Η ψυχική υγεία των ηλικιωμένων στην Ελλάδα αναδείχθηκε κατά την περίοδο 2015–2025 ως ένα από τα σημαντικότερα κοινωνικά και υγειονομικά ζητήματα της χώρας. Η δεκαετία αυτή σημαδεύτηκε από την οικονομική κρίση, τις μειώσεις εισοδημάτων, την πανδημία COVID-19 και τη συνεχή αύξηση του ποσοστού των ηλικιωμένων στον πληθυσμό.
Σύμφωνα με στοιχεία διεθνών και ελληνικών επιστημονικών φορέων, η κατάθλιψη, το άγχος και η κοινωνική απομόνωση αποτελούν τις συχνότερες ψυχικές διαταραχές που αντιμετωπίζουν οι πολίτες της τρίτης ηλικίας.
Περίπου 20% των κατοίκων της Ελλάδας αντιμετώπιζαν προβλήματα ψυχικής υγείας ήδη πριν από την πανδημία.
Το ποσοστό των ηλικιωμένων που παρουσιάζουν καταθλιπτικά συμπτώματα εκτιμάται ότι κυμαίνεται από 15% έως 20%, ενώ σε άτομα πολύ προχωρημένης ηλικίας τα ποσοστά εμφανίζονται αυξημένα.
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πλέον γηρασμένες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τους πολίτες άνω των 65 ετών να αποτελούν πλέον περισσότερο από το 22,8% του συνολικού πληθυσμού.
Κατά την περίοδο της πανδημίας, η κοινωνική απομόνωση των ηλικιωμένων αυξήθηκε σημαντικά, με αποτέλεσμα την ενίσχυση των αισθημάτων μοναξιάς, ανασφάλειας και ψυχικής επιβάρυνσης.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι σημαντικότεροι παράγοντες που επηρεάζουν αρνητικά την ψυχική υγεία των ηλικιωμένων είναι:
- Η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση.
- Η απώλεια συζύγων, φίλων και συγγενικών προσώπων.
- Τα χρόνια προβλήματα υγείας και οι σωματικοί περιορισμοί.
- Η οικονομική ανασφάλεια και οι χαμηλές συντάξεις.
- Η έλλειψη επαρκών δομών ψυχοκοινωνικής υποστήριξης.
- Ο ψηφιακός αποκλεισμός σημαντικού μέρους των ηλικιωμένων.
Η αντιμετώπιση των προβλημάτων ψυχικής υγείας της τρίτης ηλικίας απαιτεί συντονισμένες παρεμβάσεις από την Πολιτεία, την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τις κοινωνικές οργανώσεις και την οικογένεια.
Μεταξύ των βασικών προτάσεων περιλαμβάνονται:
- Δημιουργία περισσότερων Κέντρων Ημερήσιας Φροντίδας Ηλικιωμένων.
- Ανάπτυξη προγραμμάτων καταπολέμησης της μοναξιάς.
- Ενίσχυση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας στην κοινότητα.
- Προγράμματα ψηφιακής εκπαίδευσης ηλικιωμένων.
- Στήριξη της ενεργού γήρανσης μέσω πολιτιστικών, κοινωνικών και εθελοντικών δραστηριοτήτων.
Η ψυχική υγεία των ηλικιωμένων δεν αποτελεί ατομική υπόθεση αλλά κοινωνική ευθύνη. Μια κοινωνία που φροντίζει τους ηλικιωμένους της αποδεικνύει έμπρακτα τον πολιτισμό, την αλληλεγγύη και τον σεβασμό της προς τον άνθρωπο.
Για περισσότερη πληροφόρηση και δράσεις σχετικά με την προστασία και την υποστήριξη των ηλικιωμένων, καλούμε τους αρμόδιους φορείς και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών να συνεργαστούμε για την διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης εθνικής στρατηγικής ψυχικής υγείας για την τρίτη ηλικία.
*Ο συνολικός πληθυσμός της Ελλάδας είναι περίπου 10,4 εκατομμύρια κάτοικοι. Οι πολίτες ηλικίας άνω των 65 ετών είναι περίπου 2,4 εκατομμύρια άτομα. Ειδικότερα, έρευνα που βασίζεται σε στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αναφέρει 2.388.507 άτομα άνω των 65 ετών, δηλαδή 22,8% του πληθυσμού.
Ο Πρόεδρος
Νικόλας Μήττας
Η Γενική Γραμματέας
Αλεξάνδρα Μπαρκά
«ΠΝΟΗ ΖΩΗΣ»
Κέντρο Μελέτης Προβλημάτων & Αλληλεγγύης της Τρίτης Ηλικίας
3ης Σεπτεμβρίου 28 Τ.Κ. 54636 Θεσσαλονίκη
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου