Παρατηρείται αύξησις της θρησκευτικής αδιαφορίας, αλλά και της αθεΐας, με ενδεικτικό παράδειγμα την περίπτωση του Θεοφίλου Καΐρη, ο οποίος, αν και ιερέας, ων επηρεασμένος από την Γαλλική Επανάσταση θέλησε να επιβάλη την δική του θρησκεία (ειδικώς σχεδιασμένος ναός, ειδικές εορτές, τελετές, προσευχές, έως και ειδικό ημερολόγιο, ακολουθών ως προς ετούτο το σημείο, ακριβώς τα πρότυπα της Γαλλικής Επαναστάσεως), αρνούμενος τον Χριστιανισμό.
Υποτιμάται η πνευματικότης της Ρωμανίας και του παραδοσιακού κοινοτικού πνεύματος, η οποία αρχίζει να υποχωρή ενώπιον ενός προοδευτικώς αυξανομένου ατομισμού, χαρακτηριστικού του δυτικού – αστικού πνεύματος. Η δουλική αυτή στροφή προς την Δύση, που είχε αρχίσει ακόμα και προ της πτώσεως της «Βασιλεύουσας» το 1453, κορυφώθηκε κατά τας αρχάς και τα μέσα του 19ου (ΙΘ) αιώνος, εξεφράσθη δε δια της δημιουργίας κομμάτων, τα οποία έφερον ως τίτλον τους τον επιθετικό προσδιορισμό του ονόματος της χώρας εκ της οποίας εξηρτώντο και την πολιτική της οποίας προωθούσαν (βλέπε Αγγλικό και Γαλλικό κόμμα).
Η ‘αιρετική’ και ‘φραγκική’ Ευρώπη γίνεται μέσω του κύκλου των Ελλήνων Διαφωτιστών και κυρίως δια του Κοραή, ‘πεφωτισμένη’ και η στροφή προς αυτήν θεωρείται αναγκαία για την επιβίωση του Έθνους. Θα προσπαθήσουν λοιπόν την σύζευξη της Ανατολής μετά του δυτικού τρόπου ζωής, κίνησις, η οποία θα εξιδανικευθή εντέχνως δια της θεωρίας της λεγομένης «μετακενώσεως», συμφώνως προς την οποίαν, ο (αρχαιο-)ελληνικός χαρακτήρας του δυτικού πολιτισμού επιστρέφει, υποτίθεται, στην αρχική του κοιτίδα, την Ελλάδα.
Κατόπιν τούτων λοιπόν, εξηγείται και η εκ μιας μερίδος του Έθνους ενθουσιώδης υποδοχή των Μισσιοναρίων (Δυτικών ιεραποστόλων), ομοιάζουσα προς υποδοχήν σωτήρων. Αρκούσε το ότι προήρχοντο εκ της Δύσεως! Στους υποστηρικτές των Μισσιοναρίων συγκαταλέγονται και εκπρόσωποι της διαμορφουμένης και ανερχομένης αστικής τάξεως και κυρίως της «ανωτέρας» τάξεως.
Στην αντίπερα όχθη, όσοι ήσαν πραγματικοί φορείς της ρωμαίικης παραδόσεως, εμποτισμένοι από τα νάματα του Ορθοδόξου Χριστιανισμού και του Ελληνοχριστιανικού τρόπου ζωής, δεν εμαγεύθησαν και δεν παρεσύρθησαν από τα «φώτα» της Ευρώπης υιοθετώντας ακρίτως οτιδήποτε δυτικό, παρά δημιούργησαν έναν ελληνότροπο Διαφωτισμό. Απεδέχθησαν ό,τι αποτελούσε πρόοδο στον χώρο της επιστήμης, της φιλοσοφίας και της κοινωνίας, δίχως όμως να οδηγηθούν στην υποτίμηση, ή ακόμα χειρότερα, στην ολική απόρριψη της ρωμαίικης παραδόσεως, δια της οποίας είχε ζυμωθεί το Γένος.
Ο Ευρωπαϊκός Διαφωτισμός, χαρακτηριζόμενος από ριζοσπαστικές τάσεις, δεν αποτελούσε φυσική εξέλιξη ζυμώσεων της ελληνικής κοινωνίας, παρά γέννημα αλλοτρίων ανησυχιών, οι οποίες μεταφυτεύονταν στον ελληνικό χώρο, δίχως να υφίστανται οι κατάλληλες προϋποθέσεις, ώστε να δυνηθή να ενσωματωθή αδιαταράκτως εις αυτόν. Μία σύγκρουσις, συνεπώς, μεταξύ του παραδοσιακού έναντι του εισαγομένου νέου, ήταν αναπόφευκτη.
Άμεση συνέπεια όλων αυτών ήταν η όξυνσις των αντιθέσεων στην ελληνική κοινωνία, η οποία πλέον είχε χωρισθεί σε δυτικίζοντες-ευρωπαΐζοντες και συντηρητικούς-παραδοσιακούς. Στους πρώτους, ανήκει κυρίως ο πληθυσμός της αστικής τάξεως, ο οποίος βαθμηδόν θα αποκοπή εκ του υπολοίπου σώματος του Λαού, το οποίον θα συντηρή το πνεύμα της παραδόσεως, έχοντας ως επίκεντρο την Ορθοδοξία.
Αμέσως σχετιζόμενο με το ανωτέρω θέμα είναι εκείνο της γλώσσης και το ειδικότερο ζήτημα της μεταφράσεως της Αγίας Γραφής, το οποίον απετέλεσε ένα εκ των σημείων τριβής στην ελληνική κοινωνία. Καταλυτική στο ειδικό τούτο ζήτημα υπήρξε η εμπλοκή των Προτεσταντών Μισσιοναρίων, οι οποίοι χρησιμοποίησαν τούτο το φαινομενικώς αθώον, ή και ωφέλιμο μέσον, για προσωπικούς προσηλυτιστικούς σκοπούς (Βλέπε αναλυτικώς επ’ αυτού του θέματος: «Το ζήτημα της μεταφράσεως της Αγίας Γραφής εις την Νεοελληνικήν κατά τον ΙΘ’ αι.», του π. Γ. Μεταλληνού)
Στις αρχές λοιπόν του ΙΘ’ αιώνος, παρατηρήθηκε ζωηρά κίνησις Προτεσταντών Μισσιοναρίων προς Ανατολάς. Η αποκατάστασις της τάξεως στην Μεσόγειο διευκόλυνε την εγκατάστασή τους, ενώ η δυστυχία, η φτώχεια και η αμάθεια, οι οποίες επικρατούσαν σε αυτόν τον γεωγραφικό χώρο, απέβησαν ευκόλως αντικείμενο εκμεταλλεύσεως προς επικράτησίν τους. Δυτικοί Προτεστάντες διαφόρων εθνικοτήτων –Άγγλοι, Αμερικανοί, Γερμανοί, Ελβετοί κ.α.- αλλά και Παπικοί ίδρυσαν πολυαρίθμους ιεραποστολικούς σταθμούς -σφυζούσες δυτικές Εστίες- στα σπουδαιότερα εκκλησιαστικά και πολιτικά κέντρα της ελευθέρας και υποδούλου Ελλάδος, τέλεια οργανωμένους, «κατεργαζόμενοι μεθοδευμένα τον δυτικότροπο κοινωνικοπολιτικό μετασχηματισμό της».
Κυρία οδός αυτής της προσπαθείας τους, απετέλεσε η Εκπαίδευσις του αμορφώτου λαού και μάλιστα των νέων, και η ίδρυσις σχολείων, τα οποία ευρίσκοντο υπό την άμεσον εποπτείαν τους, καθώς η προσφερομένη σε αυτά παιδεία -ωργανωμένη εκ των ιδίων- βάσει συγκεκριμένου προγράμματος, διευκόλυνε την διάδοση των ιδεών τους, αφ’ ού στους μαθητές εύρισκαν τα ευήκοα ώτα, χωρίς να υπάρχη δυνατότης αντιστάσεως από τους διαπλαθομένους και συνεπώς ευαλώτους νέους, οι οποίοι, αφ’ ενός θα διέδιδαν τις νέες σε αυτούς διδασκόμενες ιδέες, στους -συχνά αμορφώτους- γονείς τους, κατ’ επέκτασιν δε και σε σύνολη την κοινωνία, αφ’ ετέρου οι ίδιοι θα αποτελούσαν την ελληνική κοινωνία του μέλλοντος, εξοικειωμένοι εξ απαλών ονύχων μετά του δυτικού περιβάλλοντος και με διαμορφωμένο αναλόγως το φρόνημα τους! Ταυτοχρόνως, στους χώρους της εκπαιδεύσεως υπήρχε πρόσφορο έδαφος για διακίνηση των προπαγανδιστικών τους εντύπων και μεταφράσεων.
Βάσει λοιπόν όλων τούτων, δεν είναι περίεργο το γεγονός ότι οι δραστηριοποιηθέντες στον μεσογειακό χώρο Μισσιονάριοι, παραλλήλως προς την ενεργοποίηση της πολιτικής των Κυβερνήσεων τους, ανέπτυξαν και ένα τεράστιο εκπαιδευτικό έργο στην Ελλάδα.
ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΚΑΤΆ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ
Στα πλαίσια της αντιεκκλησιαστικής δραστηριότητος, εμπίπτει και η πολεμική κατά του Πατριαρχείου -και κατ’ επέκτασιν κατά της παραδοσιακής ιδέας τη Ρωμηοσύνης- το οποίον έγινε στόχος των θρησκευτικοπολιτικών προπαγανδιστών της Δύσεως και των εγχωρίων προωθητών της πολιτικής τους.
Ήδη από το πρώτο έτος της Επαναστάσεως, ο Αδαμάντιος Κοραής, ως προεξάρχων του κύκλου των Διαφωτιστών, προσκολλημένος στην δυτική αρχή των εθνοτήτων και στις δυτικογενείς αντιλήψεις περί Βυζαντίου και Ρωμηοσύνης, συνιστούσε την ανακήρυξη του Αυτοκεφάλου της Εκκλησίας της Ελλάδος και την διοίκησή της, υπό συνόδου ιερέων εκλεγομένων εξ ιερέων και κοσμικών, την ανεξαρτητοποίηση της δηλαδή εκ της δικαιοδοσίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου, το οποίον, όπως συνήθιζαν να λέγουν, ήταν υπόδουλο στον Σουλτάνο, άρα δεν θα έπρεπε να διοική την Εκκλησία της Επαναστατημένης αρχικώς και Ελευθέρας εν συνεχεία Ελλάδος.
Στόχο των δυτικοσπουδαγμένων εκσυγχρονιστών αποτελούσε η κατά τα δυτικά πρότυπα μετατροπή της Ελλάδος σε λαϊκό κράτος, το οποίο συνεπάγετο την δημιουργία εθνικής Εκκλησίας, ανεξαρτητοποιημένης εκ του συντηρητικού και αντιδυτικού Πατριαρχείου, καθώς και την δημιουργία μιας νέας καταστάσεως ως προς τις σχέσεις Εκκλησίας-Ελληνικού Κράτους, στην οποίαν η Εκκλησία δεν θα είχε τον έως τότε εξέχοντα και ρυθμιστικό ρόλο, αλλά θα καθίστατο απλώς ένας εκ των πολλών κοινωνικών θεσμών και το Κράτος θα ηδύνατο να υποκαταστήση την θρησκεία με την κοσμική ιδεολογία.
Η εφαρμογή αυτής της κοσμικής πολιτικής των εκσυγχρονιστών ανετράπη εν μέρει κατά την περίοδο της διακυβερνήσεως του βαθέως θρησκευομένου Καποδιστρίου, όμως η επελθούσα νέα κατάστασις της Αντιβασιλείας, ύστερα από την δολοφονία του Ορθοδόξου Κυβερνήτου, επέφερε καίριο χτύπημα στην Ρωμηοσύνη, με την πραγματοποίηση της ανακηρύξεως του Αυτοκεφάλου, της διαλύσεως των μοναστηριών και της διώξεως μοναχών και αγωνιστών κληρικών από όλους τους χώρους της κοινωνικής ζωής, της καταστροφής βυζαντινών εκκλησιών, της δημεύσεως της εκκλησιαστικής περιουσίας, της διαδόσεως της προτεσταντικής προπαγάνδας, της αποεκκλησιαστικοποιήσεως της παιδείας κ.τ.τ.
Είναι χαρακτηριστικό ότι, έως την άφιξη των Βαυαρών το 1833, υπήρχαν 600 μοναστήρια, φορείς πνευματικότητος, ορθοδοξίας, αλλά και αντιστάσεως κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Εξ αυτών, με το πέρας ενός μόλις έτους (1834), είχαν διαλυθεί περισσότερα των… πεντακοσίων (!), ενώ οι αντιδρώντες κληρικοί και λαϊκοί εξορίστηκαν από την Αντιβασιλεία…
Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΜΙΣΙΟΝΑΡΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ
Η δράσις των Μισσιοναρίων, των δυτικών δηλαδή ιεραποστόλων, οι οποίοι ως στόχο είχαν την θρησκευτική μεταστροφή και τον εκδυτικισμό της «αιρετικής» και «αξέστου» Ανατολής, όπως είδε έλαβε ιδιαιτέρως οργανωμένη μορφή επί εποχής διακυβερνήσεως Καποδιστρίου.
Ο Καποδίστριας, ήταν βαθιά θρησκευόμενος, φορέας της ρωμαίικης παραδόσεως. Παρά τις πανεπιστημιακές του σπουδές στην Πάδοβα της Ιταλίας (σπούδασε εκεί Ιατρική, Νομικά και Φιλοσοφία), δεν επηρεάσθηκε -παρ’ ό,τι νεαρός- από το πνεύμα του υλισμού και του πνέοντος σε αυτήν την χώρα αέρα της απιστίας. Τα μόνα σημεία, τα οποία ενσυνειδήτως υιοθέτησε εκ των τάσεων της εποχής, ήσαν εκείνα, τα οποία αφορούσαν την δικαιοσύνη, την ισοπολιτεία και την ισονομία, άνω και πέραν κοινωνικών ή άλλων τάξεων. Αν και είχε ανατραφεί σε αριστοκρατικό περιβάλλον, έκλινε προς τις δημοκρατικές αντιλήψεις . Είναι χαρακτηριστική η φράσις του σε επιστολή του (Πετρούπολις, 1818) προς την Ρωξάνη Στρούτζαν: «…Γνωρίζετε ότι το πρόσωπον του δημοκράτου δύναμαι να το υποδυθώ ευκολώτερον. Το πρόσωπον τούτο είναι ιδικόν μου» . Υπεράνω όλων όμως, το «ιδικόν του πρόσωπον» ήταν αυτό του «Ρωμηού», δηλαδή του Ορθοδόξου!
Αυτές του οι προϋποθέσεις αποτελούσαν και την βάση της αντιθέσεως του προς την Γαλλική Επανάσταση και το εκσυγχρονιστικό πνεύμα, το οποίον αυτή εκπροσωπούσε. Η αντίθεσίς του δηλαδή προς την Δύση (εκείνου, ο οποίος μεγάλο μέρος του βίου του το είχε περάσει εκεί!) εντοπιζόταν προς τις θρησκευτικές-αντιχριστιανικές ιδέες , οι οποίες είχαν εκδηλωθεί κατά τον πλέον βίαιο τρόπο το 1789 και τις πολύ γνώριμες σε αυτόν πολιτικές ασθένειες της Ευρώπης, την μεσαιωνική ευρωπαϊκή τυραννία αφ’ ενός, την οποίαν ο ίδιος την είχε αντιμετωπίσει στο πρόσωπο του Μέττερνιχ, την αλλοτριωμένη δημοκρατία αφ’ ετέρου, όπως είχε εκφραστεί δια του Βοναπάρτου στην μετεπαναστατική Γαλλία.
Ως σπουδασμένος στην Δύση, ο Καποδίστριας αρχικώς έγινε δεκτός από τις Μ. Δυνάμεις, παρά τις όποιες επιφυλάξεις, όπως της Αγγλίας. Παρακολουθούσαν την εκδίπλωση της πολιτικής του για να διαπιστώσουν τις προθέσεις του, και όταν διαπίστωσαν την ρωμαίικη γραμμή της πλεύσεως του, επεστράτευσαν κάθε δυνατό πολιτικό-διπλωματικό μέσον για την εξόντωσή του.
Η Αγγλία ειδικώτερα, οργάνωσε μυστική εκστρατεία εναντίον του, χρησιμοποιώντας τα εντός της Ελλάδος όργανα της. Τα αρχεία του Colonial Office στο Kew Gardens αποκαλύπτουν την οργάνωση της αντικαποδιστριακής δημαγωγίας με βάση τα αγγλοκρατούμενα Επτάνησα.
συνεχίζεται στο 2ο μέρος
πηγή
-Day.jpg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου