15 Ιουνίου 2026

Ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης και το Ποντιακό ζήτημα

Εισαγωγή- επιμέλεια: Θεοφάνης Μαλκίδης 
 
Έκδοση: Πολιτιστικός Σύλλογος Πατρίδας Ημαθίας «Ευστάθιος Χωραφάς», με τη στήριξη του Δήμου Βέροιας και της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος. Βέροια 2026.  
 
Ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης (Αλεξανδρούπολη 1951- Αθήνα 2024), σπούδασε πολιτικές και οικονομικές επιστήμες, καθώς και κοινωνιολογία στο Πανεπιστήμιο της Ρώμης. Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας διωκόμενος διέφυγε παράνομα στην Ιταλία και συμμετείχε στην επταμελή ομάδα που συνέγραψε την ιδρυτική διακήρυξη του ΠΑΣΟΚ της 3ης του Σεπτέμβρη στο Μόναχο της Γερμανίας τον Αύγουστο του 1974. Ήταν μέλος της Κεντρικής Επιτροπής και του Εκτελεστικού Γραφείου του ΠΑΣΟΚ από το 1977 έως το 1999, όταν λόγω σοβαρών πολιτικών διαφωνιών αποχώρησε από το ΠΑΣΟΚ και ίδρυσε τη «Δημοκρατική Περιφερειακή Ένωση». Ήταν μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Διεθνούς Ένωσης για τα Δικαιώματα και την Απελευθέρωση των Λαών, διεθνούς μη κυβερνητικής οργάνωσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα, αναγνωρισμένης από τον ΟΗΕ. Το 1994, το Ελληνικό Κοινοβούλιο υιοθέτησε την πρότασή του για την αναγνώριση της 19ης Μαΐου ως Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας. Έγραψε πολλά βιβλία καταθέτοντας την άποψή του γύρω από κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα, όπως επίσης, γύρω από την ιστορία, τον πολιτισμό, και τον πολιτικό αγώνα του Ποντιακού Ελληνισμού.
 
Με το βιβλίο του «Το Ποντιακό ζήτημα σήμερα», το οποίο τυπώθηκε στην Αθήνα (πρώτη έκδοση Ίδρυμα Μεσογειακών Μελετών 1988, δεύτερη έκδοση Γόρδιος 1992, έβδομη έκδοση Στράβων 2014) ο Μ.Χ., εισάγει για πρώτη φορά στην Ελλάδα και τον πλανήτη, αυτό που τώρα όλοι (πλέον) γνωρίζουν αναδεικνύοντας ένα μείζον θέμα για τον Ελληνισμό, την Τουρκία, τη διεθνή κοινότητα. Η εισήγηση του Μ.Χ., στο Β΄ Παγκόσμιο Συνέδριο του Ποντιακού Ελληνισμού (Θεσσαλονίκη 1988), ανέδειξε το ζήτημα της Γενοκτονίας και της υιοθέτησης της 19ης Μαΐου ως ημέρας μνήμης καθώς και της δημιουργίας της νέας πόλης Ρωμανίας στη Θράκη, ζητήματα τα οποία καθόρισαν και ένα μεγάλο μέρος της δραστηριότητας του στην Ελλάδα και παγκοσμίως και ήταν απαρχή για τις αναγνωρίσεις, τις παρεμβάσεις σε διεθνείς οργανισμούς, τα συνέδρια και τις εκδηλώσεις σε όλον τον κόσμο.
 
«Το κείμενο-μελέτη που στην αρχική του μορφή αποτέλεσε εισήγηση στο δεύτερο παγκόσμιο ποντιακό συνέδριο –Θεσσαλονίκη. Αύγουστος 1988– διαμορφώθηκε σ’ αυτές τις συνθήκες άγνοιας του ποντιακού ζητήματος και πολιτικής ολιγωρίας για την προσέγγιση και τον προσδιορισμό του. Ειδικότερα συντάχθηκε σε μια κρίσιμη μεταβατική περίοδο, όπου οι μνήμες, οι διηγήσεις, η μετάδοση της γλώσσας από τις προηγούμενες στις νέες γενιές των Ποντίων εξαντλούνται και τα πολιτιστικά στοιχεία, το τραγούδι, ο χορός, το θέατρο, η μουσική, δεν επαρκούν από μόνα τους να διατηρήσουν και να αναπτύξουν την ποντιακή συνείδηση και ταυτότητα….Η προσδοκία μου –φορτισμένη ηθικά και διανοητικά από την ολιγωρία δεκαετιών– ήταν να φέρω το ποντιακό ζήτημα στο χώρο της έρευνας και της πολιτικής, ανοίγοντας τα πεδία τόσο της ερευνητικής εμβάθυνσης διαφόρων διαστάσεών του, όσο και του πολιτικού αγώνα». (Χαραλαμπίδης, Μ. Το Ποντιακό ζήτημα σήμερα. Αθήνα: α΄έκδοση Ίδρυμα Μεσογειακών Μελετών 1990, σ.12).
 
Γνωρίζοντας ότι είναι πολύ δύσκολο να αποτυπωθεί ο μοναδικός λόγος, το σπουδαίο έργο, η κληρονομιά του Μ.Χ., η παρούσα έκδοση αναδεικνύει τα βασικά κείμενα του ανθρώπου, του φίλου και συναθλητή, όπως έλεγε και ο ίδιος, που καθόρισαν το Ποντιακό Ζήτημα.
 
Η παρούσα έκδοση (όπως και η εκδήλωση στη μνήμη του) συνάντησε τη σύμφωνη γνώμη του Πολιτιστικού Συλλόγου Πατρίδας Ημαθίας «Ευστάθιος Χωραφάς», καθώς και των υπόλοιπων φορέων, όπως ο Δήμος Βέροιας και η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος, οι οποίοι στήριξαν την πρωτοβουλία.
 
Η έκδοση, εκτός από την εισαγωγή στο βίο και το έργο του Μ.Χ., περιλαμβάνει σημαντικά κείμενά του για τον Πόντο, «Η Γενοκτονία των Ποντίων, αίτια της εξόδου και της Διασποράς τους», «Θα χτίσουμε μία πόλη», «Η σημασία της 19ης Μαΐου ως ημέρας μνήμης της Ποντιακής γενοκτονίας», «Η γυναίκα στην Ποντιακή Γενοκτονία», «Ούτε Σκύλα ούτε Χάρυβδη - Πολυκεντρική Ανατολία», ενώ στο Παράρτημα έχει συμπεριληφθεί η εισηγητική έκθεση (η οποία γράφτηκε από τον ίδιο) για το νομοσχέδιο για την 19η Μαΐου που έγινε νόμος του κράτους το 1994 .
 
Η επιλογή των συγκεκριμένων κειμένων στο βιβλίο έγινε με γνώμονα την αξία των ιδεών του Μ.Χ., και αποτελεί προσπάθεια για να γίνει ( και μ΄ αυτόν τον τρόπο) γνωστό το έργο του, για να (επι)κοινωνηθεί ευρύτερα και ιδιαίτερα στις νέες γενιές ο πρωτοποριακός λόγος του, η σημαντική γραφή του, η συνεχής πράξη του, η ανιδιοτελής πολιτική, κοινωνική και η επιστημονική του προσφορά.
 
Η έκδοση αυτή όπως και κάθε πρωτοβουλία που αφορά τη μνήμη του και την ανάδειξη του έργου του, σε ένα πλαίσιο σεβασμού και αξιοπρέπειας της μνήμης του και της προσωπικότητάς του, συνοδεύεται με την ευχή να αποτελέσει αρχή και συνέχεια και για ανάλογα έργα στο μέλλον. Έργα, εύχομαι, αντίστοιχα όσων μεγάλων, σπουδαίων και ωραίων μας προσέφερε απλόχερα ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης: Ιδέες, Ανιδιοτέλεια, Παραγωγή, Δημιουργία, Κάλλος, Προσφορά, Επιμονή, Εντιμότητα, Ήθος, Φιλία, Πίστη, Αξιοπρέπεια, Θάρρος, Ανδρεία, Υπομονή, Πολιτική, Αγάπη, Ελληνισμό.



Share
Posted by ΘΑΝΟΣ ΚΟΥΚ at 1:00 μ.μ.
Κατηγορία Θέματος , , ,

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.