Απόδοση στα ελληνικά: Απολλόδωρος - esc | 24 Απριλίου 2025
Την άνοιξη του 1972, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Σοβιετική Ένωση υπέγραψαν μια ιστορική συμφωνία για την προστασία του περιβάλλοντος. Επιφανειακά, φαινόταν ως μια διπλωματική χειρονομία ειρήνης στο αποκορύφωμα του Ψυχρού Πολέμου. Ωστόσο, η συμφωνία αυτή, που υπογράφηκε στις 23 Μαΐου, δεν αποτελεί απλώς μια υποσημείωση της διεθνούς καλής θέλησης, αλλά την αθόρυβη έναρξη ενός τεχνοκρατικού μοντέλου παγκόσμιας διακυβέρνησης.
Και οι ρίζες της βρίσκονται μια δεκαετία νωρίτερα, στην εσωτερική αναδιάρθρωση της CIA.
Αυτή είναι μια περίληψη των πρόσφατων αναρτήσεων στο Substack που συνδέονται παρακάτω.
Για να κατανοήσουμε τη σημασία αυτής της υπογραφής, πρέπει να επιστρέψουμε στις αρχές της δεκαετίας του 1960, όταν μια αποτυχία των μυστικών υπηρεσιών πυροδότησε μια αλυσιδωτή αντίδραση που θα άλλαζε μόνιμα τη δομή της αμερικανικής διακυβέρνησης. Η εισβολή στον Κόλπο των Χοίρων το 1961 ήταν κάτι περισσότερο από ένα φιάσκο. Συνέτριψε την αντίληψη για την παντογνωσία της CIA και προκάλεσε εκκλήσεις για μεταρρύθμιση από τα ανώτατα κλιμάκια της αμερικανικής κυβέρνησης.
Σε ένα υπόμνημα του 1961 προς τον Kennedy, ο Arthur Schlesinger Jr — στενός σύμβουλος του JFK — περιέγραψε το σχέδιο για μια νέα αρχιτεκτονική: η CIA θα χωριζόταν σε τρεις ξεχωριστούς πυλώνες — επιχειρησιακό, διοικητικό και ερευνητικό. Επιφανειακά, αυτό ακουγόταν σαν αποκέντρωση, αλλά στην πράξη έθεσε τις βάσεις για τον τεχνοκρατικό μηχανισμό πληροφοριών που αργότερα θα διαμόρφωνε τα πάντα, από τις οικονομικές προβλέψεις έως την κλιματική πολιτική. Σύμφωνα με αυτή τη νέα δομή, οι μυστικές επιχειρήσεις θα παρέμεναν εσωτερικές, αλλά θα απαιτούσαν διοικητική έγκριση από το State Department, ενώ ένα νέο, σε μεγάλο βαθμό ακαθόριστο ερευνητικό τμήμα θα καθόριζε το μακροπρόθεσμο πρόγραμμα. Και αυτή η διαίρεση ταίριαζε απόλυτα με ένα μοντέλο διακυβέρνησης βασισμένο στη θεωρία συστημάτων.
Εισέρχεται ο Robert Amory Jr.
Ο Amory, τότε αναπληρωτής διευθυντής πληροφοριών, ήταν κεντρικό πρόσωπο σε αυτή την αναδιάρθρωση. Καθηγητής νομικής στο Χάρβαρντ με προτίμηση στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, ο Amory πίεσε την CIA να υιοθετήσει μια πιο επιστημονική στάση. Ήθελε η Υπηρεσία να μην αναλύει μόνο τις δυνατότητες του εχθρού, αλλά να προβλέπει μελλοντικές συμπεριφορές χρησιμοποιώντας οικονομετρικά μοντέλα και συστημική λογική. Ο Amory υποστήριξε τη δημιουργία εσωτερικών τμημάτων με πρότυπο την οικονομική θεωρία εισροών-εκροών του Leontief, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας ενός Τμήματος Στρατιωτικής-Οικονομικής Έρευνας που συνδύαζε την εθνική ασφάλεια με τις οικονομικές προβλέψεις. Υπό την ηγεσία του Amory, η CIA άρχισε να αντιμετωπίζει τη γεωπολιτική ως ένα πρόβλημα προσομοίωσης: ένα πρόβλημα εισροών, εκροών και περιορισμών του συστήματος.
Αυτή η ώθηση προς την προγνωστική πληροφορία ήταν παράλληλη με την ευρύτερη πνευματική τάση στους κύκλους σχεδιασμού της ελίτ. Η RAND Corporation εφάρμοζε παρόμοια λογική στην άμυνα, ο McNamara αναδιαμόρφωνε το Πεντάγωνο με ανάλυση συστημάτων και η κυβερνητική γινόταν σιωπηλά η lingua franca της θεσμικής διαχείρισης. Ο Amory έκανε για τη CIA ό,τι έκαναν οι Jantsch, Leontief και Forrester στους αντίστοιχους τομείς τους: αναδιαμόρφωνε τους θεσμούς ως μηχανές πρόβλεψης. Στην περίπτωση του Amory, όμως, η επιρροή του είχε παγκόσμια εμβέλεια.
Όμως, σύντομα συνέβη κάτι απρόσμενο. Μετά την αποτυχία της εισβολής στον Κόλπο των Χοίρων, ο JFK απέλυσε τους τέσσερις ανώτερους αξιωματούχους της CIA, συμπεριλαμβανομένου και του Amory. Ο Schlesinger, όμως, εργάστηκε παρασκηνιακά για να τον προστατεύσει — πιθανώς επειδή ο Amory ήταν υπεύθυνος για την εφαρμογή του μακροπρόθεσμου σχεδίου ενοποίησης συστημάτων.
Όμως, ήταν υπό την προεδρία του LBJ που όλα τα κομμάτια μπήκαν στη θέση τους.
Ο Lyndon B Johnson ενέτεινε δραματικά τη διακυβέρνηση σε θέματα περιβάλλοντος και υγείας. Η κυβέρνησή του εξέδωσε μια σειρά εκτελεστικών διαταγμάτων και νόμων που αντικατόπτριζαν την ίδια λογική που ο Amory είχε ενσωματώσει στην ανάλυση της CIA: πρόβλεψη, έλεγχος και παρέμβαση, μόνο σε διαφορετικούς τομείς δραστηριότητας. Το NSAM 345 του Johnson το 1966 ζητούσε ανοιχτά τη συνεργασία μεταξύ ΗΠΑ και Σοβιετικής Ένωσης στους τομείς της επιστήμης και του περιβάλλοντος, ανοίγοντας το δρόμο για την τελική δημιουργία του IIASA — ενός κοινού ινστιτούτου μοντελοποίησης συστημάτων των ΗΠΑ και της ΕΣΣΔ, όπου η αλληλεπικάλυψη είναι αδύνατο να αγνοηθεί. Το IIASA θα συνέχιζε να μοντελοποιεί συστήματα ενέργειας, πληθυσμού, κλίματος και πόρων — ακριβώς τους τομείς που περιγράφονται στην περίφημη έκθεση της Λέσχης της Ρώμης (Club of Rome) του 1972, Limits to Growth (Τα Όρια της Ανάπτυξης).
Εν τω μεταξύ, εγχώριες υπηρεσίες όπως η EPA και το Συμβούλιο για την Ποιότητα του Περιβάλλοντος (CEQ) δημιουργήθηκαν ως ρυθμιστικοί βραχίονες αυτής της νέας προγνωστικής τάξης. Είναι σημαντικό ότι τα δεδομένα τους συχνά τροφοδοτούσαν διεθνείς οργανισμούς μέσω συστημάτων συνδεδεμένων με τον ΟΗΕ, παρακάμπτοντας εντελώς τις εθνικές νομοθετικές αρχές. Η IUCN, παράλληλα, εργάστηκε για τη διεθνοποίηση αυτής της στρατηγικής μέσω του ήπιου δικαίου και των παγκόσμιων κανόνων. Η εφαρμογή της θεωρίας των συστημάτων στον πραγματικό κόσμο δεν ήταν πλέον υποθετική — εφαρμόστηκε αργά αλλά σταθερά, σιγά-σιγά, σε κάθε σφαίρα της κυβερνητικής δραστηριότητας.
Στη συνέχεια, το 1968, πραγματοποιήθηκε η Διάσκεψη της UNESCO για τη Βιόσφαιρα.
Αυτό το γεγονός — με θέμα την έννοια του «Διαστημόπλοιου Γη» — εξέδωσε συστάσεις που καλούσαν σε «ισορροπία μεταξύ ανθρώπου και φύσης» και προειδοποίησε για τους κινδύνους για την υγεία που απορρέουν από την υποβάθμιση του περιβάλλοντος — η πρώτη σύνδεση μεταξύ οικολογικής μοντελοποίησης και διακυβέρνησης των ζωονόσων — αλλά ήταν επίσης η στιγμή που η «αρχή της προφύλαξης» προτάθηκε ως αποδεκτή βάση για την παγκόσμια πολιτική. Χωρίς σκληρά δεδομένα και με ελάχιστη κατανόηση του Διαστημοπλοίου Γη γενικά, η αρχή της προφύλαξης έγινε λευκή επιταγή για παρέμβαση.
Αυτό μας φέρνει πίσω στο σημείο εκκίνησης, στις 23 Μαΐου 1972. Όταν ο Νίξον υπέγραψε τη διμερή περιβαλλοντική συμφωνία με την ΕΣΣΔ, η λογική πίσω από αυτήν είχε ήδη θεσμοθετηθεί. Η ΕΣΣΔ, παρά το καταστροφικό περιβαλλοντικό ιστορικό της — εξαφανιζόμενες λίμνες, ραδιενεργές καταστροφές και μολυσμένοι ποταμοί — δεν ενδιαφερόταν για την οικολογία. Ενδιαφερόταν για την ενοποίηση. Και ο περιβαλλοντισμός ήταν η πολιτικά ουδέτερη μάσκα για τη συγχώνευση.
Ακολούθησαν δεκαετίες παγκόσμιων διασκέψεων, που διαμορφώνονταν όλο και περισσότερο με ηθική γλώσσα, και οδήγησαν στη Χάρτα της Γης το 2000 — η οποία κωδικοποίησε μια νέα «πλανητική ηθική». Αλλά αυτή η ηθική, όπως είδαμε, δεν βασιζόταν στο φυσικό δίκαιο ή στη δημοκρατική εντολή. Βασιζόταν σε προσομοιώσεις. Τα μοντέλα που η ίδια η IIASA παραδέχτηκε, μέχρι το 1978, δεν μπορούσαν να προβλέψουν με ακρίβεια τα συστήματα που ισχυρίζονταν ότι ελέγχουν. Οι ωκεανοί, που είναι μακράν ο μεγαλύτερος αποθέτης άνθρακα, ήταν ελάχιστα κατανοητοί και τα δεδομένα ήταν σε μεγάλο βαθμό εντελώς ελλιπή. Η επιστήμη ήταν αποσπασματική, αλλά οι πολιτικές συνεχίστηκαν.
Αυτό που προέκυψε δεν ήταν μόνο η παγκόσμια διακυβέρνηση, αλλά ένα σύστημα διακυβέρνησης που δικαιολογούνταν από τα ίδια του τα μοντέλα — μοντέλα τα οποία, όταν τα εξετάζουμε, παραδέχονται ότι δεν μπορούν να εξηγήσουν τα ίδια τα φαινόμενα που χρησιμοποιούνται για να ρυθμίσουν. Αυτή είναι η δομή που ο Robert Amory Jr. βοήθησε να τεθεί σε εφαρμογή. Και όταν εξετάζουμε την εξαιρετική ευθυγράμμιση των αλλαγών στην εσωτερική πολιτική των ΗΠΑ, των διεθνών συνθηκών και των πλαισίων προγνωστικού σχεδιασμού από τις αρχές της δεκαετίας του ‘60 και μετά, ένα συμπέρασμα φαίνεται αναπόφευκτο:
Είναι στατιστικά απίθανο αυτό να συνέβη τυχαία.
Η CIA δεν αναδιαρθρώθηκε απλώς — αναπροσανατολίστηκε. Η περιβαλλοντική πολιτική δεν ψηφίστηκε απλώς — προετοιμάστηκε. Και η συμφωνία της 23ης Μαΐου δεν ήταν απλώς διπλωματία. Ήταν η υλοποίηση — η εκπλήρωση ενός οράματος που ξεκίνησε περισσότερο από μια δεκαετία νωρίτερα, όταν ένας ανώτερος αναλυτής πληροφοριών και οι υποστηρικτές του αναδιαμόρφωσαν σιωπηλά την Αμερική για την τεχνοκρατική εποχή μέσω της σύντηξης της προγνωστικής πρόβλεψης με τη θεωρία συστημάτων.
Κανείς δεν ψήφισε για αυτό. Κανείς δεν το εξήγησε. Αλλά σήμερα ζείτε μέσα στη λογική του. Αυτό είναι το τίμημα του να μην κάνετε ερωτήσεις όταν τα συστήματα σχεδιάζονται στη σιωπή. Σε τελική ανάλυση, το τίμημα της ελευθερίας είναι η αιώνια επαγρύπνηση.
Ωστόσο, η καριέρα του Amory στη CIA έληξε πρόωρα. Οι εκκλήσεις αγνοήθηκαν και η ιδέα που υποστήριζαν οι Schlesinger και Amory — το «Παγκόσμιο Συνέδριο για την Ελευθερία και τη Δημοκρατία», μια σαφώς ανατρεπτική προσπάθεια να ανατραπεί η δημοκρατία από μέσα — δεν υλοποιήθηκε ποτέ, καθώς ο JFK επέλεξε να προχωρήσει σε μια έκτακτη εκκαθάριση.
Και μέσα σε λίγους μήνες, ο Zapruder τράβηξε εκείνη την ταινία στο Dallas, Texas — με ολόκληρο τον κόσμο να παρακολουθεί.
Δικτυογραφία:
Intelligent Reformation - by esc
.png)
.jpg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου