Τελευταίες αναρτήσεις

14 Μαΐου 2017

Αποκωδικοποιείται η ιστορία 2500 ετών: Οι χιλιάδες αλυσοδεμένοι σκελετοί του Φαλήρου στο «μικροσκόπιο» των Αμερικανών.

Της Χριστίνας Φλάσκου 

Οι Δεσμώτες του Φαλήρου, μια από τις σημαντικότερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις στον κόσμο, περνά στην επόμενη φάση, καθώς ήδη  1.070 από τους περίπου 1.800 σκελετούς βρίσκονται στο «μικροσκόπιο» των Αμερικανών, ξεκινώντας έτσι την αποκωδικοποίηση 2500 ετών ιστορίας.

Πιο συγκεκριμένα οι σκελετοί έχουν ήδη μεταφερθεί στις εγκαταστάσεις της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών και τα εκεί εργαστήρια αρχαιολογίας,  φυλαγμένοι προσεκτικά και προστατευμένοι από τα στοιχεία της φύσης και την περαιτέρω φθορά τους.

Πρόκειται για  ένα πολυσύνθετο και πολυδάπανο επιστημονικό έργο, καθώς ο προϋπολογισμός του είναι της τάξης του 1 εκατ. ευρώ συνολικά και καλύπτεται εξ ολοκλήρου από χορηγίες Αμερικανών και Ελλήνων ιδιωτών). 

Υπενθυμίζεται  ότι πρόκειται για εκτεταμένη και πλούσια σε ταφές Νεκρόπολη της ελληνικής αρχαιότητας, μια αρχαιολογική ανακάλυψη που ήδη συγκαταλέγεται στις πιο σημαντικές του κόσμου, περνά στην επόμενη φάση.

Η εργασία της αποκατάστασης και της αποκωδικοποίησης πληροφοριών που περιέχουν οι ήδη περιβόητοι Δεσμώτες του Φαλήρου υπολογίζεται ότι θα διαρκέσει έξι χρόνια μέσα στα κτίρια της Αμερικανικής Σχολής.

Και τα ερωτήματα που πολυάριθμα και κρίσιμα για την αντίληψη που έχει επικρατήσει έως τώρα για την Αθήνα της περιόδου μεταξύ του 8ου και του 5ου αιώνα π.Χ.:
- Γιατί μερικοί από αυτούς τάφηκαν δεμένοι πισθάγκωνα και πρηνηδόν, ατιμωτικά, με το πρόσωπό τους να τρώει χώμα; 
- Γιατί πολλοί τάφηκαν μαζί; Τι τους συνέδεε; Το κοινό τους στοιχείο ήταν δεσμοί συγγένειας, γεωγραφικής καταγωγής ή μήπως ανήκαν σε κάποια συγκεκριμένη κοινωνική τάξη; Ηταν Ελληνες ή ξένοι;
- Ηταν Αθηναίοι ή αλλοδαποί δούλοι, αιχμάλωτοι πολέμου; Και αν ήταν πειρατές που θανατώθηκαν παραδειγματικά κοντά στο σημείο όπου αποβιβάστηκαν, δηλαδή στο Φάληρο;
- Πώς ακριβώς θανατώθηκαν και, ενδεχομένως, γιατί καταδικάστηκαν σε βίαιη εκτέλεση; - Τελικά ισχύει η υπόθεση της προϊσταμένης της ανασκαφής, της διαπρεπούς αρχαιολόγου Στέλλας Χρυσουλάκη, ότι στον χώρο όπου ανεγέρθηκε το Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) βρέθηκαν οι σκελετοί των αρχαίων πραξικοπηματιών, των πρωταγωνιστών του τρομερού Κυλωνείου Αγους;

Προς το παρόν, οι ερευνητές της Αμερικανικής Σχολής έχουν μπροστά τους έναν χαοτικό εκ πρώτης όψεως αποκαρδιωτικό όγκο 1.300 κιβωτίων γεμάτων με οστά ενηλίκων, μερικών ιπποειδών αλλά και περίπου 350 θνησιγενών πλασμάτων.

