Παρέλαση 25ης Μαρτίου 2026: Μπράβο στα Κορίτσια!…

Γράφει ο Γιώργος Πιπερόπουλος

 

Γιορτάσαμε χθες Τετάρτη 25η Μαρτίου 2026 την 205η επέτειο της έναρξης του αγώνα της Εθνικής Παλιγγενεσίας την 25η Μαρτίου 1821… Καμαρώσαμε τους άνδρες και τις γυναίκες των Ενόπλων μας Δυνάμεων και την μαθητιούσα νεολαία σε Δημοτικά, Γυμνάσια, Λύκεια από άκρη σε άκρη της Πατρίδας μας.

 

Ξαφνιάστηκα διαπιστώνοντας ότι ήταν συντριπτική η υπεροχή κοριτσιών – σημαιοφόρων στις περισσότερες παρελάσεις σε όλη την Ελλάδα μας γεγονός που, όπως με πληροφορούν στελέχη Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Παιδείας παρατηρείται εδώ και αρκετά χρόνια...

 

Παρακολουθώντας την παρέλαση θυμήθηκα ότι γιορτάσαμε στις 8 Μαρτίου 2026 από την Ελλάδα έως τα πέρατα του Κόσμου (με εξαίρεση τις χώρες όπου τα Καθεστώτα έχουν εκμηδενίσει την αξία της γυναίκας) όπως κάνουμε κάθε χρόνο από το 1977 όταν ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών καθιέρωσε αυτή την ημέρα ως «Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας»…

 

Λοιδορούμε εμείς στη Δύση τα Καθεστώτα (κυρίως, αλλά όχι μόνο, Θεοκρατικά Ισλαμικά) που μηδενίζουν την αξία των γυναικών αλλά σήμερα θα καλέσω την προσοχή σας στο φαινόμενο της «Γυάλινης Οροφής» το οποίο συνιστά την βάρβαρη αλλά κομψά εκφραζόμενη καταπίεση γυναικών, ιδιαίτερα επιστημόνων και επιχειρηματιών, στις ανδροκρατούμενες Δυτικές κοινωνίες…

 

Καθώς εξελίσσεται πολύ ανησυχητικά πλέον ο πόλεμος της Μέσης Ανατολής ΗΠΑ-ΙΣΡΑΗΛ και ΙΡΑΝ που έχει εμπλέξει άμεσα 18 χώρες και έμμεσα Ρωσία και Κίνα σκεφθείτε πέρα από την Ιταλία ποιό άλλο μεγάλο Κράτος έχει Γυναίκα στο τιμόνι Ηγεσία της σε Ευρώπη και Αμερική;

 

Ξεπερνώντας την Πολιτική ελάτε να ρίξουμε μια ματιά στον Κόσμο της Επιστήμης και των Επιχειρήσεων στην Πατρίδα μας και Διεθνώς.

 

Σε ετήσια βάση οι γυναίκες υπερτερούν αριθμητικά των ανδρών στις εισαγωγές σε Ιδρύματα Ανώτατης Παιδείας διεθνώς και αποφοιτούν με ποσοστά πολύ μεγαλύτερα από τους άνδρες συναδέλφους τους. Μετά την αποφοίτηση εισέρχονται στον κόσμο των Επιχειρήσεων και Οργανισμών σε λίγα χρόνια «χάνονται».

 

Ένα αιτιολογικό στερεότυπο είναι ότι οι γυναίκες προτιμούν την οικογενειακή ζωή από την καριέρα και αργά ή γρήγορα απέχουν από την πλήρη απασχόληση, καθώς ο γάμος και η μητρότητα τις εμποδίζουν να αφιερώσουν την ίδια ποσότητα ενέργειας και προσπάθειας για την πρόοδο της σταδιοδρομίας τους σε σύγκριση με τους άνδρες συναδέλφους τους.

 

Ακόμη και εάν το συγκεκριμένο αιτιολογικό στερεότυπο ίσχυε η πραγματικότητα είναι ότι ΚΑΙ εκείνες οι γυναίκες που επιλέγουν να απέχουν από τη δημιουργία οικογένειας δεν προάγονται στις υψηλότερες βαθμίδες της διοικητικής ιεραρχίας, παρά το γεγονός ότι διαθέτουν όλη την απαραίτητη κατάρτιση, δεξιότητες, εμπειρία και ηγετικά ταλέντα, ξεπερνώντας σε πολλές περιπτώσεις αυτά των ανδρών ανταγωνιστών τους.

 

Η παρεμπόδιση των γυναικών από το δικαίωμά τους να ανέβουν στα υψηλότατα επίπεδα του Μάνατζμεντ είναι ένα γεγονός που κοστίζει ακριβά, έστω και αν αυτό δεν φαίνεται στους εταιρικούς ετήσιους ισολογισμούς.

 

Όταν η εκπαίδευση, η εμπειρία, οι δεξιότητες και τα ταλέντα που κατέχουν οι γυναίκες Μάνατζερ δεν χρησιμοποιούνται σωστά, αυτό συσσωρεύει υψηλό κόστος σε ιδιωτικές και δημόσιες Επιχειρήσεις και Οργανισμούς και, κατ' επέκταση, στις ανθρώπινες κοινωνίες.

 

Δείτε σχετικά με τον επιχειρηματικότητα στοιχεία μερικά χρόνια πριν όπου αναφέρουν ότι στις 500 μεγαλύτερες επιχειρήσεις των ΗΠΑ μόνο 44 γυναίκες, ποσοστό 8,8%, βρίσκονταν στην κορυφαία θέση της πυραμίδας της διοικητικής τους ιεραρχίας.

 

Στο Ηνωμένο Βασίλειο στις 100 μεγαλύτερες επιχειρήσεις της χώρας μόνο 9 γυναίκες βρίσκονταν στην κορυφαία θέση της πυραμίδας της διοικητικής τους ιεραρχίας, ποσοστό 8%.

 

Στην Ελλάδα μόνο 2 από τις 25 μεγαλύτερες επιχειρήσεις είχαν γυναίκα στην κορυφαία διοικητική θέση, ποσοστό επίσης 8%.

 

Και διεθνώς, στις 500 μεγαλύτερες σε παγκόσμια κλίμακα επιχειρήσεις, μόλις το 4,8% είχαν γυναίκα στην κορυφαία θέση της διοικητικής τους πυραμίδας.

 

Στα ίδια στατιστικά στοιχεία φαίνεται ότι η πραγματικότητα δεν ήταν, δυστυχώς, καλύτερη στην ακαδημαϊκή ζωή. Σε διεθνή κλίμακα στα Πανεπιστήμια, ενώ τα ποσοστά φοιτητριών υπερτερούν από εκείνα των ανδρών, καθώς σχεδόν κατά κανόνα στα φοιτητικά σώματα οι γυναίκες αποτελούν το 55% και οι άνδρες το 45% σε θέσεις μελών Διδακτικού-Ερευνητικού-Προσωπικού και Διοικητικών Στελεχών οι άνδρες υπερτερούν αριθμητικά των γυναικών.

 

Στα 200 κορυφαία Πανεπιστήμια της Υφηλίου μόνο 43 είχαν γυναίκες καθηγήτριες ως Πρυτάνεις ή Προέδρους ενώ στα 130 κορυφαία Πανεπιστήμια των ΗΠΑ οι γυναίκες που κατείχαν θέση Προέδρου ή Πρυτάνεως αποτελούσαν το 22% παρά το γεγονός ότι ως κάτοχοι Διδακτορικών τίτλων σπουδών την τελευταία δεκαετία οι γυναίκες αποτελούν την σαφή πλειοψηφία.

 

Τα πράγματα δεν ήταν καλύτερα στην Ελλάδα μας όπου αυτόν τον μήνα έχουμε Εκλογές που θα αναδείξουν Πρυτανικές Διοικήσεις καθώς μέχρι τώρα μόνο 3 από τα 25 Πανεπιστήμια έχουν γυναίκα Πρύτανη...

Αὐτὀ τό Γένος ἔχει προορισμό μέ διαστάσεις αἰωνιότητος. Αὐτή ἡ Πατρἰδα ἔχει μέλλον.

Γράφει ὁ Φώτης Μιχαήλ, ἰατρός

 

Τὸ δέντρο τῆς Λευτεριᾶς, ποὺ τόσοι καὶ τόσοι ἐραστὲς τοῦ Ὡραίου καὶ τοῦ Ἀληθινοῦ τὸ πότισαν μὲ τὸ ἴδιο τους τὸ αἷμα στὸ διάβα τῶν αἰώνων τῆς ἑλληνικῆς διαχρονίας, λέτε στὶς ἡμέρες μας νὰ στεγνώσει καὶ νὰ ξεραθεῖ; Ἤ θὰ βρεθοῦνε καὶ πάλι γενναῖοι ἀγωνιστὲς νὰ τὸ κρατήσουν εὐσκιόφυλλο καὶ θαλερό; 

 

Ἔχω τόν λογισμό, ὅσο παράλογο ἢ παράδοξο κι ἂν ἀκουστεῖ, ὅτι τὴν ἀπάντηση στὸ παραπάνω ἐρώτημα τὴν κρατάει στὰ χέρια του, μὲ ὅλες του τὶς ἀρετὲς καὶ μὲ ὅλα του τὰ πάθη, ὁ ἴδιος ὁ λαός μας! 

 

Ἡ δική μας πατροπαράδοτη πολιτισμικὴ πρόταση, μέσα στὴν ὁποία πρωτεύουσα θέση κατέχουν ἡ Ὀρθοδοξία καί ἡ ἔννοια τῆς Ἐλευθερίας, μπορεῖ νὰ ἔπαψε πρὸ πολλοῦ νὰ τροφοδοτεῖ πνευματικὰ τὶς ἐλὶτ, ποὺ μᾶς κυβερνᾶνε, δὲν ἐγκαταλείφθηκε, ὅμως, οὔτε στιγμὴ ἀπὸ τὸ μεγαλύτερο τμῆμα τοῦ ἁπλοῦ καὶ φιλότιμου λαοῦ μας. 

 

Ἀπόδειξη, ὅτι αὐτὸς ὁ λαὸς μὲ τόσα βάσανα, μὲ τόση φτώχεια, μέ τόσες ὑποχρεωτικότητες, μέ τόση ἐπιβαλλόμενη στέρηση τῶν πηγῶν ὕδατος τῆς Ἁγιοπατερικῆς καί Ἐθνικῆς μας Παραδόσεως καὶ μὲ τόσα τεχνητά ἀδιέξοδα, καταφέρνει, εἰς πεῖσμα τῶν ξένων καί ἰθαγενῶν ἐχθρῶν τοῦ Γένους μας, νὰ εἰρηνεύει, νὰ στέκεται ὄρθιος στὰ πόδια του καὶ νὰ βγάζει στὴν ἐπιφάνεια ἀρετὲς ξεχασμένες! 

 

Αὐτὀ τό Γένος ἔχει προορισμό μέ διαστάσεις αἰωνιότητος. Αὐτή ἡ Πατρἰδα ἔχει μέλλον. Ὁ ἀπλός λαός στήν πλειονότητά του τό ξέρει αὐτό πολύ καλά! Ἐκεῖνοι, δυστυχῶς, πού τό περιφρονοῦν καί τό πολεμᾶνε εἶναι οἱ ἀξιωματοῦχοι του· εἶναι οἱ ἐπινοήσαντες καί ὑπηρετοῦντες τό ψευτορωμέηκο. Τοῦ ὁποίου τό τέλος ἐγγύς...

 

25η Μαρτίου 2026

ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ - Ο ΠΡΕΣΒΕΥΤΗΣ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ (βίντεο)

από το κανάλι Ἐν ἀρχῇ

 

Αφιέρωμα για τον Ιωάννη Καποδίστρια, τον άνθρωπο που η Ευρώπη χρωστά τη μακροβιότερη ειρήνη στην ιστορία της, που δημιούργησε το νεοσύστατο ελληνικό κράτος και αποτέλεσε τη γέφυρα μεταξύ Ελλάδας-Ρωσίας-ΗΠΑ. 

 

Επιμέλεια-Σκηνοθεσία-Μουσική: ΚΩΣΤΟΥΛΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ

Η Ελευθερία δεν χαρίζεται. Κερδίζεται ξανά και ξανά…

Του Παναγιώτη Αποστόλου

Πολιτικού αναλυτή – αρθρογράφου

egerssi.gr

https://lnk.bio/Egerssi

 

Κάθε 25η Μαρτίου, η Ελλάδα εορτάζει διπλά. Τιμά την ημέρα που ο Αρχάγγελος Γαβριήλ έφερε στην Παναγία το μήνυμα που άλλαξε τον κόσμο και την ημέρα που ένας λαός, αλυσοδεμένος, σηκώθηκε και είπε: Ως εδώ. Αυτός ο διπλός συμβολισμός της ημέρας δεν είναι τυχαίος. Δεν είναι σύμπτωση ιστορίας. Είναι πεπρωμένο.

 

Γιατί η Επανάσταση του 1821 δεν ξεκίνησε στα πεδία των μαχών. Ξεκίνησε στα στήθη ανθρώπων που πίστευαν. Στη δύναμη της οικογένειας που κρατούσε ζωντανή τη γλώσσα, τη μνήμη, την ιστορία, την ψυχή. Στον παπά του χωριού που δίδασκε κρυφά. Στη μάνα που τραγουδούσε στα παιδιά της τραγούδια ελευθερίας. Στον πατέρα που έδειχνε στο γιο του πώς να ορθώνει το ανάστημά του ακόμα και υπό τον τουρκικό τότε ζυγό.

 

Η ελευθερία, τότε, δεν ήταν πολιτικό αίτημα. Ήταν πνευματική ανάγκη. Ήταν επιταγή ψυχής.

 

Τότε: Η Ανδρεία που σάρωσε αιώνες σκλαβιάς…

 

Σκεφτείτε έναν άνθρωπο σαν τον Γεώργιο Καραϊσκάκη. Νόθος, φτωχός, απορριπτέος από την κοινωνία των «ευπρεπών». Δεν είχε σχολείο, δεν είχε προνόμια, δεν είχε τίποτα που ο σύγχρονος άνθρωπος θα θεωρούσε εφόδιο επιτυχίας. Είχε μόνο πίστη, φιλότιμο και αγάπη για την Πατρίδα.

 

Και όμως, με αυτά τα «τίποτα», έγινε Σύμβολο. Διότι η ανδρεία του 1821 δεν μετριόταν σε χρήματα ή σε βαθμούς. Μετριόταν στο πόσο πρόθυμος ήταν ένας άνθρωπος να θυσιαστεί για κάτι ανώτερο από τον εαυτό του. Για την οικογένειά του. Για τον τόπο του. Για τον Θεό του!

 

Οι αγωνιστές του '21 δεν πήγαν στη μάχη επειδή τους διέταξε κάποιο κράτος. Πήγαν επειδή ήξεραν ότι αν δεν πάνε αυτοί, δεν θα πάει κανείς. Είχαν εσωτερική ανάγκη, όχι φόβο τιμωρίας, αλλά αίσθηση χρέους. Αυτό είναι η πραγματική ανδρεία: Όταν ο άνθρωπος πράττει το σωστό ακόμα και όταν κανείς δεν τον κοιτάει, ακόμα και όταν η τιμή είναι το αίμα του.

 

«Ελευθερία ή Θάνατος»: Δεν ήταν σύνθημα. Ήταν όρκος!

 

Σημερα: Η Ελλαδα που χανεται χωρις μαχη…

 

Διακόσια πέντε χρόνια μετά, η Ελλάδα αντιμετωπίζει μία απειλή διαφορετικής φύσης και ακριβώς γι' αυτό πιο επικίνδυνη. Δεν είναι ο εξωτερικός εχθρός με τα σπαθιά. Είναι η εσωτερική διάβρωση. 

 

Η οικογένεια, αυτός ο ακρογωνιαίος λίθος της ελληνικής κοινότητας, το κύτταρο που κράτησε ζωντανό το γένος στα σκοτεινά χρόνια της σκλαβιάς, σήμερα κλονίζεται. Τα γεννητικά στατιστικά σε κεντρίζουν με άγχος: Η Ελλάδα γεννά όλο και λιγότερα παιδιά, ενώ συγχρόνως αδειάζει από τους νέους της, εκείνους που έφυγαν στο εξωτερικό με βαλίτσα γεμάτη ελπίδα και μια Πατρίδα στην καρδιά.

 

Η Πίστη αυτή που έδωσε νόημα στη θυσία, που έκανε τον θάνατο στη μάχη να μοιάζει με Ανάσταση, υποχωρεί μπροστά στον κυνισμό της εποχής. 

 

Η Εκκλησία σήμερα δεν βρίσκεται μόνο στο στόχαστρο! Σε πολλές περιπτώσεις μοιάζει να έχει απομακρυνθεί και η ίδια από τον ιστορικό της ρόλο. Εκεί όπου άλλοτε στάθηκε μπροστάρης του Αγώνα, με μορφές όπως ο Παπαφλέσσας, σήμερα συχνά εμφανίζεται εγκλωβισμένη, με μια στάση συμβιβασμού, ως προς την εκάστοτε πολιτική Εξουσία. Και καθώς αποδυναμώνεται η φωνή της, υποχωρούν μαζί της και όσα διαχρονικά στήριζε: Η ηθική τάξη, η αίσθηση κοινότητας, η ευθύνη απέναντι στο σύνολο. Οι αξίες, το φιλότιμο, η αγάπη για τον τόπο, η αίσθηση του χρέους, έχουν αντικατασταθεί από μία κουλτούρα ατομισμού και ηδονισμού. 

 

Το «Εγώ πρώτα» έχει γίνει το ανεπίσημο εθνικό σύνθημα μιας γενιάς που δεν έμαθε να θυσιάζεται για τίποτα.

 

Το χειρότερο; Αυτή η ελευθερία, η ελληνική κυριαρχία, η πολιτισμική ταυτότητα, η εθνική υπόσταση, δεν αφαιρούνται με τη βία. Παραχωρείται από εμάς, εθελοντικά, μέρα με τη μέρα, ανεπαίσθητα, ενώ κοιτάμε τις οθόνες μας.

 

Τότε και Σήμερα: Μια Καταλυτική Σύγκριση…

 

Το 1821, οι Έλληνες ήταν λίγοι, ασθενείς, με απαρχαιωμένα όπλα. Ο εχθρός ήταν αριθμητικά ανώτερος, καλύτερα εξοπλισμένος, με αιώνες εξουσίας στην πλάτη του. Κανείς λογικός άνθρωπος δεν θα πίστευε στην επιτυχία της Επανάστασης.

 

Και όμως, οι Έλληνες κέρδισαν. Διότι είχαν αυτό που δεν μπορεί να αγοραστεί και δεν μπορεί να κατακτηθεί: Αδούλωτη ψυχή, οικογενειακή συνοχή, πίστη στον Θεό και αγάπη για την Πατρίδα.

 

Σήμερα, οι Έλληνες είναι πολλοί περισσότεροι, με παιδεία, τεχνολογία, δικαιώματα που οι πρόγονοί μας δεν φανταζόντουσαν. Ζούμε σε καιρούς που βαφτίζονται “πρόοδος”, ενώ στην πραγματικότητα βιώνουμε μια βαθιά κρίση αξιών, ταυτότητας και προοπτικής. Και όμως αντί να αντιδρούμε, μοιάζουμε όλο και πιο αδύναμοι. Αδύναμοι να αλλάξουμε την χώρα, να σταθούμε όρθιοι στις προκλήσεις, να πούμε «όχι» σε ό,τι μας αποδυναμώνει.

 

Ποια είναι η διαφορά; Εκείνοι πολεμούσαν για την ελευθερία. Εμείς την παραχωρούμε χωρίς αντίσταση. Εκείνοι θυσίαζαν τη ζωή τους. Εμείς θυσιάζουμε τις αξίες μας για την ηρεμία μας. Εκείνοι πίστευαν. Εμείς αμφιβάλλουμε για τα πάντα ακόμα και για τον εαυτό μας.

 

Η ΕπανΑσταση δεν ολοκληρΩθηκε ποτΕ…

 

Υπάρχει μία αλήθεια που σπάνια λέγεται δυνατά: Η Επανάσταση του 1821 δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Δεν ολοκληρώθηκε διότι η ελευθερία δεν είναι κατάσταση, είναι αέναη πράξη. 

 

Δεν κερδίζεται μια φορά και αποθηκεύεται για αιώνες. Χρειάζεται να κερδίζεται σε κάθε γενιά, με τα δικά της όπλα, στα δικά της πεδία μάχης.

 

Το πεδίο μάχης σήμερα δεν είναι οι ορεινές διαδρομές της Ρούμελης. 

Είναι η κουζίνα του σπιτιού μας, εκεί που αποφασίζουμε αν θα τρώμε μαζί ως οικογένεια, ή ο καθένας μόνος μπροστά από μία οθόνη. Είναι η Εκκλησία, εκεί που αποφασίζουμε αν θα ανήκουμε σε κάτι μεγαλύτερο από εμάς. Είναι το σχολείο, εκεί που αποφασίζουμε αν θα μάθουμε στα παιδιά μας ποιοι είναι, ή θα τα φτωχύνουμε περισσότερο.

 

Είναι η ψήφος μας, η φωνή μας, η αδράνειά μας ή η δράση μας. Είναι κάθε φορά που επιλέγουμε το εύκολο αντί του σωστού, κάθε φορά που σωπαίνουμε όταν πρέπει να μιλάμε, κάθε φορά που αδιαφορούμε επειδή σκεφτόμαστε «τι να κάνω εγώ;».

 

Αν ο Κολοκοτρώνης μπορούσε να μας δει, τι θα έλεγε;

 

ΧρειΑζεται ΝΕα ΠαλιγγενεσΙα…

 

Παλιγγενεσία σημαίνει Αναγέννηση. Το 1821 ήταν η Παλιγγενεσία του Έθνους. Το 2026 χρειαζόμαστε την Παλιγγενεσία της ψυχής.

 

Αυτό δεν σημαίνει επιστροφή σε ένα εξιδανικευμένο παρελθόν που δεν υπήρξε ποτέ έτσι. Σημαίνει επιστροφή στις αρχές που κάνουν έναν λαό ζωντανό. Στην οικογένεια ως θεμέλιο, όχι επειδή το λέει η παράδοση, αλλά επειδή χωρίς αυτήν, κανένας κοινωνικός ιστός δεν αντέχει. Στην Πίστη στο Θεό ως πυξίδα, όχι ως ανόητη προκατάληψη, αλλά ως αγκυροβόλιο νοήματος στον κυκλώνα της εποχής.

 

Στις αξίες, στο φιλότιμο, στην ευθύνη, στην αλληλεγγύη, όχι ως ρητορική, αλλά ως καθημερινή επιλογή. Στην εθνική συνείδηση, όχι ως ξενοφοβία, αλλά ως αγάπη για το τι είμαστε και για το τι μπορούμε να γίνουμε.

 

Η εθνική κυριαρχία δεν φυλάσσεται μόνο από στρατούς. Φυλάσσεται από οικογένειες που μεγαλώνουν παιδιά με ήθος. Από νέους που αρνούνται να γίνουν πολίτες χωρίς μνήμη. Από ανθρώπους που επιλέγουν τη δυσκολία του σωστού αντί για την άνεση της αδιαφορίας.

 

ΚΑλεσμα — Για ΣΕνα, ΣΗμερα…

 

Δεν χρειάζεσαι όπλο για να πολεμήσεις τη σημερινή μάχη. Χρειάζεσαι θάρρος. Το θάρρος να είσαι παρών στην οικογένειά σου όταν η ζωή σε τραβά αλλού. Το θάρρος να λες την αλήθεια όταν το ψέμα είναι πιο βολικό. Το θάρρος να γονατίζεις, αλλά μόνο μπροστά στον Θεό, ποτέ μπροστά σε ό,τι σε θέλει μικρό.

 

Χρειάζεσαι το θάρρος να αγαπάς αυτή τη γη, με τα προβλήματά της, με τις αδυναμίες της, με τα τραύματά της και να εργάζεσαι για να την κάνεις καλύτερη, αντί να την εγκαταλείπεις ή να την χλευάζεις.

 

Οι ήρωες του 1821 δεν είχαν εγγύηση νίκης. Είχαν μόνο βεβαιότητα σκοπού. Αυτό και μόνο αυτό χρειάζεσαι κι εσύ.

Η Ελλάδα δεν σώθηκε το 1821 επειδή ήταν εύκολο.

Σώθηκε επειδή κάποιοι αποφάσισαν ότι δεν υπάρχει αξιοπρεπής ζωή χωρίς ελευθερία.

Σειρά μας ΤΩΡΑ!!

200 χρόνια μετά το Μεσολόγγι ψάχνουμε ΈΞΟΔΟ να την ανοίξουμε για να φύγει πίσω το ψευτορωμαίικο (ανάλυση γεωπολιτική)

25 Μαρτίου 2026 - ποιες διαπραγματεύσεις; η ώρα των Χερσαίων Επιχειρήσεων 

 

Γράφει ο Δρ.Κωνσταντίνος Βαρδάκας 

 

H Tεχεράνη διαψεύδει τις συνομιλίες με τις ΗΠΑ, "διαπραγματεύεστε με τον εαυτό σας" λέει .. 

 

Αυτές τις μέρες συναντούμε για πρώτη φορά στην διαχείριση του στρατηγικού σχεδιασμού μια νέα τακτική, σαν αυτή που εφαρμόζουν οι παίκτες στο καζίνο.

Μπροστά - πίσω, δηλώσεις - διαψεύσεις μέχρι να χαθεί η λογική.

 

Βλέπουμε τα καζίνα των ΗΠΑ να αντικαθιστούν το Πεντάγωνο, άλλωστε το επιχειρείν σε αυτή την χώρα προέχει της ειρήνης ακόμα και αυτής της ανθρώπινης ζωής.

 

Όλα αυτά παράλληλα με τον ακραίο φανατισμό των μουλάδων του Ιράν συνιστούν ένα πρωτόγνωρο ιστορικό προηγούμενο, το οποίο πρέπει να το παρακολουθούμε, ενώ έχει αναστατώσει τις ζωές μας.

 

Κάποιοι φαντάζονται διαπραγματεύσεις, μάλιστα και βραβεία Νόμπελ Ειρήνης γιατί βρέθηκαν στα καλά των καθουμένων στο πάτο των αδιεξόδων.

 

Που να γνωρίζουν ότι ο πνευματικός νόμος λέει: "καθείλε δυνάστες και ύψωσε ταπεινούς, πλουτούντας εξαπέστειλε κενούς..."

 

Αν ρίχτηκε η ιδέα των διαπραγματεύσεων στο τραπέζι είναι για να ησυχάσει η αντάρα των χρηματοπιστωτικών αγορών, να τιθασευθεί το πετρέλαιο και να κρατήσουν τυχόν κέρδη από το τζογάρισμα εν μέσω πολέμου. 

 

Επίσης αναφέρθηκε χρονικό διάστημα ενός μήνα συζητήσεων με σκοπιμότητα πιθανώς να πεισθούν και οι άλλοι σύμμαχοι να συγκεντρώσουν ικανά στρατεύματα για χερσαίες επιχειρήσεις στις ιρανικές ακτογραμμές και τα Στενά του Ορμούζ ..ήδη η Ιαπωνία δέχτηκε ..

 

Το ίδιο και μεγαλύτερο διάστημα χρειάστηκε στο πρώτο πόλεμο του Κόλπου το 1990 για την προετοιμασία κατά του κακού Σαντάμ ...τότε ξεκίνησε παράλληλα και το ψυχοτρονικό μασάζ της Νέας εποχής ότι κάνει κάτι σπουδαίο.

 

Σήμερα το Ισραήλ είναι αφ' ενός μεν αρνητικό στις διαπραγματεύσεις γιατί δέχεται ανελέητο βομβαρδισμό και καταφατικό, ότι τώρα απαιτούνται χερσαίες ενέργειες στην Ιρανική επικράτεια για να υπάρξει οριστική λύση.

 

Όμως όλα αυτά δεν μπορούν να ζυγιστούν τόσο εύκολα γιατί στο προσκήνιο ήδη εισέρχεται η Ρωσία και η πονηρή Κίνα που βλέπουν το Ιράν σαν ανάχωμα ή φρούριο στην επεκτατικότητα του ΝΑΤΟ στα υπογάστρια τους.

 

Είναι βέβαιο ότι αργά ή γρήγορα (πολύ σύντομα) να δούμε 200 χρόνια μετά την έξοδο του Μεσολογγίου την "είσοδο" των ΗΠΑ στο σφαγείο του Ισλάμ και την είσοδο της ανθρωπότητας σε μεγάλες περιπέτειες, γιατί όσο θα περνάει ο καιρός και νέες δυνάμεις θα εμπλέκονται στα πολεμικά βάσανα μαζί με τους λαούς τους .

 

Δεν "κλαίμε" καθόλου γιατί ήταν μοιραίο να οδηγηθούμε εδώ και πιο πέρα, διότι η διαστροφή και οι ανθρωποθυσίες των ημερών μας στον Βελιάλ πλήρωσαν (γέμισαν) το ποτήρι της Θεϊκής Οργής.

 

Και Ειρήνη να Εξαγγείλουν θα είναι μια επίπλαστη δαιμονική ειρήνη, ένα σκαλοπάτι για χειρότερο και φονικότερο πόλεμο.

 

Οι άρχοντες του σκότους δεν θα μείνουν μόνο στον Περσικό κόλπο να πολεμούν, έχουν σχέδια για την Μαύρη Θάλασσα, τα Βαλκάνια, το Αιγαίο, την Κύπρο και λίγο αργότερα για τα Έθνη του Βορρά. 

 

Μέρες του Ευαγγελισμού της Υπεραγίας Θεοτόκου που χθες εορτάσαμε, τον Μεγάλο Κανόνα της Εκκλησίας μας ως μια καθόλου τυχαία συγκυρία, ότι ήδη εισήλθαμε στην καρδιά του Σκότους και μόνο με Θεϊκή παρέμβαση θα βγούμε από αυτό.

 

ΣΤΩΜΕΝ καλώς

Δρ.Κωνσταντίνος Βαρδάκας

ΠΟΛΥΤΙΜΕΣ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΕΣ ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΓΙΣΤΗ ΑΞΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΜΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΠΟΛΥΤΙΜΕΣ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΕΣ 

ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΓΙΣΤΗ ΑΞΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΜΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

 

[…] Ξέρετε πόσο σπουδαίο πράγμα είναι να μελετά κανείς είτε την προσωπική του ιστορία, είτε την Ιστορία του λαού του; Πολύ μεγάλο πράγμα· έχει πολύ μεγάλη αξία, αγαπητοί μου· αν δεν είχε αξία η μελέτη της Ιστορίας, δεν θα έρχονταν εχθροί να τη διαστρέφουν και να τη διαστρεβλώνουν… Και η Ιστορία στην εποχή μας διαστρεβλώνεται όσο ποτέ άλλοτε. Ακούω κάτι πράγματα…, μα κάτι πράγματα που διδάσκονται οι μαθητές και οι φοιτητές στο Πανεπιστήμιο, ή ,αν δεν διδάσκονται μέσα στο Πανεπιστήμιο, που κυκλοφορούν σε βιβλία, και διαστρέφεται η Ιστορία σε βαθμό εξοργιστικό…

 

Ας αναφέρω ένα απλό παράδειγμα. Οι Τούρκοι διαδίδουν στην Αμερική, με έντυπα και λοιπά, δίνοντας πολλά λεφτά, ότι ο Όμηρος ήταν Τούρκος!... Ή ότι ο Θαλής ο Μιλήσιος και άλλοι Έλληνες της Μικράς Ασίας ήταν Τούρκοι!... Κι επειδή οι νεότεροι άνθρωποι δεν διαβάζουν Ιστορία- ο πολύς κόσμος δε διαβάζει Ιστορία- πού να ξέρει τώρα ο Αμερικάνος για τον Θαλή τον Μιλήσιο αν ήταν Έλληνας ή …Τούρκος; Κι έτσι παρουσιάζουν τους Έλληνες, τους Ίωνες φιλοσόφους, τους παρουσιάζουν, παρακαλώ, οι Τούρκοι ως Τούρκους! [Ο Τουργκούτ Οζάλ, πρώην πρόεδρος της Τουρκίας, στο περίφημο ιστορικό του έργο, που γράφτηκε το 1986, είχε ισχυριστεί τα εξής: «Ο Όμηρος, ο συμπατριώτης μας, άρχισε από την Ανατολία, στον 9ο αιώνα π.Χ. Εκείνο που αργότερα θα ονομάσουν εσφαλμένα ελληνικό θαύμα»!]. Και να αναλογιστούμε ότι στο προσκήνιο της Ιστορίας οι Τούρκοι έχουν έρθει τώρα τελευταία, τους τελευταίους αιώνες. Οι Τούρκοι ήταν άγνωστοι· είχαν έρθει από τη Μογγολία, το Τουρκιστάν, από το Αφγανιστάν, από ‘κει, και τα λοιπά. Στο προσκήνιο λοιπόν της Ιστορίας οι Τούρκοι μπήκαν τελευταία, τους τελευταίους αιώνες· κατά την περίοδο των βυζαντινών χρόνων εμφανίστηκαν. Αυτό λοιπόν που ισχυρίζονται οι Τούρκοι ότι εδώ υπήρχαν προ Χριστού, δεν είναι απλά ανιστόρητο, αλλά… είναι φοβερό πράγμα, κι εγώ δεν ξέρω τι είναι!

 

Ή εκείνο που λένε, ότι «ο Μέγας Αλέξανδρος ήταν Σκοπιανός… ή και Βούλγαρος»! Μα είναι γνωστό ότι όλοι αυτοί, ως Σλάβοι,-σλαβικά φύλα είναι αυτά- ήρθαν κατά την περίοδο των βυζαντινών χρόνων, ενώ ο Μέγας Αλέξανδρος είναι προ Χριστού, είναι τέσσερις αιώνες προ Χριστού, τότε που ακόμη στην Ευρώπη δεν είχαν εμφανιστεί τα σλαβικά φύλα· από πού κι ως πού λοιπόν ήταν Σλάβος;… Φοβερά πράγματα! Διαστροφή φοβερή! Γι' αυτό κάπου διάβαζα ότι αυτός ο τάφος του Φιλίππου που τώρα βρέθηκε στη Βεργίνα[[ η ομιλία αυτή είχε εκφωνηθεί το 1978 ]] μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως επιχείρημα. Επιχειρείται φοβερή διαστροφή της Ιστορίας! Φοβερή!

 

Ή η επανάσταση του 1821,που κάποιοι λένε ότι ήταν ταξική! Η Επανάσταση του ΄21 ταξική;… Για όνομα του Θεού! Όλοι οι αγωνιστές ήταν μέσα σε στερήσεις και κακουχίες, ανάμεσα σε περιπέτειες. Ο Μακρυγιάννης δικάστηκε και καταδικάστηκε να πεθάνει στη φυλακή, αλλά κι ο Κολοκοτρώνης στη φυλακή, γιατί ήθελαν να υπερασπίσουν τα δίκαια της φυλής, την ελευθερία της πατρίδος. Ποιος ταξικός αγώνας; Φοβερή διαστροφή!

 

Αν δεν είχε αξία λοιπόν η Ιστορία, αγαπητοί μου, θα διαστρεφόταν; Πάει να πει ότι έχει αξία η Ιστορία. Θέλω να σας παρακαλέσω να προσέχετε πολύ τι ακούτε, αλλά και τα παιδιά σας το τι μαθαίνουν και τι ακούν· χρειάζεται πολλή προσοχή.

 

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ

και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή

μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,

επιμέλεια κειμένου: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

 

ΠΗΓΗ: Μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου, Επιλογή Ψαλμών, τόμος Β΄, εκδόσεις Ιεράς Μονής Κομνηνείου Λαρίσης, Λάρισα 2015, σελ. 244-246[14η απομαγνητοφωνημένη ομιλία, απόσπασμα από την ερμηνεία του Ψαλμού 142].

25η ΜΑΡΤΙΟΥ 1821 ΕΤΣΙ ΞΕΚΙΝΗΣΑΝ ΟΛΑ

25η ΜΑΡΤΙΟΥ 1821 ΕΤΣΙ ΞΕΚΙΝΗΣΑΝ ΟΛΑ

Η ΥΠΕΡΤΑΤΗ ΘΥΣΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΔΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ 1821 ΚΑΙ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΛΥΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΕΣ ΑΙΜΑΤΟΒΑΜΜΕΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ (Β μέρος)

συνέχεια από το Α μέρος

Β΄ μέρος.

 

25η ΜΑΡΤΙΟΥ 1821. ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΤΖΙΑΙ ΛΕΥΤΕΡΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΔΕΛΦΟΙ. 

Επιμέλεια-Έρευνα του Αντώνη Αντωνά. 

 

Ένα άλλο ποίημα της Λοϊζιάδος αναφέρεται στις θυγατέρες του Παυλή Χάρτα, τού «κατά τὸ γένος καὶ τὸν πλοῦτον διακρινομένου πολίτου» της Λάρνακας, που καρατομήθηκε την 10η Ιουλίου 1821. Οι επτά κόρες, οι οποίες, όπως μαρτυρείται, φημίζονταν για την έξοχη κυπριακή καλλονή τους, διέτρεξαν μεγάλο κίνδυνο, αφού μπήκαν και αυτές στο στόχαστρο του «παρθενοφθόρου δαίμονος», όπως αποκαλεί αλλού η Λοϊζιάς τον Κουτσούκ. Εντέλει, κατόρθωσαν με τη βοήθεια προξένων να διαφύγουν μαζί με τη μητέρα τους στη Βενετία. 

 

«Μετὰ δὲ τὴν δήμευσιν τῆς περιουσίας τοῦ Παυλῆ Χάρτα, ἡ σύζυγος αὐτοῦ, μετὰ τῶν ἑπτὰ διακρινομένων, ὡς διαφημίζεται, ἐπὶ ἐξόχῳ κυπριακῇ καλλονῇ θυγατέρων της, κατέφυγεν εἰς Βενετίαν, ἔνθα ἔτυχον περιποιήσεως καὶ περιθάλψεως παρὰ τῶν ἐκεῖ παρεπιδημούντων Ἑλλήνων». 

 

Η χήρα Κατερίνα Χάρτα, για να ζήσει την οικογένειά της, εκποιούσε τα οικογενειακά τιμαλφή που κατόρθωσε να μεταφέρει μαζί της. Ωστόσο, οι θυγατέρες της, που είχαν τύχει «ἐξαιρετικῆς οἰκογενειακῆς ἀνατροφῆς καὶ ἰδιαιτέρας μορφώσεως, διεκρίνοντο δὲ ὅλαι διὰ τὴν σεμνὴν αὐτῶν ὡραιότητα», τέλεσαν γάμους με εξέχοντες Έλληνες. Η πρώτη, Περιστερά ή Κολομπίνα, έγινε η σύζυγος του πολιτικού και ιστορικού Ανδρέα Μουστοξύδη, στενού συνεργάτη του Καποδίστρια, η Ειρήνη παντρεύτηκε τον Κερκυραίο κόμη Σπυρίδωνα Τσαγκαρόγλου, η Άννα τον Κύπριο λόγιο Ιωάννη Οικονομίδη, η Μαρία τον Αιμίλιο Τυπάλδο, Κερκυραίο λόγιο, με τον οποίο απέκτησε μια μονάκριβη θυγατέρα, την Ελοϊσία-Ρόζα-Άννα, μετέπειτα σύζυγο του εθνικού ποιητή Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, και η Χριστίνη τον Ζακυνθινό δικαστή Σπυρίδωνα Γαρζώνη. Για τις δυο τελευταίες θυγατέρες αναφέρεται ότι «απεβίωσαν άγαμοι».  

 

Η Λοϊζιάς στο ποίημά της «Αἱ ἑπτὰ Κύπριαι παρθένοι» αναφέρεται στις κόρες του καρατομηθέντος προκρίτου Χάρτα, τις οποίες προσφωνεί ως «οἱ ἑπτά κορασίδες θυγατέρες τοῦ Παυλῆ», «ἑπτάφωτος ἀστήρ» και «πλειάδες, ἑσπερίδες». Στην αρχή του ποιήματος δίνει το κλίμα τρομοκρατίας και αίματος που επικρατούσε στο νησί τον Ιούλιο του 1821: 

 

Ἔσειον τὸν Ὄλυμπόν μας 

οἰμωγαί, σφαγαὶ πολλαὶ 

κι ἔτρεφον τὸν τύραννόν μας 

αἱ κυλῶσαι κεφαλαί. 

 

Στη συνέχεια παραθέτει νέα στοιχεία για τις κόρες του Χάρτα, πέρα από αυτά που διέσωσε ο Κηπιάδης, και τα οποία άκουσε, όπως σημειώνει, από πολύ ηλικιωμένες γυναίκες που έζησαν τα γεγονότα και τις οποίες κατονομάζει. Οι επτά θυγατέρες, μετά τη δολοφονία του πατέρα τους, κρύβονταν σε άντρο, ίσως σε κάποιο σπήλαιο, για να γλυτώσουν από τον τύραννο που τις έψαχνε. Κάνει δε ιδιαίτερη μνεία στη Μαρία, τη μετέπειτα πεθερά του Βαλαωρίτη, «μία τῶν ἑπτὰ κορῶν, που ήταν «χλωμὴ ὡς Παναγία / μ’ ὕφος θεῖον, σοβαρὸν» και για κάποιον λόγο, που δεν τον επεξηγεί, την ονομάζει «ἡρωίδα». Αναφέρει, ακόμη ότι η τελευταία κόρη, που δεν την κατονομάζει, αλλά σημειώνει ότι ήταν «ἑπταέτις τρυφερά, / ὡς ὁ Μάιος ὡραία», είχε έρθει πρόσωπο με πρόσωπο με κάποιον από τους «γαύρους» Οθωμανούς που εποφθαλμιούσαν την ίδια και τις αδελφές της, και κατάφερε να γλυτώσει από τα χέρια του, κτυπώντας τον διώκτη της στο κεφάλι και τραυματίζοντάς τον. Τέλος, αναφέρεται στη διαφυγή των επτά κορών στη Βενετία και σε αντίποινα του Τούρκου «μεγιστάνος», όταν έμαθε ότι του ξέφυγαν. 

 

[…] Ἑπτὰ τρέμουν κορασίδες 

θυγατέρες τοῦ Παυλῆ, 

ὡς πλειάδες, ἑσπερίδες 

ἐν τοῦ φόνου τῇ αὐλῇ. […] 

 

Εἰς κρησφύγετόν τι κλείει  

τὸν ὡραῖον θησαυρόν, 

καθ’ ἡμέραν ἀναλύει 

τῆς φυγῆς ζητῶν καιρόν. 

 

Καὶ ὁ τύραννος τὸ βλέμμα 

’τόξευε τὸ μιαρόν […]. 

 

Στο πολυσχιδές και πληθωρικό συγγραφικό έργο της Πολυξένης Λοϊζιάδος και σε άλλες πηγές συναντούμε αναφορές και σε άλλες ηρωικές Κυπρίες, οι οποίες κατά το 1821 αλλά και καθ’ όλη τη σκοτεινή περίοδο της Τουρκοκρατίας «ἐπάλαισαν ὡς λέαιναι κατὰ τῆς ἀκολασίας καὶ θηριωδίας τῶν δημίων των», φτάνοντας κάποτε μέχρι την ομολογία ή το μαρτύριο. Τα άθλα των γυναικών αυτών αξίζει να αναδειχθούν περαιτέρω, ως ελάχιστος φόρος τιμής και σεβασμού στη μνήμη τους. 

 

Ακόμη μια επική ιστορία από τις δεκάδες άλλες, για τις ηρωίδες ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ Κυπρίες επαναστάτισσες … 

 

Η Μαρία η Συγκλητική, πανώρια κοπέλα με ηρωική ψυχή, είχε συλληφθεί από τους Τούρκους σαν σκλάβα. Την μεταφέρουν στο λιμάνι Αμμοχώστου με άλλους αλυσοδεμένους Κυπριώτες και Κυπριώτισσες. (Απόσπασμα Α. Αντωνά.) 

 

Στοιβάζονται στα Τουρκικά πλοία, έτοιμες για να ανεβούν τον Γολγοθά της σκλαβιάς. Όμως η ηρωική μορφή της Μαρίας ή Βαλεσάνδρας, εμψυχώνει τις άλλες κοπέλες. Με τη σύμφωνη γνώμη και των υπολοίπων, βρίσκει μια δάδα και προχωρά προς την αποθήκη πυρομαχικών. Οι Τούρκοι την κυνηγούν. 

 

Πετούσε αέρινα και κατευθυνόταν στο Πάνθεο της Αθανασίας η Θεά της Ελευθερίας… μέχρι που ρίχνει την δάδα στην αποθήκη πυρομαχικών. Υπέρτατη θυσία. Τα κορίτσια σκλαβοπούλες και αγόρια σκλαβόπουλα, θυσιάζονται και παίρνουν μαζί τους εκατοντάδες Τούρκους στρατιώτες. 

 

Μεγάλο μέρος του τουρκικού στόλου καταστρέφεται. Η θυσία της ωραίας, ευγενούς Λευκωσιάτισσας, κόρης του Κύπριου ευγενούς Ρουχιά, ο οποίος έπεσε και αυτός μαχόμενος κατά των βαρβάρων Τούρκων, έγινε θρύλος. Γράφτηκαν ποιήματα και παράμεινε για πάντα στις καρδιές των σκλαβωμένων Κυπρίων. 

 

Ο Βασίλης Μιχαηλίδης, ο Εθνικός μας, φωτισμένος ποιητής, έγραψε επικό ποίημα, για τη θυσία της ηρωίδας, επίσης ο Επτανήσιος ποιητής Μάτεσης και άλλοι πολλοί Ευρωπαίοι ποιητές Μπιζάρο, Καλέπιο, Γάττο, Φολιέτα κ.ά. εξύμνησαν την ηρωική της πράξη. 

 

Γράφει, ο Εθνικός μας Ποιητής Βασίλης Μιχαηλίδης. 

 

Η Αρνάλδα, η Βαλεσάνδρα επί του πλοίου ….. 

(Απόσπασμα.) 

 

Η Αρνάλδα εκ του γένους των Συγκλητικών γενναία, 

Ηρωίς πασών η πρώτη και ως άγγελος ωραία.. 

Είδε πλήρη τα ιστία έτοιμα προς πλούν τα πλοία, 

Κι΄ εντελώς απελπισθείσα έλεγε μετά δακρύων, 

Κάλλιον εις τον αέρα με το πύρ να τιναχθώμεν, 

Κάλλιον εις τον πυθμένα της θάλασσας να πνιγώμεν, 

Παρά μιαν στιγμήν ζώσαι κ έχουσαι του Μουσουλμάνου. 

Πλούτη δόξαν κ ευτυχίαν εις ανάκτορο Σουλτάνου

……………………. 

 

Ο Επτανήσιος Αντώνιος Σ. Μάτεσης επίσης, γράφει …

 

Η Κυπριώτισσα … 

Αυτή μια νύχτα σκοτεινή, νύχτα χωρίς φεγγάρι, 

Στη ναυαρχίδα οδήγησε το χέρι του Κανάρη 

…………………………………………………. 

 

Μαρία Συγκλητική. 

Του Αντώνη Αντωνά. 

 

Η Κυπριώτισσα, ηρωίδα Μαρία Συγκλητική, 

η Αρνάλδα Ρουχιά, Ρενάλδα Βαλεσάνδρα, κόρη, 

ωραιοτάτη, του Κύπριου ευγενούς Ρουχιά κόμη, 

που στα μάτια της μπροστά οι Τούρκοι, 

εσφάγιασαν και το αχνίζων αίμα του έρρεε ακόμη… 

 

Σκλάβα με άλλες σκλαβοπούλες και 

Σκλαβόπουλα, οι Τούρκοι την επήραν, την βασάνισαν, 

αλλά δεν λύγισε για να τους προσκυνήσει. 

Χριστιανή, παρέμεινε, χωρίς ν΄ αλλαξοπιστήσει. 

 

Στ΄ αμπάρια των τουρκικών πλοίων, 

στην Αμμόχωστο, την ερίξαν, 

που στης Τουρκιάς τα σκλαβοπάζαρα θ΄αρμενίζαν. 

 

«Και εντελώς απελπισθείσα έλεγε μετά δακρύων, 

κάλλιον εις τον αέρα με το πυρ να τιναχθώμεν, 

κάλλιον εις τον πυθμένα της θάλασσας να πνιγώμεν.» 

 

Το χέρι της, σαν να όπλισε το πνεύμα του Κανάρη, 

π΄ αντάξια του φάνηκε τις κρίσιμες τις ώρες. 

Και αφού οι σκλαβωμένοι Κύπριοι, 

μετά χαράς ηρωικά και μ΄ αυτοθυσία, 

δεχτήκαν ολοκαύτωμα να γένουν και θυσία, 

η Αρνάλδα έκλεψε, στο χέρι πήρε δάδα, 

αερινά, πετούσε σαν νεράιδα και με μεγάλη χάρη. 

 

Στην μπαρουταποθήκη τους έφτασε, 

ξοπίσω της δεκάδες Τούρκοι την κυνηγούσαν, 

μ΄ άγιο χέρι ασπίδα την προστάτευε, 

όταν την Μαρία, Αρνάλδα πυροβολούσαν. 

 

Την δάδα μέσα πέταξε, στάχτη όλα γίναν. 

Την ναυαρχίδα του Πιαλέ Πασά 

και τα τουρκικά πλοία ανατίναξε, 

με τους χιλιάδες Τούρκους μέσα. 

Οι στάχτες των νεκρών Κυπρίων μαζί με, 

της πανώριας Μαρίας, στα ουράνια ανεβήκαν, 

στο πάνθεο των εθνομαρτύρων εκεί αναγεννηθήκαν, 

απ΄ τα δεσμά των Μωαμεθανών απελευθερωθήκαν. 

 

Ήταν των μελλοθάνατων η τελευταία χάρη. 

Σ΄ άσβεστες ιερές λαμπάδες, μετουσιώθηκαν , 

η ηρωική Αρνάλδα, μαζί με τις Κυπραιώτισσες, 

πανώριες σκλαβοπούλες και τους λεβέντες, 

Κυπραιώτες σκλάβους θεού ευλογία λάβανε και θεία χάρη. 

 

Μια νύχτα σκοτεινή και οργισμένη, 

που τ΄ ολόγιομο της Κύπρου, 

πανσέληνο φεγγάρι, κρύφτηκε, 

με λυγμούς οδύνης και ντροπής, 

να μην το θωρεί κανένας. 

 

Η λύτρωση με τον θάνατο και την θυσία, 

στους σκλαβωμένους, αιώνια έδωσε, 

Λευτεριά και Αθανασία 

 

Και οι ΕΛΛΗΝΕΣ ήρωες της Κύπρου…. 

 

Κολοκοτρώνης: «Ο πρώτος νεκρός στην κατάληψη της Τριπολιτσάς ήταν ο Κύπριος. Είχαμε ακόμη νεκρούς Κύπριους, στο Μεσολόγγι… παντού, σε όλα τα πεδία των μαχών. Μάλιστα στη μάχη της Αθήνας το 1827, είχαν πέσει νεκροί πάνω από 130 Κύπριοι». 

 

Η φάλαγγα των Κυπρίων πολέμησε ηρωικά σε όλες τις μάχες και είναι χαρακτηριστική η ρήση του Στρατηγού Χατζηπέτρου για τα παράσημα που φορούσε «Μου τα ’δωκε ο ηρωισμός και η παλληκαριά των Κυπρίων φαλαγγιτών». 

 

Με επί κεφαλής τον Λευκωσιάτη Φιλικό Ιωάννη Καρατζά, εκατοντάδες Κύπριοι εθελοντικά (Ιερός Λόχος) με απαράμιλλο ηρωισμό πολέμησαν δίπλα στους Έλληνες αδελφούς, κατά των Τούρκων κατακτητών. Το λάβαρα των Κυπρίων, ένα άσπρο πανί με γαλάζιο σταυρό στη μέση, έγραφε «Σημαία Ελληνική Πατρίς Κύπρου». Η ιστορική σημαία βρίσκεται σήμερα στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο των Αθηνών. 

 

ΤΟ ΛΑΒΑΡΟ ΤΗΣ ΦΑΛΑΓΓΑΣ ΤΩΝ ΧΙΛΙΑΔΩΝ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ 1821. (Πολεμικό Μουσείο) 

 

Ενδεικτικά ολίγα. 

 

Ένα από τα πρωτοπαλίκαρα του Στρατηγού Μακρυγιάννη ήταν Κύπριος. Με τις ηρωικές ενέργειες του, έσωσε τους 1189 πολιορκημένους του Νεοκάστρου, όταν εθελοντικά πέρασε κολυμπώντας τις τουρκικές γραμμές και πήγε σε αγγλική φρεγάτα για να ζητήσει βοήθεια. Ο αγωνιστής αυτός πληγώθηκε βαριά το 1825 στη μάχη των Μύλων του Άργους. Παρά τον βαρύ τραυματισμό του, πολέμησε μέχρι το τέλος της μάχης. Γράφει ο Μακρυγιάννης τότε «Εκεί που ριχτήκαμε με το γιουρούσι μου επληγώθη βαρέως και ύστερα πέθανε ο καλός και γενναίος Κυπραίος». 

 

Γράφει ο Υψηλάντης στον Αρχιεπίσκοπο Κυπριανό: « Μακαριώτατε και φιλογενέστατε Δέσποτα. Ο φιλογενέστατος κύριος Δημήτριος Ίπατρος με εβεβαίωσε περί της γενναίας συνεισφοράς σας….» 

 

Ο Αρχιμανδρίτης Θεόφιλος Θησεύς, αρχηγός Κυπρίων εθελοντών, μαζί με τον αδελφό του Αρχιστράτηγο Νικόλαο, διακρίθηκαν σε σκληρές νικηφόρες μάχες κατά των Τούρκων με υψηλό τίμημα από νεκρούς Κύπριους. Ο Κολοκοτρώνης λέει για τον Νικόλαο: «Ο Νικόλαος, ένας εκ των προθύμων και ειλικρινών συναγωνιστών κατά τον υπέρ ανεξαρτησίας αγώνα». Το 1822 ο Νικόλαος διακρίθηκε στις μάχες της Δράμας και αλλού. Όπου τον χρειαζόταν η πατρίδα. Ο Νικόλαος ήταν ανιδιοτελής αγωνιστής και ποτέ δεν ανακατεύθηκε στις διχόνοιες μας. Το σώμα των εθελοντών Κυπρίων που ηγείτο το αυτοσυντηρούσε από χρήματα εράνων που γίνονταν στην Κύπρο. Ο Κολοκοτρώνης λέει για τον Κύπριο Νικόλα Θησέα… « Ο Νικόλαος ένας εκ των προθύμων και ειλικρινών συναγωνιστών…διακρίθηκε σε όλες τις μάχες…» κ.ά.π. 

 

Και το πλέον ένδοξο και τιμητικό. Αυτά τα ηρωικά παλληκάρια, που η πατρίδα τους σκλαβωμένη ήταν, εθελοντικά στα Ελληνικά χώματα ήρθαν για να γίνουν απελευθερωτές! Είναι συγκινητικό και επικά ανεπανάληπτο. 

 

Ποτέ τους δεν δέχτηκαν χρηματικές αμοιβές… ΟΥ ΠΕΡΙ ΧΡΗΜΑΤΩΝ Ο ΑΓΩΝ ΤΟΥΣ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΛΕΥΤΕΡΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑ ΠΑΤΡΙΔΑ, ΑΛΛΑ ΠΕΡΙ ΑΡΕΤΗΣ…ΠΑΜΠΤΩΧΟΙ ΑΛΛΑ ΠΕΡΗΦΑΝΟΙ, ΕΠΕΣΤΡΕΨΑΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ. 

 

Τα ονόματα των Ελλήνων Κυπρίων εθελοντών που συμμετείχαν σε όλους τους εθνικούς αγώνες της Ελλάδας και των ηρωϊκώς πεσόντων, ανέρχονται σε χιλιάδες. Αρκετά, όσα διασώθηκαν, υπάρχουν στο αρχείο του πολεμικού Μουσείου (1821, Βαλκανικοί Πόλεμοι, Μακεδονικός αγώνα, Κρητική επανάσταση, Μικρασιατική εκστρατεία, ΒΠΠ κ.ά).. Αιωνία τους η μνήμη. 

 

Τιμή και δόξα συνοδεύει του Έλληνες Κύπριους εθελοντές, που με αυτοθυσία και ηρωισμό παρ όλον ότι η πατρίδα τους ήταν σκλαβωμένη, *συμμετείχαν στην Ελληνική επανάσταση και αρκετοί από αυτούς έχυσαν το αίμα τους σε Ελληνική γη, σ΄ όλους τους εθνικούς αγώνες της Ελλάδας, χωρίς ποτέ να ζητήσουν επιβράβευση, ή αντίδωρο. Ηθική τιμητική αναγνώριση μόνο ήθελαν και ΕΝΩΣΗ με την μητέρα πατρίδα Ελλάδα…. 

 

*Πολλές εξεγέρσεις έγιναν και στην Κύπρο κατά των κατακτητών, αλλά λόγω του ότι δεν έτυχαν βοήθειας από κανένα, πνίγηκαν στο αίμα από τους μύριους βαρβάρους. Π.χ. Νικόλαου Θησέα στη Λάρνακα και του καλόγερου Ιωαννίκιου στην Καρπασία. Η Εξέγερση στη Λάρνακα, ήταν αρκετά μαζική – σε κάποια στιγμή πάντως, ο Νικόλαος Θησέας, αγωνιστής της επανάστασης του 1821, βρέθηκε στην ηγεσία της. Ξεκίνησε με εξεγέρσεις στη Λάρνακα, οι οποίες εξαπλώθηκαν και στη Λευκωσία. Ο Θησέας μαζί με εκατοντάδες ακόλουθους κατέφυγε στο Σταυροβούνι, φοβούμενος αντίποινα κατά αμάχων. Λόγω έλλειψης πυρομαχικών, αφού πήρε εγγυήσεις για την ασφάλειά των αμάχων, η ίδιος ο Θησέας εκδιώχθηκε από την Κύπρο και οι Τούρκοι παρά την υπόσχεση τους, κατέσφαξαν εκατοντάδες Λαρνακείς. Ο καλόγερος Ιωαννίκιος, ξεκινώντας με καράβι από τη Λάρνακα, αποβιβάστηκε στο Μπογάζι, προχώρησε στο χωριό καταγωγής του (τον Άγιο Ηλία) και άρχισε να ξεσηκώνει τους χωρικούς εναντίον της οθωμανικής διοίκησης. Εγκατέστησε το αρχηγείο της εξέγερσής του στο Τρίκωμο. Αν και μάλλον βρήκε υποστηρικτές ανάμεσα στον αγροτικό πληθυσμό της περιοχής, αυτοί άοπλοι και απειροπόλεμοι σκόρπισαν μόλις αντίκρισαν τα υπέρτερα οθωμανικά στρατεύματα. Ο ίδιος ο Ιωαννίκιος και οι συνεργάτες του συνελήφθησαν και εκτελέστηκαν με παλούκωμα. 

 

(Παρένθεση) 

Και επ΄ευκαιρία θα ήθελα να ευχηθώ, για αυτό το ακριτικό Ελληνικό νησί, αναπόσπαστο σιαμαίο κομμάτι του Ελληνισμού, που ανά τους αιώνες έρημο και μόνο αγωνίζεται, για να παραμείνει ΕΛΛΗΝΙΚΟ και συμμετείχε σε όλους ανεξαιρέτως τους αγώνες υπέρ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ της μητέρας πατρίδας…, να μην λησμονιέται στις εθνικές επετείους της μητέρας πατρίδας. Αν κάποιοι ανατρέξουν στα αρχεία του πολεμικού μουσείου, θα ανακαλύψουν αρκετούς τόμους περί Εθνικών προσφορών της Κύπρου προς τον ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ….  

 

Τότε ο Εθνάρχης Ιωάννης Καποδίστριας έθεσε τα όρια του ελληνικού εθνικού κράτους συμπεριλαμβάνοντας την Κύπρο, όχι μόνο γιατί ήταν γόνος Κυπρίας μάνας, αλλά γιατί οι Έλληνες της Κύπρου συμμετείχαν ενεργά το 1821 στην Ελληνική Επανάσταση, συνεχίζοντας την πνευματική παράδοση του Ελληνισμού και της Κύπρου των 3000 ετών ελληνικής ιστορίας «Τα όρια ταύτα από του 1821 καθορίζονται υπό του αίματος του εκχυθέντος εις τα σφαγεία των Κυδωνιών, των Ψαρών, της Χίου, της Κρήτης, της Ρόδου και της Κύπρου…». 

 

Για την πολύπαθη Ελληνική Κύπρο….ΦΕΥ! 

Κοντεύουν 200 χρόνια από τις δηλώσεις του Καποδίστρια…… Ο κόσμος σκηνή, ο βίος πάροδος. Ήλθες, είδες, απήλθες. Και η ΕΝΩΣΗ άπιαστο απατηλό όνειρο έγινε αφού η Κύπρος η Ελληνική προδόθηκε, εγκαταλείφθηκε και τουρκοπατήθηκε ως εάν ήτο νόθα θυγατέρα. 

 

Και τέλος αν υπάρχει τέλος …. 

 

Όμως τα χώματα αυτά δεν είναι η πρώτη φορά, που κάποιοι τα σφετερίστηκαν. Δεν είναι η πρώτη φορά που σκλαβώθηκαν και σταυρώθηκαν. Μα πάντα… μετά τη σταύρωση ακολουθεί η Ανάσταση! Αυτά τα χώματα που «Πολλούς αφέντες άλλαξαν, δεν άλλαξαν ψυχή», κάποτε θα ελευθερωθούν! Εδώ στηρίζει τις ελπίδες του ο Μόντης. Δεν μπορεί αυτή τη φορά να γίνει εξαίρεση. Εξάλλου ας μην ξεχνάμε, πως «η ρωμιοσύνη εν φυλή συνοκαιρη του κόσμου» όπως αναφέρει στο ποίημά του «την Άνοιξη ποιος πρόδωσε». Σύμφωνα, λοιπόν, με τον εθνικό μας ποιητή Μόντη πρέπει να επαγρυπνούμε και να μην επαναπαυόμαστε. Να είμαστε έτοιμοι κάθε στιγμή ν΄ αγωνιστούμε για τη λευτεριά μας. Επιτακτικό το χρέος μας απέναντί σ’ αυτή την πατρίδα, επιτακτική η ανάγκη για ακατάπαυστους αγώνες μέχρι την τελική δικαίωση του λαού μας. Βαρύ λοιπόν το χρέος όπως ξεπροβάλλει από την ποίησή του. Χρέος απέναντι στην αιματοκυλισμένη πατρίδα, που γυρεύει δικαίωση! Χρέος απέναντι στα παιδιά μας που ζητούν μια λεύτερη πατρίδα! Χρέος απέναντι στους ήρωές μας, που ζητούν οι θυσίες τους να μην πάνε χαμένες! 

 

ΛΕΥΤΕΡΙΑ 

 

Θέλει πολλή επαγρύπνηση η λευτεριά, παιδιά, 

μην τη χάνετε ούτε στιγμή απ΄ τα μάτια σας, μην επαναπαύεσθε. 

ΤΗΝ ΑΝΟΙΞΗ ΠΟΙΟΣ ΠΡΟΔΩΣΕ; 

Την άνοιξη ποιος πρόδωσε, νησί μου περιστέρι, 

στην άνοιξη ποιος τόλμησε και σήκωσε το χέρι; 

Την άνοιξη ποιος σταύρωσε, νησί μου κυπαρίσσι, 

κι έγειρε και σταμάτησε η ανατολή στη δύση; 

Όση χαρά μας χάριζες κι όσο όνειρο κι ελπίδα 

τόσο καημό μας πότισες, μικρή γλυκιά πατρίδα. 

Θρηνώ τον Πενταδάχτυλο τον τουρκοπατημένο, 

Θρηνώ τ’ αμούστακο παιδί τ’ αδικοσκοτωμένο. 

Όμως ελπίδα κελαηδά, μικρό πουλάκι, ελπίδα,

πως είν.' αδούλωτη βαθιά μες στην καρδιά η πατρίδα. 

Μικρό πουλί στο Τρίπυλο, μικρό πουλάκι, εντός μου: 

"Η Ρωμιοσύνη είναι φυλή συνόκαιρη του κόσμου". 

Σαν την οχιά σηκώνεται, σαν πέλαγο φουσκώνει, 

ένα κεφάλι αν της κοπεί, διπλό άλλο φυτρώνει… 

 

Αυτοί ήταν οι Έλληνες και Ελληνίδες την εποχή των απελευθερωτικών αγώνων. Ποιοι είναι οι Έλληνες του σήμερα…; Ποιοι θα είναι οι Έλληνες του μέλλοντος θα το γράψει η αδέκαστος ιστορία… 

 

Για αυτό όσο είναι καιρός: «Τούτο το λόγο θα σας πω, δεν έχω άλλο κανένα: Μεθύστε με τ΄ αθάνατο κρασί του 21!" (Κωστής Παλαμάς) και ανασήκωσε την πλάτη κι απόσεισέ τους Πενταδάκτυλέ μου, ανασήκωσε την πλάτη κι απόσεισέ τους βαρβάρους τουρκομογγόλους κατακτητές…. όπως το 1821 … 

 

Και με την χαρμόσυνη είδηση του *Ευαγγελισμού ΕΣY Mητέρα Παναγιά μας Θεοτόκος, ευχή δώσε για ΛΕΥΤΕΡΙΑ και το κακό πάλαι ποτέ να μην ξανάρθει.

 

Σ΄αυτή την ιμερτή, αγιοτάτη, ζωηγράφο, θειοτάτη Κύπρο, που ανά τους αιώνες έζησε με βάσανα και στους αιώνες θε να ζήσει, Νυν και αεί…. 

 

*Με τη λέξη Ευαγγελισμός αναφερόμαστε στη χαρμόσυνη είδηση ​​για τον Χριστιανισμό, της επικείμενης γέννησης του Ιησού Χριστού, που δόθηκε από τον αρχάγγελο Γαβριήλ προς τη Μαριάμ. Επίσης, με τον ίδιο όρο αναφερόμαστε στην εκκλησιαστική θεομητορική εορτή, που τελείται την 25η Μαρτίου προς ανάμνηση του γεγονότος αυτού. 

 

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΤΖΙΑΙ ΛΕΥΤΕΡΑ ΑΔΕΛΦΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ. 

 

Επιμέλεια-‘Ερευνα του Αντώνη Αντωνά από ημικατεχόμενη Ελληνική Κύπρο. 

 

ΙΔΕΤΕ. 

 

9 Ιουλίου 1821 -Μια μαύρη μέρα για τον Ελληνισμό… 

ΘΥΣΙΑ ΥΠΕΡ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ, ΑΓΑΠΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ

Οι αγώνες των Ελλήνων της Κύπρου για την ελευθερία της ...

Η ΥΠΕΡΤΑΤΗ ΘΥΣΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΔΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ 1821 ΚΑΙ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΛΥΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΕΣ ΑΙΜΑΤΟΒΑΜΜΕΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ (Α μέρος)

25η ΜΑΡΤΙΟΥ 1821. ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΤΖΙΑΙ ΛΕΥΤΕΡΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΔΕΛΦΟΙ. 

 

Η ΥΠΕΡΤΑΤΗ ΘΥΣΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΔΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ 1821 ΚΑΙ ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΛΥΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΕΣ ΑΙΜΑΤΟΒΑΜΜΕΝΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ.

 

Α΄ Μέρος. 

 

Επιμέλεια Αντώνη Αντωνά από Ελληνική Κύπρο. 

 

Βαρύ τίμημα πλήρωσε το νησί για την ηρωική του συμμετοχή στον αγώνα της μητέρας πατρίδας υπέρ Ελευθερίας και αποτίναξης του βάρβαρου τουρκικού ζυγού. Χιλιάδες Έλληνες και Ελληνίδες την ζωή τους θυσίασαν καθ΄ όλη την διάρκεια της *Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. 1571-1878, 

 

*Κατά τη διάρκεια της Βενετικής κυριαρχίας, οι Οθωμανοί επιτέθηκαν στην Κύπρο. Το 1489, τον πρώτο χρόνο του Βενετικού ελέγχου, οι Τούρκοι επιτέθηκαν στη χερσόνησο της Καρπασίας, λεηλατώντας και αιχμαλωτίζοντας με σκοπό το δουλεμπόριο. Το 1539 ο τουρκικός στόλος επιτέθηκε και κατέστρεψε τη Λεμεσό. Φοβούμενοι την ολοένα διευρυνόμενη Οθωμανική Αυτοκρατορία, οι Βενετοί και Κύπριοι είχαν οχυρώσει την Αμμόχωστο, τη Λευκωσία και την Κερύνεια, αλλά οι περισσότερες άλλες πόλεις ήταν εύκολη λεία.

 

Το καλοκαίρι του 1570, οι Τούρκοι χτύπησαν ξανά, αλλά αυτή τη φορά με μια πλήρη εισβολή και όχι με επιδρομή. Άνω των 100,000 στρατιώτες, εκτός του ιππικού και του πυροβολικού, υπό τη διοίκηση της Λαλά Μουσταφά Πασά, έκαναν απόβαση κοντά στη Λεμεσό στις 2 Ιουλίου 1570 και πολιόρκισαν τη Λευκωσία. Η πόλη έπεσε στις 9 Σεπτεμβρίου 1570. 20.000 Λευκωσιανοί δολοφονήθηκαν και κάθε εκκλησία, δημόσιο κτίριο και παλάτι λεηλατήθηκε. Μόνο οι γυναίκες και τα αγόρια που συνελήφθησαν για να πωληθούν ως δούλοι, σώθηκαν. Η σφαγή εξαπλώθηκε και λίγες μέρες αργότερα ο Μουσταφά πήρε την Κερύνεια χωρίς να χρειαστεί ν' ανοίξει πυρ. Ωστόσο, υπήρξε αντίσταση κατά την Πολιορκία της Αμμοχώστου και η υπεράσπιση της πόλης κράτησε από το Σεπτέμβριο του 1570 έως τον Αύγουστο του 1571. Η πτώση της Αμμοχώστου (με το θάνατο του Βενετού διοικητή Μαρκαντόνιο Μπραγκαντίν) σηματοδότησε την έναρξη της οθωμανικής περιόδου στην Κύπρο. Σημειώνεται ότι η πολιορκία της *Αμμοχώστου από 250.000 βαρβάρους ενάντια σε 8,000 μαχητές διήρκεσε περί τον ένα χρόνο. 

 

*Η πολιορκία της Αμμοχώστου από τους Οθωμανούς που κράτησε σχεδόν ένα χρόνο, από τις 16 Σεπτεμβρίου 1570 μέχρι και την 1η Αυγούστου 1571, υπήρξε ένα από τα πιο συγκλονιστικά γεγονότα του 16ου αιώνα. Η επική αντίσταση της πόλης με ελάχιστους υπερασπιστές και τεράστιο πλήθος πολιορκητών συγκλόνισε και ενέπνευσε την Ευρώπη, κάτι που οδήγησε στη συνέχεια στη ναυμαχία της Ναυπάκτου όταν τα πληρώματα του χριστιανικού στόλου φώναζαν "Θυμηθείτε την Αμμόχωστο". 

 

Η πτώση της Αμμοχώστου σήμαινε και την πλήρη κατάληψη της Κύπρου από τους Οθωμανούς, δεδομένου ότι ολόκληρη η υπόλοιπη Κύπρος είχε ήδη καταληφθεί από τον Ιούλιο-Σεπτέμβριο του 1570. 

 

Ένα ξεχωριστό αφιέρωμα στην ΕΛΛΗΝΙΔΑ Κυπρία γυναίκα επαναστάτισσα, μάνα και αδελφή, που με το γάλα της μεγάλωσαν ήρωες και εθνομάρτυρες και πότισαν με το αίμα τους το αειθαλές δέντρο της ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ.  

 

Η ΕΛΛΗΝΙΔΑ γυναίκα, είναι ο στυλοβάτης του θεσμού της οικογένειας. Είναι η βασίλισσα της οικογενειακής κυψέλης. Στον τόπο μας, στη χώρα μας, την μητέρα την συσχετίζουμε και την εξισώνουμε με την έννοια πατρίδα, πολλές φορές, γιατί μάνα και πατρίδα είναι δυο ονόματα, δυο έννοιες στενά συνδεδεμένες μεταξύ τους. Η ηρωίδα ελληνίδα γυναίκα εκφράζει αυτές τις έννοιες, παίζει και τους δύο ρόλους στη φυλή μας, στο διάβα της μακραίωνης ιστορίας μας. Μπροστάρισα η μάνα και σε όλους τους απελευθερωτικούς αγώνες, της αιώνιας Ελλάδας, κι άλλες φορές δίπλα στον άντρα της, στα αδέρφια της και στα παιδιά της, σε όλους τους αγώνες του γένους μας. 

 

Μάνα, πατρίδα και ελευθερία, το τρίπτυχο της μητρικής αγάπης. Και πρέπει να της το αναγνωρίζουμε. Ότι είμαστε και ονειρευόμαστε να γίνουμε στον κόσμο, το οφείλουμε στη μάνα. 

 

Μιὰ σύντομη περιδιάβαση στὴν Παράδοση τοῦ Γένους μας θὰ μᾶς καταδείξει, γιατί ἡ μάνα ἦταν ἡ τροφός, τὸ λιθάρι τὸ ριζιμιό του λαοῦ μας.Στὴν περίφημη πραγματεία τοῦ Πλουτάρχου Λακαινῶν ἀποφθέγματα (ἔκδ. «Κάκτος», σελ. 232), διαβάζουμε μεταξὺ ἄλλων σπουδαίων ἐπεισοδίων: «Ἄλλη Λάκαινα πρὸς τὸν υἱὸν λέγοντα μικρὸν ἔχειν τὸ ξίφος, εἶπε: βῆμα πρόσθες». Μιὰ Σπαρτιάτισσα ποὺ ὁ γυιὸς της ἔλεγε ὅτι ἔχει μικρὸ ξίφος, εἶπε: κάνε ἄλλο ἕνα βῆμα μπροστά». Μεγαλειώδης ἡ φράση «πρόσθες βῆμα», ἔτσι ἔφτασε ἡ Σπάρτη στὴν δόξα τῶν Θερμοπυλῶν! 

 

Σε τίποτα δεν υστέρησαν οι Ελληνίδες της Κύπρου από τις αγωνίστριες αδελφές της μητέρας πατρίδας. Τις ηρωικές επαναστάτισσες … 

 

Ελληνίδες γυναίκες επαναστάτισσες…

Του Αντώνη Αντωνά. 

 

Χιλιάδες Ελληνίδες «Αρματωλές», 

στην επανάσταση ΄λάβαν μέρος,  

δίπλα πολεμώντας, στους πατέρες,  

στους άνδρες, τα παιδιά τους, 

τους αδελφούς, αλλά και τις μανάδες,  

που κι αυτές σαν ύαινες, τους Τούρκους, 

σε φυγή ετρέπαν και στο κατόπιν κυνηγούσαν. 

 

Ανδρίκια το γιαταγάνι ψηλά κρατούσαν,  

κεραυνούς με τα καρυοφύλια* τους, 

και τις κουμπούρες* τους βαρούσαν. 

Οι γυναίκες καπετάνισσες, 

ηρωικές επαναστάτισσες! 

 

Οι «τριακόσιες» της *Μόσχως του Λάμπρου Τζαβέλλα. 

Του Αντώνη Αντωνά 

 

Η Μόσχω, γυναίκα του Καπετάν Τζαβέλλα, 

αρχηγός, τριακόσιων γυναικών αρματωμένων, 

του Λεωνίδα τους Λακεδαιμόνιους ξεπεράσαν. 

 

Ξεμαλιασμένες αγριεμένες,  

ουρλιάζοντας σαν λύκαινες, 

με το σπαθί στο γυμνωμένο χέρι, 

ξεχύθηκαν, κατατρόπωσαν τ΄ Αλή Πασά τ ασκέρι. 

 

Χιλιάδες πανικόβλητοι δειλιασμένοι Τούρκοι,  

απ΄ τις γυναικείες ιαχές, τις κλαγγές των χαντζάρων,  

τους κεραυνούς απ΄ τα καρυοφίλια*, τις κουμπούρες*,  

οι άγριες Ελληνίδες αμαζόνες του εικοσιένα, 

διώξανε τους βάρβαρους, π΄ αλαφιασμένοι φεύγουν. 

 

Ξοπίσω τρέχουν τους εχθρούς και τους κατατροπώνουν.  

Ντροπιασμένοι και τρέμοντας από φόβο οι οχτροί, 

έτρεχαν, λύγιζαν λιποψυχούσαν, ψυχομαχούσαν . 

 

Οι ανδρείες γυναίκες δεκαπλάσιους,  

Τούρκους πολεμούσαν, αλλά δεν λιποψυχούσαν, 

Ο Αλής που τελευταία στιγμή γλύτωσε, 

απ΄ των ηρωικών γυναικών την οργή,  

τ ΄ασκέρι του προς σφαγή, από φόβο, 

εγκατέλειψε, στα Γιάννενα ντροπιασμένος, τρέχει.. 

 

Ξοπίσω οι Ελληνίδες αρματωμένες καπετάνισσες, 

γυναίκες ηρωικές επαναστάτισσες! 

 

Ιδού πώς ο Διγενής στα Απομνημονεύματά του με γλαφυρή αλλά και ως εκ των συσσωρευμένων εμπειριών του με τεκμηριωμένη γραφίδα ανατομικής διάγνωσης περιγράφει την αγωνίστρια Ελληνίδα της Κύπρου, απονέμοντάς της τον δίκαιο έπαινο: «Αι νεάνιδες της Κύπρου όχι μόνον δεν υστέρησαν εις τόλμην και αυτοθυσίαν, αλλά και εφάνησαν πραγματικαί Σπαρτιάτισσες, Σουλιώτισσες κα Μεσολογγίτισσες». Και συνεχίζει αλλού: «Εις πολύ εμπιστευτικάς αποστολάς εχρησιμοποίουν το γυναικείον φύλον. Αι γυναίκες απεδείχθησαν πολύ έμπιστοι και παραδόξως ολιγότερον φλύαροι ή οι άνδρες εις την εκπλήρωσιν της αποστολής των, καθώς επίσης περισσότερον καρτερικαί εις τα βασανιστήρια των Άγγλων. Ουδεμία γυνή εξ εκείνων τας οποίας επέλεξα και εχρησιμοποίησα εις εμπιστευτικάς αποστολάς επρόδωσεν ή εφλυάρησεν ή απεκάλυψεν τι κατόπιν βασάνων υπό της ιεράς εξετάσεως». Και ως κατακλείδα προσθέτει: «Η Ελληνίς Κυπρία εφάνη αξία των ωραιοτέρων ελληνικών παραδόσεων». 

 

Εν συνεχεία. 

Η θυσία των Ελληνίδων της Κύπρου το 1821. Μερικές άγνωστες πτυχές της ιστορίας. Ενδεικτικά ερανισμένα ιστορικά αποσπάσματα με πρόσθετες πληροφορίες και σχόλια. 

 

Είναι πολλαπλά μαρτυρημένος ο βαρύς φόρος αίματος κληρικών και λαϊκών την περίοδο της Τουρκοκρατίας στην Κύπρο και ιδιαίτερα τον τραγικό Ιούλιο του 1821, κατά τον οποίο διενεργήθηκαν μαζικές εκτελέσεις αρχιερέων, κληρικών και προκρίτων από τον αιμοσταγή μουχασίλη (διοικητή) του νησιού, Κουτσούκ Μεχμέτ, λόγω της συμμετοχής της Κύπρου στην Ελληνική Επανάσταση.  

 

Τις ημέρες εκείνες του τρόμου και της οδύνης, και οι γυναίκες πλήρωσαν βαρύ τίμημα. Πέρα από τον αβάστακτο πόνο, τα δάκρυα και τη σιωπηλή εγκαρτέρηση, ιδιαίτερα επαχθής ήταν ο φόρος αίματος και τιμής που αναγκάστηκαν να καταβάλουν νεαρές Ελληνίδες. Ωστόσο, ανάμεσά τους, αναφάνηκαν και ηρωικές μορφές, που ύψωσαν το ανάστημά τους και αντιστάθηκαν με σθένος στη βία του Οθωμανού κατακτητή, όπως καταδεικνύεται από ευάριθμα τεκμήρια. Επιχειρούμε εδώ μια ενδεικτική παρουσίαση των τεκμηρίων αυτών, που αφορούν ιστορικές πηγές, προφορικές μαρτυρίες αλλά και τη λογοτεχνία, η οποία, έχοντας μια αμφίδρομη και συμπληρωματική σχέση με την Ιστορία, μπορεί να συνεισφέρει υπό προϋποθέσεις και ως ιστορική πηγή. 

 

Ο Γεώργιος Κηπιάδης στο βιβλίο του Ἀπομνημονεύματα τῶν κατὰ τὸ 1821 ἐν τῇ νήσῳ Κύπρῳ τραγικῶν σκηνῶν, το οποίο αποτελεί μια σημαντική πηγή για τα γεγονότα του 1821 στην Κύπρο, αναφέρει ότι: «Αἱ σύζυγοι καὶ τὰ τέκνα τῶν φονευθέντων ἢ διαφυγόντων τὴν μάχαιραν καὶ τὴν ἀγχόνην ἐρρίφθησαν ἔξω τῶν οἰκιῶν καὶ διετέλεσαν ἄστεγα καὶ ἐστερημένα καὶ αὐτῶν τῶν ἀπολύτως ἀναγκαίων». Ο ίδιος σημειώνει ακόμη ότι: «[…] ὁ κάλαμος ἀδυνατεῖ τῷ ὄντι νὰ περιγράψῃ τὴν ἔμπλεων φρίκης ἐκείνην κατάστασιν, ἥτις ἐπὶ μῆνα ὅλον διήρκεσε […] οἱ Ναοὶ τοῦ Ὑψίστου κατεπατήθησαν, ἐσυλήθησαν, ἐδημεύθησαν […], παρθένοι διεκορεύθησαν, γυναῖκες ἠτιμάσθησαν, καὶ πᾶσα αἰδὼς ἐν ἑνὶ λόγῳ ἐξέλειψε, καὶ πᾶς σπινθὴρ ἐλέους ἐσβέσθη […]».[1] 

 

Οι θυγατέρες, λοιπόν, κάποιων από τους φονευθέντες προκρίτους, εκτός από τον βίαιο απορφανισμό και τη δήμευση της περιουσίας τους, απήχθησαν, για να μεταφερθούν στο χαρέμι του Κουτσούκ ή σε άλλους αξιοθρήνητους γυναικώνες των κατακτητών. Παρατηρήθηκαν και απόπειρες απαγωγής ή απαγωγές θυγατέρων ιερέων σε διάφορα μέρη, καθώς φαίνεται ότι οι διώξεις, το κλίμα φόβου και οι εκτελέσεις επεκτάθηκαν και πέρα από τη Λευκωσία. Οι κοπέλες αυτές, εκτός από τον κίνδυνο της ατίμωσης, είχαν παράλληλα να αντιμετωπίσουν και τον κίνδυνο του εξισλαμισμού, αφού πιέζονταν, κάποτε ακόμα και με μαρτύρια, να εξωμόσουν. 

 

Κατ’ αρχήν θα αναφερθούμε στις τρεις κόρες του καρατομηθέντος την 10η Ιουλίου 1821 Γιαννάκη Αντωνόπουλου, ενός από τους «δημογέροντας του Σεραγίου», οι οποίες συνελήφθησαν και φυλακίστηκαν, υφιστάμενες «πᾶσαν δοκιμασίαν», για να αλλαξοπιστήσουν, σύμφωνα με τον Κηπιάδη: «Τοῦ τελευταίου τούτου [Γιαννάκη Ἀντωνοπούλου] συνέλαβον καὶ τὰς τρεῖς θυγατέρας Παγώναν, Πεζούναν καὶ Ἀγγελέτταν, ἅς τινας ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας πεφυλακισμένας ἐτήρουν ἑκάστην αὐτῶν ἐν ἰδιαιτέρῳ δωματίῳ πειρώμενοι ὁτὲ μὲν δι’ ὑποσχέσεων, ὁτὲ δὲ δι’ ἀπειλῶν νὰ τὰς πείσωσι νὰ ἐξομώσωσιν, ἀλλ’ αὗται καρτερικῶς ὑπέστησαν πᾶσαν δοκιμασίαν κραταιούμεναι ἐν τῇ πίστει τῶν πατέρων των καὶ διὰ τῶν ἀγαθῶν συμβουλῶν τοῦ εὐνοουμένου χρυσοχόου τοῦ Ἡγεμόνος Εὐαγγέλη Γρηγορίου […], ὅστις διὰ τῶν ἰσχυρῶν αὐτοῦ μέσων κατώρθωνε νὰ ἐπισκέπτηται αὐτάς, μέχρις οὗ ἐπετεύχθη ἡ ἀπελευθέρωσίς των, διὰ πολλῶν ἰσχυρῶν μέσων».[3] 

 

Ο νομικός και πολιτευτής Γεώργιος Σ. Φραγκούδης επιβεβαιώνει τις πιο πάνω πληροφορίες του Κηπιάδη, κάτι που πιθανόν να γνώριζε και από οικογενειακή παράδοση, αφού η σύζυγος τού Γιαννάκη Αντωνόπουλου, Τσικκινού, προερχόταν από τη Λεμεσιανή οικογένεια Φραγκούδη. Ο ίδιος αναφέρει ότι ο Αντωνόπουλος είχε δύο γιους, εκ των οποίων ο ένας πέθανε «ἐκ φόβου καὶ θλίψεως διὰ τὸν θάνατον τοῦ πατρός του» και «τρεῖς θυγατέρας, τὴν Παγώναν, Πεζούναν καὶ Ἀγγελέτταν (Ἀγγελικήν), αἵτινες ὡς ἐκτάκτου καλλονῆς ἐσύρθησαν εἰς τὸ χαρέμι, ἀλλ’ ἀντέστησαν ὅπως καὶ ὁ πατήρ των, προτιμήσας τὸν θάνατον τοῦ ἐξισλαμισμοῦ». 

 

Τόσο ο Κηπιάδης όσο και ο Φραγκούδης περιγράφουν, λοιπόν, την απαγωγή και τη βίαιη προσπάθεια εξισλαμισμού των κοριτσιών, αφού οι οθωμανικές αρχές του νησιού τις φυλάκισαν σε ξεχωριστά δωμάτια, ώστε να μην ενισχύει η μία την άλλη, και προσπαθούσαν για μέρες με υποσχέσεις και απειλές να τις οδηγήσουν στην εξωμοσία. Και οι δύο συγγραφείς υπογραμμίζουν το γεγονός ότι οι νεαρές αυτές Κυπριοπούλες «αντέστησαν», υπομένοντας με καρτερία «πᾶσαν δοκιμασίαν», ίσως και βασανιστήρια, προτιμώντας «τὸν θάνατον τοῦ ἐξισλαμισμοῦ». Πρόκειται, ασφαλώς, για θαρραλέα ομολογία πίστεως που διενεργήθηκε μέσα σε απεχθέστατες και ιδιαίτερα επικίνδυνες για τη ζωή τους συνθήκες, έστω κι αν στο τέλος υπήρξε αίσια λύση στο ηρωικό δράμα τους. Η φράση «κραταιούμεναι ἐν τῇ πίστει τῶν πατέρων των» υποδηλώνει την πηγή της δύναμής τους, που ήταν το ελληνορθόδοξο ήθος τους, ένα ήθος που παγιώθηκε στη συνείδηση και στην πρακτική των Ελλήνων της Κύπρου μέσα από αμέτρητες κακουχίες και ιστορικές περιπέτειες στο πέρασμα των αιώνων. 

 

Η Πολυξένη Λοϊζιάς (1855;-1942), εθνική παιδαγωγός της Λεμεσού και αξιόλογη λογοτέχνις, η πρώτη λαογράφος της Κύπρου και πρωτοπόρος της γυναικείας χειραφέτησης στον τόπο μας, αποτελεί, επίσης, πηγή άγνωστων πληροφοριών για την Τουρκοκρατία και ιδίως για τα τραγικά γεγονότα του 1821 και τα μετέπειτα δύσκολα χρόνια. Ανάμεσα σε άλλα, παρέχει πληροφορίες για άγνωστες ηρωικές μορφές γυναικών της Κύπρου της εποχής εκείνης, θεωρώντας ότι έτσι απονέμει «τὸν στέφανον τῆς δικαιοσύνης πρὸς τὰς ἡρωίδας ταύτας, περὶ ὧν ἐλάχιστα ἢ οὐδόλως ποιοῦσι μνείαν οἱ νεώτεροι ἱστορικοί».Οι πληροφορίες της Λοϊζιάδος αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ίδια από νεαρή ηλικία, συγκέντρωνε και κατέγραφε με επιμέλεια σχετικές μαρτυρίες από υπέργηρα άτομα, όπως «η μεγάλη προμήτωρ» της Μητροδώρα, που έζησαν τις σφαγές του 1821. Εμπνεόμενη, λοιπόν, από τις διηγήσεις αυτές, έγραψε μερικά πεζόμορφα και ποιητικά κείμενα, τα οποία, πέρα από την όποια λογοτεχνική τους αξία, διασώζουν πληροφορίες που φωτίζουν περισσότερο τον ηρωισμό και τη σθεναρή αντίσταση στον κατακτητή Κυπρίων γυναικών. 

 

Το ποίημά της «Ἡ τριάδα τοῦ Γιαννάκη»[6] έχει ως θέμα την προαναφερθείσα περιπέτεια των τριών κορών του προύχοντα Αντωνόπουλου. Σ’ αυτό το ποίημα, στο οποίο απηχούνται κυπριακά δημοτικά τραγούδια, ιδίως εκείνο «Της Αροδαφνούσας», και είναι εμφανής η χρήση λέξεων της κυπριακής διαλέκτου, η Λοϊζιάς επιχειρεί να μετουσιώσει τα ιστορικά γεγονότα σε στίχους. Περιγράφει ιδιαίτερα την προσπάθεια των Τούρκων να πείσουν τόσο τον πατέρα όσο και τις θυγατέρες να προδώσουν την πίστη στον Χριστό με την οποία «μας ἔθρεψεν ἡ μάνα ποὺ μας γέννα», αναδεικνύοντας την ακλόνητη και ανδρεία στάση τους στις πιέσεις που δέχθηκαν για εξισλαμισμό: 

[…] —Τοῦρκος θὰ γίνεις· Τούρκισσες οἱ κόρες σου θὰ γίνουν, 

εἰς τὸ Σεράγι αὔριον πολλοὶ τὸν ὅρκον δίνουν. 

Ἔλα καὶ σύ, Γιαννάκη μου, μαζὶ μὲ τὰ καϊμάκια 

καὶ μὴν ἀφήσεις νὰ σφαγοῦν τὰ λυγερὰ κορμάκια. 

’Ποὺ μέσα ἀφουκράζετο ἡ πρώτη ἡ Παγώνη 

κι ἐσείσθη κι ἐλυγίστηκε στὴν σιδηρά της ζώνη 

«Ἅψε φωτιά, Τοῦρκε», φωνεῖ, κι ἀκόνισ’ τὰ σπαθιά σου, 

νὰ δεῖς Ἑλληνοποῦλες μιὰ ποὺ καίουν τὴν καρδιά σου. 

Νὰ δεῖς πῶς δὲν καίει γιὰ μᾶς σπαθί, μήτε καμίνι, 

κάθε Κυπρία πῶς διὰ μιᾶς γιὰ τὸν Χριστό της σβήνει! […]. 

 

Ο Κηπιάδης αναφέρεται και στις δύο θυγατέρες του προγραφέντος προύχοντα Λευκωσίας Χατζησυμεών Γλυκύ, που είχε κατορθώσει να μείνει κρυμμένος για μερικές μέρες σε κρύπτη του σπιτιού του, αλλά τον ανακάλυψαν οι Τούρκοι την 14η Ιουλίου του 1821 και τον απαγχόνισαν. Οι όμορφες κόρες του, Αννέτα και Μαργαρόνα, τράβηξαν την προσοχή του Κουτσούκ, ο οποίος τις απήγαγε. 

 

«Ὁ ἀπαγχονισθεὶς Χατζῆ Συμεὼν Γλυκὺς ἔσχε δύο θυγατέρας, τὴν μὲν καλουμένην Ἀννέταν, τὴν δὲ Μαργαρόναν, αἵτινες εὐειδεῖς οὖσαι, ἐπέσυραν τὴν προσοχὴν τοῦ Κουτσοὺκ-Μεχμέτη, καὶ τὴν μὲν πρώτην ἔλαβε δι’ ἑαυτόν, τὴν δὲ ἔδωκε τῷ Βεκκιληχάρτζῃ του. Καθ’ ὃν δὲ χρόνον κατελίμπανε τὴν Κύπρον, κληθεὶς ὑπὸ τοῦ Σουλτάνου Μαχμούτη εἰς Κωνσταντινούπολιν, ἡ Ἀννέτα εὐτόλμως ἀπέρριψε τὰς προτροπὰς καὶ ὑποσχέσεις του, ὅπως τὸν ἀκολουθήσῃ. Οὗτος δέ, ἐμμανὴς γενόμενος ὑπ’ ὀργῆς, ἠπείλησε νὰ τὴν φονεύσῃ, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀπειλήν του ταύτην ἡρωϊκῶς περιεφρόνησεν, ὥστε, ἐν τῇ λύσσῃ τοῦ θυμοῦ του ὁ Κουτσοὺκ-Μεχεμέτης, τρὶς κατ’ αὐτῆς ἀνεπιτυχῶς ἐπυροβόλησε, καὶ οὕτω τῇ ἀπέδωκε τὴν ἐλευθερίαν. Διέμεινε δὲ ἐν Κύπρῳ βιώσασα μέχρι τελευτῆς ἐναρέτως καὶ πιστῶς εἰς τὸ πάτριον θρήσκευμα». 

 

Αξίζει να προσεχθεί η ηρωική συμπεριφορά της Αννέτας, η οποία, όταν ο διαβόητος Κουτσούκ έφευγε από την Κύπρο, στα τέλη του 1822, αυτή προτίμησε να διακινδυνεύσει την ίδια τη ζωή της, αρνούμενη να τον ακολουθήσει στην Κωνσταντινούπολη, γνωρίζοντας πολύ καλά ότι, αν εγκατέλειπε το νησί, θα έχανε κάθε ελπίδα διαφυγής από τα χέρια του. Εκείνος, μανιασμένος από θυμό, απείλησε να την σκοτώσει, αλλά η Αννέτα με γενναιότητα περιφρόνησε τις απειλές του. Η στάση της νεαρής αυτής Κυπρίας συνιστούσε έμπρακτη και κραυγαλέα απόρριψη του κυρίαρχου δυνάστη, τον οποίο δεν φοβόταν, αλλά αποδείκνυε και την ετοιμότητά της για θάνατο. Τρεις φορές την πυροβόλησε και δεν την πέτυχε και έτσι στο τέλος τής έδωσε την ελευθερία. Σημειώνεται ότι η κόρη έζησε έκτοτε «ἐναρέτως καὶ πιστῶς εἰς τὸ πάτριον θρήσκευμα». 

 

Η Λοιζιάς έγραψε και το ποίημα «Ἐκτουρκισμοῦ μάταιαι ἀπόπειραι», που φαίνεται ότι και αυτό έχει ως βάση έμπνευσης ιστορική παράδοση για τη Δέσπω, ηρωίδα και ομολογήτρια της χριστιανικής πίστεως κατά το 1821. Η κόρη αυτή, η οποία διακρινόταν για την ωραιότητά της (χαρακτηρίζεται ως «ὀμορφονιά, τῆς γειτονιᾶς καμάρι»), απήχθη από κάποιον Τούρκο πασά. Το κλάμα και «τὸ βογγητὸ τοῦ φοβεροῦ δαρμοῦ της» αντηχούσε «σ’ ὅλην τὴν πόλιν» (πρόκειται για τη Λεμεσό) και έφθανε «στὸν θρόνον τοῦ Θεοῦ της». Για σαράντα ολόκληρες μέρες την υπέβαλλαν σε μαρτύρια, για να «τουρκίσει». Τα βασανιστήρια εναλλάσσονταν με δελεάσματα. Πότε της φορούσαν περιδέραια με χρυσά νομίσματα και άλλοτε τη βασάνιζαν, δένοντάς της τα πόδια με χοντρά σχοινιά (πέδικλα), καταδικάζοντάς την στο μαρτύριο της πείνας, καίγοντας το σώμα της με φωτιά και τοποθετώντας στο στήθος της πυρωμένα σουβλιά. Ο στίχος «τώρα τὴν σούβλαν γγίζουσι / στὰ στήθη της τ’ ἀφράτα», θυμίζει πρωτοχριστιανικά μαρτύρια γυναικών. Στο τέλος κουράζονταν και οι ίδιοι οι δήμιοι («πόστηναν οἱ δήμιοι»), αλλά η στάση της κοπέλας παρέμενε σθεναρή και ανυποχώρητη, καθώς απέκρουε με πρωτοφανές θάρρος και συνειδητή πίστη στον Θεό τον πειρασμό μιας άνετης αλλά ανελεύθερης ζωής και τις απειλές και τους εξευτελισμούς των δημίων της. Ενώ «ἀνέπνεε τὸν θάνατον», σχημάτιζε με τα δάκτυλα το σχήμα του σταυρού και τον φιλούσε, παίρνοντας δύναμη, για να αντέξει.[9] «Δὲν πέθανε, δὲν τούρκισεν…», γράφει η Λοϊζιάς, δηλαδή δεν πρόδωσε την πίστη των πατέρων της, κάτι που θα σήμαινε και απεμπόληση της εθνικής της ταυτότητας. 

 

Στο τέλος του ποιήματος υπονοείται ότι η ωραία κόρη παραφρόνησε από τα βασανιστήρια, αλλά το φρικτό μαρτύριό της, το οποίο ακολούθησε την άρνησή της να εξισλαμισθεί, την κατατάσσει, σύμφωνα με την ποιήτρια, ανάμεσα στους αγίους («τῆς ἔπρεπε ἁγίας συναξάρι»). Και σε άλλα κείμενά της η Λοϊζιάς αναφέρεται στη νεαρή αυτή γυναίκα (όταν απαριθμεί Κυπρίες ηρωίδες), με τη φράση «Ἡ Δέσπω τῆς Λεμεσοῦ», πράγμα που φανερώνει ότι πρόκειται για υπαρκτό πρόσωπο και ένα από τα πολλά θύματα «της καταδρομής» του 1821. 

 

Εντοπίσαμε, όμως, και την ακόλουθη σημαντική πληροφορία της Λοϊζιάδος, που προτάσσεται αναδημοσίευσης του ποιήματος για τη Δέσπω στην εφημερίδα Εστιάδες, που εξέδιδε η Περσεφόνη Παπαδοπούλου, και είναι διαφωτιστική ως προς την ιστορικότητα του προσώπου αυτού, αλλά και ενδεικτική του τρόπου με τον οποίο η ποιήτρια χειριζόταν τις προφορικές μαρτυρίες που συνέλεγε: «Μιᾶς ἄλλης ἀντρειωμένης κόρης 16 ἐτῶν, ἀντί τῆς ἱστορίας της, δημοσιεύομεν ποίημα, διότι ἀγαποῦν τὴν ποίησιν εἰς τὴν Κύπρον πολύ καὶ θὰ ἐντυπωθῆ εἰς τὴν μνήμην καλλίτερα ἡ ἱστορία της εἰς ποίησιν». 

 

[…] Κλαίει ἡ Δέσπω τοῦ νησιοῦ  

τοῦ καταδουλωμένου. […] 

Σαράντα μέρες πέδικλα 

σαράντα μέρες πείνα, 

σαράντα μέρες μὲ φωτιὰ 

τῆς ἔκαιαν τὰ κρίνα. 

 

Σαράντα μέρες τῆς φοροῦν 

σεντόνι καὶ μαρκούπια, 

γαλαταργιὲς ὅλο χρυσὰ 

βενέτικα καὶ δούπια. […] 

 

Τώρα τῆς χύνουν κόσκινα, 

μαλάγματα γεμάτα, 

τώρα τὴν σούβλαν γγίζουσι 

στὰ στήθη της τ’ ἀφράτα. […] 

ἀνέπνεε τὸν θάνατον, 

μουρμούριζε στὰ χείλη, 

τὰ δάκτυλά της σὰν σταυρὸν 

τά ’καμνε καὶ τὰ φίλει. […]. 

 

Τέλος Α΄ μέρους. 

Συνέχεια στο Β΄ μέρος. 

 

Επιμέλεια από Αντώνη Αντωνά.