29 Ιουνίου 2026

Πολιτεία και Εκκλησία

Γράφει ο Απόστολος Παπαδημητρίου
 
Συζητήθηκε έντονα, τις τελευταίες ημέρες, η εξαγγελία της Κυβέρνησης ότι είναι στις προθέσεις της η αύξηση των μισθών των μητροπολιτών και των επισκόπων της Εκκλησίας της Ελλάδος μέχρι και κατά 95%! Όσοι έχουν στάση επικριτική ή κριτική έναντι της Εκκλησίας βρήκαν πρώτης τάξεως ευκαιρία να επιτεθούν. Εντυπωσιακό είναι ότι καυστικά σχόλια έκαναν και δημοσιογράφοι τηλεοπτικών σταθμών άκρως φιλικών προς την Κυβέρνηση! Επί του θέματος τοποθετήθηκαν τόσο κάποιοι ιεράρχες όσο και απλοί πολίτες. Για μία φορά φάνηκε πόσο νοσεί η ελληνική κοινωνία.
 
Επειδή το θέμα πρέπει να σχετιστεί με πλήθος άλλων της ιστορίας του νεοελληνικού Κράτους καλή είναι η ιστορική αναδρομή. Αυτό έδειξε την εχθρότητά του προς την Εκκλησία ήδη ευθύς μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια. Οι Βαυαροί αντιβασιλείς έκλεισαν 420 μοναστήρια, τα προπύργια του αγώνα για την ελευθερία κατά τον Μακρυγιάννη, δήμευσαν την περιουσία τους, την οποία κατασπατάλησαν οι Βαυαροί σε αγαστή συνεργασία με τους εντόπιους στην υπηρεσία τους. Ο δυτικοσπουδαγμένος γραμματέας της Ιεράς Συνόδου των ολιγογραμμάτων τότε επισκόπων και σημαντικό μέλος της ομάδας πολεμικής κατά του Καποδίστρια, Θεόκλητος Φαρμακίδης, εκτελώντας εντολή των Βαυαρών επέτυχε να υπερψηφισθεί από τη Σύνοδο η απόσχιση της Εκκλησίας της Ελλάδος από το Οικουμενικό Πατριαρχείο (1833). Παρέμεινε αυτή σχισματική μέχρι το 1850.
 
Καθώς η χώρα μας με εντολές των «προστατών» μας εκδυτικιζόταν η εθναρχούσα, κατά την τουρκοκρατία Εκκλησία, υποβιβάστηκε σε νομικό πρόσωπο δημοσίου Δικαίου. Οι αρχιερείς απέκτησαν σχέσεις με τους πολιτικούς, οι οποίοι ασκούσαν πολιτικές καθ’ υπαγόρευση, αφού η χώρα ήταν και παραμένει εμφανώς προτεκτοράτο, παρά τα όσα περί του αντιθέτου υποστηρίζει ακόμη από φιλότιμο μερίδα του λαού μας. Στη Δύση, ήδη κατά τον 19ο αιώνα, είχε επέλθει ιστορικός συμβιβασμός μεταξύ των αστικών καθεστώτων και των θρησκευτικών ηγετών διαφόρων δογμάτων. Διατηρώντας αυτοί προνόμια έσπευσαν να στηρίξουν το καθεστώς, το οποίο δεχόταν πιέσεις από το σοσιαλιστικό κίνημα, αρχικά, το κομμουνιστικό, αργότερα. Οι χριστιανοί στη Δύση στρατεύτηκαν κατά του αθέου κομμουνισμού και παρέβλεψαν, λόγω απόκρυψης της αλήθειας από τους θρησκευτικούς τους ηγέτες, ότι υλιστική είναι και η ιδεολογία του καπιταλισμού.
 
Και επειδή στη χώρα μας αντιγράφουμε με μίμηση πιθήκου τα συμβαίνοντα στη Δύση, καλλιεργήθηκε η αντίληψη ότι πρέπει να συσπειρωθεί ο ευσεβής (;) λαός στο αστικό – καπιταλιστικό στρατόπεδο. Αλλά το όραμα της κοινωνικής δικαιοσύνης συγκινούσε, μέχρι πρότινος, σημαντική μερίδα του λαού μας. Έβλεπε αυτός να δικαιώνεται ο Μαρξ, ο οποίος τόνισε ότι η θρησκεία, δημιούργημα των κατά καιρούς κρατούντων, είναι το όπιο του λαού. Η χώρα μας πλήρωσε αυτόν τον διχασμό με εμφύλιο πόλεμο. Ο κομμουνισμός κατέρρευσε και ο καπιταλισμός δείχνει πλέον τα άγρια δόντια του όχι μόνο εκτινάσσοντας στα ύψη την κοινωνική αδικία, αλλά αποβάλλοντας και τα προσχήματα σεβασμού της πίστης και της αγάπης προς την πατρίδα των λαών και διασπείροντας την ηθική διαφθορά. Ο σκληρός διωκτικός αθεϊσμός του κομμουνισμού υποκαταστάθηκε από την περιθωριοποίηση της θρησκευτικής πίστης, η οποία θεωρείται πλέον υπόθεση προσωπική του πολίτη και όχι της Πολιτείας. Αυτή, στο όνομα δήθεν της ελευθερίας, διακηρύσσει τη θρησκευτική ουδετερότητα. Ο προλεταριακός διεθνισμός υποκαταστάθηκε από το ιδεολόγημα της παγκοσμιοποίησης της νέας τάξης πραγμάτων.
 
Μέλη της Εκκλησίας, κληρικοί και λαϊκοί, κατά τη διάρκεια της επτάχρονης δικτατορίας, σκανδάλισαν μέρος του λαού με εγκώμια κατά των επιόρκων αξιωματικών, οι οποίοι στραγγάλισαν την ελευθερία του λαού μας, το πολυτιμότερο δώρο του Θεού στον άνθρωπο. Κατά την περίοδο της λεγόμενης μεταπολίτευσης, σφοδρή δέχθηκε η Εκκλησία επίθεση και όχι τα πρόσωπα που σκανδάλισαν. Τότε άρχισε και η καλλιέργεια του αντιπατριωτισμού. Ο κατήφορος της χώρας, που δεν έχει τελειωμό, εντάθηκε έκτοτε, αλλά ούτε συλλογική αυτοκριτική είδε το φως ούτε ανησυχία εκφράστηκε για την προϊούσα αποστασιοποίηση του λαού μας από την Εκκλησία. Η Ιεραρχία, παρά την εμφανή διάθεση της Πολιτείας να θέσει την πατροπαράδοτη πίστη στο περιθώριο του κοινωνικού βίου, παρέμεινε αδρανής και εξακολουθεί να παραμένει, ενώ έχουν ψηφιστεί πλήθος αντιευαγγελικών νόμων, για τους οποίους ουδέποτε προσέφυγε στο Συμβούλιο της Επικρατείας με την καταγγελία ως αντισυνταγματικών με βάση το, για λίγο ακόμη, ισχύον Σύνταγμα της χώρας. Ζήτησε όμως από τον πιστό λαό να κατέλθει κάποτε στους δρόμους (1987), να διαμαρτυρηθεί για την σκοπούμενη δήμευση της εκκλησιαστικής περιουσίας.
 
Στις κατά καιρούς έντονες προτάσεις χωρισμού της Πολιτείας από την Εκκλησία αφήνεται να σχηματιστεί η εσφαλμένη αντίληψη ότι αυτό θα είναι σε βάρος της Εκκλησίας, ενώ είναι το έθνος μας που θα υποστεί σοβαρότατες τις συνέπειες, όπως οι δυτικές αποχριστιανισμένες χώρες, που όμως δεν έχουν μετατραπεί ακόμη σε λαϊκά κράτη πλην της Γαλλίας. Στις κατά καιρούς μεμψιμοιρίες για την πληρωμή των μισθών των κληρικών από το Κράτος, η διοικούσα Εκκλησία δεν ενημέρωσε επαρκώς το εκκλησιαστικό σώμα, αν και υπάρχουν από καιρού εκθέσεις για την αξία της εκκλησιαστικής περιουσίας, που απαλλοτριώθηκε από το Κράτος. Ερώτημα που πρέπει να τεθεί, αλλά δεν τίθεται από τους πολυπράγμονες κατηγόρους της διοικούσας Εκκλησίας είναι: Πώς η Πολιτεία αξιοποίησε την εκκλησιαστική περιουσία; Τι έγιναν, για παράδειγμα, τα «φιλέτα» της μονής Πεντέλης;
 
Της ανακοίνωσης της αύξησης των μισθών των μητροπολιτών και επισκόπων είχε προηγηθεί ανακοίνωση του πρωθυπουργού χορηγίας ποσού ύψους 100 εκατομμυρίων ευρώ στις μονές του Αγίου Όρους μάλιστα εντός του ιερού ναού του Πρωτάτου, όπου η σεβάσμια εικόνα του «Άξιον εστί». Και εκείνη η ανακοίνωση είχε ξεσηκώσει κατακραυγή. Πρέπει να δεχθούμε ότι η νέα ανακοίνωση έφερε τους μητροπολίτες σε άκρα αμηχανία. Ασφαλώς ήταν αναμενόμενο να ξεσηκώσει νέα κατακραυγή όχι πρωτίστως από αυτούς που πλήττονται από τη φτώχια που ενδημεί πλέον σε πολλές οικογένειες της χώρας μας, αλλά στους εχθρικά ή κριτικά ιστάμενους έναντι της Εκκλησίας. Κάποιοι μητροπολίτες έσπευσαν να μετριάσουν τις εντυπώσεις με επιχειρήματα. Ο αρχιεπίσκοπος τόνισε ότι η Εκκλησία προσέφερε στην Πολιτεία περιουσία κατά πολύ μεγαλύτερης αξίας από τους μέχρι τώρα αλλά και στο μέλλον μισθούς των κληρικών. Και ναι μεν αυτό είναι αλήθεια, πλην όμως πόσοι θα ικανοποιηθούν με τη δήλωση; Κάποιοι μητροπολίτες τόνισαν ότι και το ποσόν της αύξησης θα διατίθεται όπως και το προηγούμενο για έργα ευποιίας και κοινωνικής πρόνοιας. Και ότι αυτό συμβαίνει, κατά κανόνα, και θα εξακολουθεί να συμβαίνει σε χώρα, η οποία έχει υιοθετήσει την πολιτική της σταδιακής κατάργησης της κοινωνικής πρόνοιας. Όμως η Εκκλησία δεν καταφεύγει σε ποσοτικοποίηση του κοινωνικού της έργου, για το οποίο δέχεται και επικρίσεις από κάποιους, επειδή καλύπτει πληγές, τις οποίες όφειλε να καλύπτει η Πολιτεία. Ειπώθηκε ακόμη ότι η αύξηση αποτελεί πράξη δικαιοσύνης, επειδή εξισώνει τους μισθούς των μητροπολιτών με αυτούς των μουφτήδων. Αυτό είναι άκρως εντυπωσιακό, πλην όμως ουδόλως σχολιάστηκε. Πότε νομοθετήθηκε αυτή η κραυγαλέα διάκριση;
 
Είναι άραγε πρώτιστο μέλημα της Κυβέρνησης η αποκατάσταση μισθολογικής δικαιοσύνης ή αλλού στοχεύει αυτή; Κατ’ αρχήν ήδη εκδηλώθηκαν διχογνωμίες στους κόλπους της Ιεραρχίας. Ο λαός αντέδρασε, δυστυχώς, όχι κατά της κυβερνητικής απόφασης αλλά με επικρίσεις κατά των επισκόπων. Κάποιοι από το πλήρωμα της Εκκλησίας θα στραφούν προς τον ζηλωτισμό. Άλλοι, πολύ περισσότεροι, θα στρέψουν την πλάτη στην Εκκλησία επιλέγοντας τη ζωή της εκκοσμίκευσης. Άλλοι, λίγοι κι αυτοί, θα καταστούν εχθροί της Εκκλησίας δικαιώνοντας τον Μαρξ. Μήπως όμως πρωτίστως και το χειρότερο αποτελεί προεκλογική εξαγγελία με σκοπό τη δέσμευση των επισκόπων; Μήπως η Πολιτεία θέλει να μετατρέψει τους ποιμένες σε μισθωτούς, δηλαδή φιμωμένους έναντι όποιας απόφασής της; Είναι πολύ θλιβερό ότι ασθενικότατη υπήρξε η αντίδραση της Ιεραρχίας στην παράταση έκθεσης βλάσφημου «έργου τέχνης» στην «εθνική» πινακοθήκη. Αντί η αρμόδια υπουργός να χαρακτηριστεί ανεπιθύμητη στις μητροπόλεις, ο αρχιεπίσκοπος της Εκκλησίας της Κρήτης εθεάθη να φιλά το χέρι της! Για τον πιστό λαό αυτά είναι πολύ πιο οδυνηρά από την αύξηση των μισθών. Και ο λαός μας στην σύγχυση των ημερών αναζητά χέρι να κρατηθεί. Παρά την αντιεκκλησιαστική προπαγάνδα δεκαετιών, δεν θέλει να αποστασιοποιηθεί πλήρως από την Εκκλησία. Χρειάζεται όμως επανευαγγελισμό. Αλλά ο λόγος δεν μπορεί να αναπαύσει, αν πλήρης είναι η υποταγή της Ιεραρχίας στην Πολιτεία.
 
«Μακρυγιάννης»



Share

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.