25 Νοεμβρίου 2021

Η ΜΟΝΑΞΙΑ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΧΟΛΕΡΑΣ

Γράφει ο Χρίστος Γούδης
 
O τίτλος του άρθρου παραπέμπει φυσικά στα δύο πολύ γνωστά έργα του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες («100 χρόνια μοναξιάς» και «Ο έρωτας στα χρόνια της χολέρας»), όμως, ως υβριδική πλέον έκφραση, αποτυπώνει την σημερινή φορτισμένη συναισθηματικά κατάσταση που βιώνουμε σήμερα. Και δεν είναι μόνον η πανδημία της σύγχρονης χολέρας που μας περικυκλώνει απειλητικά, αλλά και η υπαρξιακή μοναξιά. Μια μοναξιά, φυσική και πνευματική, στην οποία μας έχει οδηγήσει το επίσημο και ανεπίσημο κατιναριό και σκουπιδαριό που, κακή τη τύχη μας, διαχειρίζεται την πανδημία, και μας ποδηγετεί, ή, σε αντιπαράθεση με αυτούς, αντιδρά υστερικά, παραληρηματικά και επιληπτικά. Και όλοι τους αυτοί, προστάτες, νονοί, και επαναστάτες χωρίς αιτία, μας μουρλαίνουν μέσα από το τηλεοπτικό κουρελαριό και την διαδικτυακή και πάσης ψηφιακής φύσεως χαβούζα, που η σύγχρονη επιστήμη και τεχνολογία επινόησε, και παρέδωσε «χωρίς περίσκεψιν, χωρίς λύπη, χωρίς αιδώ», προς εύκολη χρήση, στον κάθε ανεγκέφαλο, κάθε καραγκιόζη, κάθε καρακατσούλα, και κάθε σούργελο, της αυτοαποκαλούμενης δημοκρατίας μας. Όμως για όλους αυτούς και αυτές, όπως και για τον κάθε βάτραχο και την κάθε καρακάξα, το μόνο που θα τους έπρεπε, και στο παρελθόν, και στο παρόν, και στο μέλλον, θα ήταν η μάσκα, για να μην τους βλέπουμε και να μην τους ακούμε, και για να περιορίσουμε έτσι, κατά το δυνατόν, την ενδημική κοινωνική πανδημία της πνευματικής χολέρας.
 
Επί της ουσίας τώρα αυτής της πανδημίας, η οποία προέρχεται από την ανεξέλεγκτη επέλαση και τις μεταλλάξεις ενός πανέξυπνου κακόβουλου και κακοποιού ιού, τον οποίο – άκουσον, άκουσον – τα αλαζονικά ανθρώπινα μυαλά αποκαλούν απαξιωτικά «ανεγκέφαλο»: τα πράγματα είναι δύσκολα αλλά και απλά. Υπάρχει μία θανατηφόρος πανδημία. Δεν θα περάσει χωρίς θανάτους. Ο καθένας μας οφείλει να σηκώσει το βάρος της προσωπικής του ευθύνης και των προσωπικών του επιλογών στο θέμα της προστασίας των εαυτών μας και του πλησίον μας. Μέχρις εδώ καλά, αυτό να λεχθεί και να συνειδητοποιηθεί. Όμως, έως εδώ και μη παρέκει. Πέραν τούτου ουδέν. Ούτε lockdown, ούτε υποχρεωτικοί εμβολιασμοί, ούτε συνεχής, άκριτη και υπερβολική δημοσιότητα γύρω από τα υπέρ και τα κατά: του εμβολίου, της θείας κοινωνίας ή των όποιων μαντζουνιών κατεβάζει η γκλάβα του κάθε γιατρού ή κομπογιαννίτη, του κάθε άσχετου δημοσιοσχεσίτη τηλε-γιατρού ή του κάθε αργυρώνητου ή ανάργυρου παρακεντέ της εξουσίας. Η ζωή συνεχίζεται, οι πεθαμένοι με τους πεθαμένους και οι ζωντανοί με τους ζωντανούς. 
 
Πριν από ένα χρόνο, εν μέσω της συνεχιζόμενης πανδημίας, μου ζήτησαν από το Δεύτερο Πρόγραμμα της ελληνικής ραδιοφωνίας να τους διαβάσω ένα απόσπασμα από το πρόσφατο έργο μου «Πλάτωνος “Πολιτεία” - Μία λακωνική προσέγγιση σε μια λακωνική αντίληψη περί πολιτείας» ( Εκδόσεις Κάκτος, Ιούλιος 2020). Αυτό που διάβασα τότε στους ακροατές του ραδιοφώνου, και που δεν είναι παρά ένα απόσταγμα προερχόμενο από τα βάθη της σκληρής αλλά πραγματιστικής αρχαίας ελληνικής σοφίας, αυτό ακριβώς σας καταθέτω και γραπτά, σήμερα:  
 
ΣΤΟΝ ΚΑΙΡΟ ΤΗΣ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ, ΠΛΑΤΩΝΑ, ΣΕ ΑΚΟΥΕΙ ΚΑΝΕΙΣ; 
 
Ένα σημαντικό θέμα στη θεμελίωση της ιδανικής πολιτείας είναι η φυσική και ψυχική υγεία των πολιτών της. Μια πόλη γεμάτη με γιατρούς και δικαστές είναι μια κακή και άθλια πόλη. Άλλως ειπείν, για το ότι το επίπεδο της παιδείας σε μια πόλη είναι κακό και άθλιο, δεν υπάρχει μεγαλύτερη απόδειξη από την ανάγκη να έχει πολλούς γιατρούς και δικαστές («τής δέ κακής τε καί αισχράς παιδείας εν πόλει άρα μή τι μείζον έξεις λαβείν τεκμήριον ή τό δείσθαι ιατρών καί δικαστών άκρων»). Ο άνθρωπος δεν χρειάζεται συνεχή ενδοστρεφή ενασχόληση αναφορικά με το σώμα του («η περιττή αύτη επιμέλεια τού σώματος»), κάτι που τον κάνει να γίνεται υποχονδριακός σε θέματα υγείας, κάνοντάς τον να φαντάζεται ότι είναι πάντα άρρωστος και να μη σταματά ποτέ να νιώθει πόνους στο σώμα του («κάμνειν γάρ οίεσθαι ποιεί αεί καί ωδίνοντα μήποτε λήγειν περί τού σώματος»), ο δε γιατρός οφείλει να αποσκοπεί σε σύντομη αποθεραπεία του όποιου νοσεί, γιατί στην πόλη ο καθένας έχει εντολή να κάνει κάποιο συγκεκριμένο έργο, το οποίο οφείλει να επιτελεί, και όχι να παραμένει αδρανής επισκεπτόμενος γιατρούς και νοσηλευόμενος σε όλη του τη ζωή («έργον τι εκάστω εν τή πόλει προστέτακται, ό αναγκαίον εργάζεσθαι, καί ουδενί σχολή διά βίου κάμνειν ιατρευομένω»). Αν η κράση του δεν αντέχει να υπερκεράσει την ασθένειά του είναι προτιμότερο να πεθαίνει απαλλασσόμενος από τις ενοχλήσεις («εάν δέ μή ικανόν ή τό σώμα υπενεγκείν, τελευτήσας πραγμάτων απηλλάγη»), παρά να συντηρείται επί μακρόν συρόμενος στη ζωή χωρίς πιθανότητα ανάνηψης. 
 
Να πούμε επίσης ότι, επειδή όλα αυτά τα ήξερε και ο Ασκληπιός, σε εκείνους που από τη φύση τους και τον τρόπο ζωής τους είχαν υγιή σώματα, αλλά κάποια στιγμή είχαν κάποιο συγκεκριμένο νόσημα, κατέδειξε την αξία της ιατρικής, αφού με φάρμακα και χειρουργικές επεμβάσεις τούς απάλλασσε από το νόσημά τους και τους συνιστούσε να ακολουθούν πλέον τον συνήθη τρόπο ζωής τους, για να μην ζημιώνεται η πόλη από την απουσία από την εργασία τους («ουκούν ταύτα γιγνώσκοντα φώμεν καί Ασκληπιόν τούς μέν φύσει τε καί διαίτη υγιεινώς έχοντας τά σώματα, νόσημα δέ τι αποκεκριμένον ίσχοντας εν αυτοίς, τούτοις μέν καί ταύτη τή έξει καταδείξαι ιατρικήν, φαρμάκοις τε καί τομαίς τά νοσήματα εκβάλλοντα αυτών τήν ειωθυίαν προστάττειν δίαιταν, ίνα μή τά πολιτικά βλάπτοι»), ενώ σε όσους είχαν σώματα νοσούντα εκ φύσεως βαθύτατα κατά τρόπο μη αντιστρεπτό, δεν επιχειρούσε να παρατείνει τη ζωή τους κάνοντάς την βασανιστική με την συνεχή αφαίρεση και έγχυση υγρών («τά δ’ είσω διά παντός νενοσηκότα σώματα ουκ επιχειρείν διαίταις κατά σμικρόν απαντλούντα καί επιχέοντα μακρόν καί κακόν βίον ανθρώπω ποιείν»), μη επιτρέποντάς τους έτσι να φέρνουν στον κόσμο, όπως θα ήταν διαφορετικά αναπόφευκτο, ομοίως βεβαρημένους απογόνους («καί έκγονα αυτών, ως τό εικός, έτερα τοιαύτα φυτεύειν»), διότι τον καθένα από αυτούς που δεν μπορούσε να ζεί την συνηθισμένη ζωή, δεν θεωρούσε ότι έπρεπε να τον θεραπεύει, καθότι δεν ήταν ωφέλιμος ούτε στον εαυτό του ούτε στην πόλη («αλλά τόν μή δυνάμενον εν τή καθεστηκυία περιόδω ζήν μή οίεσθαι δείν θεραπεύειν, ως ούτε αυτώ ούτε πόλει λυσιτελή»). 
 
Την ίδια ευγονική αντίληψη είχαν και τα παιδιά του («Ασκληπιού παίδες»), τα οποία σημειωτέον άσκησαν με επιτυχία την ιατρική κατά την διάρκεια του Τρωϊκού πολέμου, καθότι και αυτά πρέσβευαν ότι όσοι άνθρωποι είναι εκ φύσεως φιλάσθενοι και ακόλαστοι δεν είναι ωφέλιμο να ζουν ούτε για τους ίδιους ούτε για τους άλλους, και ότι ούτε η ιατρική θα πρέπει να ασχολείται με αυτούς, ούτε και θα πρέπει να τους θεραπεύουν, ακόμα κι αν ήτανε πλουσιώτεροι και από τον Μίδα («νοσώδη δέ φύσει καί ακόλαστον ούτε αυτοίς ούτε τοίς άλλοις ώοντο λυσιτελείν ζήν, ουδ’ επί τούτοις τήν ιατρικήν τέχνην δείν είναι, ουδέ θεραπευτέον αυτούς, ούδ’ ει Μίδου πλουσιώτεροι είεν»). 
 
Στο θέμα της δικαιοσύνης τώρα, οι έξυπνοι άνθρωποι οφείλουν να βρίσκουν τη λύση μεταξύ τους, χωρίς την εξωτερική παρέμβαση ενός ξένου (του δικαστή). Ο δικαστής βέβαια, είναι απαραίτητο να υπάρχει στην πόλη, και πρέπει να έχει μια συγκεκριμένη ιδιοπροσωπία, δεδομένου ότι διοικεί την ψυχή με τη ψυχή («δικαστής δέ ψυχή ψυχής άρχει»). Και η ψυχή του θα πρέπει να είναι άμεμπτη και να μην έχει εμπειρίες κακών συνηθειών στα νεανικά της χρόνια, εάν πρόκειται, όντας «καλή καγαθή», να κρίνει σωστά τα δίκαια («αλλ’ άπειρον αυτήν καί ακέραιον δεί κακών ηθών νέαν ούσαν γεγονέναι, ει μέλλει καλή καγαθή ούσα κρινείν υγιώς τά δίκαια»).  
 
Πλάτωνα, στον καιρό της πανδημίας, σε ακούει κανείς;
 
Χρίστος Γούδης



Share

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Επίσης μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τις δυνατότητες του Google Friend Connect (θα βρείτε δεξιά το ανάλογο gadget) να γίνετε φίλος του ιστολογίου μας και να λαμβάνετε με την εγγραφή σας στο αμέσως παρακάτω gadget πατώντας την λέξη "Εγγραφή" ενημερώσεις του ιστολογίου μας.

4. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

5. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

6. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

7. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

8. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Αλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.