21 Φεβρουαρίου 2026
Τα άλυτα μυστήρια της αρχαίας Ελλάδας που ακόμη προκαλούν τους ερευνητές
Μια ματιά στα πιο γνωστά άλυτα μυστήρια της αρχαίας Ελλάδας που συνεχίζουν να απασχολούν ιστορικούς και αρχαιολόγους
Γράφει ο Γρηγόρης Κεντητός
Περισσότερα από δύο χιλιάδες χρόνια μετά, η αρχαία Ελλάδα εξακολουθεί να κρατά ερωτήματα που δεν έχουν κλείσει. Οι ανασκαφές φέρνουν στο φως νέα ευρήματα, παλιά κείμενα διαβάζονται ξανά με πιο προσεκτικό μάτι, εργαστήρια εξετάζουν οστά και μέταλλα με σύγχρονες μεθόδους. Κι όμως, σε ορισμένες υποθέσεις η εικόνα παραμένει θολή. Από πολεμικά τεχνάσματα μέχρι μυητικές τελετές και αινιγματικούς θανάτους, η έρευνα προχωρά χωρίς να δίνει πάντα την τελευταία λέξη.
Το όπλο του Αρχιμήδη στις Συρακούσες
Κατά την πολιορκία των Συρακουσών, μεταγενέστεροι συγγραφείς περιγράφουν τον Αρχιμήδη να τοποθετεί κάτοπτρα απέναντι από τα ρωμαϊκά πλοία. Οι ακτίνες του ήλιου λέγεται ότι συγκεντρώνονταν πάνω στα ξύλινα πλευρά και άναβαν φωτιά. Στον 20ό αιώνα έγιναν πειράματα με μεταλλικούς καθρέφτες και σε μικρή απόσταση το ξύλο πράγματι πήρε φλόγα. Στη θάλασσα όμως τα πλοία κινούνται, το κύμα σηκώνεται, ο καπνός απλώνεται. Καμία πηγή της εποχής της πολιορκίας δεν περιγράφει καθαρά μια τέτοια σκηνή μέσα στη μάχη και το ερώτημα μένει ανοιχτό.
Η Πυθία και τα αέρια των Δελφών
Στον ναό του Απόλλωνα στους Δελφούς η Πυθία καθόταν πάνω σε τρίποδα και απαντούσε στους πιστούς. Για πολλά χρόνια οι ειδικοί θεωρούσαν μύθο την ιδέα ότι από το έδαφος έβγαιναν αέρια. Γεωλογικές έρευνες εντόπισαν ρήγματα και ίχνη αιθυλενίου στην περιοχή. Το συγκεκριμένο αέριο μπορεί να προκαλέσει ευφορία σε ορισμένη συγκέντρωση. Δεν έχει αποδειχθεί όμως ότι μέσα στον ναό υπήρχε τέτοια ποσότητα ώστε να επηρεάζει σταθερά τη συνείδηση της ιέρειας. Οι αρχαίες περιγραφές δεν δίνουν σαφή απάντηση και αφήνουν χώρο για διαφορετικές ερμηνείες.
Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων
Το 1901 δύτες που έψαχναν σφουγγάρια ανέσυραν από ναυάγιο στα Αντικύθηρα έναν μπρούτζινο μηχανισμό γεμάτο γρανάζια. Όταν καθαρίστηκε, φάνηκαν δεκάδες οδοντωτοί τροχοί που συνεργάζονταν με εντυπωσιακή ακρίβεια. Ο μηχανισμός μπορούσε να υπολογίζει εκλείψεις και κύκλους της Σελήνης, να δείχνει ημερολογιακές περιόδους και αγώνες. Οι επιγραφές πάνω στις πλάκες λειτουργούν σαν οδηγίες για τον χρήστη. Δεν γνωρίζουμε ποιος τον κατασκεύασε ούτε πόσο διαδεδομένη ήταν αυτή η τεχνογνωσία στον ελληνιστικό κόσμο.
Η κατάρρευση των μυκηναϊκών ανακτόρων
Γύρω στο 1200 π.Χ τα ανάκτορα σε Μυκήνες και Πύλο καίγονται. Πινακίδες με Γραμμική Β σώζονται επειδή ψήθηκαν μέσα στις φωτιές. Αποθήκες που κάποτε γέμιζαν με σιτάρι και λάδι μένουν άδειες. Σε ορισμένες θέσεις φαίνονται ίχνη σεισμών, αλλού όπλα και καταστροφές που δείχνουν επιδρομές. Οι αρχαιολόγοι συζητούν για συνδυασμό παραγόντων. Καμία εξήγηση από μόνη της δεν καλύπτει όλα τα δεδομένα που έρχονται στο φως.
Τα Ελευσίνια Μυστήρια
Στην Ελευσίνα οι μυημένοι περνούσαν ημέρες νηστείας πριν πιουν κυκεώνα με κριθάρι και δυόσμο. Η πομπή ξεκινούσε από την Αθήνα και κατέληγε στο τελεστήριο. Όσα συνέβαιναν μέσα στον κλειστό χώρο δεν καταγράφηκαν. Ο όρκος σιωπής τηρήθηκε με αυστηρότητα και οι παραβάτες τιμωρούνταν. Οι πληροφορίες που διαθέτουμε προέρχονται από σκόρπιες αναφορές σε λόγους και επιγραφές. Το κεντρικό δρώμενο της τελετής παραμένει άγνωστο.
Το πρόσωπο του Ομήρου
Η Ιλιάδα και η Οδύσσεια διαμορφώθηκαν μέσα σε μακρά προφορική παράδοση πριν πάρουν γραπτή μορφή. Το όνομα Όμηρος συνδέθηκε με τα έπη, όμως η μορφή του δεν στέκεται καθαρά μπροστά μας. Τον 19ο αιώνα ανασκαφές στην Τροία έδειξαν ότι στην περιοχή υπήρξαν διαδοχικές πόλεις με ίχνη πολέμου. Το αν τα έπη κρατούν μνήμη ενός συγκεκριμένου γεγονότος ή αν συνδυάζουν εμπειρίες διαφορετικών εποχών εξακολουθεί να απασχολεί τους μελετητές.
Ο θάνατος του Μεγάλου Αλεξάνδρου
Το 323 π.Χ. στη Βαβυλώνα ο Μέγας Αλέξανδρος αρρώστησε μετά από συμπόσιο. Οι πηγές μιλούν για υψηλό πυρετό και αδυναμία που κράτησε αρκετές ημέρες. Προτάθηκαν ασθένειες όπως τυφοειδής πυρετός ή ελονοσία, ενώ δεν έλειψαν οι υποψίες για δηλητήριο. Ο τάφος του δεν έχει εντοπιστεί και έτσι δεν υπάρχει υλικό για ιατρική εξέταση. Η αιτία του θανάτου του παραμένει αβέβαιη.
Ο ιστορικός Σωκράτης
Ο Σωκράτης δεν άφησε δικά του γραπτά. Η εικόνα του φτάνει σε εμάς μέσα από τους διαλόγους του Πλάτωνα και τα έργα του Ξενοφώντα. Σε ορισμένα σημεία οι περιγραφές διαφέρουν και η φυσιογνωμία του δασκάλου αλλάζει χρώμα. Οι ερευνητές προσπαθούν να διακρίνουν τι ανήκει στον ίδιο και τι αποτελεί φιλοσοφική επεξεργασία των μαθητών του. Το λεγόμενο σωκρατικό πρόβλημα δεν έχει λυθεί οριστικά.
Η επιδημία της Αθήνας
Το 430 π.Χ. μια επιδημία χτύπησε την Αθήνα την ώρα που ο πόλεμος βρισκόταν σε εξέλιξη. Ο Θουκυδίδης, που νόσησε και επέζησε, κατέγραψε πυρετό, δίψα, εξανθήματα και απελπισία στους δρόμους. Σύγχρονες αναλύσεις γενετικού υλικού από ομαδικούς τάφους έδειξαν στοιχεία που θυμίζουν τυφοειδή πυρετό. Τα δεδομένα δεν δίνουν απόλυτη βεβαιότητα και η ταυτότητα της νόσου εξακολουθεί να εξετάζεται.
ΣΧΟΛΙΟ
Μερικά από τα άλυτα μυστήρια της αρχαιότητας είναι τα παραπάνω...
Υπάρχουν όμως κι άλλα...
Η κατασκευή του Παρθενώνα με τις περίεργες αναλογίες της...
Η ακριβέστατη κατασκευή γεωγραφική και γεωμετρική των αρχαίων Μαντείων...
Που είναι ο Κολοσσός της Ρόδου;
και πολλά άλλα....
Κατηγορία Θέματος
Θέματα Παιδείας,
Ιστορικά θεματα,
Τέχνη και Πολιτισμός
Εγγραφή σε:
Σχόλια ανάρτησης (Atom)
Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)
1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.
2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.
3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.
4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.
5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).
6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.
7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.
Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.
ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ
2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.
3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.
4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.
5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).
6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.
7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.
Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.
ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ
Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.
1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.
2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.
3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.
Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.
2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.
3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.
Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.








Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου