15 Οκτωβρίου 2026
Οι κίνδυνοι επιβίωσης της Ελληνικής γλώσσας
Η ελληνική γλώσσα, η γλώσσα μας, φθείρεται ημέρα με την ημέρα εδώ που γεννήθηκε και μιλιέται για περίπου 3500 χρόνια, όμως εσχάτως υπήρξαν γεγονότα που η αρχαία ελληνική γραμματεία προβλήθηκε στην παγκόσμια κοινή γνώμη. Το τελευταίο γεγονός είναι η βράβευση με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας της ελληνίστριας καναδής συγγραφέως και καθηγήτριας Αν Κάρσον, που από ετών ζει στο Ρέικιαβικ και είναι πολίτις της Ισλανδίας. Αμέσως μετά την βράβευσή της ρωτήθηκε από δημοσιογράφο ποιος – ποια είναι η πηγή της έμπνευσής της και απάντησε ότι είναι ο Όμηρος. Η βραβευθείσα συγγραφέας έχει μεταφράσει έργα των Ομήρου, Ευριπίδη και άλλων αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων. Η βράβευση της Κάρσον έρχεται ως συνέχεια της φετινής παγκοσμίως πετυχημένης πορείας της ταινίας «Οδύσσεια», που πάλι ήταν μια έμμεση διαφήμιση της Ελλάδος.
Η Κάρσον πάντως, όπως οι πολλοί δυτικοί συγγραφείς, σεναριογράφοι, ποιητές, ερμηνεύει τους αρχαίους συγγραφείς επηρεασμένη από τον δυτικό αυτονομιστικό τρόπο σκέψης και ζωής, Ο έρωτας και η ηδονή αποτελούν τον πυρήνα του έργου της και φτάνουν σε αφύσικες καταστάσεις. Επομένως καταγράφουμε το γεγονός της βραβεύσεως μιας ελληνίστριας συγγραφέως, αλλά θλιβόμαστε που εκ μέρους της με αλαζονεία διαστρεβλώνεται βάναυσα η πραγματικότητα.
Ο Ελληνισμός, η ιστορία του και ειδικότερα η πορεία της γλώσσας του δεν περιορίζονται στην αρχαία Ελλάδα. Έχουν συνέχεια από τότε έως σήμερα. Το 2020 με τη συνεργασία δύο αξιόλογων Γαλλίδων ελληνιστριών, της καθηγήτριας της Ελληνικής γραμματείας Laurence Plazenet και της καθηγήτριας των ελληνικών και μεταφράστριας Emmanuele Blanc κυκλοφορήθηκε στα γαλλικά από τις εκδόσεις Gallimard τόμος εκ 950 σελίδων με τίτλο και θέμα «Ανθολόγιο της ελληνικής γραμματείας από την Τροία στο Βυζάντιο», (Από τον 8ο αιώνα π.Χ. έως τον 15ο αιώνα μ.Χ.). Στον πρόλογο του πονήματός τους η Λοράνς Πλαζενέ σημειώνει πως η παρασιώπηση της βυζαντινής γραμματείας στη Δύση φτάνει στο απόγειό της με την απόφαση της εν Τριδέντω (Τρέντο σήμερα) παπικής Συνόδου (1545-1563), που απαγόρευσε οι ρωμαιοκαθολικοί θεολόγοι και συγγραφείς να ανατρέχουν στις ελληνικές πηγές της Βίβλου...
Η Πλαζενέ σημειώνει πως το σταθερό σημείο του Ελληνισμού από τον Όμηρο έως σήμερα είναι η γλώσσα, η οποία στο διάβα των αιώνων εξελίχθηκε, αλλά πάντα ήταν και είναι η ελληνική: «Τα ελληνικά της Άννας της Κομνηνής, ή του Λαόνικου Χαλκοκονδύλη δεν είναι αυτά του Σοφοκλή ή του Δημοσθένη, ούτε η γλώσσα του Ομήρου ήταν αυτή του Σοφοκλή και του Δημοσθένη. Όπως η σημερινή κοινή ελληνική δεν ταυτίζεται με την ελληνιστική και με την βυζαντινή. Όμως όλες οι γλωσσικές εκφράσεις είναι ελληνικές και η Άννα η Κομνηνή μπορούσε να καταλάβει τον Όμηρο, όπως και εμείς, οι σύγχρονοι Έλληνες. Για μας η αρχαία γλώσσα αποτελεί οικείο γλωσσικό ιδίωμα και όχι μιάν άλλη, ξένη γλώσσα. Αυτό είναι ένα προνόμιο για εμάς, τους Έλληνες, γιατί εμείς μπορούμε από το πρωτότυπο να εννοήσουμε τα σπουδαία θεολογικά, λογοτεχνικά, φιλοσοφικά, επιστημονικά, κοινωνικά έργα των προγόνων μας, από τον Όμηρο, την Άννα την Κομνηνή, τον Άγιο Βασίλειο τον Μέγα, τον Αρχιεπίσκοπο Ευγένιο Βούλγαρη, τον Επίσκοπο Ηλία Μηνιάτη, έως τον Παπαδιαμάντη και τον Σαραντάρη.
Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο, το οποίο εξάγεται από το πόνημα των δύο γαλλίδων ελληνιστριών καθηγητριών καθώς και από το σύγγραμμα του καθηγητού της μεσαιωνικής ιστορίας Sylvain Gouguenheim «Ο Αριστοτέλης στο όρος Σαιν Μισέλ – Οι ελληνικές ρίζες της χριστιανικής Ευρώπης» (Έκδοση του Seuil, 2008) είναι πως αποτέλεσε μεγάλο ιστορικό ψέμα πως ο ελληνικός πολιτισμός διαδόθηκε στην Δύση δια μέσου του Ισλάμ. Οι Πλαζενέ και Μπλαν περιγράφουν με ακρίβεια το πως εν όψει και μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης σημαντικοί Έλληνες λόγιοι, όπως οι Ιανός Λάσκαρης, Ζαχαρίας Καλλέργης, Γεώργιος ο Τραπεζούντιος, ο Μάρκος Μουσούρος, ο Γάζης Θεόδωρος και ο αλλαξοπιστήσας καρδινάλιος Βησσαρίωνας προσέφυγαν στην Δύση και μετέφεραν πολύτιμα χειρόγραφα και τις γνώσεις τους σε αυτήν, γενόμενοι πολύτιμοι διαφωτιστές των λογίων και των ηγεμόνων της.
Από πλευράς του ο Γκουγκενχάιμ σημειώνει περίπου το ίδιο πράγμα: πως το Ισλάμ εμμέσως προκάλεσε καλό στη Δύση, δια της καταλήψεως της Κωνσταντινούπολης και της διαφυγής σε αυτήν των εξορίστων Ελλήνων λογίων. Και προσθέτει: «Αλλά αυτή η φυγή δεν θα ήταν ευεργετική για τη Δύση αν οι Έλληνες του Βυζαντίου δεν είχαν πάρει τη σκυτάλη της αρχαίας κουλτούρας και η λογία αφρόκρεμα της Δύσης δεν ενδιαφερόταν γι’ αυτήν». Περαιτέρω ο Γκουγκενχάιμ αποδεικνύει με στοιχεία ότι από την εποχή του Καρλομάγνου υπήρχε ενδιαφέρον για την ελληνική Θεολογία και κουλτούρα. Ο συγγραφέας στη συνέχεια αναφέρεται στον ρόλο των Ελλήνων και δυτικών μεταφραστών και αντιγραφέων, και ειδικότερα στο μοναστήρι Σεν Μισέλ της Γαλλίας, που μεταξύ πολλών άλλων μετέφρασαν πολλά έργα του Αριστοτέλη.
Αυτή λοιπόν η ελληνική γλώσσα, αυτό το πολύτιμο τζιβαέρι μας, τα τελευταία χρόνια ταλαιπωρείται. Η κατασκευασμένη «μαλλιαρή» και «άτονη δημοτικιά» διάλεκτος συνέβη με την άνοδο στην εξουσία του ΠΑΣΟΚ. Τα ξημερώματα της 12ης Ιανουαρίου 1982, ενώπιον 30 βουλευτών – επί τριακοσίων – ψηφίστηκε η κατάργηση των τόνων! Λόγιοι τότε αντέδρασαν. Ο Στέλιος Ράμφος έγραψε: «Η βαρβαρότητα του γλωσσικού ολοκληρωτισμού δεν έγκειται στην τακτικής σκοπεύσεως μέριμνα να εξομαλύνη προκρούστεια τον λόγο και να τον απαλλάξη από περιττή και ανώμαλη τάχα πολυτυπία, έγκειται στην στρατηγική επιδίωξη να τον πλάση κατ’ εικόνα και ομοίωση προς τον κόσμο που απεργάζεται, κόσμο στον οποίο δεν υπάρχει θέση για την διαφορά ούτε για την ελευθερία». Ο Γιάννης Καλλιόρης σημειώνει: «Αδυνατώντας το ΠΑΣΟΚ να κάνει τις ιδέες του πράξη, κατέληξε να κάνει την ιδεολογία γλώσσα». Και ο Σαράντος Καργάκος, λόγω των ιδεολογικών επεμβάσεων στην εθνική γλώσσα, θυμίζει τον λόγο του Λένιν: «Αν θέλεις να εξαφανίσεις ένα λαό εξαφάνισε τη γλώσσα του». Στην λογική της πρακτικότητας η Άννα Διαμαντοπούλου το 2001 πρότεινε τα αγγλικά να καθιερωθούν ως δεύτερη επίσημη γλώσσα του ελληνικού κράτους – κατά τα πρότυπα αφρικανικών και άλλων χωρών πρώην αποικιών της Αγγλίας – και το 2018 πρότεινε να μην χορηγείται απολυτήριο Λυκείου σε μαθητές που δεν έχουν πιστοποιημένη ή πλήρη γνώση της αγγλικής γλώσσας…
Ο εκσυγχρονισμός της γλώσσας μας βαθμιαία περνά και στην Εκκλησία, την θεματοφύλακα της γλωσσικής μας κληρονομιάς επί 2000 χρόνια. Μοντερνίζοντες αρχιερείς και ιερείς αυθαιρέτως – ούτε απόφαση της Ιεραρχίας υπάρχει, ούτε έχουν πάρει κάποια σχετική άδεια – εν ονόματι, πάντοτε, της κοσμικής πρακτικότητας και της προσέγγισης του εκκλησιάσματος, από της παιδικής ηλικίας έως και των γερόντων, - μιας αποτυχημένης συνήθειας των προτεσταντών-, μεταφέρουν στη δημοτική τα λειτουργικά κείμενα. Στην υπάρχουσα γενική εκκλησιαστική χαλάρωση ουδείς αντιδρά…
Η γλώσσα μας επέζησε για 400 και πλέον χρόνια σκλαβιάς και ελλείψεως οργανωμένων σχολείων, χάρη στην πίστη και στον σεβασμό των Ελλήνων και κυρίως των κληρικών και μοναχών σε αυτά που τους παραδόθηκαν. Σήμερα με τα σχολεία, τα φροντιστήρια, τους μορφωμένους ιερείς, γονείς και δασκάλους οι μαθητές δεν μπορούν να κατανοήσουν κείμενα και να έχουν πλούσιο ελληνικό λεξιλόγιο… Και βεβαίως αντί ιερείς και δάσκαλοι μας να τους μάθουν την αξία της γλώσσας μας και την ευθύνη τους για τη διατήρησή της, πάνε μαζί τους στην κατηφόρα της αλαλίας... Υπάρχει ελπίδα; Ναι όσο υπάρχει σε Έλληνες επίγνωση της πολιτισμικής κληρονομιάς μας και αντίδραση στα όσα διαπράττονται σε βάρος της.-
Κατηγορία Θέματος
Αρθρα κ. Γ. Παπαθανασόπουλου,
Θέματα Παιδείας,
Ιστορικά θεματα,
Τέχνη και Πολιτισμός
Εγγραφή σε:
Σχόλια ανάρτησης (Atom)
Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)
1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γράφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γράψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε, απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.
2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.
3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.
4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.
5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).
6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.
7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.
Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.
ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ
2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.
3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.
4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.
5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).
6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.
7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.
Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.
ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ
Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.
1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.
2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.
3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.
Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.
2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.
3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.
Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.








Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου