Σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα, το νέο πρόγραμμα του υπουργείου Παιδείας εισάγει διατυπώσεις με εντονότερο εθνικό και γεωπολιτικό χαρακτήρα.
Η πιο χαρακτηριστική αλλαγή αφορά την αντικατάσταση του όρου «Orta Asya» («Κεντρική Ασία») με τον όρο «Türkistan» («Τουρκιστάν»). Παράλληλα, ο όρος «Bizans» («Βυζάντιο») αντικαθίσταται από το «Doğu Roma» («Ανατολική Ρώμη»). Οι αλλαγές αυτές, σύμφωνα με τα μέσα Haber61, T24, Yeni Şafak και CNN Türk, εντάσσονται στο νέο εκπαιδευτικό πλαίσιο.
Από την «Κεντρική Ασία» στο «Τουρκιστάν»
Η αντικατάσταση της «Κεντρικής Ασίας» από το «Τουρκιστάν» θεωρείται μια από τις πιο συμβολικές παρεμβάσεις. Η Άγκυρα επιχειρεί να προσδώσει στους μαθητές μια διαφορετική ιστορική αφετηρία για τον τουρκικό κόσμο, επιλέγοντας έναν όρο με εθνοϊστορική φόρτιση αντί ενός ουδέτερου γεωγραφικού προσδιορισμού.
Το «Τουρκιστάν» παραπέμπει σε χώρο ιστορικής παρουσίας και ταυτότητας των τουρκικών φύλων, συνδέοντας τη γλωσσική αλλαγή με την καλλιέργεια εθνικής συνείδησης και πατριωτισμού. Από το 2024, τουρκικά μέσα παρουσίαζαν την επιλογή αυτή ως κίνηση που ενισχύει την ιστορική συνέχεια των Τούρκων μαθητών.
Το «Βυζάντιο» γίνεται «Ανατολική Ρώμη»
Ανάλογο βάρος έχει και η αντικατάσταση του όρου «Βυζάντιο» με το «Ανατολική Ρώμη». Η νέα ορολογία απομακρύνει τους μαθητές από τη διεθνώς καθιερωμένη ιστοριογραφική έννοια, υιοθετώντας έναν όρο που συνδέει την αυτοκρατορία απευθείας με τη ρωμαϊκή παράδοση.
Η επιλογή αυτή επηρεάζει και την ελληνική ανάγνωση της ιστορίας, καθώς διαμορφώνει διαφορετική αντίληψη για την Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, την Κωνσταντινούπολη και τη σχέση της με τον ελληνικό και χριστιανικό κόσμο.
Από τις «γεωγραφικές ανακαλύψεις» στις «αποικιοκρατικές πολιτικές»
Σημαντική μεταβολή σημειώνεται και στον όρο «γεωγραφικές ανακαλύψεις», που αντικαθίσταται από τον όρο «αποικιοκρατικές πολιτικές». Η αλλαγή αυτή μετατοπίζει την εκπαιδευτική οπτική από μια ευρωπαϊκή αφήγηση προς μια πιο κριτική θεώρηση της αποικιοκρατίας.
Σύμφωνα με τη Yeni Şafak, ο «Νόμος Εκτοπισμού» («Tehcir Kanunu») μετονομάζεται σε «Νόμο Μεταφοράς και Εγκατάστασης» («Sevk ve İskân Kanunu»), ενώ ο όρος «Ermeni Meselesi» αντικαθίσταται από τη φράση «Αβάσιμοι Αρμενικοί Ισχυρισμοί».
«Θάλασσα των Νήσων» αντί για Αιγαίο
Ελληνικό ενδιαφέρον προκαλεί η χρήση του όρου «Adalar Denizi» («Θάλασσα των Νήσων») αντί του «Ege Denizi» («Αιγαίο Πέλαγος»). Η φράση αυτή, που χρησιμοποιείται συχνά στην τουρκική δημόσια συζήτηση, εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια επανανοηματοδότησης γεωγραφικών όρων με πολιτική και γεωστρατηγική διάσταση.
Η αλλαγή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς συνδέεται με τη ρητορική περί «Γαλάζιας Πατρίδας» και τις τουρκικές θέσεις για θαλάσσιες ζώνες και δικαιοδοσίες στο Αιγαίο.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» στα σχολικά βιβλία
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η ένταξη του δόγματος «Mavi Vatan» («Γαλάζια Πατρίδα») στα μαθήματα Γεωγραφίας. Μαζί με αυτό, εισάγονται οι έννοιες «Gök Vatan» («Εναέρια Πατρίδα») και «Yeşil Vatan» («Πράσινη Πατρίδα»), σύμφωνα με τα δημοσιεύματα των Haber61 και T24.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» αποτελεί στρατηγικό δόγμα της Τουρκίας για τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της σε Αιγαίο, Ανατολική Μεσόγειο και Μαύρη Θάλασσα. Η ενσωμάτωσή του στα σχολικά βιβλία σηματοδοτεί ότι οι μαθητές θα διδάσκονται αυτή την αντίληψη ως μέρος της επίσημης εκπαιδευτικής ύλης.
Νέοι χάρτες από το 2025-2026
Οι γλωσσικές αλλαγές συνοδεύονται από νέα χαρτογραφική πολιτική. Το τουρκικό υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε συνεργασία με τη Γενική Διεύθυνση Χαρτών του υπουργείου Άμυνας για την παραγωγή νέων χαρτών που θα χρησιμοποιηθούν στα σχολεία από το 2025-2026.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, ενημερώθηκαν έξι χάρτες και δημιουργήθηκαν σαράντα νέοι, μεταξύ των οποίων ο χάρτης του «Τουρκικού Κόσμου» και ο φυσικός χάρτης της Κύπρου. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η αναθεώρηση αφορά συνολικά τον τρόπο παρουσίασης της ιστορίας και της γεωπολιτικής θέσης της χώρας.
Από την ιστορία στην τεχνητή νοημοσύνη
Το νέο πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης σύγχρονες θεματικές. Στα Μαθηματικά εισάγεται η «αλγοριθμική σκέψη», ενώ στην Κοινωνιολογία προστίθενται έννοιες όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η οικονομία της προσοχής και η ευγένεια μεταξύ συνομηλίκων.
Στην Ψυχολογία εντάσσονται θέματα ψυχικής ανθεκτικότητας, αυτοπεποίθησης και διαχείρισης συναισθημάτων. Στα μαθήματα υγείας περιλαμβάνονται ζητήματα όπως ο κυβερνοεκφοβισμός, η εξάρτηση από τα social media και η ασφάλεια τροφίμων.
Η πολιτική σημασία των αλλαγών
Όπως προκύπτει από τα τουρκικά μέσα, το νέο πρόγραμμα δεν αλλάζει απλώς τη διδακτική ύλη, αλλά και τη γλώσσα μέσα από την οποία οι μαθητές αντιλαμβάνονται την ιστορία και τον κόσμο. Η χρήση όρων όπως «Τουρκιστάν», «Ανατολική Ρώμη», «Θάλασσα των Νήσων» και «Γαλάζια Πατρίδα» αποτυπώνει μια πιο εθνικά προσανατολισμένη εκπαιδευτική κατεύθυνση.
Για την Ελλάδα, η είσοδος όρων που σχετίζονται με το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο έχει ιδιαίτερη σημασία. Όταν η «Γαλάζια Πατρίδα» και η «Θάλασσα των Νήσων» παύουν να είναι απλώς πολιτικά συνθήματα και εντάσσονται στα σχολικά βιβλία, αποκτούν ρόλο στη διαμόρφωση της τουρκικής εκπαιδευτικής κουλτούρας και της μελλοντικής αντίληψης των μαθητών για την περιοχή.
.jpg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου