22 Νοεμβρίου 2026
Project Panama: Εκατομμύρια βιβλία στη γκιλοτίνα της Τεχνητής Νοημοσύνης!
Γράφει ο Ελευθέριος Ανδρώνης
Μπορεί μια τεχνητή υπέρ-γνώση να επιβληθεί καταβροχθίζοντας κάθε άλλη πηγή γνώσης; Τα τελευταία δύο χρόνια εξελίσσεται ένα εξαιρετικά δυσοίωνο γεγονός που σχετίζεται με την Τεχνητή Νοημοσύνη, το οποίο είναι ελάχιστα γνωστό στο ευρύ κοινό και μάλιστα αρκετοί νομίζουν ότι πρόκειται για σενάριο συνωμοσιολογίας. Κι όμως είναι απόλυτα αληθινό.
Ποιο είναι αυτό; Οι τεχνολογικοί κολοσσοί αγοράζουν τεράστιες ποσότητες βιβλίων με σκοπό να τα σκανάρουν ψηφιακά και να εκπαιδεύσουν τα γλωσσικά μοντέλα τους (ΤΝ). Αφού τα πρωτότυπα βιβλία έχουν «ταΐσει» με γνώση τον υπέρ-εγκέφαλο, καταστρέφονται με τη διαδικασία της πολτοποίησης ώστε να μη βγουν ξανά στην αγορά ως μεταχειρισμένα, κάτι που θα ακύρωνε το νομικό «παράθυρο» το οποίο εκμεταλλεύονται οι εταιρείες ώστε να μην πληρώνουν δικαιώματα!
Το αποτρόπαιο αυτό εγχείρημα που θυμίζει τις πιο σκοτεινές σελίδες του «Φαρενάιτ 451», ήρθε στο φως μέσω δημοσιογραφικής έρευνας για τη γνωστή εταιρεία «Anthropic». Η άκρη του νήματος ξεκίνησε από τη διαπίστωση ασυνήθιστα μεγάλων αγορών σε διαδικτυακά βιβλιοπωλεία, από το 2024. Τεράστιες παραγγελίες άρχισαν να γίνονται σποραδικά, ακόμα και σε πολύ προχωρημένες ώρες της νύχτας, σύμφωνα με τους ίδιους τους βιβλιοπώλες. Τα διαδικτυακά «καλάθια» γέμιζαν με εκατοντάδες έως και εκατοντάδες χιλιάδες σπάνια βιβλία, ιστορίας, λογοτεχνίας, ψυχολογίας, επιστημών, τεχνικών θεμάτων και οτιδήποτε άλλο, με μόνο κοινό τους χαρακτηριστικό ότι όλα είχαν εκδοθεί πριν το 2022.
Έχοντας πολλές τέτοιες ύποπτες ενδείξεις και μαρτυρίες στην κατοχή της, μια δημοσιογραφική ομάδα (404 Media) σκέφτηκε να κρύψει έναν πομπό GPS σε ένα από τα περίπου 1.000 έντυπα βιβλία, μιας ακόμα τέτοιας μαζικής παραγγελίας (σε συνεννόηση τους με τον έμπορο σπάνιων βιβλίων). Η διαδρομή που ακολούθησε το «παγιδευμένο» βιβλίο μετά την παραλαβή του, άφησε τους δημοσιογράφους με το στόμα ανοιχτό. Από την Καλιφόρνια έφτασε στο Μιλγουόκι, στη συνέχεια στο Κολοράντο Σπρινγκς και τελικά σε αποθήκη ιδιοκτησίας της Amazon (βασικού μετόχου της Anthropic), την οποία η εταιρεία έχει κωδικοποιήσει ως «VGT3».
Όπως αποκαλύφθηκε από τις μετέπειτα έρευνες, εκείνη η αποθήκη λειτουργούσε ως ένα «Άουσβιτς» για βιβλία, στα πλαίσια εταιρικού σχεδίου με την κωδική ονομασία «Project Panama». Η Anthropic είχε προσλάβει εργολάβους για να αναλάβουν σε βιομηχανικές μονάδες το κόψιμο της ράχης εκατομμυρίων βιβλίων με αυτοματοποιημένες γκιλοτίνες (!), το πέρασμα των σελίδων τους από σαρωτές υψηλής ταχύτητας και στη συνέχεια τη μαζική καταστροφή τους.
Το νομικό παράθυρο της λεηλασίας
Ο λόγος που οι big-tech επέλεξαν αυτήν την τακτική, είναι φυσικά το τάισμα του ψηφιακού «θηρίου» με το μικρότερο δυνατό κόστος. Ήδη αποδείχθηκε δικαστικά ότι η Anthropic είχε κατεβάσει 7 εκατομμύρια πειρατικά βιβλία από «σκιώδεις» βιβλιοθήκες του διαδικτύου, γι’ αυτόν ακριβώς τον σκοπό. Η τροφοδοσία της ΤΝ με πειρατικές ψηφιακές βιβλιοθήκες, θα συνέχιζε να εκθέτει τους τεχνολογικούς κολοσσούς σε γιγαντιαίες αγωγές για παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων. Όμως η νόμιμη αγορά έντυπων βιβλίων δίνει τη δυνατότητα στον κάτοχο να τα χρησιμοποιήσει όπως επιθυμεί, εάν εμπίπτει στη νομική εξαίρεση της «εύλογης χρήσης» (fair use).
Στην υπόθεση Bartz κατά Anthropic (τρεις Αμερικανοί συγγραφείς —η Andrea Bartz, ο Charles Graeber και ο Kirk Wallace Johnson— κατέθεσαν ομαδική αγωγή στην Anthropic τον Αύγουστο του 2024), η εταιρεία ΤΝ επικαλέστηκε ότι έκανε «εύλογη χρήση», με το νομικίστικο σκεπτικό ότι δεν προκαλούσε καμία ζημιά στην αγορά, διότι ένα (έντυπο) βιβλίο αγόραζε, και ένα (ψηφιακό) βιβλίο απέμενε στο τέλος. Το μόνο που έκανε η Anthropic (κατά τη δικανική λογική της) ήταν να μετασχηματίσει τη μορφή βιβλίων που ήδη της ανήκαν νόμιμα, χωρίς να καρπώνεται επιπλέον αντιγραφές τους.
Αγνοώντας την ασύλληπτη οικονομική και εξουσιαστική ισχύ που αποκτά μια ρουφήχτρα που καταπίνει τη σκέψη ολόκληρης της ανθρωπότητας, το ομοσπονδιακό δικαστήριο της Καλιφόρνιας δικαίωσε (!) το αφήγημα της Anthropic (καταδικάζοντας την - μόνο - για τα πειρατικά αρχεία που είχε αποσπάσει), ανοίγοντας διάπλατα τη νομική οδό ώστε οι big tech να θερίσουν τη δημοσιευμένη νόηση της οικουμένης. Στέλνοντας τα πονήματα κάθε ανθρώπινου εγκεφάλου σε ένα πληροφορικό (και πληροφοριακό) στρατόπεδο συγκέντρωσης, αφαιρώντας τα επιμορφωτικά «τιμαλφή» τους για τις ανάγκες του ψηφιακού «άξονα», και οδηγώντας τα – τέλος – στις γκιλοτίνες της λησμονιάς.
Γιατί ψάχνουν βιβλία πριν το 2022
Εκδότες, συγγραφείς και επιχειρήσεις βιβλιοπωλείων καταγγέλλουν ότι μέσα από αυτήν την ιλιγγιώδη εκκαθάριση, χάνονται πολλά σπάνια βιβλία, περιορισμένων ή και μοναδικών τελευταίων αντιτύπων που καταλήγουν στις «φαγάνες» των data centers. Αντί για το ολοκαύτωμα των βιβλίων που οργάνωναν συστηματικά οι Ναζί, οι σύγχρονοι δικτατορίσκοι αγοράζουν τα βιβλία και τα καταστρέφουν στην καπιταλιστική «πυρά». Αλλά γιατί οι δήμιοι των βιβλίων επιλέγουν εκδόσεις πριν από το 2022; Εδώ κρύβεται ακόμα ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον στοιχείο. Οι big tech χρειάζονται για τα γλωσσικά μοντέλα της, βιβλία που να είναι εντελώς απαλλαγμένα από την «προσβολή» της Τεχνητής Νοημοσύνης. Τα βιβλία πριν το 2022 είναι εξασφαλισμένο ότι δεν γράφτηκαν – μερικώς ή συνολικώς – από κάποια ψηφιακή πλατφόρμα.
Αν η ΤΝ «ταϊζόταν» με το (όλο και πιο συχνά) νοθευμένο περιεχόμενο των τελευταίων τεσσάρων ετών, στην ουσία θα ανακύκλωνε την «τοξική» γνώση του ίδιου του εαυτού της. Θα «δηλητηριαζόταν» από το δευτερογενές υλικό που η ίδια επινόησε, ως σύστημα νηπιακής ηλικίας που απλά παπαγαλίζει επαναχρησιμοποιημένες πληροφορίες και άρα δεν ωριμάζει. Ενώ ο απέραντος ωκεανός της έντυπης γραφής, διαθέτει όλο το βάθος της ανθρώπινης σκέψης και επινόησης, όλες τις μορφές συλλογιστικής, όλα τα ερωτήματα και τα απαντήματα που έχουν κατατεθεί, όλη την πολυπλοκότητα των συναισθημάτων, όλες τις υπαρξιακές αναζητήσεις, τις παραπεμπόμενες βιβλιογραφίες, τις διασταυρώσεις πηγών, τις άπειρες προεκτάσεις της φαντασίας, τα λάθη, τα πάθη, τα όνειρα, τα αδιέξοδα, τα πάντα.
Μέσα στα βιβλία κλείνεται ολόκληρος ο ψυχισμός του θαυμαστού όντος που ονομάζεται άνθρωπος. Σύνθετα και ποιοτικά κείμενα μεγάλης έκτασης που δύνανται να προσφέρουν ατελείωτες δυνατότητες επικοινωνίας και πληροφοριών, κατασκευάζοντας έναν ψηφιακό νου με αξιώσεις «θεού». Αντί για πολιτισμικός θησαυρός, οι τυπωμένες λέξεις αντιμετωπίζονται σαν ψυχρές μονάδες ισχύος και σαν δεξαμενή «παντογνωσίας», κάτι σαν τα «Ακασικά αρχεία» του αποκρυφισμού, αυτήν τη μεταφυσική (δήθεν) «βιβλιοθήκη» όπου έχουν πρόσβαση μόνο οι «πεφωτισμένοι», η οποία καταγράφει κάθε πράξη, σκέψη, λόγο και συναίσθημα, κάθε ψυχής του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος.
Σώστε τα βιβλία
Κανείς δεν γνωρίζει πόσα εκατομμύρια βιβλία έχουν καταστραφεί ως τώρα. Από εσωτερικά έγγραφα της Anthropic, αποκαλύφθηκε ότι στόχος της ήταν να «σαρώσει καταστρέφοντας όλα τα βιβλία του κόσμου». Και δεν έχουμε κανένα λόγο να πιστεύουμε ότι αυτός ο στόχος έπαψε να ισχύει. Φανταστείτε όμως τι σημαίνει αυτή η λεηλασία του ανθρώπινου πνεύματος για όλους τους συγγραφείς της ιστορίας, αν αυτό το σχέδιο αποδεσμευτεί από όλα τα νομικά εμπόδια. Ο πλαγιαρισμός θα γίνει παιχνιδάκι για κάθε χρήση, και η συγγραφική εφευρετικότητα θα στραγγαλίζεται κάτω από βουνά τεχνητής απάτης, στην απέλπιδα προσπάθεια να αποδείξει ότι υπάρχει. Το ίδιο το ανθρώπινο πνεύμα δεν θα μπορεί να αποδείξει δημοσίως ότι υπάρχει και ότι υπήρξε με τον τρόπο που υπήρξε, αν η διαχείριση της πληροφορίας ανατεθεί αποκλειστικά στα ψηφιακά μοντέλα που κατασπαράζουν τη διατυπωμένη σκέψη μας.
Αναλογιζόμενοι όλα τα παραπάνω, μάλλον θα πρέπει όλοι να επανεκτιμήσουμε το πόσο σημαντικό είναι να φυλάμε τυπωμένα βιβλία στις βιβλιοθήκες μας και να μην τα πετάμε για κανέναν λόγο. Ακόμα και αν δεν λείψουν σε εμάς, δεν αποκλείεται να λείψουν στις επόμενες γενιές. Στο δυστοπικό μυθιστόρημα «Φαρενάιτ 451», παρουσιάζεται ένας μελλοντικός κόσμος όπου τα βιβλία έχουν απαγορευτεί ως άκρως επικίνδυνα για την κοινωνική τάξη και την κυρίαρχη ιδεολογία. Ολόκληρη η ανθρωπότητα βρίσκεται σε κατάσταση αφασίας, διότι μετά την εξάλειψη της ανάγνωσης, χάθηκε η ικανότητα κριτικής σκέψης, η ιστορική μνήμη και η ίδια η δυνατότητα της επικοινωνίας. Μια «αναρχική» ομάδα όπου ο κάθε άνθρωπος φρόντισε να αποστηθίσει από ένα μνημειώδες έργο πριν αυτό απαγορευτεί, γίνεται η τελευταία ζωντανή «βιβλιοθήκη» της ανθρωπότητας, ελπίζοντας ότι θα ξημερώσει η μέρα που οι λέξεις θα απελευθερωθούν από τα καθεστωτικά δεσμά τους.
Τι λέτε; Φαντάζει πλέον μακρινό αυτό το σενάριο;
Κατηγορία Θέματος
Θέματα Internet και Πληροφορικής,
Κοινωνικά θέματα,
Παγκοσμιοποίηση
Εγγραφή σε:
Σχόλια ανάρτησης (Atom)
Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)
1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γράφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γράψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε, απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.
2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.
3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.
4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.
5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).
6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.
7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.
Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.
ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ
2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.
3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.
4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.
5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).
6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.
7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.
Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.
ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ
Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.
1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.
2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.
3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.
Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.
2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.
3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.
Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.








Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου