5 Φεβρουαρίου 2026

Μήπως η απουσία γίνεται μήνυμα…;

Γράφει ο Θεόκλητος Ρουσάκης 
 
Με αφορμή την Εορτή των Ενόπλων Δυνάμεων που συνεορτάζεται με την εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου την 21η Νοεμβρίου, πραγματοποιήθηκε φέτος, όπως κάθε χρόνο, μια υπέροχη εκδήλωση στο Μέγαρο Μουσικής των Αθηνών. Σε αυτήν την εκδήλωση τιμούμε μαζί με την Παναγία μας και τους Αγώνες του Έθνους για την ελευθερία και την ανεξαρτησία της Πατρίδος μας. Τιμούμε δηλαδή όλους αυτούς που διαχρονικά έδωσαν τη ζωή τους για τα ιδανικά της Ελευθερίας και της Ανεξαρτησίας της Πατρίδος μας. Η εκδήλωση που οργανώθηκε από το ΥΠΕΘΑ με την συνδρομή και συμμετοχή των ΓΕΕΘΑ- ΓΕΣ -ΓΕΝ και ΓΕΑ ήταν εκπληκτική από κάθε άποψη, προκαλώντας ρίγη συγκίνησης και συναισθηματικής φόρτισης στους συμμετέχοντας. 
 
Απο τα θεσμικά όργανα της πολιτείας παραβρέθηκαν η Πολιτική και Στρατιωτική Ηγεσία του ΥΠΕΘΑ καθώς και εν ενεργεία και αποστρατεία Στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, ένας Υπουργός, 3-4 βουλευτές, εκπρόσωπος της Αρχιεπισκοπής Αθηνών και ορισμένοι εκπρόσωποι από την ακαδημαϊκή κοινότητα. 
 
Λίγες ημέρες αργότερα, στον ίδιο χώρο, σε εκδήλωση που έγινε για να τιμηθεί για την προσφορά του εξέχων παράγοντας του ναυτιλιακού και εφοπλιστικού κόσμου, παραβρέθηκαν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και ο Πρωθυπουργός μετά των συζύγων τους, σύσσωμη σχεδόν η Κυβέρνηση, ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος, ο Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, ο Πρόεδρος της Βουλής, οι πρώην Πρόεδροι της Δημοκρατίας, οι πρώην Πρωθυπουργοί, πολιτικοί αρχηγοί, σύσσωμη η ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων, υπουργοί, διακεκριμένοι επιχειρηματίες, προσωπικότητες της δημόσιας ζωής. και βουλευτές απ΄ όλα σχεδόν τα κόμματα, οι ηγεσίες των πανεπιστημιακών κοινοτήτων, δικαιοσύνης κλπ. 
 
Η απουσία όμως της Πολιτειακής και Πολιτικής Ηγεσίας αλλά και κορυφαίων θεσμών της Παιδείας και της Δικαιοσύνης της Πατρίδος μας από μια εξόχως συμβολική εκδήλωση προς τιμήν των Ενόπλων Δυνάμεων και των αγώνων τους για την προάσπιση της Ελευθερίας της Πατρίδος, μας δημιουργεί εύλογο προβληματισμό για τα μηνύματα που εκπέμπει. Τα μηνύματα αυτά αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για δύο βασικούς λόγους. 
 
Πρώτον διότι, σύμφωνα με το Άρθρο 45 του Συντάγματος, Αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων είναι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας , η δε διοίκηση των Ενόπλων Δυνάμεων ασκείται από την Κυβέρνηση (Πρωθυπουργό και Υπουργό Εθνικής Άμυνας) και η παρουσία τους στην εκδήλωση τιμής των Ενόπλων Δυνάμεων ήταν επιβεβλημένη. 
 
Δεύτερον διότι, στις Ένοπλες Δυνάμεις βιώνουμε μια εποχή που αρκετοί νέοι προσπαθούν με διάφορες προφάσεις να αποφύγουν την στρατιωτική τους θητεία και οι Στρατιωτικές Σχολές κάθε χρόνο γίνονται λιγότερο ελκυστικές για σταδιοδρομία από τους αποφοίτους των Λυκείων, ενώ οι πρόωρες παραιτήσεις από νεαρά Στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων είναι καθημερινές. Συνεπώς η παρουσία στις εκδηλώσεις τιμής των Ενόπλων Δυνάμεων έχει έντονο και ιδιαίτερο συμβολισμό. 
 
Τούτο διότι σε κάθε δημοκρατική πολιτεία, οι θεσμοί δεν μιλούν μόνο με νόμους, προϋπολογισμούς και κυβερνητικά προγράμματα. Μιλούν –και συχνά πιο εύγλωττα– με συμβολικές επιλογές, με το πού παρίστανται, ποιους τιμούν, ποιες στιγμές αναγνωρίζουν ως άξιες συλλογικής μνήμης και δημόσιας παρουσίας. 
 
Γι’ αυτό και η πρόσφατη εικόνα απουσίας πολιτειακής και πολιτικής ηγεσίας από εκδήλωση προς τιμή των Ενόπλων Δυνάμεων και των αγώνων του Έθνους για την ελευθερία, σε αντίστιξη με την καθολική παρουσία της πολιτικής, κομματικής σε εκδήλωση προς τιμή εξέχοντος παράγοντα του οικονομικού και εφοπλιστικού κόσμου, δεν μπορεί να εκληφθεί ως απλή σύμπτωση ή οργανωτική λεπτομέρεια. Στην πολιτική, η παρουσία είναι επιλογή. Αλλά και η απουσία είναι επίσης επιλογή – με αξιακό περιεχόμενο και παιδευτικές συνέπειες. 
 
Η πολιτική και στρατηγική σκέψη, από την αρχαιότητα έως τη νεότερη εποχή, αναγνωρίζει ότι κάθε απόφαση ηγεσίας ενσωματώνει κάτι περισσότερο από λειτουργικό υπολογισμό. Ενσωματώνει αντίληψη περί καθήκοντος, ιεράρχηση αξιών και πρότυπο συμπεριφοράς. 
 
Ο Θουκυδίδης καταγράφει με εντυπωσιακή διαύγεια ότι οι κοινωνίες διαπαιδαγωγούνται κυρίως από τα έργα των ηγετών τους και λιγότερο από τα λόγια τους. Οι πράξεις –και οι παραλείψεις– λειτουργούν ως προηγούμενα. Δημιουργούν κανονικότητα. 
 
Στον Επιτάφιο Λόγο, ο Περικλής δεν περιορίζεται σε έναν επικήδειο. Συνδέει ρητά τη δημοκρατία με τη θυσία, την πολιτική ελευθερία με τη στρατιωτική προσφορά. Η ηγεσία στέκεται μπροστά στην Πόλη για να δηλώσει ότι η άμυνα δεν είναι υπόθεση ενός κλειστού σώματος, αλλά συλλογικό καθήκον και κοινή αξία. Η πολιτική παρουσία εκεί δεν ήταν τυπική. Ήταν παιδευτική. 
 
Όπως υπενθυμίζει ο Max Weber, η πολιτική ηγεσία δεν κρίνεται μόνο από τις προθέσεις της, αλλά από την ευθύνη των συνεπειών των πράξεων και των παραλείψεών της. 
 
Όταν η Πολιτεία επιλέγει να εμφανίζεται πανηγυρικά εκεί όπου συγκεντρώνεται οικονομική ισχύς και κοινωνική επιρροή, αλλά παραμένει διακριτικά απούσα εκεί όπου τιμάται η εθνική προσφορά και η στρατιωτική θυσία, εκπέμπει ένα σαφές, έστω και άρρητο, μήνυμα ιεράρχησης. Η Ιστορία είναι σαφής ,αρκεί να μπορέσουμε να την ερμηνεύσουμε και να υιοθετήσουμε τα μηνύματά της. Όταν η Πολιτεία αποστασιοποιείται από την ευθύνη της Άμυνας, το κόστος δεν είναι μόνο γεωπολιτικό. Είναι βαθιά κοινωνικό και ηθικό. 
 
Το 1940, η Ελλάδα δεν διέθετε στρατηγικά πλεονεκτήματα ούτε υλική υπεροχή. Διέθετε όμως κάτι καθοριστικό: πολιτειακή συνοχή και συμβολική ενότητα ανάμεσα στην πολιτική ηγεσία, τις Ένοπλες Δυνάμεις και την κοινωνία. Η άμυνα δεν παρουσιάστηκε ως τεχνικό πρόβλημα, ούτε ως αποκλειστική αρμοδιότητα των στρατιωτικών. Παρουσιάστηκε ως κοινό βάρος ευθύνης και κοινή τιμή. Η πολιτική ηγεσία δεν ζήτησε απλώς θυσίες. Αντιθέτως, στάθηκε δημόσια δίπλα σε όσους καλούνταν να τις επωμιστούν. Αυτή η συμβολική ταύτιση ήταν που επέτρεψε στη χώρα να αντέξει, να συσπειρωθεί και να αποδεχθεί το κόστος. 
 
Στον αντίποδα των παραπάνω, στην Κύπρο το 1974 έχουμε το τραγικό παράδειγμα και το τίμημα της πολιτειακής ασυνέχειας. Εκεί η τραγωδία δείχνει, με τον πιο σκληρό τρόπο, τι συμβαίνει όταν η πολιτική ευθύνη διαχέεται και οι Ένοπλες Δυνάμεις εργαλειοποιούνται χωρίς σαφή θεσμική κάλυψη, λογοδοσία και ενιαίο πολιτικό πλαίσιο. 
 
Δεν πρόκειται μόνο για στρατιωτική αποτυχία. Πρόκειται για ρήξη εμπιστοσύνης ανάμεσα στην κοινωνία, την Πολιτεία και τον θεσμό της άμυνας. Μια ρήξη που δεν επουλώθηκε πλήρως ποτέ και η οποία συνεχίζει να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες –και ιδίως οι νέοι– αντιλαμβάνονται τη στρατιωτική προσφορά. 
 
Ο νέος πολίτης δεν μελετά στρατηγικά δόγματα. Παρατηρεί εικόνες. Ποιοι τιμώνται, ποιοι συγκεντρώνουν τη συλλογική προσοχή, ποιοι μένουν στο περιθώριο της δημόσιας παρουσίας. Και οι εικόνες αυτές διαμορφώνουν στάσεις και συμπεριφορές. 
 
Προς αποφυγή παρανοήσεων, θα ήθελα να διευκρινισθεί ότι δεν επιζητείται η στρατιωτικοποίηση της δημόσιας ζωής, ούτε προνομιακή μεταχείριση των Ενόπλων Δυνάμεων. Είναι ζήτημα θεσμικής συνέπειας και πολιτειακής ωριμότητας. 
 
Η απουσία κυρίως της πολιτειακής και πολιτικής ηγεσίας από εκδηλώσεις τιμής του θεσμού της Εθνικής Άμυνας, όταν συνδυάζεται με καθολική παρουσία σε άλλους χώρους κοινωνικού κύρους, παράγει αντικειμενικά μήνυμα ιεράρχησης, ανεξαρτήτως προθέσεων. 
 
Είναι αναμφισβήτητο το γεγονός ότι η οικονομία και η επιχειρηματικότητα είναι εξίσου κρίσιμοι παράγοντες για τη χώρα. Ουδείς αμφισβητεί τη σημασία της οικονομικής δραστηριότητας. Το ζήτημα δεν είναι το αν πρέπει να τιμάται η οικονομική προσφορά ή οι οικονομικοί παράγοντες του τόπου. Η άμυνα και η ελευθερία δεν είναι ανταγωνιστικές αξίες προς την οικονομία. Αντιθέτως είναι οι προϋποθέσεις της. Όταν η Πολιτεία δείχνει να τιμά μονομερώς την ισχύ και όχι τη θυσία, διαρρηγνύεται η αξιακή ισορροπία. 
 
Συμπερασματικά να υπογραμμίσουμε ότι τελικά οι ηγεσίες, είτε το επιδιώκουν είτε όχι, διδάσκουν. Με αποφάσεις, με προτεραιότητες, με παρουσίες και απουσίες. Και οι κοινωνίες μαθαίνουν πως είναι στοιχειώδες το χρέος να τιμώνται εκείνοι που τη φυλάσσουν. Σε μια χώρα με την ιστορία, τη γεωγραφία και τις προκλήσεις της Πατρίδος μας, η πολιτειακή απουσία από την τιμή προς τις Ένοπλες Δυνάμεις δεν είναι απλώς ατυχής. Είναι παιδευτικά επιζήμια. Και το τίμημα τέτοιων μηνυμάτων, όπως μας διδάσκει η Ιστορία, σπάνια αργεί να φανεί. 
 
Αντιστράτηγος (εα) Θεόκλητος Ρουσάκης 
Επίτιμος Διοικητής Β΄ Σώματος Στρατού
 



Share
Posted by ΘΑΝΟΣ ΚΟΥΚ at 4:00 μ.μ.
Κατηγορία Θέματος , ,

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.