11 Ιουνίου 2026

Γυναικοκτονία: Ο ποινικός λαϊκισμός ενός «πολιτικού ζόμπι»

Γράφει ο Κωνσταντίνος Ι. Βαθιώτης
 
Και ξαφνικά, το «πολιτικό ζόμπι» που ακούει στο όνομα Αλέξης Τρίπρας θυμήθηκε την λαϊκιστική-προπαγανδιστική του τέχνη. 
 
Σκέφθηκε, λοιπόν, να αγγίξει τις ευαίσθητες, συναισθηματικές χορδές του εκλογικού σώματος («παλιά μου τέχνη κόσκινο»), μήπως και αλιεύσει κάποιες χρήσιμες (και κρίσιμες) ψήφους, οι οποίες μοιάζουν με το φρέσκο αίμα που χρειάζεται ένας άρτι νεκραναστημένος, προκειμένου να κρατηθεί ζωντανός μέχρι να ξημερώσει (ή λόγω ανάποδου κόσμου: να νυκτώσει), δηλ. μέχρι να ανοίξουν οι επόμενες, εν πολλοίς κάλπικες, κάλπες.
 
Ο πάλαι ποτέ Πρόεδρος του Δεκαπενταμελούς ανέσυρε στην επιφάνεια από τον πάτο της δεξαμενής του λαϊκισμού το φεμινιστικό πλαγκτόν της «γυναικοκτονίας», χάριν της οποίας τα τελευταία χρόνια έχει χυθεί άφθονο μελάνι. Φυσικά, κάθε άλλο παρά τυχαίως είχε κάνει το πολιτικό του ντεμπούτο το 1990 στην εκπομπή της σταθερά συστημικής Άννας Παναγιωταρέα1, όταν ακόμη ο Αλέξης δεν είχε αρχίσει να αντιγράφει τις φωνητικές χορδές του Ανδρέα Παπανδρέου και γι’ αυτό με δυσκολία άρθρωνε τις λέξεις του.
 
Το νέο κόμμα του που φέρει το γελοίο όνομα ΕΛ.Α.Σ εξέδωσε ανακοίνωση, με το εξής περιεχόμενο:
«Η πρόσφατη γυναικοκτονία που συγκλονίζει την ελληνική κοινωνία δεν είναι μεμονωμένο έγκλημα. Αποτελεί ακραία έκφραση έμφυλων ανισοτήτων, σχέσεων κυριαρχίας και της αντίληψης ότι η γυναίκα μπορεί να αποτελεί αντικείμενο ελέγχου και ιδιοκτησίας. Συνδέεται όμως και με την αποτυχία ουσιαστικής διαχείρισης όλων αυτών εκ μέρους της κυβέρνησης.
 
Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του φαινομένου, που καταστρέφει ζωές και προσβάλλει θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, διεκδικεί ένα ολοκληρωμένο σχέδιο πρόληψης, προστασίας και κοινωνικού μετασχηματισμού: ισχυρές δημόσιες δομές στήριξης, ουσιαστική εκπαίδευση στην ισότητα και πολιτική βούληση που θα τοποθετεί την ανθρώπινη αξιοπρέπεια πάνω από κάθε άλλη προτεραιότητα».
 
Μεταξύ άλλων, η ΕΛ.Α.Σ ζητά από την Πολιτεία:
«να αναγνωρίσει θεσμικά την πραγματικότητα, με την καθιέρωση του όρου γυναικοκτονία στον Ποινικό Κώδικα, ώστε να αποτυπώνεται ρητά το έμφυλο κίνητρο του εγκλήματος και η σχέση εξουσίας που το παράγει».
 
H ανακοίνωση της ΕΛ.Α.Σ έκλεισε με το γνωστό, σιχαμερό, καθότι αυταρχικό σλόγκαν της περιώνυμης μηδενικής ανοχής2, που τόσο συχνά αξιοποιεί η μητσοτακική Νέα Δικτατορία στην προσπάθειά της να δείξει αποφασιστικότητα για την καταπολέμηση της εγκληματικότητας:
«Καμία ανοχή στην έμφυλη βία. Καμία ανοχή στις συνθήκες που την τροφοδοτούν».
 
Η ανωτέρω ανακοίνωση εξεδόθη με αφορμή το φρικαλέο περιστατικό της Καλαμάτας, όπου η σύζυγος του δράστη βρέθηκε νεκρή στο σπίτι της, σε εμβρυακή στάση, φέροντας συνολικά 45 μαχαιριές σε διάφορα σημεία του σώματός της (σύμφωνα, ωστόσο, με την διαδεδομένη επιστημονική βιβλιογραφία, ο τόσο μεγάλος αριθμός μαχαιριών [overkill]3 παραπέμπει σε δράστη που βρίσκεται εκτός εαυτού, στην γλώσσα του Ποινικού Κώδικα: εν βρασμώ ψυχικής ορμής, ή σε ακόμη πιο τεχνική ορολογία: σε κατάσταση αψιθυμικής έκρηξης). Τα δύο παιδιά τους φέρεται να κοιμούνταν στο διπλανόδωμάτιο, ενώ οι γείτονες ξύπνησαν από τα ουρλιαχτά της 39χρονης Βασιλικής.
 
Πάντως, όποιος αναδιφήσει σε αρχειακό υλικό εφημερίδων του προηγούμενου αιώνα, θα διαπιστώσει ότι τέτοιες ανθρωποκτονίες, και μάλιστα ακόμη πιο αποτρόπαιες, διαπράττονταν ήδη από τότε.
 
Χαρακτηριστική περίπτωση είναι εκείνη που είδε το φως της δημοσιότητας τον Νοέμβριο του 1977, όταν o οικοδόμος Σωτήριος Μαυρονάσιος είχε σφάξει την σύζυγό του σαν αρνί μπροστά στα παιδιά του χρησιμοποιώντας χασαπομάχαιρο.
 
Ανεξίτηλη, βεβαίως, έχει μείνει στην μνήμη μας ο τεμαχισμός του σώματος της 18χρονης Ζωής Φραντζή από τον σύζυγό της Παναγιώτη τον Ιούνιο του 1987, ο οποίος, δίκην κρεοπώλη, είχε διαμελίσει το πτώμα της σε 11 κομμάτια και το είχε πετάξει εντός σακούλας στον κάδο των σκουπιδιών, όπου το βρήκε τυχαίως ένας συλλέκτης γραμματοσήμων!
 
Kι όμως, εις μάτην θα επιχειρήσει ο σημερινός μελετητής να εντοπίσει στον ημερήσιο και κυριακάτικο Τύπο εκείνης της εποχής τον όρο «γυναικοκτονία», που σήμερα γράφεται και αναμασάται με τόση ευκολία!
 
Ανέκαθεν κάποιοι κτηνώδεις άνδρες σκότωναν κατά τρόπον ειδεχθή τις συζύγους τους, αλλά μόλις προ ολίγων ετών φούντωσε η νεοταξίτικη φεμινιστική μόδα να ερμηνεύεται σχεδόν κάθε συζυγοκτονία ως γυναικοκτονία και να προπαγανδίζεται περίπου ως γενοκτονία.
 
Για μία ακόμη φορά, λοιπόν, ένα νεοταξίτικο κόμμα εργαλειοποιεί τον Ποινικό Κώδικα ψηφοθηρικά (πρόκειται για το φαινόμενο του «ποινικού λαϊκισμού»4), εκκινώντας από την φαντασίωση ότι το Ποινικό Δίκαιο είναι ικανό να διορθώσει κάθε μικρή και μεγάλη κοινωνική παθογένεια, την ώρα που οι πρωτογενείς θεσμοί της κοινωνικοποίησης, δηλ. η οικογένεια και το σχολείο, έχουν χρεωκοπήσει5.
 
H κεντρική θέση των εισηγητών αναγνώρισης της «γυναικοκτονίας» (παλαιότερα, στην δημοσιογραφική γλώσσα, ήταν συνήθης η χρήση του όρου «συζυγοκτονία»6) ως εγκλήματος έμφυλης βίας που διαπράττεται από τον άνδρα σε βάρος της γυναίκας, «επειδή αυτή είναι γυναίκα»7, πολύ δύσκολα μπορεί να επιβεβαιωθεί στις επιμέρους περιπτώσεις, αν και ήδη στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα υπήρξε μία υπόθεση, όπου είχε καταγραφεί γυναικοκτόνο κίνητρο.
 
Πρόκειται για την «υπόθεση Δημήτρη Ζάγκα», η οποία αναφέρεται από τους Κακαουνάκη/Μπαρτζινόπουλου στο βιβλίο τους «Οι μεγάλες δίκες στην Ελλάδα»:8
«Δεν τον ενδιέφερε να σκοτώση την άτυχη Μαρία Μπαβέα σαν Μαρία Μπαβέα. Ήθελε να σκοτώση την γυναίκα. Την οποιαδήποτε γυναίκα. Και στο πρόσωπό της όλες τις γυναίκες»9.
 
Εν τούτοις, όπως η ιδιότητα του τυράννου και, αντιστοίχως, του κατατυραννισμένου προσώπου δεν εξαρτάται από το φύλλο του δράστη και του θύματος, αλλά από την ροπή ενός ανθρώπου να επιβάλλεται, ασκώντας κυριαρχία επί του συνανθρώπου του, εξ αυτού δε του λόγου προτείνεται πλέον να αντικατασταθεί ο όρος «Σύνδρομο Κακοποιημένης Γυναίκας» (Battered Woman Syndrome) από τον όρο «Σύνδρομο Κακοποιημένου Προσώπου» (Battered Person Syndrome)10, έτσι και ο όρος «γυναικοκτονία» είναι, στην γενικότητά του, ακατάλληλος να περιγράψει το αληθές αίτιο της θανάτωσης, δηλ. ότι ο συγκεκριμένος άνδρας συμπεριφέρθηκε ως μια τυραννική-χειριστική και, ταυτοχρόνως, ναρκισσιστική προσωπικότητα, που ήθελε να επιβληθεί τιμωρητικά σε ένα ευάλωτο πρόσωπο.
 
Άρα, στην θέση της δολοφονημένης γυναίκας, θα μπορούσε να βρίσκεται ένας ευάλωτος άνδρας, π.χ. ο σύντροφος μιας ομοφυλοφυλικής σχέσης ή ο γιος του δολοφόνου.
 
Περαιτέρω, αν ισχύει η φεμινιστική εξήγηση ότι οι άνδρες σκοτώνουν κατά κανόνα τις γυναίκες, επειδή έχουν γαλουχηθεί μέσα στα νάματα της πατριαρχικής κοινωνίας, τότε εγείρεται το εξής κεφαλαιώδους σημασίας ερώτημα:
«Μπορούμε να τιμωρήσουμε αυστηρότερα τον δράστη για κάτι που είναι ριζωμένο στις δομές μιας ολόκληρης κοινωνίας;»11.
 
Και είναι, άραγε, το Ποινικό Δίκαιο ο κατάλληλος θεσμός για να εξουδετερωθεί η πατριαρχία;12
 
Εύστοχα επισημαίνει ο Σπύρος Βλαχόπουλος, καθηγητής Δημοσίου Δικαίου στην Νομική Σχολή ΕΚΠΑ, την ακόλουθη πλάνη:
Με την χρήση του όρου «γυναικοκτονία» «θα βελτιώσουμε τον νομικό μας οπλοστάσιο και θα αντιμετωπίσουμε το υπαρκτό πρόβλημα της δολοφονίας μεγάλου αριθμού γυναικών, αντί να στρέψουμε την προσοχή μας στη θεραπεία των αιτίων που προκαλούν τα περιστατικά αυτά»13.
 
Παραπομπές 
 
10 Μαρτίου 2025
Γράφει ο Κωνσταντίνος Ι. Βαθιώτης
30 Ιουνίου 2024
Γράφει ο Κωνσταντίνος Ι. Βαθιώτης
3 Βλ. π.χ. Heiden, Understanding parricide: When sons and daughters kill parents, 2012, σελ. 242.
8 Δεκεμβρίου 2023
Γράφει ο Κωνσταντίνος Ι. Βαθιώτης, Καθηγητής Ποινικού Δικαίου – Δικηγόρος Αθηνών
5 Πρβλ. τις πρόσφατες σκέψεις του καθηγητή Νομικής Σχολής ΑΠΘ Γρηγόρη Καλφέλη: https://www.tovima.gr/2026/06/06/opinions/dolofonies-gynaikon-xreiazontai-allages-ston-poiniko-kodika/
6 Όλως ενδεικτικώς βλ. εφημ. «Έθνος», 7.12.1961, σελ. 5· «Απογευματινή», 3.7.1974, σελ. 1· «Ακρόπολις», 29.11.1977, σελ. 1.
7 Βλ. ιδίως Diana Russell, Preface, in: Radford/Russell (επιμ. έκδ.), Femicide, The Politics of Woman Killing, 1992, σελ. iv.
8 Αθήνα 1971, σελ. 119 επ., 122.
9 Πρβλ. την είδηση που δημοσιεύθηκε στην εφημ. «Ακρόπολις» την 29.11.1977, σελ. 12, ότι ο Τζιάννι Μάριο Καράνι μαχαίρωσε «χωρίς λόγο» την Σάντρα Σαλούστρι, «με μοναδικό σκοπό να “ολοκληρωθή”».
10 Βλ. π.χ. Gena Rachel Hatcher, The Gendered Nature of the Battered Woman Syndrome: Why Gender Neutrality Does Not Mean Equality, NYU Annual Survey of American Law 59 (2003), σελ. 21 επ., 27.
11 Montenegro, Femizid und Strafrecht, JZ 2023, σελ. 549 επ., 552.
12 Βλ. και Vathiotis, Literarische Giftmordfallen aus strafrechtlichem Blickwinkel, ZfIStW 2025, σελ. 113 επ., 124, υποσ. 104· σχετικά με την θέση ότι ο όρος «γυναικοκτονία» είναι «ασυμβίβαστος με τις αξιωματικές αρχές» του Ποινικού Δικαίου βλ. Δημόπουλο, Εγκληματολογία, 2022, σελ. 878.
13 Βλαχόπουλος, Πολιτική ορθότητα: Η σύγχρονη λογοκρισία;, εκδ. Ευρασία, 2024, σελ. 61.
 



Share
Posted by ΘΑΝΟΣ ΚΟΥΚ at 7:00 μ.μ.
Κατηγορία Θέματος , ,

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.