31 Μαΐου 2026

Από Χώμα, στο χώμα (2)

 
(διαβάστε το πρώτο μέρος ΕΔΩ)
 
Μία θεολογική συγγενής μας επισημαίνει και το κρυφό τίμημα της Νοσηλείας. 
Έναυσμα από τον 0minus.substack.com με δημιουργό τον Roman Bystrianyk*
 
Το σύστημα που σώζει και σκοτώνει
 
Η σύγχρονη ιατρική έχει αδιαμφισβήτητες κατακτήσεις. Η χειρουργική έκτακτης ανάγκης σώζει ζωές. Η προχωρημένη διαγνωστική αλλάζει, αλλά και “μηχανοποιεί”, τις προγνώσεις. Κανείς δεν το αμφισβητεί.
 
Αλλά για σχεδόν πέντε δεκαετίες, ένα αυξανόμενο σώμα έρευνας συσσωρεύει αθόρυβα μια διαφορετική εικόνα: η ίδια η ιατρική περίθαλψη είναι μια κύρια αιτία θανάτου στις Ηνωμένες Πολιτείες. Και πάλι, τα στοιχεία δεν είναι από επικριτές του συστήματος. Είναι από το ίδιο το σύστημα.
 
Πέντε δεκαετίες δεδομένων
 
Το 1974, το Journal of the American Medical Association δημοσίευσε την πρώτη σημαντική προειδοποίηση: 60.000 έως 140.000 θάνατοι ετησίως από ανεπιθύμητες ενέργειες φαρμάκων. Οι συγγραφείς σημείωσαν ρητά ότι η εκτίμηση ήταν "πιθανώς εξαιρετικά συντηρητική" [1].
 
Το 1999, το Ινστιτούτο Ιατρικής δημοσίευσε την ιστορική έκθεση "Το να Σφάλλεις Είναι Ανθρώπινο": 44.000 έως 98.000 θάνατοι ετησίως από ιατρικά λάθη. Για πρώτη φορά ένα έγκριτο ομοσπονδιακό συμβουλευτικό όργανο δήλωσε ότι τα ιατρικά λάθη δεν ήταν σπάνιες ανωμαλίες, αλλά συστημική αποτυχία [2].
 
Το 2000, η Barbara Starfield στο άκρως συστημικό JAMA (Journal of the American Medical Association) συνέθεσε τον πρώτο συνολικό απολογισμό:
 
225.000 ιατρογενείς θάνατοι ετησίως, από περιττές χειρουργικές επεμβάσεις, λάθη φαρμακευτικής αγωγής, ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις και ανεπιθύμητες ενέργειες φαρμάκων [3].
 
Το συμπέρασμα ήταν σαφές: οι ιατρογενείς θάνατοι ανταγωνίζονταν τις καρδιακές παθήσεις και τον καρκίνο ως κύριες αιτίες θανάτου.
 
Το 2013, ο John James στο Journal of Patient Safety ανέβασε την εκτίμηση στους 400.000 ετησίως και έγραψε: "Το αν ο πραγματικός αριθμός είναι 100.000, 200.000 ή 400.000 είναι, κατά μία έννοια, άσχετο. Οποιοδήποτε από αυτά τα νούμερα απαιτεί δυναμική δράση"[4].
 
Το 2016, ο Martin Makary στο British Medical Journal κατέληξε: το ιατρικό λάθος είναι η τρίτη κύρια αιτία θανάτου στην Αμερική, πίσω μόνο από καρδιακές παθήσεις και καρκίνο[5].
 
Το 2022, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση επιβεβαίωσε ότι το 25% των νοσηλευόμενων ασθενών Medicare υπέστησαν βλάβη κατά τη διάρκεια της νοσηλείας τους. Το 43% των συμβάντων ήταν αποτρέψιμα. Σχεδόν πανομοιότυπα με τα ευρήματα του 2010[6].
 
Το αόρατο πρόβλημα
 
Παρά τις πέντε δεκαετίες τεκμηρίωσης, οι επίσημες στατιστικές θνησιμότητας των CDC δεν απαριθμούν το "ιατρικό λάθος" ως αιτία θανάτου. Το σύστημα κωδικοποίησης σχεδιάστηκε για χρέωση, όχι για καταγραφή ιατρογενούς βλάβης.
 
Ο ασθενής που πεθαίνει από υποσιτισμό σε οίκο ευγηρίας καταγράφεται ως θάνατος από άνοια. Ο ασθενής του οποίου τα φάρμακα αρρυθμίας προκαλούν καρδιακή ανακοπή και καταγράφεται ως θάνατος από καρδιακή νόσο [8]. Το σύστημα είναι δομικά τυφλό στην ιατρογενή βλάβη.
 
Όπως εξήγησε ο Makary:
"Το σύστημα ιατρικής κωδικοποίησης σχεδιάστηκε για να μεγιστοποιήσει την χρέωση για τις ιατρικές υπηρεσίες και όχι για να συλλέγει εθνικά στατιστικά στοιχεία υγείας" [5].
 
Το ίδιο πλαίσιο σκέψης
 
Όπως και με το χώμα, έτσι και εδώ η αποτυχία δεν είναι τεχνική. Είναι πλαίσιο σκέψης.
 
Το σύστημα αντιμετωπίζει το σώμα όπως η βιομηχανική γεωργία αντιμετωπίζει το έδαφος: ως αδρανές χημικό υπόστρωμα που διορθώνεται με εισροές. Σύμπτωμα εμφανίζεται, φάρμακο εφαρμόζεται, παρενέργεια προκύπτει, νέο φάρμακο εφαρμόζεται.
 
Ο βρόχος του Shelton, ορατός και εδώ. Αλλά εδω η σκυτάλη αναλαμβάνεται από τον Ivan Illich [9], επιβεβαιώνοντας ανιαρά τον “φυσιομανή”, κατα βικιπέδια, Shelton!
 
Και το οικονομικό σύστημα κλειδώνει τον βρόχο: το 20% των νέων φαρμάκων τελικά αποδεικνύονται αρκετά επικίνδυνα ώστε να απαιτούν προειδοποιήσεις ή απόσυρση. Οι συγγραφείς το χαρακτήρισαν ρητά ως "θεσμική διαφθορά" [7].
 
Μια φράση για τα υπόλοιπα: οι επιδοτήσεις, οι κλινικές δοκιμές και οι ρυθμιστικές αρχές και τα πρωτόκολλά τους διασφαλίζουν ότι ο βρόχος παραμένει κλειστός και, πάλι, ...αισχροκερδής.
 
Η γλώσσα δείχνει το πλαίσιο
 
Όταν λέμε "ανεπιθύμητες ενέργειες" αντί για "βλάβη από φάρμακο", όταν λέμε "ιατρογενές συμβάν" αντί για "λάθος που σκότωσε", έχουμε ήδη αποφασίσει τι είναι αποδεκτό πριν το εξετάσουμε. Η γλώσσα απονεκρώνει αυτόματα την ευθύνη.
 
Το πρώτο βήμα για την επίλυση ενός προβλήματος είναι η αναγνώριση της ύπαρξής του. Πέντε δεκαετίες δεδομένων, από τις ίδιες τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες, περιμένουν ακόμα τη δυναμική δράση που απαιτούν.
 
Όπου στρέψουμε το βλέμμα μας, με μικροσκόπιο ή με στατιστική, αντικρίζουμε ένα σύστημα που έχει απονεκρώσει νοητικά αυτό που υποτίθεται ότι θεραπεύει. Μήπως το πρόβλημα δεν είναι τα λάθη, αλλά το πλαίσιο που τα κάνει αόρατα;
 
Παραπομπές
 
[1] Talley & Laventurier, "Drug-Induced Illness," JAMA, 1974.
[2] Institute of Medicine, "To Err Is Human," 1999.
[3] Starfield B., "Is US Health Really the Best in the World?" JAMA, 2000.
[4] James JT., "A New, Evidence-based Estimate of Patient Harms," Journal of Patient Safety, 2013.
[5] Makary & Daniel, "Medical error — the third leading cause of death in the US," BMJ, 2016.
[6] HHS Office of Inspector General, "Adverse Events in Hospitals," 2022.
[7] Light et al., "Institutional Corruption of Pharmaceuticals," Journal of Law Medicine & Ethics, 2013.
[8] Roden DM. "Drug-Induced Prolongation of the QT Interval." New England Journal of Medicine, 2004;350(10):1013-1022.
[9] Illich I. "Medical Nemesis: The Expropriation of Health." Pantheon Books, New York, 1976.



Share
Posted by ΘΑΝΟΣ ΚΟΥΚ at 7:00 μ.μ.
Κατηγορία Θέματος , ,

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.