12 Φεβρουαρίου 2026

Η Ψυχολογία του Κατασκόπου

Γράφει ο Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης – Αμφικτύων 
 
Ο κατάσκοπος σπανίως γεννιέται αιφνίδια. Διαμορφώνεται σταδιακά μέσα σε ένα σύστημα κλειστό, άκαμπτο και απρόθυμο επί μακρόν να αναγνωρίσει την αξία εκείνων που το υπηρέτησαν. Η προδοσία δεν πηγάζει πάντοτε από φιλοχρηματία· συχνά αποτελεί το τελικό ξέσπασμα μιας μακράς εσωτερικής ρήξης με το ίδιο το σύστημα.
 
Πολλοί αισθάνονται ότι χρησιμοποιήθηκαν, περιορίστηκαν και τελικώς εγκαταλείφθηκαν. Η αναζήτηση νέων συμμαχιών — ακόμη και με αντίπαλες δυνάμεις — δεν προκύπτει πάντα από ιδεολογική μεταστροφή, αλλά από ασφυξία, πικρία και ανάγκη διαφυγής από τους δεσμούς της στρατιωτικής ζωής. Ορισμένοι ενεργούν και σαν θηρευτές του κινδύνου και της υπέρβασης.
 
Μετά την αποστρατεία, αξιωματικοί με γνώσεις και προσόντα συχνά οδηγούνται στην αφάνεια, με πενιχρές συντάξεις και χωρίς θεσμική αξιοποίηση. Την ίδια στιγμή βλέπουν ανθρώπους χωρίς ικανότητες και προσόντα να πλουτίζουν. Τότε γεννιέται το βασανιστικό ερώτημα: αν όλη αυτή η προσπάθεια είχε διοχετευθεί αλλού, ποια θα ήταν η ζωή τους; Το «παράθυρο εξόδου» ανοίγει και ο πειρασμός γίνεται ισχυρότερος — ιδίως όταν εξωτερικοί παράγοντες τον καλλιεργούν. Μόνο ισχυρή ηθική συγκρότηση και φιλοσοφική παιδεία μπορούν να ανακόψουν την κατολίσθηση. 
 
Η αίσθηση αδικίας συχνά επιτείνεται από ιστορικά τραύματα. Για αρκετούς, η πικρία απέναντι στο ΝΑΤΟ και το αίσθημα προδοσίας που συνδέεται με την Κύπρο λειτούργησαν ως ψυχολογικός καταλύτης. Έτσι, η πράξη αποκτά χαρακτήρα εκδίκησης και όχι απλής συναλλαγής· το χρήμα γίνεται μέσο, όχι κίνητρο. 
 
Η προσέγγιση του «αντίπαλου στρατοπέδου» δεν είναι νεωτερικό φαινόμενο. Από την αρχαιότητα, εξόριστοι ή περιθωριοποιημένοι Έλληνες ηγέτες κατέφυγαν στην Περσική Αυλή: ο Ιππίας, ο Δημάρατος, ο Θεμιστοκλής, ο Αλκιβιάδης. Η Ιστορία δεν δικαιώνει τις πράξεις αυτές, αλλά τις καταγράφει ως επαναλαμβανόμενη ανθρώπινη πράξη. 
 
Οι απόπειρες στρατολόγησης υπήρξαν και παραμένουν πάγια πρακτική των μυστικών υπηρεσιών. Τα πλείστα των στελεχών τις απέρριψαν κατηγορηματικά. Ελάχιστοι όχι. Η κατανόηση, όμως, της ψυχολογίας του κατασκόπου δεν σημαίνει δικαίωση. Σημαίνει ότι η προδοσία δεν είναι μεμονωμένο γεγονός, αλλά αποτέλεσμα προσωπικών ρωγμών, θεσμικών αποτυχιών και ιστορικών τραυμάτων. 
 
Ορισμένοι ενδέχεται να θεωρούν — εσφαλμένα ή όχι — ότι η διαρροή σχεδίων συμμαχικών οργανισμών δεν συνιστά προδοσία της πατρίδας. Όλα αυτά θα συνεκτιμηθούν από τη Δικαιοσύνη. 
 
Δεν επιχειρείται εδώ υπεράσπιση του κατηγορουμένου. Η κατασκοπεία παραμένει ένα από τα βαρύτερα και ατιμωτικότερα εγκλήματα. Ανακύπτει όμως ένα κρίσιμο θεσμικό ερώτημα: τι συμβαίνει όταν κάποιος στερείται την ελληνική ιθαγένεια; Σε ποια πολιτική κοινότητα ανήκει πλέον; 
 
Το διεθνές δίκαιο απαγορεύει τη δημιουργία ανιθαγενών. Η αφαίρεση ιθαγένειας χωρίς άλλη υπαγωγή δεν αποτελεί απλή τιμωρία, αλλά πολιτικό ακρωτηριασμό. Ο ανιθαγενής είναι νομικά απογυμνωμένος, χωρίς πλήρη δικαιώματα, χωρίς προστασία, χωρίς πατρίδα, ένα ον κυνηγημένο.
 
Γι’ αυτό τα σύγχρονα κράτη οφείλουν να είναι φειδωλά. Διαφορετικά, κινδυνεύουν να μετατραπούν από εγγυητές του δικαίου σε παραγωγούς ανθρώπινων «νομικών εκτρωμάτων». Και αυτό δεν είναι νίκη της Δημοκρατίας, αλλά ήττα της. 
(10/2/26) 
 
Αμφικτύων – Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδη Συγγραφέας, Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών




Share
Posted by ΘΑΝΟΣ ΚΟΥΚ at 4:00 μ.μ.
Κατηγορία Θέματος , , ,

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.