2 Φεβρουαρίου 2026

ΟΙ ΤΙΜΩΡΟΙ ΤΟΥ ΑΊΓΙΣΘΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΛΥΤΑΙΜΝΉΣΤΡΑΣ

Γράφει ο Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης – Αμφικτύων
 
Είναι γνωστή η δολοφονία εν ψυχρώ του Αγαμέμνονα, της Κασσάνδρας και όλων των φίλων του, μετά την επιστροφή του από την Τροία στο Άργος, από τον Αίγιστο και τη σύζυγό του Κλυταιμνήστρα.
 
Ο μικρότερος γιος του Αγαμέμνονα, Ορέστης, και ο φίλος του Πυλάδης κατέστρωσαν σχέδιο εκδίκησης των δύο δολοφόνων, το οποίο προέβλεπε θάνατο. Το σχέδιο εξαπάτησης προέβλεπε τον θάνατο του Ορέστη, φήμη που διέσπειρε παντού ο Πυλάδης.
 
Αμφότεροι ήρθαν κρυφά στις Μυκήνες. Ο Ορέστης πήγε και κρύφτηκε στο σπίτι ενός φτωχού και άσημου άνδρα, ο οποίος είχε νυμφευθεί την Ηλέκτρα. Ο Πυλάδης παρουσιάστηκε στον Αίγιστο ως αγγελιοφόρος και του ανακοίνωσε ότι ο Ορέστης πέθανε, καθώς παρασκεύαζε σκόνη σε δοχείο, όπως συνηθιζόταν τότε. Προς απόδειξη των λεγομένων του παρουσίασε και τη σκόνη.
 
Ο Αίγιστος και η Κλυταιμνήστρα, όταν άκουσαν την ευχάριστη είδηση, βγήκαν από την πόλη για να προσφέρουν θυσία στον ναό της Αθηνάς. Εκεί όρμησε ο Ορέστης με αρκετούς ομοϊδεάτες συντρόφους του και φονεύθηκαν ο Αίγιστος και η Κλυταιμνήστρα.
 
Μετά από αυτά ο Ορέστης πήγαινε από πόλη σε πόλη για να εξαγνιστεί, αλλά καμία δεν δεχόταν τον μητροκτόνο. Τελικά τον λυπήθηκαν οι Τροιζήνιοι και έστησαν σκηνή έξω από την πόλη, πλάι στον ναό του Απόλλωνα. Εκεί εννέα άνδρες τον καθάριζαν επί πολλές ημέρες με καθάρσεις και με το νερό της Υποκρήνης.
 
Τα υπολείμματα της κάθαρσης τα έριξαν στο έδαφος και εκεί βλάστησε μία δάφνη μπροστά στον ναό του Απόλλωνα. Το σημείο ονομάστηκε «Σκηνή του Ορέστη». Υπήρχε και μία πέτρα όπου κάθονταν οι καθαριστές, την οποία θεώρησαν ιερή. Από εκεί προήλθε η συνήθεια να τρώνε όλοι μαζί σε ορισμένες καθορισμένες ημέρες.
 
Οι καθαρμοί όμως δεν τον ωφέλησαν. Οι Ερινύες συνέχιζαν να τον βασανίζουν για τη μητροκτονία. Στην Αρκαδία είδε στον ύπνο του τις μαύρες Ερινύες και, σε κατάσταση μανίας, έφαγε το ένα δάχτυλο του χεριού του. Το έθαψαν στη Μεγαλόπολη σε μνήμα που ονομάστηκε «Δακτύλου Μνήμα». Ο τόπος ονομάστηκε «Μανία».
 
Αργότερα είδε τις Ερινύες λευκές και θεραπεύτηκε. Θυσίασε στις Μελανές Ερινύες αποτρόπαιη θυσία και στις Λευκές ευχαριστήρια. Το ιερό τους ονομάστηκε «Ακή». Πλησίον υπήρχε και το «Κουρείο», όπου έκοψε την κόμη του. Εκεί έκτισε τρία ιερά και θυσίαζε στις Ερινύες.
 
Στη συνέχεια κλήθηκε σε δικαστήριο των Αρκάδων από τον Τυνδάρεω ή, κατά άλλους, από συγγενείς της Κλυταιμνήστρας. Επειδή δεν εκδόθηκε απόφαση, η υπόθεση παραπέμφθηκε στο Άργος. Οι Αργείοι τον καταδίκασαν σε θάνατο. Ο Πηλάδης υποκίνησε μυστικά το δικαστήριο να στραφεί κατά της Ελένης, αλλά ο Απόλλων την έσωσε δίνοντας στη θέση της την Ερμιόνη.
 
Ο Ορέστης προσέφυγε στον Άρειο Πάγο στην Αθήνα, επί Δημοφώντος, κατά τα Ανθεστήρια. Η ψηφοφορία έφερε ισοψηφία και αθωώθηκε. Κατά άλλους, η Αθηνά έδωσε την ψήφο υπέρ του. Ο Ορέστης έκτισε βωμό σε ανάμνηση.
 
Παρά την αθώωση, οι Ερινύες τον βασάνιζαν ακόμη. Στη Λακωνία, κοντά στο Γύθειο, θεραπεύτηκε σε τόπο που ονομάστηκε Ζευς Καπότας. Όμως υπέπεσε ξανά σε μανία και προσέφυγε στο μαντείο των Δελφών. Η Πυθία τον πρόσταξε να φέρει από την Ταυρική το άγαλμα της Αρτέμιδος και να ελευθερώσει την Ιφιγένεια από τον Θόαντα. Έτσι ξεκίνησε με τον Πυλάδη για την Ταυρική.
 
Παρατηρήσεις
 
1. Οι Ερινύες ήταν χθόνιες θεότητες που τιμωρούσαν φόνους συγγενών και παραβίαση όρκων. Στην Ορέστεια μεταμορφώνονται σε Ευμενίδες, σύμβολο μετάβασης από την εκδίκηση στη δικαιοσύνη.
2. Οι Έλληνες θεμελίωσαν την έννοια του δικαίου και των δικαστηρίων· οι Ρωμαίοι το κωδικοποίησαν.
3. Η μανία στην αρχαιότητα νοούνταν ως θεϊκή επιβολή, έκσταση ή τιμωρία. Σήμερα θα ερμηνευόταν ως ψυχωτικό ή αγχώδες επεισόδιο.
4. Η μητροκτονία θεωρούνταν ύψιστο μίασμα που παραβίαζε τη φυσική και θεϊκή τάξη και τιμωρούνταν με κάθαρση, εξορία και θεϊκή δίωξη.
(30/1/26)
 
Αμφικτύων – Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης
Συγγραφέας, Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών



Share
Posted by ΘΑΝΟΣ ΚΟΥΚ at 6:00 μ.μ.
Κατηγορία Θέματος ,

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.