15 Ιουνίου 2026

Από τα μικρά τα μεγάλα

Γράφει ο Απόστολος Παπαδημητρίου
 
Σε άρθρο διαδικτυακής εφημερίδας διάβασα από περιέργεια τη σχέση ανάμεσα στις χώρες Αϊτή, η ποδοσφαιρική ομάδα της οποίας μετέχει στους αγώνες για το παγκόσμιο κύπελο, και Πολωνία, τη σημαία της οποίας φέρουν οι παίκτες της Αϊτής στη φανέλα τους. Βρήκα ενδιαφέρουσα την ιστορία της σχέσης και σε συνδυασμό με άλλα στοιχεία συνέταξα το παρόν άρθρο. 
 
Ο 18ος αιώνας στην Ευρώπη σημαδεύτηκε από μεγάλες αναστατώσεις. Δύο από αυτές υπήρξαν η γαλλική επανάσταση (1789) και η αρπακτική επέλαση τριών αυτοκρατοριών, της Αυστρίας, της Πρωσίας και της Ρωσίας, οι οποίες διαμέλισαν την Πολωνία, που έπαψε να υφίσταται ως ανεξάρτητο κράτος (1772-1795). Τότε αρκετοί Πολωνοί είχαν καταφύγει πρόσφυγες στη Γαλλία, την υποτιθέμενη εχθρική προς τις χώρες, οι ηγέτες των οποίων είχαν στραγγαλίσει την ελευθερία της πατρίδας τους.
 
Η γαλλική επανάσταση βρέθηκε ευθύς εξ αρχής αντιμέτωπη με τα ευρωπαϊκά στέμματα, που δεν ήθελαν να συμβεί το ίδιο και στις χώρες, τις οποίες εξουσίαζαν. Βρέθηκε όμως αντιμέτωπη και με την αναρχία, που επικράτησε με τις συγκρούσεις μεταξύ επαναστατών. Από την αναρχία επωφελήθηκε ο Ναπολέων (1799). Δεν γνωρίζω ποιος είναι αρμόδιος να απονέμει τον τίτλο μέγας σε ιστορικά πρόσωπα, τα οποία άφησαν βέβαια ανεξίτηλο το στίγμα τους, χωρίς διάκριση μεταξύ αυτών που το στίγμα είναι φωτεινό ή σκοτεινό. Ο Ναπολέων υπήρξε ηγέτης, ο οποίος εγκατέλειψε σε πεδία μάχης δύο στρατιές, στην Αίγυπτο και στη Ρωσία, για να σώσει το τομάρι του. Χρησιμοποιώ την άκρως αποδοτική της αλήθειας λαϊκή έκφραση.
 
Οι αποικιοκράτες Γάλλοι είχαν ακολουθήσει τους Ισπανούς πρώτους κατακτητές εδαφών στη νέα ήπειρο, την Αμερική, και διεκδίκησαν με τη σειρά τους εδάφη, χωρίς μεγάλη επιτυχία, καθώς Ισπανοί και Άγγλοι άρπαξαν τη μερίδα του λέοντος. Περί τα μέσα του 17ου αιώνα ομάδα Γάλλων πειρατών αποβιβάστηκαν σε νησί της Καραϊβικής, που οι πρώτοι κατακτητές, οι Ισπανοί, είχαν μετονομάσει σε Ισπανιόλα, και κυριάρχησαν σε τμήμα του. Όταν αυτοί έθεσαν το λάφυρο στη διάθεση του γαλλικού στέμματος, ο βασιλιάς τους, ο Λουδοβίκος ΙΔ’, ο βασιλιάς «ήλιος» δέχθηκε με ευχαρίστηση το δώρο. Έμεινε γνωστός από τη ρήση του: «Μετά από μένα ο κατακλυσμός»! Δεν γνωρίζω αν έχρισε ιππότες τους πειρατές. Οι Ισπανοί αναγκάστηκαν να αποδεχθούν την ήττα τους και να παραχωρήσουν το μισό νησί στους Γάλλους. Άλλωστε πειρατές και κατάδικοι ήταν εκείνοι, οι οποίοι προηγουμένως είχαν προσφέρει τα λάφυρα στο ισπανικό στέμμα, άσχετα αν ο Κολόμβος έδρεψε τη δόξα από την ανακάλυψη. Οι κατακτητές που ακολούθησαν προέβησαν στη τρομακτική γενοκτονία των Ινδιάνων της Νότιας Αμερικής.
 
Η Ισπανιόλα, αργότερα, απόκτησε δύο ονόματα, Αϊτή και Άγιος Δομήνικος. Στην Αϊτή οι Γάλλοι μετέφεραν εκατοντάδες χιλιάδες σκλάβους από την Αφρική, οι οποίοι εργάζονταν υπό απάνθρωπες συνθήκες σε φυτείες ζαχαροκάλαμου. Όταν έφθασε η είδηση για τη γαλλική επανάσταση στην Αϊτή, κάποιοι σκλάβοι με ηγετικό χάρισμα υποκίνησαν και τους λοιπούς σε επανάσταση (1791). Ναι μεν οι επαναστάτες Γάλλοι δεν είχαν τη δυνατότητα να πράξουν ουδέν και δεν γνωρίζουμε τί θα έπρατταν οι κήρυκες του συνθήματος «ελευθερία, ισότητα, αδελφότητα». Έπραξε όμως το «χρέος» ο Ναπολέων, τον οποίο κάποιοι ανοήτως ή με υστεροβουλία προβάλλουν ως συνεχιστή και εδραιωτή της επανάστασης! Ο «στρατηλάτης» απέστειλε στην επαναστατημένη Αϊτή (1802) 5.000 Πολωνούς εθελοντές να καταπνίξουν την επανάσταση των σκλάβων! Αλλά εκείνοι είχαν στρατευθεί με την ελπίδα ο Ναπολέων να απελευθερώσει την πατρίδα τους. Γιατί άραγε δέχθηκαν οι Πολωνοί να εκστρατεύσουν; Τους είχαν διαβεβαιώσει ότι θα αντιμετώπιζαν συμμορίες ατάκτων. Φθάνοντας όμως στην Αϊτή αντιμετώπισαν τη δεινή πραγματικότητα. Και τότε ένα τμήμα Πολωνών, όχι όλοι, αυτομόλησαν στους επαναστάτες σκλάβους. Γιατί όχι όλοι; Γιατί δεν έπρεπε σε όλους η ελευθερία. Κάποιοι προτιμούν ένα καλό αφεντικό.
 
Οι επαναστάτες σκλάβοι απέκτησαν την ελευθερία τους (1804). Ο Ναπολέων κίνησε να δρέψει δάφνες με την εκστρατεία του στην Ανατολική Ευρώπη, αφού είχε «σπάσει τα μούτρα του» στην Αίγυπτο. Οι Πολωνοί τον υποδέχθηκαν ως ελευθερωτή (1812)! Εκείνος, ερωτύλος, «έβαλε στο μάτι του» δεκαοκτάχρονη πανέμορφη νυμφευμένη Πολωνή και την «πολιόρκησε». Εκείνη δεν ενέδωσε στην αυτοκρατορική «πολιορκία», υπέκυψε όμως, μετά από πίεση και ομοεθνών της, ελπίζοντας ότι θα ήταν για το καλό της πατρίδας της! Η Πολωνία ανέπνευσε και πάλι, για λίγους μήνες, μέχρι τη συντριβή του γαλλικού στρατού. Οι νικητές ανακατέλαβαν την Πολωνία και εξόρισαν τον Ναπολέοντα (1814).
 
Στο συνέδριο της Βιέννης (1814-1815), κατά το οποίο συστάθηκε η «Ιερή συμμαχία» ο Ιωάννης Καποδίστριας, τον οποίο κάποιοι κατά την ταυτότητα Έλληνες θεωρούν μικρό, εισηγήθηκε, πρώτος στην ιστορία, την κατάργηση της δουλείας. Στην εισήγηση αντέδρασαν οι «δημοκράτες» (είχαν κοινοβούλιο) Άγγλοι! Ο Καποδίστριας εισηγήθηκε στον τσάρο να φανεί επιεικής έναντι των Πολωνών και να σεβαστεί τον λαό της χώρας. Οι Πολωνοί τίμησαν με παράσημο τον Καποδίστρια.
 
Το 1821 οι πρόγονοί μας κήρυξαν επανάσταση κατά των Οθωμανών δυναστών τους. Οι «δημοκράτες» Άγγλοι και οι εκ νέου βασιλικοί Γάλλοι μαζί με τους Αυστριακούς έσπευσαν όχι απλά να καταδικάσουν την επανάσταση, αλλά να ταχθούν αναφανδόν υπέρ των τυράννων του λαού μας. Θεώρησαν τους προγόνους μας συμμορίτες, όπως ο Ναπολέων τους Αϊτινούς! Ο Καποδίστριας αισθάνθηκε χρέος να παραιτηθεί από το αξίωμά του, προκειμένου να αγωνιστεί για την ευόδωση του σκοπού της επανάστασης. Η μόνη χώρα, η οποία έσπευσε να αναγνωρίσει ευθύς την επαναστατημένη Ελλάδα υπήρξε η Αϊτή! Απέστειλε, παρά τη μεγάλη οικονομική της ανέχεια, βοήθεια σε είδος, 45 τόνους καφέ, προς την Επιτροπή του Παρισιού για την Επανάσταση (επικεφαλής ήταν ο Κοραής), ώστε να πωληθεί και με τα έσοδα να αγοραστούν πολεμοφόδια. Απέστειλε και 100 εθελοντές να πολεμήσουν στο πλευρό των Ελλήνων. Δυστυχώς το μεγαλύτερο μέρος του φορτίου καφέ αρπάχτηκε από πειρατές και ασφαλώς πωλήθηκε στις αγορές των «πολιτισμένων», οι οποίοι δεν ενδιαφέρθηκαν να μάθουν την προέλευσή του. Όσο για τους εθελοντές, οι περισσότεροι απέθαναν κατά τον πλου από τις ασθένειες και τις κακουχίες.
 
Η βοήθεια συνοδευόταν από επιστολή του προέδρου της χώρας Ζαν Πιέρ Μπουαγιέ, ο οποίος έγραψε στην κατακλείδα: «Πολίται, διερμηνεύσατε προς τους συμπατριώτας υμών τας θερμοτέρας ευχάς, ας λαός του Χαϊτίου αναπέμπει υπέρ της ελευθερώσεως αυτών. Οι μεταγενέστεροι Ελληνες ελπίζουσιν εν τη αναγεννωμένη ιστορία τούτων άξια της Σαλαμίνος τρόπαια. Είθε παρόμοιοι τοις προγόνοις αυτών αποδεικνυόμενοι και υπό των διαταγών του Μιλτιάδου διευθυνόμενοι, δυνηθώσιν εν τοις πεδίοις του νέου Μαραθώνος τον θρίαμβον της ιεράς υποθέσεως, ην επεχείρησαν υπέρ των δικαιωμάτων αυτών, της θρησκείας και της πατρίδος. Είθε, τέλος, διά των φρονίμων διατάξεων αυτών μνημονευθώσιν εν τη ιστορία οι κληρονόμοι της καρτερίας και των αρετών των προγόνων.
Τη 15η Ιανουαρίου 1822 και 19η της Ανεξαρτησίας»
 
Δεκάδες Πολωνοί εθελοντές ήλθαν και πολέμησαν για την απελευθέρωσή μας και οι περισσότεροι θυσιαστήκαν στα πεδία των μαχών με το σύνθημα «για τη δική μας και τη δική σας ελευθερία». Πρόσφατα η Πολωνία αναγνώρισε ως μειονότητα τη μικρή ελληνική κοινότητα, αποτελούμενη κυρίως από πολιτικούς πρόσφυγες του εμφυλίου πολέμου.
 
Κύλισε καιρός και στην ήπειρο της Αμερικής κυριαρχούν πλέον οι ΗΠΑ. Η Αϊτή παραμένει από τις πλέον φτωχές χώρες του πλανήτη. Σαν να μην έφθαναν τα βάσανά της, καταστροφικός σεισμός (2010) θανάτωσε 200.000 κατοίκους της, άφησε αστέγους εκατομμύρια και κατέστρεψε πλήθος υποδομών. Τότε ξέσπασε ένα ακόμη σκάνδαλο με την ανθρωπιστική βοήθεια, η οποία δεν έφθασε ποτέ στο νησί. «Πειρατές» δρουν ακόμη και σήμερα. Η χώρα μας συνεισέφερε στην ανακούφιση των πληγέντων. Άραγε το έκανε με τη συναίσθηση του χρέους; Ιεραποστολικός σύλλογος απέστειλε επίσης σημαντική βοήθεια. Πάντως μνημείο φιλίας της Αϊτής προς τη χώρα μας δεν έχει ακόμη στηθεί.
 
Πόσοι άραγε θα σκεφθούν: Τι μας λές, τώρα; Άρχισε ένας ακόμη ενδιαφέρων αγώνας του κυπέλλου. Με την Αϊτή θα ασχολούμαστε;
 
Λησμόνησα κάτι. Η FIFA απέρριψε τη φανέλα της ομάδας της Αϊτής και υποχρέωσε τους ιθύνοντες να φροντίσουν να προσέλθουν οι παίκτες στους αγώνες με τροποποιημένη! Η άκρως απολιτική ομοσπονδία ποδοσφαίρου παθιάζεται όταν βλέπει συνθήματα αλληλεγγύης και υποστήριξης αδυνάτων. Ανήκει στους κρατούντες.
 
«Μακρυγιάννης»



Share
Posted by ΘΑΝΟΣ ΚΟΥΚ at 5:00 μ.μ.
Κατηγορία Θέματος ,

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.