάν τα αποτελέσματα φαίνεται να δείχνουν ότι η υπόθεση είναι σωστή, τότε αρχίζει να χτίζεται η εμπιστοσύνη στην προγνωστική δύναμη της θεωρίας και στην ικανότητά της να περιγράφει τον πραγματικό κόσμο. Εάν τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η υπόθεση είναι λανθασμένη, τότε η επιστημονική μέθοδος είναι αυτοαναφορική και η θεωρία αμφισβητείται, βελτιώνεται, τροποποιείται ή απορρίπτεται. Η διαδικασία είναι ενδελεχής, εμπεριστατωμένη και απαιτητική. Είναι επίσης βαθιά εμπειρική, που σημαίνει ότι βασίζεται σε πληροφορίες από τον πραγματικό κόσμο, ότι μπορεί να εξαγάγει δεδομένα μόνο από πράγματα που έχουν ήδη συμβεί. Στην πιο βασική της μορφή, αυτή η διαδικασία είναι αυτό που αποτελεί την «επιστήμη» όπως αναφέρεται συνήθως στα μέσα ενημέρωσης και στον καθημερινό διάλογο.  
 
Το ζήτημα της κατασταλλαγμένης επιστήμης  
 
Έχοντας δημιουργήσει πλέον μια κοινή βάση, μπορεί να αντιμετωπιστεί το πρώτο σημαντικό πρόβλημα. Είναι, κατά τραγική ειρωνεία, αντιεπιστημονικό το να δηλώνουμε ποτέ ότι η επιστήμη έχει αποφανθεί. Υπάρχουν ελάχιστα χαρακτηριστικά της επιστημονικής μεθόδου που να τεκμηριώνουν έναν τέτοιο ισχυρισμό. Δεδομένου ότι η επιστημονική μέθοδος βασίζεται σε εμπειρικά δεδομένα σε σχέση με μια υπόθεση, βασίζεται στις αισθήσεις και τις αντιληπτές εμπειρίες. Αυτό σημαίνει ότι εξαρτάται πλήρως από το παρελθόν. Η επιστήμη δεν μπορεί να προβλέψει σωστά το μέλλον, μπορεί μόνο να μοντελοποιήσει αυτό που έχει συμβεί, και να κάνει μια εύλογη προβολή για το τι θα μπορούσε να συμβεί. Όλοι οι επιστημονικοί νόμοι εξαρτώνται απελπιστικά από τις στατιστικές πιθανότητες.  
 
Επιπλέον, εφόσον ο άνθρωπος δεν είναι παντογνώστης, το μέλλον θα παραμένει για πάντα άγνωστο. Καθώς ο άνθρωπος συνεχίζει να εξερευνά τον φυσικό κόσμο, υπάρχει πάντοτε η πιθανότητα να συσσωρευτούν αρκετά δεδομένα για να διαψεύσουν, ή τουλάχιστον να αμφισβητήσουν, ένα παγιωμένο επιστημονικό συμπέρασμα. Εξαιτίας αυτών των συνθηκών, οι δηλώσεις που διακηρύσσουν ότι η επιστήμη έχει αποφανθεί είναι εντελώς αντιεπιστημονικές: απορρίπτουν τις βασικές αρχές και πρακτικές της επιστημονικής μεθόδου και τη φύση της ανθρώπινης εμπειρίας. Τέτοιες συνθήκες εκθέτουν τη γελοιότητα κάθε υπαινιγμού ότι η επιστήμη έχει διευθετηθεί. Αυστηρά μιλώντας, η επιστήμη δεν μπορεί ποτέ να διευθετηθεί. Φανταστείτε το υγειονομικό μακελειό, αν οι επιστήμονες σε όλο τον κόσμο είχαν αποσυρθεί από την εργαστηριακή τους έρευνα, και είχαν αποδεχτεί τις κυρίαρχες θεωρίες των αρχών του εικοστού αιώνα ότι τα τσιγάρα είναι ωφέλιμα για την ανθρώπινη υγεία. Ευτυχώς, η συνέχιση της χρήσης της επιστημονικής μεθόδου έχτισε ένα εμφατικό αντιπαράδειγμα ότι τα τσιγάρα είναι στην πραγματικότητα ολέθρια για την ανθρώπινη υγεία.
 
Το ζήτημα των ηθικών και αξιακών κρίσεων  
 
Το δεύτερο μείζον πρόβλημα μπορεί να έχει πιο επικίνδυνες επιπτώσεις όταν το εξετάσουμε διεξοδικά. Στην προηγούμενη συζήτηση, αποδεικνύεται σαφώς ότι η επιστήμη είναι σε θέση να προσεγγίσει μόνο τη στατιστική αλήθεια με βάση τα εμπειρικά στοιχεία. Ωστόσο, η επιστήμη δεν μπορεί να μας πει τι είναι σωστό ή τι λάθος. Δεν υπάρχει κανένα φυσικό φαινόμενο μέσα στην επιστημονική μέθοδο που να την εξουσιοδοτεί να κάνει αξιολογικές κρίσεις ή να παίρνει ηθικές αποφάσεις. Δεν μπορεί να μας πει τι είναι καλό, κακό, καλύτερο ή χειρότερο. Στην ουσία, η επιστήμη δεν είναι ποτέ σε θέση να πει «θα έπρεπε» ή «πρέπει». Για να επιστρέψουμε στο προηγούμενο παράδειγμα, η επιστήμη μπορεί να συμπεράνει ότι η χρήση κράνους αποτρέπει τους τραυματισμούς στο κεφάλι σε ατυχήματα με μοτοσικλέτα, αλλά δεν διαθέτει την εξουσία να υπαγορεύσει ότι οι οδηγοί θα πρέπει να φορούν κράνη. Γιατί αυτή είναι μια αξιολογική κρίση που μπορεί να γίνει μόνο από τα άτομα.  
 
Το να φορά κανείς κράνος συστήνεται μόνο εάν ο μεμονωμένος οδηγός αξιολογεί υψηλότερα την πιθανότητα να αποφύγει ένα ανοιγμένο κρανίο, σε σχέση με το να οδηγεί ελεύθερα στο αεράκι. Γνωρίζοντας τους κινδύνους και ενημερωμένοι από την επιστήμη, οι περισσότεροι μοτοσυκλετιστές πιθανότατα θα επέλεγαν να φορέσουν κράνος, αλλά η επιστήμη δεν μπορεί να τους πει ότι αυτή είναι η επιλογή με την υψηλότερη αξία, αφού τα άτομα έχουν διαφορετικά και αποκλίνοντα συστήματα αξιών. Όσον αφορά την επιστήμη, το τι είναι σωστό εξαρτάται από τους ακριβείς σκοπούς που επιθυμούν τα ξεχωριστά άτομα και τις αξίες τους. Όπως δήλωσε ο Λούντβιχ φον Μίζες, «Δεν ωφελεί να επιχειρηματολογούμε για την επάρκεια των ηθικών διατάξεων…. Οι τελικοί σκοποί επιλέγονται από τις αξιολογικές κρίσεις του ατόμου. Δεν μπορούν να προσδιοριστούν από την επιστημονική έρευνα και την ορθολογική σκέψη». [1]
 
Επιτρέποντας στην επιστήμη να κάνει καθολικές αξιακές κρίσεις, της δίνουμε επίσης τη δυνατότητα να ορίζει την ηθική. Ένα παράδειγμα μπορεί να βρεθεί στον δημόσιο διάλογο γύρω από το νόμο για τις αμβλώσεις. Η επιστήμη μπορεί να μας πει πότε ξεκινά ένας καρδιακός παλμός, πόσο αναπτυγμένο είναι ένα μωρό στο πρώτο, δεύτερο και τρίτο τρίμηνο, ακόμη και το φύλο του μωρού. Αλλά και πάλι, είναι απολύτως αδύναμη να μας πει εάν είναι ή δεν είναι ηθική η αποβολή του μωρού. Μια τέτοια απόφαση θα στηριζόταν στις αξιακές κρίσεις και στον ηθικό κώδικα του ατόμου.  
 
Η μεγάλη σύγχυση  
 
Το θέμα, λοιπόν, με τα συνθήματα τύπου «πρέπει να πιστεύουμε στην επιστήμη» είναι η τάση να συγχέεται η επιστήμη με την ηθική και τις αξίες. Όταν χρησιμοποιείται η επιστήμη να θεσπιστούν νόμοι, αυτό τις περισσότερες φορές γίνεται με έναν συνημμένο ηθικό κώδικα. Έχει αποδειχθεί ότι η επιστήμη δεν είναι σε θέση να το κάνει αυτό, οπότε ο μόνος τρόπος με τον οποίο η επιστήμη μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία νόμου είναι κάποιος, κάποιο πραγματικό πρόσωπο ή πρόσωπα κάπου, να εξάγει ένα ηθικό συμπέρασμα με βάση την επιστήμη. Αυτό το προσωπικό, ατομικό ηθικό συμπέρασμα εφαρμόζεται στη συνέχεια χονδρικά σε όλα τα πεδία που θα φτάσει ο νόμος. Αυτός είναι ο λόγος που η επιστήμη δεν πρέπει ποτέ να χρησιμοποιείται ως δικαιολογία για οποιαδήποτε κυβερνητική ενέργεια για την επιβολή ηθικών συστημάτων. Κάτι τέτοιο έχει ως αποτέλεσμα η ηθική και οι αξίες των λίγων να επιβάλλονται στους πολλούς. Μόνο τα άτομα μπορούν να πάρουν αποφάσεις για το τι θα κάνουν σε σχέση με οποιαδήποτε επιστημονική συναίνεση.
 
Ο Χάγιεκ το έθεσε πολύ ωραία όταν είπε ότι «θα πρέπει να επιτρέπεται στα άτομα…να ακολουθούν τις δικές τους αξίες και προτιμήσεις, κι όχι εκείνες κάποιου άλλου.» [2]  
 
Τα αποτελέσματα κάθε επιστημονικής μελέτης απαιτούν μια ερμηνεία, και οποιαδήποτε ερμηνεία είναι αναγκαστικά υποκειμενική. Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων μπορεί να βοηθήσει στην ενημέρωση των αξιακών κρίσεων και του ηθικού κώδικα κάθε ατόμου. Αλλά αν η επιστήμη μετατοπιστεί σε έναν χώρο όπου τα συμπεράσματά της δεν μπορούν ποτέ να αμφισβητηθούν, και από όπου μπορεί επίσης να καθορίζει την ηθική, τότε ξαφνικά παύει να εμφανίζει τα χαρακτηριστικά της επιστήμης και έχει αποκτήσει χαρακτηριστικά θρησκείας. 
 
Όταν συζεύγνυται βολικά με την εξουσία, η εξύψωση της επιστήμης σε ένα τέτοιο στάτους μπορεί να έχει καταστροφικά αποτελέσματα, όπως αποδεικνύεται από τις ενέργειες που διαπράχθηκαν από το Τρίτο Ράιχ, και από άλλα φρικτά περιστατικά. Όσο η επιστήμη απομακρύνεται από την επιστημονική μέθοδο και ενστερνίζεται τον θρησκευτικό ζήλο, τόσο πιο επικίνδυνη είναι η δυνατότητά της να περιορίσει τις επιλογές μας, να καταστρέψει την ανθρώπινη ελευθερία, και να βλάψει την ανθρωπότητα. Πρέπει πάντα να θυμόμαστε ότι, ενώ η επιστήμη μπορεί να μας διαβεβαιώσει ότι ένα τηλέφωνο θα μεταφέρει τη φωνή μας δια μέσω του αέρα, δεν θα είναι ποτέ σε θέση να μας υπαγορεύει τι θα πρέπει να λέμε.  
 
Σημειώσεις
 
1. Ludwig von Mises, Profit and Loss (Auburn, AL: Ludwig von Mises Institute, 2008), σελ. 33
2. FA Hayek, “Planning and Democracy”, στο The Road to Serfdom (Λονδίνο: Routledge, 2001), σελ. 62.  
 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ «ΕΠΩΦΕΛEΙΣ» ΕΛΛΗΝΟΓΑΛΛΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΟΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΕΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΣΥΜΜΑΧΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ.

Επιμέλεια κειμένου από Αντώνη Αντωνά.
 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ «ΕΠΩΦΕΛEΙΣ» ΕΛΛΗΝΟΓΑΛΛΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΟΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΕΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΣΥΜΜΑΧΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ.
(ΣΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΔΕΝ ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ΟΥΤΕ ΜΙΑ ΦΟΡΑ Η ΛΕΞΗ ΚΥΠΡΟΣ, Η ΗΜΙΣΚΛΑΒΩΜΕΝΗ ΜΙΚΡΗ ΕΛΛΑΔΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΗ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ, ΠΡΟΠΥΡΓΙΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ.) 
 
Ουσιαστικά «νομικά δικαιολογημένη», εν μέρει η απουσία όποιας αναφοράς για Κύπρο, αφού είναι «ξένο κράτος» όπως το 1974 ο προδότης στρατηγός της Χούντας Μπονάνος ιταμά δήλωνε «ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΚΤΥΠΟΥΝ, ΕΜΕΙΣ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΛΛΑΣ» και ακολούθησε το « Η ΚΥΠΡΟΣ ΚΕΙΤΑΙ ΜΑΚΡΑΝ» του Κ. Καραμανλή και ΕΑΛΩ Η ΚΥΠΡΟΣ… 
 
Και το εύλογο ερώτημα είναι … Μήπως και σήμερα τηρούνται τα επαίσχυντα δόγματα παλαιότερων «ΕΛΛΗΝΩΝ» πολιτικών και ηγετών του Ελληνισμού (μερικά πιο κάτω) και η σημερινή ηγεσία μας συνεχίζει να θεωρεί την ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΥΠΡΟ, ως ξένο σώμα και γάγγραινα, από την οποία πρέπει να απαλλαγεί σε συνεργασία με τους Τούρκους;;;  
 
Και στο δια ταύτα, γιατί δεν υπογράφεται επίσημη διακρατική αμυντική συμφωνία και με Ελληνική Κύπρο; Που είναι το ενιαίο αμυντικό δόγμα, γιατί δεν ενοποιούνται Ελληνική και Κυπριακή ΑΟΖ, γιατί δεν υπάρχει *ελληνικός στρατός στη Κύπρο, προς προστασία όπως έπραξε το *1963, ο Πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου; ΓΙΑΤΙ; 
 
*Το ταταρικό καθεστώς προχθές παρεχώρησε επί πλέον 140 τ.χ. ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ γης, στον παράνομο στρατό εισβολής στην κατεχόμενη Καρπασία γη αγίων και ηρώων μεταξύ σκλαβωμένων μοναστηριών Αποστόλου Βαρνάβα και Αγίου Ανδρέα, για στρατιωτική χρήση. Εμείς οι Έλληνες Κύπριοι πρόθυμοι είμαστε να παραχωρήσουμε όποια έκταση, στη ιερή μας γη και στις θάλασσες μας, για εγκατάσταση Ελληνικού στρατού. Ιδού η Κύπρος, ιδού και το πήδημα …  
 
*Μετά την τουρκοανταρσία τα Ματωμένα χριστούγεννα του 1963, η ελληνοκυπριακή και ελληνική πλευρά αντιμετώπιζαν τον κίνδυνο της τούρκικης εισβολής στο νησί.  
 
Έτσι ο πρωθυπουργός της Ελλάδας, Γεώργιος Παπανδρέου, εύτολμα αποφάσισε την μυστική αποστολή μεραρχίας στο νησί με 8,500 χιλιάδες άνδρες με 3 συντάγματα πεζικού, 2 μοίρες καταδρομών και 2 ίλες αρμάτων. Η μετάβαση της μεραρχίας ολοκληρώθηκε ως τις 20 Οκτωβρίου 1964.  
 
1967. Τελικά απόσυρση Μεραρχίας. Ακόμη μια προδοσία από την χούντα, τον Δεκέμβριο του 1967. Η Χούντα των Αθηνών μετά τις νικηφόρες μάχες της ΕΦ στην Κοφίνου και Αγίους Θεοδώρους, υποκύπτει προδοτικά και μειοδοτικά στα τελεσίγραφα των Τούρκων και προβαίνει στην απαγκίστρωση της Μεραρχίας από την Κυπριακή Δημοκρατία και εξοστρακισμό του Στρατηγού Διγενή, παρά την τουρκική απειλή. Και η αρχή του τέλους της Κύπρου αρχίζει και τελειώνει το 1974. ΕΑΛΩ Η ΚΥΠΡΟΣ ΑΦΟΥ ΧΩΡΙΣ ΠΡΟΔΟΣΙΑ ΚΑΣΤΡΟ ΔΕΝ ΠΕΦΤΕΙ ….. 
 
ΙΔΕΤΕ ΠΙΟ ΚΑΤΩ…. ΜΕΡΙΚΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΜΕΙΟΔΟΤΙΚΩΝ ΔΗΛΩΣΕΩΝ… 
 
 
12 Oct 2020 — Ἡ νίκη θὰ εἶναι δικὴ μας, ἂν βασιλεύει τὴν καρδίαν μας, μόνο τὸ αἴσθημα τὸ Ἑλληνικό. Ο φιλήκοος τῶν ξένων εἶναι προδότης». Καποδίστριας. 
 
2020-2021. Άρχισαν πάλι λοιπόν οι άκαρπες ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας, παρ όλον ότι οι βάρβαροι συνεχίζουν να αλωνίζουν στην Κυπριακή ΑΟΖ, να εισβάλλουν για δεύτερη φορά στην σκλαβωμένη ΑΜΜΟΧΩΣΤΟ και να διεκδικούν πάτρια ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΕΔΑΦΗ ΚΑΙ ΘΑΛΑΣΣΕΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΤΟΥΣ ΑΝΗΚΑΝ ΠΟΤΕ……Αναμενόμενη και αυτονόητη, για ακόμη μια φορά η εγκατάλειψη της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ και από τους Έλληνες ταγούς μας, αλλά και από τους άσπονδους δόλιους συμμάχους μας……! 
 
Οι βάρβαροι και σήμερα βιάζουν την ανυπεράσπιστη Ελληνική Κύπρο και όλοι οι επίδοξοι ολετήρες της ένθεν και εκείθεν το απολαμβάνουν. ΑΙΔΩΣ ΑΧΡΕΙΟΙ. 
 
Συνεχίστε λοιπόν και σήμερα τυχόν επίδοξοι ολετήρες της Ελλάδας και της Ελληνικής Κύπρου και ακολουθήστε την πεπατημένη οδό, που χάραξαν και ορισμένοι ριψάσπιδες προκάτοχοι σας…. 
 
ΙΔΟΥ ΜΕΡΙΚΑ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΕΝΤΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΑΥΤΟΝΟΗΤΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ…..  
 
Μετά το ενωτικό δημοψήφισμα…. Χαρακτηριστική ήταν η δήλωση του τότε αντιπροέδρου Γεώργιου Παπανδρέου που δήλωσε ότι η «Η Ελλάς αναπνέει σήμερον με δύο πνεύμονας, τον μεν αγγλικόν, τον δε αμερικανικόν. Δεν ημπορεί, λόγω του Κυπριακού, να διακινδυνεύσει από ασφυξίαν». Η αντίδραση και συμπαράσταση όμως του ελληνικού λαού ήταν εντελώς διαφορετική από της επίσημης Αθήνας. 
 
Στις 20 Μαΐου 1950, πλήθος κόσμου ξεχύθηκε στους δρόμους για να υποστηρίξουν το αίτημα των Κυπρίων για Ένωση. 
 
Η υποδοχή της Ε/Κ πρεσβείας στην Αθήνα στις 20 Μαΐου 1950 από τον αθηναϊκό λαό.. Μια γαλάζια λαοθάλασσα υποδέχτηκε την Κυπριακή αντιπροσωπεία. Μόνο ο απλός Ελληνικός λαός απέδειξε μέχρι σήμερα την συμπαράσταση του και αγάπη του στη Ελληνική Κύπρο. Μόνο αυτός …!  
 
Και προσθέτω μερικές παλαιότερες ενδεικτικές δηλώσεις αυτονόητου περιεχομένου και συμπερασμάτων, οι οποίες μάλλον επίκαιρα σήμερα συνοδεύουν τις μέρες και πράξεις των σύγχρονων Ελλήνων πολιτικών…. Το απευχόμαστε ….. 
 
Νικόλας Πλαστήρας: «Δεν είναι η κατάλληλη στιγμή όπως η Ελληνική Κυβέρνηση αναλάβει πρωτοβουλία λύσεως του Κυπριακού!» 
 
«Υπομονή και τήρηση εφεκτικής (επιφυλακτικής), στάσης για να μην συγκρουσθώμεν με τους Άγγλους συμμάχους!» 
 
Γεώργιος Παπανδρέου: Η Ελλάς αναπνέει με δύο πνεύμονες, τον Αγγλικό και τον Αμερικανικό. Λόγω του Κυπριακού Δεν μπορεί να διακινδυνεύσει από ασφυξία! 
 
Σοφοκλής Βενιζέλος: «Δια τους γνωστούς διεθνείς λόγους δεν δυνάμεθα να ζητήσωμεν την ευόδωση και επίλυση της Πανελλήνιας αυτής αξίωσης!» (Ένωσης) 
 
Κωνσταντίνος Καραμανλής: «Εθνική γάγγραινα το Κυπριακό, που πρέπει να θεραπευθεί σε συνεργασία με τους Τούρκους… και αυτονόητο συμπερασματικά με τους άσπονδους φίλους συμμάχους μας!» Πιο συγκεκριμένα: 
 
«Το Κυπριακό έχει μεταβληθεί σε εθνική γάγγραινα και αποτελεί εθνική περιπέτεια στην οποία σύρεται η Ελλάς και η μόνη λύση που σπομένει είναι μια απ ευθείας συνεννόηση με τους Τούρκους.» (Βουλή Ελλήνων 14-12-1958.) 
 
1959-1960 Συμφωνίες Ζυρίχης – Λονδίνου….Και ακολούθησαν οι επαίσχυντες συμφωνίες Ζυρίχης μετά από ένα νικηφόρο αγώνα κατά τον οποίον θυσιάστηκαν δεκάδες αγωνιστές υπέρ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ και ΕΝΩΣΗΣ 55-59 μας εξανάγκασαν να «συνθηκολογήσουμε» και να βάλουμε ασήκωτη ταφόπλακα στο εθνικά μας οράματα, διότι ΟΛΟΙ ήθελαν να απαλλαγούν από αυτό τον μπελά των απροσκύνητων Ελλήνων Κυπρίων…. Ήταν η αρχή όλων των δεινών μας… και αυτό απεδείχθη όταν ο Μακάριος αργά αντελήφθη ότι έπρεπε να ανατρέψει τις συμφωνίες Ζ.Λ. με την κατάργηση των 13 σημείων που ευνοούσαν κατάφωρα τους Τουρκοκυπρίους…. Και ακολούθησε η αιματοβαμμένη εξέγερση των εξτρεμιστών ΤΚ με δάκτυλο της Τουρκίας 1963, 1964, 1967, 15η Ιουλίου το άφρων και προδοτικό πραξικόπημα και το τέλος η 20η Ιουλίου 1974, η εισβολή των Βαρβάρων. 6000 άμαχοι σφαγιασθέντες (1619 αγνοούμενοι), 250-300000 εκτοπισμένοι, 30000 εγκλωβισμένοι, 800 γυναίκες όμηροι βάναυσα κακοποιημένες, 500 εκκλησίες συλημένες, το 37% των πατρίων εδαφών υπό κατοχή.….. 
 
Κατά τα άλλα, ΝΕΝΙΚΗΚΑΜΕ αναφώνησε μετά τις επάρατες συμφωνίες Ζυρίχης- Λονδίνου, που ενταφίασαν το προαιώνιο όραμα της ΕΝΩΣΗΣ, ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος επιστρέφοντας στην Κύπρο… Περίπου στο ίδιο μήκος κύματος και ο Καραμανλής….Μια Πύρειος και Κάδμειος νίκη, διότι τελικά αυτοί που ΝΕΝΙΚΗΚΑΝ το 1974 ήταν οι Τούρκοι και οι Άγγλοι….! 
 
Ενδεικτικά επίσης αναφέρω εν συντομία ότι μεταξύ 13ης και 14ης Αυγούστου 1974, ο Γ. Μαύρος ΥΠΕΞ Ελλάδος προς τιμή του δήλωνε μετά την κατάρρευση των ειρηνευτικών συνομιλιών στην Γενεύη, υπαιτιότητι της Τουρκίας, ότι μεταξύ πολέμου και ντροπής θα επιλέξουμε το πρώτο, συμφωνώντας μαζί του και ο Κληρίδης και ο Ομήρου ΥΠΑΜ Κύπρου, ο τότε Πρωθυπουργός το αναίρεσε και είπε…. Άλλο τι λέει ο Μαύρος και άλλο τι θα αποφασίσω ΕΓΩ και επέλεξε το δεύτερο …ΤΗΝ ΝΤΡΟΠΗ… Και η Τουρκία αφού η Κύπρος πλέον εγκαταλείφθηκε και προδόθηκε, ανενόχλητη συνέχισε την άλωση με τον Β΄ Αττίλα …! 
 
Και το 1998.  
 
ΡΩΣΙΚΟΙ ΠΥΡΑΥΛΟΙ S 300. Αντί στην Κύπρο, κατέληξαν στην Κρήτη. Η στάση του Σημίτη στο Κυπριακό, οι S-300 και οι βαριές κουβέντες με τον Κληρίδη Ο Κ. Σημίτης προσπάθησε να πείσει τον Γ. Κληρίδη να ακυρώσει την παραγγελία ή να μεταφερθούν οι πύραυλοι στην Κρήτη, όπως και έγινε. Με τη στάση του αυτή προκαλεί μίνι κρίση στις σχέσεις της Αθήνας – Λευκωσίας 27ης Νοεμβρίου 1998 και παραιτείται προς τιμή του ο ΥΠΑΜ κ. Γ. Ομήρου, αγανακτισμένος και διαμαρτυρόμενος …. 
 
Απόσπασμα. Σημίτης: Τι θα συμβεί αν οι Τούρκοι στείλουν αεροπλάνα για υπερπτήσεις πάνω από τη Λευκωσία; Πρόεδρος Κληρίδης: Θα τους καταγγείλουμε στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Πρωθυπουργός Σημίτης: Δεν θα επηρεαστεί ο τουρισμός σας; Πρόεδρος Κληρίδης: Θα το αντέξουμε. Η οικονομία μας είναι ισχυρή. Πρωθυπουργός Σημίτης: Και αν οι Τούρκοι προχωρήσουν σε κάποιας μορφής χερσαία επιχείρηση, για να καταλάβουν εδάφη; Τι θα γίνει; Πρόεδρος Κληρίδης: Θα γίνει πόλεμος! Ο Σημίτης άκουσε με έκπληξη και έκδηλη ταραχή τη χωρίς δισταγμούς αναφορά του Κληρίδη για πόλεμο και περιορίστηκε να αναφωνήσει επαναλαμβάνοντας δις το ερώτημα: «πόλεμος; πόλεμος;». 
 
Ο αείμνηστος Πρόεδρος της μικρής Κύπρου, προς τιμή του μεταξύ πολέμου και και ντροπιαστικής υποχώρησης, ΕΠΕΛΕΞΕ ΤΟ ΠΡΩΤΟ, αλλά, άλλοι ριψάσπιδες, για λογαριασμό μας, απεφάσισαν και διέταξαν οι πύραυλοι, που θα ήταν χρήσιμοι για την άμυνα της δοκιμαζόμενης ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, να μεταφερθούν στην αδελφή Κρήτη….
 
Σαράντα χρόνια μετά, την 1η Αυγούστου 2004, στα αποκαλυπτήρια του μνημείου πεσόντων της μάχης της Τηλλυρίας, ο φίλτατος μου αείμνηστος Στρατηγός Γεώργιος Καρούσος αναφέρει: «Σας βεβαιώνουμε, νεκροί συμπολίτες μας, ότι είμαστε έτοιμοι να λογοδοτήσουμε για τον απρόσφορο θάνατο σας. Έτοιμοι για όλα, όταν σε λίγο εκμετρώντας τον βίο μας, βρεθούμε απέναντι σας. Αλίμονο στους ανέτοιμους που ζουν με τις ψευδαισθήσεις ότι θα αποφύγουν το κολαστήριο της αδέκαστης ιστορίας, που επέρχεται ως καταλύτης και κριτής αδυσώπητος, για όσα έπραξαν εις βάρος αυτών που τους εμπιστεύτηκαν». 
 
Ο ηρωϊκός διοικητής της ΕΛΔΥΚ Π. Σταυρουλόπουλος ταξίαρχος ε.α., ΔΗΛΩΣΕ… «ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΔΕΝ ΗΤΤΗΘΗΚΑΜΕ, ΠΡΟΔΟΘΗΚΑΜΕ…» ΚΑΙ ΕΦΥΓΕ ΚΑΙ ΑΥΤΟΣ ΠΙΚΡΑΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΔΟΜΕΝΟΣ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗ ΚΑΙ ΠΡΟΔΟΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΠΟΥ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΤΗΚΕ ΜΕΧΡΙ ΕΣΧΑΤΩΝ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΕΛΔΥΚΑΡΙΟΥΣ, ΣΕ ΗΛΙΚΙΑ 92 ΕΤΩΝ ΤΗΝ 11η ΙΟΥΝΙΟΥ 2017. ΑΙΩΝΙΑ ΔΟΞΑ ΚΑΙ ΤΙΜΗ……. 
 
Αυτά τα ολίγα και άλλα μύρια για την εγκατάλειψη της προδομένης ανέκαθεν ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ….  
 
ΚΑΙ ΕΜΕΙΣ ΚΑΡΤΕΡΟΥΜΕΝ ΜΕΡΑ ΝΥΧΤΑ ….; 
 
Καρτερούμεν μέραν νύχταν 
να φυσήσει ένας αέρας 
στουν τον τόπον πο `ν καμένος 
τζι’ εν θωρεί ποτέ δροσιάν 
 
Για να φέξει καρτερούμεν 
το φως τζιήνης της μέρας 
πο `ν να φέρει στον καθ’ έναν 
τζιαι δροσιάν τζαι ποσπασιάν 
 
Και σημειώστε ότι έστω προδομένοι και μόνοι πάλι αν μείνουμε, οι Έλληνες Κύπριοι θα αντισταθούμε μέχρι εσχάτων, όπως οι τριακόσιοι Λακεδαιμόνιοι του Λεωνίδα και οι 700 Θεσπιείς του Δημόφιλου, γιου του ήρωα Διαδρόμου και του Διθύραμβου, γιου του επίσης ήρωα Αρματίδη, που έπεσαν άπαντες μαχόμενοι και κάπου εν Ελλάδι στήστε μια απλή μεταθανάτιο τιμητική στήλη, που να αναγράφει..Ω ΞΕΙΝ ΑΓΓΕΛΕΙΝ ΤΟΙΣ ΕΛΛΗΣΙ(Ν) ΟΤΙ ΤΗΔΕ ΚΕΙΜΕΘΑ, ΟΙ ΕΣΧΑΤΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΟΙΣ ΚΕΙΝΩΝ ΡΗΜΑΣΙ ΠΕΙΘΟΜΕΝΟΙ.. 
 
Η Ρωμιοσύνη (η Κύπρος στην προκειμένη περίπτωση) εν φυλή συνότζιαιρη του κόσμου,/κανένας δεν εβρέθηκεν για να την ι-ξηλείψη,/κανένας, γιατί σιέπει την που τα ‘ψη ο Θεός μου./Η Ρωμιοσύνη εν να χαθή, όντας ο κόσμος λείψει!/Σφάξε μας ούλους κι ας γενεί το γαίμαν μας αυλάκιν,/κάμε τον κόσμον μακελλειόν και τους Ρωμιούς τραούλλια,/αμμά ξερε πως ίλαντρον όντας κοπεί καβάκιν/τριγύρου του πετάσσουνται τρακόσια παραπούλια./Το ’νιν αντάν να τρώ’ την γην, τρώει την γην θαρκέται,/μα πάντα κείνον τρώεται και κείνον καταλυέται. Απόσπασμα από το ποίημα του Εθνικού μας ποιητή Β. Μιχηλίδη, 9η Ιουλίου 1821. Ανεπανάληπτα ύστατα λόγια του ΕΛΛΗΝΑ ΚΥΠΡΑΙΟΥ, *Αρχιεπισκόπου Κυπριανού προς τον Τούρκο δήμιο του αγά της Κύπρου Κουτσιούκ. 
 
*Το Σάββατο, 9 Ιουλίου 1821, μετά από βάρβαρα βασανιστήρια, θανατώθηκαν ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός και οι Μητροπολίτες Πάφου, Κιτίου και Κυρηνείας. Οι εκτελέσεις, βιαιοπραγίες, λεηλασίες των βαρβάρων συνεχίστηκαν ως τις 14 Ιουλίου και είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο άνω των 500 Ελλήνων της Κύπρου. Εν συνεχεία λογω της συμμετοχής των Κυπρίων στην Ελληνική επανάσταση, χιλιάδες διώχθηκαν και όσοι γλύτωσαν κατέφυγαν σε κοντινά Ελληνικά νησιά και την Ευρώπη…. ΙΔΕΤΕ google με βάση τον τίτλο… 
 
 
ΚΑΙ Ο ΝΟΩΝ ΝΟΕΙΤΩ ΚΑΙ ΜΗ ΠΑΡΑΝΟΕΙΤΩ… 
 
 
Επιμέλεια Αντώνη Αντωνά – Συγγραφέα με καταγωγή από ηρωϊκή κατεχόμενη Μεσαορία της πολύπαθης, εσταυρωμένης, αλλά περήφανης ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΥΠΡΟΥ. Αδελφό εθνομάρτυρα, που την υστάτη προδομένος και εγκαταλελειμμένος, όπως όλη η Εθνική Φρουρά, πολυβολώντας τους μυρίους βαρβάρους μέχρι τελευταίας σφαίρας, βροντοφώναξε ΕΓΩ ΣΤΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΥΣ ΔΕΝ ΠΑΡΑΔΙΔΟΜΑΙ και έπεσε μαχόμενος μαζί με τους ολίγους συμπολεμιστές του, υπέρ πίστεως και πατρίδος, μιμούμενος τον Σταυραετό του Μαχαιρά Γρηγόρη Αυξεντίου και τους άλλους ήρωες μας….. «Γνωρίζατε πως πολεμούν οι Έλληνες. Τώρα θα μάθετε και πως πεθαίνουν» είπε και ο Αυξεντίου στους εκατοντάδες κατακτητές, που τον πολιορκούσαν και αφού αδυνατούσαν να καταλάβουν το απόρθητο μετερίζι του, τον πυρπόλησαν με εμπρηστικές βόμβες και έγινε ιερή λαμπάδα άσβεστου φωτός ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ… 
 
www.ledrastory.com

Η Τέταρτη Σταυροφορία και οι επιπτώσεις στα Βαλκάνια


Γράφει η Μαρία Νυσταζοπούλου – Πελεκίδου 
 
Η Τετάρτη Σταυροφορία, η Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1204 και η Λατινοκρατία, με την ανατροπή της ισορροπίας δυνάμεων και την αλλαγή του πολιτικού χάρτη που προκάλεσαν, δεν αποτελούν ένα αιφνίδιο γεγονός: είναι η κατάληξη σειράς συγκρούσεων και ανταγωνισμών ανάμεσα στη Δυτική Ευρώπη και το Βυζάντιο, που έχουν για αφετηρία από τα τέλη του 11ου αι. την τότε αναπτυσσόμενη Δύση και την οικονομική διείσδυση των Ιταλικών πόλεων στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι στόχοι και τα συμφέροντα των δυτικών δυνάμεων, σε συνάρτηση με τον ανταγωνισμό μεταξύ Ανατολικής και Δυτικής Εκκλησίας, θα οδηγήσουν νομοτελειακά στη σύγκρουση με τη Βυζαντινή αυτοκρατορία. Η διεθνής συγκυρία, που συνέβαλε στην πολιτική και οικονομική κάμψη του Βυζαντίου, επηρέασε καίρια και τις πολιτικές εξελίξεις στα Βαλκάνια.
 
Ήδη οι τρεις πρώτες Σταυροφορίες είχαν αναστατώσει τη χερσόνησο του Αίμου και είχαν προκαλέσει σοβαρά πολιτικά προβλήματα, αίσθημα ανασφάλειας στους κατοίκους και ολοένα μεγαλύτερη οικονομική κάμψη. Τα απείθαρχα στίφη της Α΄ Σταυροφορίας (1096-97) και ο στρατός των πολεμιστών της Β΄ (1147) και της Γ΄ Σταυροφορίας (1189-90), που διέσχισαν τη χερσόνησο, προκάλεσαν μεγάλες καταστροφές στην εγχώρια γεωργική παραγωγή και κτηνοτροφία και κλόνισαν την επιτόπια διοίκηση. Παράλληλα, οι επιθέσεις και κατακτήσεις των Νορμανδών και των Ούγγρων και οι επιδρομές και λεηλασίες των πειρατών στα παράλια είχαν αναστατώσει την περιοχή. Η Βυζαντινή αυτοκρατορία μετά τον θάνατο του Μανουήλ Κομνηνού (1143-1180), περνούσε βαθιά πολιτική κρίση και δεν διέθετε την οικονομική και στρατιωτική δύναμη ούτε την ικανή και ισχυρή ηγεσία για να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τα προβλήματα. 
 
Στα Βαλκάνια εκδηλώθηκαν μετά το 1180 αποστασίες, που άλλαξαν τον πολιτικό χάρτη της περιοχής. Ο μέγας ζουπάνος της Ράσκιας Στέφανος Νεμάνια (1166-1196) κατόρθωσε να αποτινάξει τη βυζαντινή κηδεμονία και να ανακηρύξει την ανεξαρτησία της χώρας του θέτοντας τις βάσεις ενός ισχυρού Σερβικού κράτους. Στη Βουλγαρία, μετά το 1185, οι δύο αδελφοί Πέτρος και Ασέν, με μεγάλη συμμετοχή Βλάχων και Κουμάνων, επαναστάτησαν εναντίον της βυζαντινής κυριαρχίας, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για την ίδρυση του Β΄ Βουλγαρικού κράτους. Και στις δύο περιπτώσεις οι Σταυροφορίες και η ολοένα μεγαλύτερη οικονομική διείσδυση των ιταλικών εμπορικών πόλεων επηρέασαν ουσιαστικά τις εξελίξεις. Ενδεικτική της γενικής αστάθειας και της αδυναμίας του Βυζαντίου είναι και η ίδρυση της εφήμερης μικρής ηγεμονίας της Κρόιας στην Κεντρική Αλβανία (1190-1216).  
 
Κατά την Γ΄ Σταυροφορία η διέλευση του αυτοκράτορα της Γερμανίας Φρειδερίκου Βαρβαρόσσα με τον μεγαλύτερο τότε σταυροφορικό στρατό έδωσε την ευκαιρία στον Στέφανο Νεμάνια και τους Βούλγαρους αρχηγούς να επιδιώξουν την υποστήριξή του στον αγώνα τους εναντίον του Βυζαντίου, προσφέροντας σε αντάλλαγμα την στρατιωτική τους βοήθεια. Τα διαβήματα αυτά δεν κατέληξαν πουθενά, είναι ωστόσο ενδεικτικά του κύρους που αντιπροσώπευαν για τα νεοσύστατα Βαλκανικά κράτη οι δυτικές δυνάμεις.  
 
Τα επόμενα χρόνια οι επιθέσεις Σέρβων και Βουλγάρων και οι συγκρούσεις με τα βυζαντινά στρατεύματα συνεχίστηκαν με μεγαλύτερη ένταση και αμφιρέπουσα έκβαση. Τελικά ο αυτοκράτορας Ισαάκιος Β΄ Άγγελος (1185-1195) κατόρθωσε να νικήσει τον Νεμάνια και να αποκαταστήσει τη βυζαντινή παρουσία στις απειλούμενες περιοχές της Θράκης και της Μακεδονίας. Ωστόσο, για μην έχει ανοικτά μέτωπα στη χερσόνησο του Αίμου, αναγκάστηκε να συνάψει ευνοϊκή για τους Σέρβους συνθήκη που αναγνώριζε την κυριαρχία τους σε τμήμα των ήδη κατακτημένων βυζαντινών εδαφών, και αυτό σήμαινε έμμεσα την αναγνώριση της ανεξαρτησίας της Σερβίας. Η συνθήκη επισφραγίστηκε με το γάμο της ανηψιάς του αυτοκράτορα Ευδοκίας με ιόν δευτερότοκο γιο του Νεμάνια Στέφανο, ο όποιος τιμήθηκε με τον υψηλό βυζαντινό τίτλο του «σεβαστοκράτορος».  
 
Στη Βουλγαρία μετά τη δολοφονία του Ασέν (1196) και του Πέτρου (1197) ανέλαβε την ηγεσία ο τρίτος ασενίδης αδελφός Καλογιάν (1197-1207), ο Ιωαννίτζης των βυζαντινών. Φιλόδοξος και ικανός ηγέτης, ο Ιωαννίτζης εξελίχθηκε σε επικίνδυνο αντίπαλο του Βυζαντίου. Η βυζαντινή εξουσία βρισκόταν τώρα σε ακόμη μεγαλύτερη αδυναμία να αντιμετωπίσει την κατάσταση, καθώς ο κίνδυνος από τη Δύση πλησίασε απειλητικά και ο νέος αυτοκράτορας Αλέξιος Γ΄ (1195-1203), που ανέβηκε στο θρόνο εκθρονίζοντας τον αδελφό του Ισαάκιο, ήταν ανίκανος να ασκήσει στα Βαλκάνια επωφελή για την αυτοκρατορία πολιτική.  
 
Έτσι, στην εμφύλια διαμάχη για τη διαδοχή που ξέσπασε στη Σερβία μετά το 1196 ανάμεσα στους γιους του Στέφανου Νεμάνια Vukan, τοπικό ηγεμόνα της Διοκλείας και της Νότιας Δαλματίας, και Στέφανο, τον γαμβρό του Αλεξίου Γ΄, οι δύο αντίπαλοι αδελφοί δεν ζήτησαν την υποστήριξη του Βυζαντίου αλλά των δυτικών δυνάμεων και της Παπικής Εκκλησίας. Στους πολιτικούς χειρισμούς που ακολούθησαν, το Βυζάντιο απουσίαζε. Το 1200 ή 1201 ο Στέφανος απέπεμψε με ατιμωτικό τρόπο τη σύζυγό του Ευδοκία, θυγατέρα του Αλεξίου Γ΄, και το γεγονός είναι ενδεικτικό και της αδυναμίας του βυζαντινού αυτοκράτορα και του μειωμένου κύρους του Βυζαντίου. Το 1202 ο Vukan αναγνώρισε το πρωτείο του Πάπα και με την υποστήριξη των Ούγγρων ανακηρύχθηκε μέγας ζουπάνος της Σερβίας υπό την επικυριαρχία της Ουγγαρίας – ρύθμιση που στην πράξη σήμαινε ουγγρική κηδεμονία και έθιγε την πρόσφατα ανακτημένη ανεξαρτησία της χώρας.  
 
Την ίδια εποχή ο Ιωαννίτζης, που συνήθιζε να αυτοαποκαλείται «Ρωμαιοκτόνος», εξαπέλυσε απηνή διωγμό κατά του ελληνικού στοιχείου και κυρίως κατά των ελληνικών πόλεων του Πόντου. Το Βυζάντιο αναγκάστηκε να συνάψει συνθήκη ειρήνης με τους Βουλγάρους (τέλη 1202). Οι όροι της συνθήκης δεν παραδίδονται, φαίνεται όμως ότι σήμανε, σιωπηλά ή ρητά, την αναγνώριση του νέου βουλγαρικού κράτους. Σε επιστολή του προς τον Πάπα (καλοκαίρι 1203) ο Ιωαννίτζης ισχυριζόταν ότι προσκλήθηκε στην Κωνσταντινούπολη για να στεφθή αυτοκράτορας και να λάβει πατριάρχη για το λαό του. Καθώς το γεγονός δεν μαρτυρείται από άλλη πηγή, δεν γνωρίζουμε αν ο ισχυρισμός του ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα ή αν δεν πρόκειται για έναν επιδέξιο χειρισμό με σκοπό να επισπεύσει την αναγνώριση της βασιλικής του υπόστασης από τον Πάπα.  
 
Γιατί ο Ιωαννίτζης, αφότου ανέλαβε την εξουσία, επιδίωξε συστηματικά να προσεγγίσει την Αγία Έδρα και με αντάλλαγμα την υπαγωγή της Βουλγαρικής Εκκλησίας στη Ρώμη να στεφθή βασιλιάς από την Παπική Εκκλησία. Ο πάπας Ιννοκέντιος Γ΄ (1198-1216), ισχυρή προσωπικότητα, που το κύρος του είχε διεθνώς ενισχυθεί από την πολιτική και οικονομική δραστηριότητα των δυνάμεων της Δύσης, επωφελήθηκε για να επεκτείνει τη δικαιοδοσία της Ρωμαϊκής Εκκλησίας στις ορθόδοξες χώρες των Βαλκανίων. Ωστόσο, οι διαβουλεύσεις υπήρξαν μακρές και χαρακτηρίζονται από «αμοιβαία καχυποψία». Τελικά ο Πάπας αποδέχθηκε το αίτημα του Ιωαννίτζη και στις 8 Σεπτεμβρίου 1203, έχρισε με παπικό απεσταλμένο τον επίσκοπο Ζαγοράς, δηλ. Τιρνόβου, «πριμάτον πάσης Βουλγαρίας και Βλαχίας». Η στέψη όμως του ίδιου του Ιωαννίτζη ως «βασιλέα Βουλγάρων και Βλάχων» πραγματοποιήθηκε μετά την Άλωση της Πόλης, στις 8 Νοεμβρίου 1204.  
 
Επομένως, ήδη πριν από το 1204 στη χερσόνησο του Αίμου υπήρχε μια γενικότερη αναστάτωση και είχαν αρχίσει να διαμορφώνονται πολιτικοί μετασχηματισμοί. Σ’ αυτή την έκρυθμη κατάσταση η Τετάρτη Σταυροφορία και η Λατινοκρατία λειτούργησαν σαν καταλύτης και επέσπευσαν τις εξελίξεις. Ο διαμελισμός εξάλλου της Βυζαντινής αυτοκρατορίας προκάλεσε ανατροπή της ισορροπίας δυνάμεων και γενικότερη πολιτική κατάτμηση. Οι διασπασμένες ελληνικές δυνάμεις που ανασυγκροτήθηκαν κυρίως στο κράτος της Ηπείρου και την αυτοκρατορία της Νικαίας, παράλληλα με τον αγώνα για την εδραίωση της κυριαρχίας τους, θα διεκδικήσουν, κάθε μια για λογαριασμό της, τη βυζαντινή κληρονομιά με βασικό στόχο την ανάκτηση της Βασιλεύουσας, και θα επιδιώξουν να διαδραματίσουν ουσιαστικό ρόλο στα βαλκανικά πράγματα.
 