Τα νεογνά και τα βρέφη που βρέθηκαν σε μια χωμάτινη μήτρα πριν καλά-καλά βγουν από εκείνη της μητέρας τους, ήταν από τα πρώτα ευρήματα που καθαρίστηκαν και αποκαθίστανται ώστε να διερευνηθούν περαιτέρω. Η μοίρα τους, παρ’ όλα αυτά, υπερβαίνει την ψυχρότητα των εργαστηρίων και παραμένει σπαρακτική, σχεδόν κραυγάζει την οδύνη της βρεφικής/παιδικής θνησιμότητας. Η οποία, ασχέτως εάν ήταν ένα καθημερινό φαινόμενο στην αρχαιότητα, διατηρεί ατόφια την τραγικότητά της έως σήμερα.

Υπεύθυνη για το πρωτοφανούς μεγέθους για τα εγχώρια δεδομένα ερευνητικό έργο, το οποίο από το καλοκαίρι του 2016 έχει αναλάβει η Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών, είναι η δρ Ελεάννα Πρεβεδώρου, μία από τις ελάχιστες βιοαρχαιολόγους στην Ελλάδα.

Αυθεντία στον συγκεκριμένο επιστημονικό κλάδο, παγκοσμίως, θεωρείται η καθηγήτρια στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, Τζέιν Μπάικστρα, καθώς είναι εκείνη που ίδρυσε τη Βιοαρχαιολογία ως συγκερασμό της Αρχαιολογίας και της Φυσικής Ανθρωπολογίας, τη δεκαετία του '70. Η Τζέιν Μπάικστρα, ως διευθύντρια του εγχειρήματος, έχει άμεση εμπλοκή με το ερευνητικό έργο που αφορά στα ευρήματα του Φαλήρου, επισκέπτεται τακτικά την Ελλάδα και ενημερώνεται διαρκώς για την εξέλιξη των εργασιών από τη δρα Πρεβεδώρου, η οποία, εξάλλου, είναι η μόνη Ελληνίδα βιοαρχαιολόγος που έχει εκπονήσει το διδακτορικό της στις ΗΠΑ.

Το Εργαστήριο Αρχαιολογικών Ερευνών «Malcolm H. Wiener» της Αμερικανικής Σχολής, ιδιαίτερα κατόπιν της πρόσφατης, εκ βάθρων αναικαίνισής του, θεωρείται από τα κορυφαία στην Ευρώπη και ως εκ τούτου το απολύτως ενδεδειγμένο για τη μελέτη των σκελετών του Φαλήρου. Διευθυντής του είναι ο γεωοαρχαιολόγος δρ Τάκης Καρκάνας, ενώ στην ομάδα των ερευνητών συμμετέχουν περισσότεροι από 25 ειδικοί από διάφορους επιστημονικούς κλάδους.

Η Βιοχημεία, η Εγκληματολογία, η Γεωλογία, ακόμη και η Στατιστική είναι μερικοί από τους κλάδους που συνεισφέρουν ώστε να συμπληρωθεί το παζλ με τα αναρίθμητα κομμάτια. Και εξυπακούεται ότι η βασική φιλοσοφία της έρευνας παραμένει η σύμπνοια όλων των ειδικοτήτων με την Αρχαιολογία εφόσον η σύγχρονη αντίληψη επιβάλλει την ερμηνεία των ευρημάτων σε απόλυτη συνάφεια με τα ιστορικά «συμφραζόμενα».

Με απλά λόγια, οι σκελετοί του Φαλήρου μπορεί να μελετηθούν διεξοδικά στο εργαστήριο, αλλά θα αποκαλύψουν όλα τους τα μυστικά μόνο όταν συσχετιστούν με το περιβάλλον της νεκρόπολης στο σύνολό της. Εξ ου και κανένα εύρημα, ούτε ένα από τα οστά ή τα θραύσματα που μεταφέρθηκαν στο Κολωνάκι μαζί με τον όγκο του χώματος στον οποίο ανακαλύφθηκαν, δεν έφυγε από το Φάληρο χωρίς να έχει καταγραφεί με πάσα λεπτομέρεια, χωρίς να φωτογραφηθεί, χωρίς να σημειωθεί η θέση του στην αναλυτική κάτοψη του νεκροταφείου. Και, εννοείται, τίποτα δεν θα μπορούσε να φύγει από τον χώρο της ανασκαφής άνευ αδείας της αρχαιολόγου Στέλλας Χρυσουλάκη, η οποία και παραμένει, ex officio η πρώτη τη τάξει φύλακας-άγγελος της νεκρόπολης.

Στο Κολωνάκι, άλλωστε, έχουν μεταφερθεί τα ευρήματα της πρώτης διετίας των ανασκαφών, ενώ οι πιο χαρακτηριστικές -και δραματικές- ομαδικές ταφές, δηλαδή οι τρεις συστάδες των Δεσμωτών θα παραμείνουν εκεί όπου βρέθηκαν περιμένοντας το μουσείο που έχει εξαγγελθεί από το ΚΠΣΙΝ και το οποίο, όταν κατασκευαστεί, θα προσφέρει την απαραίτητη στέγη σε αυτούς τους «βιαιοθάνατους». 

Ελάχιστα δείγματα από τους σκελετούς θα χρειαστεί να ταξιδέψουν εκτός Ελλάδας για περαιτέρω εξειδικευμένη ανάλυση. Οι κύριοι ερευνητικοί στόχοι είναι η εξακρίβωση της δημογραφικής και κοινωνικής σύστασης του νεκροταφείου. Τα βιολογικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των παιδικών ταφών. Το επίπεδο της υγείας για την κοινωνία της εποχής και τις πιθανότητες επιδημιών, ακόμη και τις διατροφικές συνήθειες οι οποίες παραπέμπουν σε μια ορισμένη κοινωνική διαστρωμάτωση.

Όπως εξηγεί, μάλιστα, η δρ Πρεβεδώρου σε εφημερίδα  οι σκελετοί είναι κιβωτοί δεδομένων. Ακόμη και στα υπολείμματα των τροφών, στην οδοντική πλάκα που σχηματίστηκε όσο ζούσαν και τρέφονταν κρύβονται ανεκτίμητα στοιχεία για την ανασύνθεση των γεγονότων που σημάδεψαν την πόλη-κράτος της Αθήνας στο μεταίχμιο ανάμεσα στους αρχαϊκούς και τους κλασικούς χρόνους.

Μολονότι πολύ συχνά αναφέρεται η εξέταση του DNA, κάτι που κατ’ ανάγκην θα γίνει στο φημισμένο εργαστήριο Μαξ Πλανκ, στη Γερμανία, η συγκεκριμένη ανάλυση αφορά κυρίως στους δεσμούς συγγένειας μεταξύ σκελετών που βρέθηκαν σε ομαδικές ταφές. Κάτι αντίστοιχο ισχύει και για τη ραδιοχρονολόγηση με τη χρήση ισοτόπων του άνθρακα, μια μέθοδο που προσδιορίζει με ακρίβεια την ιστορική περίοδο στην οποία ανήκει το εκάστοτε εύρημα.

πηγή

Διαβάστε προηγούμενη κατατοπιστική ανάρτησή μας ΕΔΩ



Share

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook, στο Twitter ή στο Google+ μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Επίσης μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τις δυνατότητες του Google Friend Connect (θα βρείτε δεξιά το ανάλογο gadget) να γίνετε φίλος του ιστολογίου μας και να λαμβάνετε με την εγγραφή σας στο αμέσως παρακάτω gadget πατώντας την λέξη "Εγγραφή" ενημερώσεις του ιστολογίου μας.

4. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

5. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

6. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

7. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

8. Στην μπάρα που περνάει κυλιόμενη πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων μπορείτε να δείτε σε τίτλους τις 25 τελευταίες αναρτήσεις μας. Οι τίτλοι είναι σύνδεσμοι (λινκ) και πατώντας τους θα ανοίξει σε ένα ξεχωριστό παράθυρο η συγκεκριμένη ανάρτηση.

9. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Αλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.