30 Μαΐου 2026

Η διαφάνεια του πεδίου της μάχης

Tου Μανώλη Γ. Βαρδή
 
Πολλές φορές μας κάνει εντύπωση πώς καθυστερούν καίριες αλλαγές στο πεδίο της μάχης. Γιατί αργούν να προελάσουν οι Ρώσοι στην Ουκρανία ή γιατί οι Αμερικανοί δεν τα πολυκαταφέρνουν στο Ιράν. 
 
Στην αρχή υπήρχε η άποψη ότι οι νέες τεχνολογίες θα επέτρεπαν να διακρίνονται οι στρατιωτικές δυνάμεις και να στοχεύονται, επιτρέποντας να σώζονται οι πολιτικοί στόχοι. Στην πραγματικότητα συμβαίνει το αντίθετο. Ο αυξημένος βαθμός επισκεψιμότητας των drones από μία ζώνη συγκρούσεων οδηγεί σε ριψοκίνδυνες στρατηγικές κάλυψης, ακόμα κι ανάμεσα στους πολίτες. Στην Ουκρανία είναι πλέον δεδομένο ότι οι ουκρανικές δυνάμεις μάχονται με πολιτικά για να αποφεύγουν τα συστήματα ανίχνευσης των drones. 
 
Στην περίπτωση των μεταφορών, υπάρχει σύγχυση για αυτόν που θέλει να πλήξει ένα κομβόι μεταφοράς υλικού, για το εάν πρόκειται για πολιτικά τρένα ή για τρένα καμουφλαρισμένα για πολιτικά. Αυτή η πραγματικότητα επιφέρει και μία άλλη συνέπεια: ολοένα και πιο συχνά καταφεύγουν οι εμπόλεμοι σε δίκτυα κινητών καθημερινής χρήσης (4G ή 5G) για να μεταφέρουν και να διαδίδουν τις πληροφορίες που θεωρούν αναγκαίες. Η σύγχυση επιτείνεται ακόμη περισσότερο, διότι σε αυτή την περίπτωση οι πολίτες δεν έχουν πρόσβαση σε ασφαλείς πληροφορίες για το που θα μπορούσαν να καταφύγουν.
 
Ο απολογισμός όλων αυτών των τακτικών είναι εύγλωττος, καθώς στην Ουκρανία τους τελευταίους μήνες ένας μεγάλος αριθμός νεκρών πολιτών αποδίδεται στα ρωσικά χτυπήματα, όταν έχουν αυτοί (οι Ρώσοι) διαπιστώσει ότι ουκρανικές μονάδες δρουν μέσα σε πολιτικές υποδομές και εγκαταστάσεις. Μιλάμε για διαφάνεια του πεδίου της μάχης, που ουσιαστικά έχει καταργήσει την έννοια και σημασία των «μετόπισθεν». Οπότε πού θα μπορούσαν να αποτραβηχτούν με ασφάλεια οι τραυματίες; Οι μάχιμες μονάδες διασπώνται σε όλο και πιο μικρές ενότητες, λιγότερο ορατές ή, μάλλον, διακριτές, εφοδιασμένες με πιο «μικρά και ευέλικτα» όπλα, μέσα σε ένα περιβάλλον προβληματικών πληροφοριών.
 
Μία ακόμη αμφίρροπη κατάσταση παρουσιάζει και η «ρομποτοποίηση» του πολέμου. Πάλι αρχικά υπήρχε η σκέψη ότι αυτά τα ρομπότ, καθώς δεν έχουν συναισθήματα οργής, μίσους ή εκδίκησης, θα μπορούν να εφαρμόζουν τις αρχές του πολέμου πιο ορθολογικά και ανεπηρέαστα. Αυτό όμως έχει και την άλλη του πλευρά: δεν αισθάνονται επίσης κανένα συναίσθημα συμπάθειας, δισταγμού ή τύψεων όταν ανοίγουν πυρ. 
 
Ο πόλεμος γίνεται «απάνθρωπα αποτελεσματικός». Τα ρομπότ είναι ανίκανα να αισθανθούν μία ηθική απαγόρευση, δεν μπορούν να αρνηθούν διαταγές ή να αρνηθούν να ανοίξουν πυρ. Το παραδοσιακό δίκαιο του πολέμου βασιζόταν στη προϋπόθεση ότι ο καθένας αντιπροσωπεύει έναν κίνδυνο για τον άλλον, οπότε καταφεύγει στο φόνο για να διασώσει την ύπαρξη του. Ο χειριστής του drone, πλέον, μπορεί από απόσταση να σκοτώσει, χωρίς να διακυβεύεται η δική του ζωή. Δεδομένης της απουσίας της αμοιβαιότητας του ρίσκου, ποιο θα είναι το ηθικό θεμέλιο για να τραυματίσεις ή να σκοτώσεις ηθικά αθώους ανθρώπους; 
 
Πόλεμος χωρίς ηθική και συνείδηση!
 
Πηγές: E. Vincent, La “transparence” du champ de bataille, une menace pour les civils et le droit humanitaire, & L. de Roucy-Rochegonde, La Robotisation du champ de bataille, vers le risqué d’ une “guerre sans conscience”. Le Monde. Métamorphose de la Guerre. Jiun 2026.
 



Share
Posted by ΘΑΝΟΣ ΚΟΥΚ at 4:00 μ.μ.
Κατηγορία Θέματος , ,

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.