7 Ιουνίου 2026

Ένας Κόσμος Ανάποδα

Γράφει ο Στυλιανός Καβάζης
 
«Ο σεβασμός στην αξιοπρέπεια κάθε ανθρώπου, η συμπερίληψη και η προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν είναι διαπραγματεύσιμες αξίες».
Έτσι ξεκινά η ανακοίνωση του Πανεπιστημίου Κρήτης που απευθύνεται στην Γεωργία Λύρα φοιτήτρια Κοινωνιολογίας στο Ρέθυμνο επειδή τόλμησε να πει τα αυτονόητα. Με μεγάλες λέξεις, με βαρύγδουπες έννοιες, ειδικότερα την συμπερίληψη εάν έβαζα ένα ευρώ στην άκρη κάθε φορά που την άκουγα τα τελευταία χρόνια στον δημόσιο λόγο τώρα θα ήμουν εκατομμυριούχος. Αλλά και με την ηθική βεβαιότητα εκείνων που πιστεύουν ότι κατέχουν το μονοπώλιο της προόδου, της δημοκρατίας και της ευαισθησίας.
 
Και όμως, μέσα σε λίγες μόνο γραμμές, αποκαλύπτεται όλη η τραγική αντίφαση της εποχής μας. Διότι σε αυτόν τον ανάποδο κόσμο που πλέον ζούμε και είχε περιγράψει προφητικά ο Άλντους Χάξλεϋ σχεδόν πριν ένα αιώνα στο περίφημο δυστοπικό μυθιστόρημα του, δικαίωμα θεωρείται να προσβάλλεις την πίστη εκατομμυρίων ανθρώπων, αλλά όχι να αντιδράς στην προσβολή. Δικαίωμα θεωρείται να χλευάζονται σύμβολα, παραδόσεις και αξίες που κράτησαν όρθια μια κοινωνία επί αιώνες, αλλά όχι να εκφράζει ένας νέος άνθρωπος την αγανάκτησή του απέναντι σε αυτή την παρακμή.
 
Η φοιτήτρια δεν κάλεσε σε βία. Δεν ζήτησε αποκλεισμούς. Δεν αμφισβήτησε την ανθρώπινη αξία κανενός ανθρώπου. Εξέφρασε κάτι πολύ απλό,ότι αισθάνθηκε δηλαδή αποστροφή απέναντι σε βλάσφημα συνθήματα που βεβήλωναν την Παναγία (άκουσον άκουσον τέτοια βλασφημία ούτε οι πιο φανατικοί μουσουλμάνοι θα τολμούσαν), απέναντι σε μια ανίερη αισθητική πρόκλησης και απέναντι σε μια δημόσια εικόνα που, κατά τη γνώμη της, δεν εξέφραζε διεκδίκηση δικαιωμάτων αλλά άκρως επιθετική επίδειξη ιδεολογικής κυριαρχίας.
 
Και σαν να μην φτάνουν όλα αυτά αντί ένα Δημόσιο Πανεπιστήμιο παρακαλώ να υπερασπιστεί το δικαίωμα μιας φοιτήτριας να μιλήσει ελεύθερα, έσπευσε να τη φωτογραφίσει περίπου ως φορέα «ρητορικής μίσους».
 
Το συγκεκριμένο γεγονός είναι εξαιρετικά ανησυχητικό αλλά και επικίνδυνο γιατί το πανεπιστήμιο οφείλει να είναι χώρος σύγκρουσης ιδεών και όχι μηχανισμός ιδεολογικής πειθαρχίας. Οφείλει να προστατεύει ακόμη και τον λόγο που ενοχλεί την εκάστοτε κυρίαρχη αφήγηση. Αλλιώς δεν υπηρετεί τη δημοκρατία αλλά τον φόβο της διαφορετικής άποψης. Ποσώ μάλλον όταν συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο μιας και σήμερα φαίνεται πως υπάρχουν «επιτρεπόμενες» και «απαγορευμένες» ευαισθησίες.
 
Αν προσβληθεί μια ομάδα ακτιβιστών, κινητοποιούνται άμεσα επιτροπές, ανακοινώσεις και δημόσιες καταδίκες. Αν όμως προσβληθεί η πίστη, η ιστορική συνείδηση, η πολιτισμική αισθητική και το αξιακό υπόβαθρο της κοινωνικής πλειοψηφίας, τότε αυτό βαφτίζεται «πρόοδος», «ριζοσπαστισμός» ή «δικαίωμα στην έκφραση». Μα η δημοκρατία δεν μπορεί να λειτουργεί επιλεκτικά. Δεν υπάρχουν δικαιώματα μόνο για όσους φωνάζουν πιο δυνατά χωρίς κανένα ίχνος σεβασμού στα αυτονόητα. Υπάρχουν και για εκείνους που νιώθουν ότι ο δημόσιος χώρος μετατρέπεται σταδιακά σε πεδίο πρόκλησης, απαξίωσης και πολιτισμικής αποδόμησης.
 
Νομίζω ότι αυτό εξηγεί γιατί τόσοι άνθρωποι ένιωσαν ότι η φοιτήτρια εξέφρασε κάτι βαθύτερο από μια προσωπική ενόχληση και ταυτίστηκαν μαζί της. Εξέφρασε την κόπωση μιας ολόκληρης κοινωνίας που βλέπει ολοένα και συχνότερα την κοινή λογική να αντιμετωπίζεται ως «οπισθοδρόμηση» και κάθε αντίρρηση απέναντι στον ακραίο ακτιβισμό να βαφτίζεται αυτομάτως «μισαλλοδοξία».
 
Ένας πραγματικά κόσμος ανάποδα, όπου η προσβολή θεωρείται ελευθερία αλλά η αντίδραση στην προσβολή θεωρείται έγκλημα σκέψης.
 
Ένας κόσμος ανάποδα, όπου η ανεκτικότητα απαιτεί από τους πολλούς να σιωπούν, ενώ οι λίγοι δικαιούνται να προκαλούν χωρίς όρια.
 
Ένας κόσμος ανάποδα, όπου τα πανεπιστήμια που κάποτε υπήρξαν κοιτίδες ελεύθερου πνεύματος κινδυνεύουν να μετατραπούν σε χώρους στρεβλής και αρρωστημένης, κομμένη και ραμμένη στα μέτρα των καιρών, ιδεολογικής συμμόρφωσης. Δυστυχώς όμως το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι ότι μια φοιτήτρια μίλησε.
 
Αλλά ότι τόσοι πολλοί φοβούνται πλέον να πουν δημόσια πως συμφωνούν μαζί της.
Έφτασε η ώρα όμως να πούμε ως εδώ και μη παρέκει πριν φτάσει η κατάσταση να είναι μη αναστρέψιμη. Το χρωστάμε στα παιδιά μας να μιλάμε όταν βλέπουμε τον δημόσιο διάλογο να μετατρέπεται σε πεδίο φόβου και επιβολής. Το χρωστάμε στις επόμενες γενιές να υπερασπιστούμε το δικαίωμα της ελεύθερης σκέψης, της πίστης, της πολιτισμικής ταυτότητας και της κοινής λογικής χωρίς να στιγματιζόμαστε. Γιατί μια κοινωνία που φοβάται να υπερασπιστεί τις αξίες της στο όνομα μιας δήθεν προόδου, είναι μια κοινωνία που σταδιακά παραιτείται από τον ίδιο της τον εαυτό.
 
Και όταν οι άνθρωποι σωπαίνουν από φόβο μήπως χαρακτηριστούν αρνητικά, τότε δεν κινδυνεύει μόνο η ελευθερία του λόγου. Κινδυνεύει η ίδια η δημοκρατία η οποία δυστυχώς στην εποχή μας έφτασε να λειτουργεί με δύο μέτρα και σταθμά σχεδόν πάντα εις βάρος αυτών που σέβονται πραγματικά την ελευθερία των άλλων. 
 



Share
Posted by ΘΑΝΟΣ ΚΟΥΚ at 1:00 μ.μ.
Κατηγορία Θέματος , , ,

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.