Οι νέοι όμως μετασχηματισμοί είχαν ανατρέψει τα ως τώρα δεδομένα. Οι δυτικές δυνάμεις, πολιτικές, θρησκευτικές και οικονομικές, αποτέλεσαν τους ισχυρούς παράγοντες που κυριαρχούσαν στο χώρο της ΝΑ. Ευρώπης. Οι ηγεμόνες της Σερβίας και της Βουλγαρίας, στο ξεκίνημα της πολιτικής συγκρότησης των δύο κρατών, βρέθηκαν αντιμέτωποι με τη νέα πραγματικότητα, που επέβαλε ανάλογη προσαρμογή της πολιτικής τους. Έτσι, όταν το 1205 ο Στέφανος Νεμάνιτς ανέκτησε την ηγεσία της χώρας επιχείρησε με πολιτικό ρεαλισμό να ενισχύσει τις σχέσεις του με τις δυτικές δυνάμεις και την Παπική Εκκλησία. Ο γάμος του, γύρω στο 1207, με την Άννα εγγονή του νεκρού πια δόγη της Βενετίας Ερρίκου Δάνδολου, είναι ενδεικτικός των νέων πολιτικών προσανατολισμών. Προσαρμογή της πολιτικής στις νέες συνθήκες υπαγόρευε και η γεωπολιτική θέση της Σερβίας, που βρισκόταν ανάμεσα στις ορθόδοξες και τις καθολικές δυνάμεις, όπως και ή παρουσία ισχυρών πολιτικών και οικονομικών δυτικών παραγόντων και εμπόρων.  
 
Στη Βουλγαρία ο Ιωαννίτζης επιχείρησε να έλθει σε διαπραγματεύσεις με τους σταυροφόρους, επιδιώκοντας να συμμετάσχει στη διανομή των βυζαντινών εδαφών. Οι σταυροφόροι, που θεωρούσαν τους εαυτούς τους διαδόχους του Βυζαντίου, όχι μόνον απέρριψαν τις προτάσεις του αλλά απείλησαν να καταλύσουν την ανεξαρτησία του βουλγαρικού κράτους. Αυτήν ακριβώς την κρίσιμη για τις σχέσεις του με τους Λατίνους στιγμή, ο Ιωαννίτζης δέχθηκε προτάσεις συμμαχίας από τους Έλληνες της Νότιας Θράκης, που αποφάσισαν να εξεγερθούν εναντίον της σκληρής λατινικής καταπίεσης και, καθώς δεν είχαν τη δύναμη να αντιμετωπίσουν μόνοι τους κατακτητές, ζήτησαν τη συνδρομή του μόνου ισχυρού γείτονα. Ο Βούλγαρος ηγεμόνας δέχθηκε ευχαρίστως τις ελληνικές προτάσεις, που θα απομάκρυναν την εναντίον του λατινική απειλή και θα του επέτρεπαν να αναμιχθή προς όφελος του στα πράγματα της Θράκης. Η σύμπραξη μεταξύ των θρακικών πόλεων και του Ιωαννίτζη εναντίον των Λατίνων, η οποία είχε τοπικό και ανεπίσημο χαρακτήρα, υπογράφηκε τον Ιανουάριο του 1205 και τον επόμενο μήνα άρχισε γενική εξέγερση των θρακικών πόλεων με άμεσα θεαματικά αποτελέσματα Οι Λατίνοι, παρά τις ισχυρές στρατιωτικές ενισχύσεις που μετακάλεσαν από την Μ. Ασία, υπέστησαν μεγάλη ήττα στην Αδριανούπολη και ο συσχετισμός των δυνάμεων ανετράπη.  
 
Από αυτή την ανατροπή θέλησε να επωφεληθή ο Ιωαννίτζης και στράφηκε ταυτόχρονα εναντίον Λατίνων και Ελλήνων. Επί μία σχεδόν διετία με στρατό Βουλγάρων και Βλάχων και με τη σύμπραξη των Κουμάνων επιδόθηκε συστηματικά σε εξόντωση του ελληνικού πληθυσμού της Θράκης και της Μακεδονίας˙ η ύπαιθρος χώρα ερημώθηκε και τα χωριά υπέστησαν μεγάλες καταστροφές, ο πληθυσμός αιχμαλωτίστηκε, εξορίστηκε ή σφαγιάστηκε. Για να αντιμετωπίσουν τον βουλγαρικό κίνδυνο, οι Έλληνες του Διδυμότειχου και της Αδριανούπολης, όπου είχαν καταφύγει πρόσφυγες από όλες τις κατεστραμμένες ελληνικές περιοχές, ζήτησαν τη βοήθεια των Λατίνων της Πόλης. Μετά τη σύναψη στις 26 Ιουνίου 1206 ελληνο-λατινικής συμφωνίας, σταυροφορικός στρατός με την ουσιαστική συμμετοχή των Ελλήνων συγκρούστηκε με τους Βουλγάρους και εκκαθάρισε τη Θράκη. Ο αιφνίδιος θάνατος του Ιωαννίτζη το 1207 κατά την πολιορκία της λατινοκρατούμενης Θεσσαλονίκης και οι εσωτερικές έριδες για τη διαδοχή απομάκρυναν τον βουλγαρικό κίνδυνο.  
 
Είναι φανερό ότι σ’ αυτή την αναμέτρηση Λατίνων και Βουλγάρων η σύμπραξη των Ελλήνων με τον ένα ή τον άλλο αντίπαλο επηρέασε σοβαρά την έκβαση των επιχειρήσεων. Αλλά η εξέγερση των ελληνικών πόλεων είχε ευρύτερες επιπτώσεις στις πολιτικές εξελίξεις: οι επιχειρήσεις στη Θράκη ανάγκασαν τους Λατίνους να αποσύρουν σημαντικές στρατιωτικές δυνάμεις από τη Μ. Ασία, και αυτό επέτρεψε στην εξόριστη στη Νίκαια Βυζαντινή αυτοκρατορία, που διένυε τότε το κρίσιμο στάδιο της κρατικής ανασυγκρότησης, να εδραιώσει την κυριαρχία της, χωρίς την άμεση απειλή σκληρών στρατιωτικών συγκρούσεων με τις δυνάμεις των σταυροφόρων. 
 
Ο Θεόδωρος Α΄ Λάσκαρης (1204/7-1222) και κυρίως ο Ιωάννης Γ΄ Βατατζής (1222-1254), με επιτυχή εξωτερική πολιτική και συνετή διοίκηση, κατόρθωσαν σταδιακά να κυριαρχήσουν σε όλη σχεδόν τη Μ. Ασία και να καταστήσουν το εξόριστο κράτος υπολογίσιμη δύναμη στη διεθνή σκηνή, ενώ η Λατινική αυτοκρατορία δεν διέθετε τις δυνάμεις για να επιβάλει την κυριαρχία της στα Βαλκάνια. Ο Ιωάννης Βατάτζης, παράλληλα με τον κύριο στόχο που ήταν βέβαια η ανάκτηση της Κωνσταντινούπολης, θα επιδιώξει να ανακτήσει την επιρροή της αυτοκρατορίας στη χερσόνησο του Αίμου, κυρίως μέσα από το πνευματικό κύρος του Οικουμενικού Πατριαρχείου.  
 
Γιατί η Ορθοδοξία ήταν η μόνη δύναμη που, παρά την πολιτική διάσπαση, μπορούσε να αποκαταστήσει την πνευματική ενότητα των ορθόδοξων λαών της Βαλκανικής, την οποία είχε κλονίσει η διείσδυση της Ρωμαϊκής Εκκλησίας. Κι αυτό επιδίωξε ο οικουμενικός πατριάρχης, με την πολιτική στήριξη του κράτους της Νικαίας. Παρά τις έντονες αντιδράσεις της αρχιεπισκοπής Αχρίδος που διεκδικούσε σθεναρά την πνευματική δικαιοδοσία της Βαλκανικής, το Οικουμενικό Πατριαρχείο με πολιτικό ρεαλισμό αναγνώρισε το αυτοκέφαλο των ορθόδοξων Εκκλησιών της Σερβίας και της Βουλγαρίας. Άλλωστε για τα νεοσύστατα Βαλκανικά κράτη, πέρα από τις εκάστοτε πολιτικές σκοπιμότητες που οδήγησαν στην προσέγγιση της Ρώμης, η Ορθοδοξία αποτελούσε βασικό στοιχείο της εθνικής τους ταυτότητας. 
 
Η περίπτωση της Σερβίας είναι χαρακτηριστική για την προσπάθεια εξισορρόπησης ανάμεσα στην οικονομική και πολιτική παρουσία των δυτικών δυνάμεων και στην ανάγκη ενίσχυσης της Ορθόδοξης Εκκλησίας, που ανταποκρινόταν και στο θρησκευτικό συναίσθημα του Σερβικού λαού. Έτσι, ενώ το 1217 ή 1218 ο ηγεμόνας της Σερβίας Στέφανος στέφθηκε βασιλεύς από παπικό λεγάτο –είναι ο Στέφανος Α΄ ο Πρωτόστεπτος (Provencani)–, το 1219 ο τριτότοκος γιος του Νεμάνια Σάββας, πού είχε μονάσει στο Άγιο Όρος, μεγάλη πολιτική και εκκλησιαστική μορφή, ταξίδεψε στη Νίκαια και χειροτονήθηκε αρχιεπίσκοπος από τον οικουμενικό πατριάρχη Μανουήλ, ο όποιος με συνοδική πράξη αναγνώρισε τη σερβική Εκκλησία ως αυτοκέφαλη – πράξη υψίστης σημασίας που ενίσχυσε διεθνώς όχι μόνο το κύρος του Σερβικού κράτους, αλλά και του εξόριστου Οικουμενικού Πατριαρχείου και του κράτους της Νικαίας.
 
Ανάλογη ήταν η αντιμετώπιση και στην περίπτωση της Βουλγαρίας, όπου, υστέρα από μια περίοδο εσωτερικών ταραχών, ανέλαβε την εξουσία ο Ιβάν-Ασέν Β΄ (1218-1241). Δυναμικός ηγέτης και πολύ ικανός πολιτικός, αποκατέστησε την νομιμότητα στο εσωτερικό, ενίσχυσε το κύρος του στο εξωτερικό και οδήγησε τη χώρα του στη μεγαλύτερη ακμή της. Στο πλαίσιο της επεκτατικής του πολιτικής συγκρούστηκε με τους Λατίνους και με τον Θεόδωρο Δούκα της Ηπείρου, τον όποιο νίκησε κατά κράτος στη μάχη της Κλοκοτινίτσας (1230). Έτσι επεξέτεινε την κυριαρχία του σε περιοχές της Θράκης, της Μακεδονίας και σε τμήμα της Αλβανίας και έγινε σημαντικότατος παράγοντας στη χερσόνησο του Αίμου. Τα νέα όμως δεδομένα κατέστησαν σαφέστερη την αντιλατινική στροφή του και επιτακτική την ανάγκη αναθεώρησης των εκκλησιαστικών πραγμάτων. Η ένωση με τη Ρωμαϊκή Εκκλησία που έγινε επί Ιωαννίτζη δεν εξυπηρετούσε τώρα την πολιτική του. Έτσι ο Ιβάν Ασέν Β΄ επιδίωξε την αποκατάσταση της ορθόδοξης Εκκλησίας στη χώρα του και την ανύψωσή της σε πατριαρχείο, πράξη που άνηκε βέβαια στη δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
 
Ένα πρώτο βήμα είχε ήδη γίνει μεταξύ των ετών 1224 – 1227, όταν ο Οικουμενικός Πατριάρχης αναγνώρισε τον πριμάτο Βουλγαρίας ως αρχιεπίσκοπο Τιρνόβου, δηλ. ως ορθόδοξο ιεράρχη υπαγόμενον στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Σε λίγο ο κοινός αντιλατινικός αγώνας έφερε την ουσιαστική προσέγγιση του Ιβάν Ασέν με τον Ιωάννη Βατάτζη, επωφελή και για τα δύο μέρη. Την άνοιξη του 1235 υπογράφηκε συνθήκη συμμαχίας μεταξύ των δύο κρατών που σφραγίστηκε με τον γάμο του γιου και διαδόχου του Ιωάννη Βατάτζη Θεόδωρου [Β’] Λάσκαρη με τη θυγατέρα του Ιβάν Ασέν Ελένη. Με την ευκαιρία αύτη και «κατά συγκατάβασιν» αναγορεύτηκε πατριάρχης και ο αρχιεπίσκοπος Τιρνόβου.  
 
Με την αναγνώριση των δύο Βαλκανικών Εκκλησιών αποκαταστάθηκε η πνευματική ενότητα στη χερσόνησο του Αίμου. Όπως επισημαίνει ο D. Obolensky οι αυτοκράτορες της Νίκαιας «εδραίωσαν τους δεσμούς και τη νομιμοφροσύνη αυτών των λαών προς το Πατριαρχείο σε μια εποχή που η Παπική Εκκλησία και οι σταυροφόροι απειλούσαν ολόκληρο το οικοδόμημα της ορθόδοξης χριστιανοσύνης˙ και ταυτόχρονα εμφανίστηκαν στους Σλάβους ηγεμόνες των Βαλκανίων ως οι νόμιμοι ηγέτες της Ορθόδοξης Εκκλησίας» και «αληθινοί θεματοφύλακες της βυζαντινής κληρονομιάς». Αυτοί οι πνευματικοί και πολιτιστικοί δεσμοί ανάμεσα στο Βυζάντιο και τα νέα Βαλκανικά κράτη, παρά τις συνεχείς συγκρούσεις και την πολιτική αντιπαλότητα, θα διατηρηθούν ενισχυμένοι τους επόμενους αιώνες.  
 
ΣΥΝΤΟΜΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ  
 
Ακροπολίτης, Γεώργιος, Χρονική Συγγραφή, εκδ. Α. Heisenberg, Λιψία 1903, ανατ. Στουτγάρδη 1978, κυρίως § 13 κ.ά.  
Χωματιανός, Δημήτριος, εκδ. J. Pitra, Analecta Sacra et classica. Spicilegio Solesmensi parata juris ecclesiastici Graecorum selecta paralipomena, τ. 6,Παρίσι-Ρώμη 1891, ανατ. Farnborough 1967.  
Χωνιάτης, Νικήτας, Χρονική Διήγησις, εκδ. J.-L. Dieten (CFHB), Βερολίνο 1975.
Clari, Robert de, La cônquête de Constantinople, εκδ. Ph. Lauer, Παρίσι 1924.  
Villehardouin, Geoffroi de, La conquête de Constantinople, εκδ. Edm. Faral, Παρίσι 1938, 2η έκδ. Παρίσι 1961, στη σειρά Les Classiques de l’ histoire de France, τ. 18.
Migne, Patrologia Latina, τ. 214, στ. 825, 1112-1118, τ. 215, στ. 155-158, 277-288, 290-296, 551-553, 705-706, 1162): αλληλογραφία του Ιννοκέντιου Γ΄ με τον Βούλγαρο ηγε-μόνα και τον αρχιεπίσκοπο Τιρνόβου.
Vetera Monumenta Slavorum Meridionalium, εκδ. Α. Theiner, τόμ. Α΄, Ρώμη1863.
Angold, M., A Byzantine Government in Exile. Government and Society under theas-carids of Nicaea 1204-1261, Οξφόρδη 1975.
Dölger F.- Wirth P. Regesten den Kaiserurkunden des oströmischen Reiches. T. 3., München 1977.
Κραντονέλλη Αλεξάνδρα, Η κατά των Λατίνων ελληνο-βουλγαρική σύμπραξις εν Θράκη 1204-1206, Αθήνα 1964.
Nicol, D. M., The Despotate of Epiros, Οξφόρδη 1957.  
Obolensky, Dimitri, Six Byzantine Portraits, Οξφόρδη 1988. Ελλην. Μεταφρ. Έξι Βυζαντινές Προσωπογραφίες, Αθήνα 1988, κυρίως σελ. 185-280 (Ο Άγιος Σάββας).  
Σταυρίδου – Ζαφράκα Αλκμήνη, Νίκαια και Ήπειρος τον 13ο αιώνa. Ιδεολογική αντιπαράθεση στην προσπάθειά τους να ανακτήσουν την αυτοκρατορία, Θεσσαλονίκη 1990, με τη βιβλιογραφία.  
Για το ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο παραπέμπω στα βασικά εγχειρίδια Βυζαντινής Ιστορίας. Βλ. μεταξύ άλλων:  
Ostrogorsky Georg, Geschichte des byzantinischen Staates, 3η έκδ. Μόναχο 1963. History of the Byzantine State, Rutgers Univ. Press, New Brunswick-NewJersey 1969. Ελλην, εκδ. Ιστορία του Βυζαντινού Κράτους, τομ. Γ΄, Αθήνα 1981.  
Χριστοφιλοπούλου, Αικατερίνη, Βυζαντινή Ιστορία, Γ΄1, 1081-1204, Αθήνα 2001.  
 
ΑΡΔΗΝ, ΤΕΥΧΟΣ 51 (2004)

Αποκαλύπτοντας την ατζέντα των 150 τρισεκατομμυρίων δολαρίων που κρύβεται πίσω από τη "σταυροφορία" κατά της "κλιματικής αλλαγής"

15 Οκτωβρίου 2021
Δείτε το άρθρο στο HumansAreFree εδώ https://tinyurl.com/p9v6kxrs
 
Μετάφραση Απολλόδωρος
 
Ζούμε πλέον σε έναν κόσμο, όπου παράξενοι τίτλοι όπως οι παρακάτω, έχουν γίνει καθημερινό, αν όχι ωριαίο φαινόμενο:
  • ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΘΑ ΜΕΛΕΤΗΣΕΙ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΣΤΑ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ  
  • ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΞΕΚΙΝΑ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΚΛΙΜΑ
  • BRAINARD: Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑ ΒΟΗΘΗΣΕΙ ΣΤΟΝ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ  
  • BRAINARD: Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΕΧΕΙ ΒΑΘΙΈΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ  
  • MESTER: Η FED ΕΞΕΤΑΖΕΙ ΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΑΠΌ ΤΗΝ ΑΠΟΨΗ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ  
  • Η FED ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΤΗ ΣΩΣΤΗ ΠΟΡΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ  
  • Η FED ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΞΕΤΑΣΕΙ ΤΟΝ ΚΙΝΔΥΝΟ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
Τώρα, σε περίπτωση που κάποιος εξακολουθεί να μπερδεύεται, κανένα από αυτά τα ιδρύματα, και ούτε ένα από τα πολυμαθή στελέχη που τα διοικούν, δεν δίνουν δεκάρα για το κλίμα, για τους κινδύνους της κλιματικής αλλαγής ή για την τύχη των μελλοντικών γενεών των Αμερικανών (και σίγουρα όχι για την άνοδο της στάθμης των υδάτων που θα σαρώσει τις τεράστιες παραθαλάσσιες επαύλεις τους): αν το έκαναν, το συνολικό χρέος και οι υποχρηματοδοτούμενες υποχρεώσεις των ΗΠΑ δεν θα ήταν μόλις 160 τρισεκατομμύρια δολάρια. 
 
Τι συμβαίνει λοιπόν και γιατί σχεδόν κάθε θέμα αυτές τις μέρες έχει να κάνει με την κλιματική αλλαγή, το "καθαρό μηδέν", την πράσινη ενέργεια και την ESG*; 
 
 Ο λόγος -όπως σωστά θα υποψιαζόταν κανείς- είναι τα χρήματα. Περίπου 150 τρισεκατομμύρια δολάρια.
 
 
Νωρίτερα σήμερα, η Bank of America δημοσίευσε έναν από τους τεράστιους τόμους της "Θεματικής Έρευνας", αυτή τη φορά καλύπτοντας τον κόσμο σε "Transwarming" (Διαθερμία), και χρησιμεύει ως ένα τεράστιο εισαγωγικό σημείωμα στη σημερινή πραγματικότητα του Net Zero (Καθαρό Μηδέν). Η έκθεση πρέπει να διαβαστεί, είναι ενδιαφέρουσα, γεμάτη από δεδομένα και διαγράμματα όπως αυτά... 
 
... και εύχρηστα φύλλα...
 
 
... κανένα από τα οποία δεν τυχαίνει να αναφέρει τον ρόλο της Κίνας στην κρίση της "παγκόσμιας κλιματικής αλλαγής" φυσικά (στο κάτω-κάτω, δεν μπορούμε να προσβάλουμε το Πεκίνο και να χάσουμε τη μεγαλύτερη πηγή εσόδων τώρα, έτσι δεν είναι;) και έρχεται σε μια πολύ επισφαλή στιγμή για την πράσινη υπόθεση, ακριβώς όταν η εκτίναξη των τιμών της ενέργειας σε όλο τον κόσμο ως αποτέλεσμα της κλιμακούμενης παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης, απειλεί να συντρίψει κάθε υποστήριξη από τη βάση για την καταπολέμηση της "υπερθέρμανσης του πλανήτη". Όπως γράφει ο συγγραφέας της έκθεσης Haim Israel: 
 
'Αυτή είναι η δεκαετία της δράσης για το κλίμα και η COP26 θα είναι το σημείο καμπής της κούρσας για την επίτευξη καθαρών μηδενικών εκπομπών - η ισορροπία μεταξύ της μείωσης και της απομάκρυνσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα. Για να επιτευχθεί αυτό, θα απαιτηθεί μετάβαση σε καθαρές τεχνολογίες σε όλους τους τομείς με πρωτοφανή ρυθμό, με την καθοδήγηση των κυβερνήσεων και την προθυμία της κοινωνίας. Αυτή είναι η τελευταία δεκαετία για να δράσουμε. Η απόλυτη λειψυδρία είναι πιθανή για 1,8 δισ. ανθρώπους, 100 εκατ. αντιμετωπίζουν τη φτώχεια και 800 εκατ. κινδυνεύουν από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας μέχρι το 2025. Η μετανάστευση λόγω του κλίματος θα μπορούσε να φτάσει τα 143 εκατ. από τις αναδυόμενες αγορές, λόγω των ακραίων καιρικών συνθηκών.' 
 
Τίποτα από αυτά δεν είναι καινούργιο, φυσικά - και ενώ είναι χρήσιμο να υπάρχει μια κεντρική συλλογή των δεδομένων, μια 5λεπτη αναζήτηση στο Google μπορεί να δώσει όλες τις απαντήσεις που αποτελούν "αποδεκτό" δόγμα από το πράσινο λόμπι. 
 
Αλλά ενώ δεν μας νοιάζουν τα διαγράμματα, αυτά τα cheat sheets ή η προπαγάνδα, αυτό που μας ενδιέφερε ήταν το τελικό αποτέλεσμα - πόσο θα κοστίσει αυτή η πράσινη ουτοπία, γιατί αν το αφήγημα περί "καθαρού μηδενός", "ESG", "πράσινου" προωθείται τόσο σκληρά 24/7, ξέρετε ότι θα κοστίσει πολύ. 
 
Τελικά, όντως κοστίζει. Πολύ, μα πάρα πολύ. 
 
Απαντώντας ρητορικά στο βασικό ερώτημα, "πόσο θα κοστίσει;", η BofA περνάει στην υπόθεση και γράφει 150 τρισεκατομμύρια δολάρια για 30 χρόνια - περίπου 5 τρισεκατομμύρια δολάρια σε ετήσιες επενδύσεις - που αντιστοιχούν στο διπλάσιο του σημερινού παγκόσμιου ΑΕΠ!  
 
Σε αυτό το σημείο η έκθεση γίνεται καλή, διότι αφού πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη, πρέπει να είναι και τουλάχιστον επιφανειακά αντικειμενική. Και εδώ, στις λεπτομέρειες πίσω από τους αριθμούς, μαθαίνουμε επιτέλους γιατί το λόμπι του καθαρού μηδενός είναι τόσο αποφασισμένο να προωθήσει αυτή την πράσινη ουτοπία - απλή απάντηση: επειδή παρέχει μια ατελείωτη ροή "επενδύσεων" χρηματοδοτούμενων από τους φορολογούμενους και το χρέος, οι οποίες με τη σειρά τους χρειάζονται έναν εξίσου συνεχή βαθμό νομισματοποίησης του χρέους από τις κεντρικές τράπεζες. 
 
Σκεφτείτε το εξής: η πανδημία Covid έχει οδηγήσει μέχρι στιγμής σε περίπου 30 τρισεκατομμύρια δολάρια σε δημοσιονομικά και νομισματικά κίνητρα σε όλο τον ανεπτυγμένο κόσμο. Και όμως, ούτε δύο χρόνια μετά, η επίδραση αυτών των 30 τρισεκατομμυρίων δολαρίων έχει αρχίσει να εξαντλείται, όμως παρά τη διοίκηση του Biden που προσπαθεί να κρατήσει την Κρίση του Covid ενεργή, απειλώντας να κλειδώσει (lock down) την κοινωνία σε μια στιγμή με τη βοήθεια του συνεργαζόμενου Τύπου, ο πληθυσμός έχει καταστήσει σαφές ότι δεν θα συμμορφωθεί πλέον με αυτό που αποτελεί ξεκάθαρη τυραννία της μειοψηφίας. 
 
Και έτσι, το κατεστημένο χρειάζεται μια νέα αέναη πηγή (και χρήση) χρηματοδότησης, ένα είδος κρίσης, αλλά τυλιγμένης σε μια ενάρετη, ευγενική πρόσοψη. Σε αυτό το σημείο έρχεται η σταυροφορία κατά της κλιματικής αλλαγής. 
 
Πολύ ψηφιακό μελάνι έχει χυθεί για τη φιλοσοφία και τη συζήτηση πίσω από το "πράσινο" κίνημα, και δεν θα σας κουράσουμε με τις λεπτομέρειες, αλλά θα επικεντρωθούμε στις πολύ σαφείς και πολύ απτές οικονομικές συνέπειες ενός κόσμου όπου το κατεστημένο συμφωνεί, είτε με δημοκρατική υποστήριξη είτε όχι, να διαθέσει 5 τρισεκατομμύρια δολάρια σε νέα κεφάλαια για κάποια νεφελώδη αιτία της "καταπολέμησης της υπερθέρμανσης του πλανήτη". 
 
Ακολουθούν τα κυριότερα σημεία από την Bank of America:
  • Θα είναι πληθωριστικό; Ναι, αναμένουμε σοκ 1-3% ετησίως. Αυτό ισχύει για τα επόμενα 30 χρόνια... πέρα και πάνω από τον ήδη υπάρχοντα πληθωρισμό! 
  • Ποια είναι τα σημεία συμφόρησης; Η γεωπολιτική, οι κλιματικοί πόλεμοι και την Περιβαλλοντική διαχείριση (ΕΜ) 
  • Έχουμε τους πόρους; Το νικέλιο και το λίθιο είναι μόνο δύο που θα μπορούσαν να είναι ελλειμματικά ήδη από το 2024.  
  • Είναι η πράσινη τεχνολογία πραγματικά πράσινη; Όχι ακριβώς (βλ. Παρακάτω).
Αναλύοντας το απολύτως συγκλονιστικό κόστος, το οποίο εκτιμάται σε 150 τρισεκατομμύρια δολάρια για 30 χρόνια, η αύξηση των πηγών χρηματοδότησης σε 5 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως ισοδυναμεί με το σύνολο της φορολογικής βάσης των ΗΠΑ ή με το τριπλάσιο των κινήτρων COVID-19 αυτή τη δεκαετία. Ακολουθούν οι λεπτομέρειες: 
 
'Η ενεργειακή μετάβαση σε μια οικονομία με μηδενικά αέρια θερμοκηπίου (GHG) μέχρι το 2050 θα είναι μια πολύ δαπανηρή άσκηση, η οποία εκτιμάται από τον ΙΕΑ σε $150τν συνολικών επενδύσεων, σε μια περίοδο 30 ετών. Με 5 εκατ. δολάρια ετησίως, ο ΙΕΑ θεωρεί ότι θα κοστίσει όσο το σύνολο της φορολογικής βάσης των ΗΠΑ κάθε χρόνο για 30 χρόνια.' 
 
Δεν είναι αρκετά υψηλό για εσάς; Κρατηθείτε τότε γιατί... 
'Η BNEF * έχει μια υψηλότερη εκτίμηση ότι οι συνολικές επενδύσεις που απαιτούνται για τον ενεργειακό εφοδιασμό και τις υποδομές θα μπορούσαν να φτάσουν τα 173 τρισεκατ. δολάρια μέχρι το 2050, ή έως και 5,8 τρισεκατ. δολάρια ετησίως, δηλαδή σχεδόν τρεις φορές περισσότερο από το ποσό που επενδύεται σε ετήσια βάση σήμερα.' 
 
Ακολουθεί η δεσμευτική τοποθέτηση της BofA, η οποία θυμίζει σταλινικό κολχόζ της δεκαετίας του 1950:
 
'... Αλλά μπορεί να γίνει, με την τεχνολογία, την οικονομία, τις αγορές και την ESG να ενώνουν τις δυνάμεις τους. Οι εκθετικές μειώσεις του κόστους στις τεχνολογίες αιολικής ενέργειας, ηλιακής ενέργειας και μπαταριών έχουν καταστήσει τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας τη φθηνότερη μορφή ενέργειας σε περιοχές που παράγουν >90% της παγκόσμιας ηλεκτρικής ενέργειας. Η όρεξη της αγοράς συμβάλλει επίσης. Τα ομόλογα και τα δάνεια με ετικέτα εκτινάχθηκαν σε > 3 τρισ. δολάρια φέτος, ενώ 3 δολάρια σε κάθε 10 δολάρια των ροών σε παγκόσμιες μετοχές κατευθύνονται σε ESG, τα οποία θα υποστηρίξουν επενδύσεις φιλικές προς το κλίμα, καθώς και τη χρηματοδότηση νέων επενδύσεων που απαιτούνται για την περαιτέρω απεξάρτηση από τον άνθρακα στον πλανήτη μας, όπως η πράσινη εξόρυξη, το πράσινο υδρογόνο ή η δέσμευση άνθρακα.' 
 
Αφήνουμε το καλύτερο για το τέλος, διότι στο τέλος της ημέρας, αυτό αφορούσε πάντα περισσότερο χρέος και περισσότερη νομισματοποίηση, μια διαδικασία που πλέον ακόμη και ο λούστρος γνωρίζει ότι κάνει τους πλούσιους πλουσιότερους και τους φτωχούς φτωχότερους. Μόνο που αυτή τη φορά οι πλουσιότεροι του κόσμου σχεδιάζουν να ληστέψουν ό,τι ελάχιστο έχει απομείνει από τη μεσαία τάξη υπό το πρόσχημα μιας ευγενούς σταυροφορίας για την καταπολέμηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη... μια σταυροφορία που θα απαιτεί πάνω από 500 δισεκατομμύρια δολάρια σε ετήσια νομισματοποίηση χρέους από τις κεντρικές τράπεζες κάθε χρόνο, οδηγώντας σε υπερπληθωρισμό είτε στα περιουσιακά στοιχεία κινδύνου είτε στην ευρύτερη οικονομία, είτε και στα δύο. 
 
Έτσι, αν ακούγεται σαν "η σταυροφορία κατά της κλιματικής αλλαγής" να είναι ένα γιγαντιαίο παιχνίδι απάτης με σκοπό τον πλουτισμό μιας χούφτας κλεπτοκρατών εδώ και τώρα, ενώ τα νεφελώδη οφέλη - και το πάρα πολύ σίγουρο χρέος και ο υπερπληθωρισμός - αυτής της επαναστατικής αναμόρφωσης της παγκόσμιας οικονομίας θα κληρονομηθούν από τις μελλοντικές γενιές, είναι επειδή αυτό ακριβώς είναι. 
 
Ακολουθεί η εκπληκτική παραδοχή της BofA για τα παραπάνω, όπως προκύπτει από το απόσπασμα των ερωτήσεων και απαντήσεων της έκθεσης για τη Διάσκεψη για την Κλιματική Αλλαγή (COP 26): 
 
Ερ: Ποια είναι η οικονομική επίπτωση του καθαρού μηδενός;  
Απ: Ο αντίκτυπος του πληθωρισμού από την αυξημένη χρηματοδότηση με καθαρό μηδέν δεν θα είναι ασήμαντος, αλλά ο αντίκτυπος φαίνεται διαχειρίσιμος στο 1% έως 3% ετησίως, ανάλογα με τα ποσοστά νομισματοποίησης των κεντρικών τραπεζών, ιδίως εάν οι κυβερνητικές δαπάνες είναι στοχευμένες και συμβάλλουν στην επιτάχυνση του ρυθμού αύξησης του παγκόσμιου ΑΕΠ. Ο ΔΟΕ έχει επίσης μια παραγωγική προοπτική για το σενάριο του καθαρού μηδενισμού, όπου η μεταβολή του ετήσιου ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ επιταχύνεται κατά κάπου μεταξύ 0,3% και 0,5% σε σταθερή βάση τα επόμενα 10 χρόνια ως αποτέλεσμα της μετάβασης σε μια πράσινη οικονομία. 
 
Άρα πολύ περισσότερο QE * για τα επόμενα 30 χρόνια, τσεκ. Τι γίνεται με τον πληθωρισμό; Ω, θα υπάρχει και αυτός σε αφθονία. Όπως παραδέχεται η BofA, "οι αγορές πράσινων ομολόγων θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ένα σοκ πληθωρισμού 1% έως 3% ετησίως" 
 
Για να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα, εξετάζουμε τρεις ξεχωριστές περιπτώσεις. Στην πρώτη μας περίπτωση, η Fed, η ΕΚΤ (ΕυρωπαίκηΚεντρική Τράπεζα) και άλλες κεντρικές τράπεζες θα επιδοτούσαν όλες τις απαιτούμενες δαπάνες υποδομών για την απεξάρτηση από τον άνθρακα (μετάφραση: θα τύπωναν τα χρήματα).  
 
Σε ένα δεύτερο σενάριο, υποθέτουμε ότι θα απορροφήσουν μόνο το ήμισυ της νέας έκδοσης ομολόγων. Και σε μια τρίτη περίπτωση, υποθέτουμε ότι οι κεντρικές τράπεζες αναλαμβάνουν μόνο το ένα πέμπτο όλων των δαπανών για την απαλλαγή από τον άνθρακα στον ισολογισμό τους. Ποιο είναι το βασικό μας συμπέρασμα; Εάν οι κεντρικές τράπεζες πρέπει να πληρώσουν μόνο το 20% του λογαριασμού ή λιγότερο, ο αντίκτυπος της απαλλαγής από τον άνθρακα φαίνεται αρκετά διαχειρίσιμος σε σχέση με τον πληθωρισμό (Διάγραμμα 108). 
 
Και για να ξέρουν οι αναγνώστες τι φαίνεται "διαχειρίσιμο" για την BofA, ορίστε: πρόκειται για πληθωρισμό επιπλέον του πληθωρισμού που υπάρχει ήδη στην οικονομία. Φυσικά, αν οι κεντρικές τράπεζες πρέπει να "πατήσουν" το 50%, το 80% ή και περισσότερο, τότε... τα πράγματα γίνονται πολύ χειρότερα. 
 
Και εδώ φτάνουμε στην ατάκα: όπως παραδέχεται η BofA, πρόκειται για το πράσινο φως για το μεγαλύτερο επεισόδιο QE στην ιστορία!
 
 
Μόλις βλέπουμε μια κορύφωση του <1% πρόσθετου πληθωρισμού ετησίως σε ορίζοντα τριών δεκαετιών. Σε πιο επιθετικά σενάρια όπου οι κεντρικές τράπεζες επιλέγουν να απορροφήσουν είτε το μισό είτε ολόκληρο το λογαριασμό της απεξάρτησης από τον άνθρακα μέσω της ποσοτικής χαλάρωσης, οι κίνδυνοι ενός πληθωριστικού σοκ αυξάνονται. Παρόλα αυτά, θεωρούμε ότι η τρίτη περίπτωσή μας είναι το πιο πιθανό σενάριο, καθώς θα ήταν πολιτικά δύσκολο να δικαιολογηθεί μια πολύ πιο επεκτατική νομισματική ώθηση. 
 
Είναι αλήθεια ότι, ενώ οι κεντρικοί τραπεζίτες έχουν εκφράσει την επιθυμία να βοηθήσουν στο "πρασίνισμα" της οικονομίας, οι αγορές εταιρικών ομολόγων τους έχουν ιστορικά περιοριστεί σε πολιτικές σε περίοδο κρίσης μέσω της ποσοτικής χαλάρωσης και παραμένουν πολύ κάτω από τις αγορές κρατικού χρέους. Ως εκ τούτου, οι όποιες αγορές πράσινων εταιρικών ομολόγων πιθανότατα θα περιορίζονται τόσο από το μέγεθος των μελλοντικών προγραμμάτων αγορών όσο και από το ποσοστό τους σε σχέση με τη συνολική αγορά εταιρικών ομολόγων, με ελαφρώς υψηλότερες κατανομές στο πλαίσιο πιο προοδευτικών πολιτικών αγορών που αναδεικνύουν τις περιβαλλοντικές ανησυχίες. 
 
Και νάτο: όπως ακριβώς το covid ήταν ένα γιγαντιαίο προπέτασμα καπνού για να "επιτρέψει" στις κεντρικές τράπεζες και το Treasuries να συγχωνευθούν και να μας οδηγήσουν στο Helicopter Money * και το MMT *, δημιουργώντας περίπου 30 τρισεκατομμύρια δολάρια σε ρευστότητα κατά τη διαδικασία, ο μύθος του "Καθαρού Μηδενός" είναι αυτό που θα διαιωνίσει αυτό το ατελείωτο τύπωμα για τα επόμενα 30 χρόνια, μια περίοδο κατά την οποία τα μόνα οφέλη θα απονεμηθούν σε εκείνους που επωφελούνται από το QE και το τύπωμα χρήματος. Αυτοί θα είναι οι πλουσιότεροι. Όσο για όλους τους άλλους, λοιπόν, τα δισέγγονα σας ή τα εγγόνια τους μπορεί (ή μπορεί και όχι) να ζήσουν σε έναν καθαρότερο κόσμο. Πραγματικά δεν ξέρουμε, αλλά αν δεν αρχίσουμε να τυπώνουμε χρήμα τώρα, θα είναι πολύ αργά. 
 

Αν αυτό ακούγεται πιο τρομακτικό και πιο χειριστικό από οποιαδήποτε θρησκεία στην ιστορία της ανθρωπότητας, είναι επειδή είναι. 
 
Η πλήρης έκθεση των 114 σελίδων, την οποία συνιστούμε σε όποιον θέλει να ξέρει τι έρχεται, είναι διαθέσιμη για επαγγελματίες συνδρομητές στο συνηθισμένο μέρος. 
 
Πηγή: ZeroHedge.com
**************** 
 
Δικτυογραφία  
Exposing the $150 Trillion Agenda Behind the 'Crusade' Against Climate Change 

Η Μάχη της Δοϊράνης μέσα από το Ελληνικό Πολεμικό Κοιμητήριο (με τον φωτ. φακό του Γιάννη Κατσέα)

Φωτογραφίες Γιάννης Κατσέας
 
(Οι φωτογραφίες είναι από το Ελληνικό Πολεμικό Κοιμητήριο που βρίσκεται ΕΝΤΟΣ του κρατιδίου των Σκοπίων, κοντά στο χωριό Βαλάντοβο, βορείως της λίμνης Δοϊράνης.) 
 
Η μάχη της Δοϊράνης εντασσόταν στο ευρύτερο σχέδιο διάσπασης του Μακεδονικού Μετώπου του Αρχιστρατήγου Φρανσαί ντ’ Εσπεραί (Louis Franchet d’ Espèrey), Διοικητή της Συμμαχικής Στρατιάς Ανατολής.Το σχέδιο προέβλεπε μια κύρια επίθεση στην περιοχή Ντοπροπόλιε-Βέτερνικ-Κόζιακα και δύο δευτερεύουσες, μία στον τομέα Αξιού-Δοϊράνης και μία στον τομέα του Στρυμόνα. 
 

Στον τομέα Αξιού-Δοϊράνης θα δρούσε η Βρετανοελληνική Στρατιά, υπό τον Στρατηγό Μιλν, αποτελούμενη από δύο σώματα Στρατού. Το 12ο Σώμα Στρατού, που περιελάμβανε την 22η Βρετανική Μεραρχία, τη Μεραρχία Σερρών, την 83η Βρετανική Ταξιαρχία, το 2ο Γαλλικό Σύνταγμα Ζουάβων και το Σύνταγμα Ιππικού, θα ενεργούσε δυτικά της Δοϊράνης. 
 

Το 16ο Σώμα Στρατού, που περιελάμβανε την 28η Βρετανική Μεραρχία, την 228η Ταξιαρχία, ένα σύνταγμα Ιππικού, τη Μεραρχία Κρήτης και το 3ο Ελληνικό Σύνταγμα Ιππικού, θα ενεργούσε ανατολικά της Δοϊράνης. Στην τοποθεσία αμύνονταν τμήματα της 1ης Βουλγαρικής Στρατιάς. Η περιοχή μεταξύ του Αξιού ποταμού και της Δοϊράνης συνιστούσε μια ισχυρά οργανωμένη τοποθεσία, με πολυάριθμα βαθιά χαρακώματα και πλατιές ζώνες συρματοπλέγματος.
 

Το 12ο Σώμα Στρατού εκδήλωσε την επίθεσή του στις 5/18 Σεπτεμβρίου 1918, με την 22η Βρετανική Μεραρχία αριστερά και τη Μεραρχία Σερρών στα δεξιά, κατά της αμυντικής τοποθεσίας του υψώματος Πυραμίδα (Γκράν Κορονέ). Ο αγώνας υπήρξε σκληρός με εναλλασσόμενες φάσεις και με βαρύτατες και από τις δύο πλευρές απώλειες. 
 

Η Μεραρχία Σερρών, με το 1ο και το 2ο Σύνταγμα στην πρώτη γραμμή, επιτέθηκε με μεγάλο ενθουσιασμό και κατάφερε να προωθηθεί εντός της εχθρικής τοποθεσίας, καταλαμβάνοντας τους πρώτους αντικειμενικούς σκοπούς, δηλαδή τα υψώματα Δοϊράνης, Τέτον και 340. 
 
Συνεχίζοντας την επιθετική προσπάθεια, το 1ο Σύνταγμα Σερρών επιτέθηκε εναντίον του υψώματος Χιλτ. Όμως η 22η Βρετανική Μεραρχία συνάντησε σθεναρή εχθρική αντίσταση και, παρ’ όλο που ενισχύθηκε με το 3ο Σύνταγμα Σερρών, δεν κατάφερε να προωθηθεί εντός της εχθρικής τοποθεσίας. Τελικά η βρετανική Μεραρχία αναγκάστηκε να υποχωρήσει, αφήνοντας ακάλυπτο το αριστερό πλευρό του 1ου Συντάγματος Σερρών, το οποίο συμπτύχθηκε για να μην αποκοπεί. Τη νύχτα αναστάλθηκε η συμμαχική επίθεση και η Ελληνική Μεραρχία σταθεροποιήθηκε στη γραμμή υψώματα Δοϊράνης-ύψωμα 340. 
 
Στις 6/19 Σεπτεμβρίου το 12ο Σώμα Στρατού συνέχισε την επίθεσή του στο δυτικό τμήμα της λίμνης Δοϊράνης, χωρίς όμως επιτυχία. Η Μεραρχία Σερρών, παρά τα συνεχή πυρά του εχθρικού πυροβολικού, κατάφερε να καταλάβει το ύψωμα Χιλτ. Όμως και πάλι η αποτυχία της βρετανικής Μεραρχίας αλλά και η ενίσχυση των βουλγαρικών τμημάτων είχαν ως αποτέλεσμα τη συγκέντρωση των εχθρικών δυνάμεων εναντίον του Χιλτ, την ανακατάληψή του από τα βουλγαρικά τμήματα και τη σύμπτυξη της Ελληνικής Μεραρχίας. Τελικά το 12ο Σώμα Στρατού διέκοψε τις ενέργειές του και συμπτύχθηκε στις αρχικές θέσεις εξορμήσεως. Οι απώλειες της 22ης Βρετανικής Μεραρχίας ανήλθαν σε 165 αξιωματικούς και 3.155 οπλίτες νεκρούς και τραυματίες και των Ελλήνων σε 173 αξιωματικούς και 2.514 οπλίτες. 
 
Παράλληλα, το 16ο Βρετανικό Σώμα Στρατού εξαπέλυσε την επίθεσή του στις 0300 της 5ης/18ης Σεπτεμβρίου, ανατολικά της λίμνης Δοϊράνης κατά του τομέα της Μπλάνγκα Πλάνινα. Την επίθεση ανέλαβε εξ ολοκλήρου η Μεραρχία Κρήτης, καλυπτόμενη από δεξιά από την 84η Ταξιαρχία της 28ης Βρετανικής Μεραρχίας. Η Ελληνική Μεραρχία επιτέθηκε με δύο Συντάγματα στην πρώτη γραμμή, το 9ο και το 29ο. Τα Ελληνικά τμήματα κατόρθωσαν να διανοίξουν διαδρόμους στα εχθρικά συρματοπλέγματα και να εισχωρήσουν σε μικρό βάθος εντός της εχθρικής αμυντικής τοποθεσίας. Δέχτηκαν όμως σφοδρότατα πυρά πυροβολικού και πεζικού, καθώς και αλλεπάλληλες αντεπιθέσεις, και καθηλώθηκαν. Παρά την ενίσχυσή τους από βρετανικές δυνάμεις και από το 3ο Σύνταγμα Ιππικού, δεν επιτεύχθηκαν σημαντικά αποτελέσματα. Την επομένη επικράτησε ηρεμία στον τομέα και σταδιακά άρχισε η αντικατάσταση των Ελληνικών τμημάτων πρώτης γραμμής. 
 
Οι απώλειες της Μεραρχίας Κρήτης ανήλθαν σε 10 αξιωματικούς και 96 οπλίτες νεκρούς και 34 αξιωματικούς και 540 οπλίτες τραυματίες, ενώ των Βρετανών ανήλθαν σε 100 νεκρούς και τραυματίες. 
 
Η επίθεση της Βρετανοελληνικής Στρατιάς στην περιοχή της Δοϊράνης είχε αποτύχει, αφού οι απώλειες ήταν μεγάλες και τα εδαφικά και τακτικά κέρδη ελάχιστα. Σύμφωνα με το Γενικό Επιτελείο η κύρια αιτία της αποτυχίας ήταν η ανεπαρκής και αναποτελεσματική υποστήριξη των Ελληνικών δυνάμεων από το βρετανικό πυροβολικό. Οι επιχειρήσεις όμως στη Δοϊράνη συντέλεσαν στην αγκίστρωση ισχυρών εχθρικών δυνάμεων πεζικού και πυροβολικού.

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Επίσης μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τις δυνατότητες του Google Friend Connect (θα βρείτε δεξιά το ανάλογο gadget) να γίνετε φίλος του ιστολογίου μας και να λαμβάνετε με την εγγραφή σας στο αμέσως παρακάτω gadget πατώντας την λέξη "Εγγραφή" ενημερώσεις του ιστολογίου μας.

4. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

5. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

6. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

7. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

8. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Αλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.