12 Μαρτίου 2026

Επιστρέφει στη στρατηγική αλλαγής καθεστώτων η Ουάσινγκτον…

 
Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα η ένταση γύρω από το Ιράν επαναφέρουν στο διεθνές προσκήνιο ένα παλιό, αλλά κρίσιμο ζήτημα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής: Tην προθυμία των Ηνωμένων Πολιτειών να επηρεάσουν ή ακόμη και να διαμορφώσουν την πολιτική ηγεσία άλλων κρατών, όταν θεωρούν ότι αυτό εξυπηρετεί τα στρατηγικά τους συμφέροντα. 
 
Οι πρόσφατες τοποθετήσεις του προέδρου Τραμπ για την επόμενη ημέρα στο Ιράν έδωσαν νέα διάσταση στη συζήτηση αυτή. Ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε να εννοηθεί ότι η Ουάσινγκτον θα πρέπει να έχει λόγο στη διαμόρφωση της πολιτικής πραγματικότητας, που θα προκύψει στην Τεχεράνη, ιδίως εάν οι στρατιωτικές και πολιτικές εξελίξεις οδηγήσουν σε ανακατατάξεις στο εσωτερικό της χώρας.
 
Η δήλωση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα μέσα στο κλίμα έντασης που επικρατεί μεταξύ Ιράν και Ισραήλ, μια αντιπαράθεση που έχει πλέον λάβει χαρακτηριστικά ευρύτερης γεωπολιτικής σύγκρουσης. Η Ουάσινγκτον θεωρεί την Τεχεράνη βασικό παράγοντα αποσταθεροποίησης στην περιοχή, ενώ η ιρανική ηγεσία κατηγορεί τις Ηνωμένες Πολιτείες για προσπάθεια υπονόμευσης του πολιτικού της συστήματος. 
 
Η ιδέα της “αλλαγής καθεστώτος” δεν είναι κάτι καινούργιο για την αμερικανική πολιτική. Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, η Ουάσινγκτον επιχείρησε επανειλημμένα να επηρεάσει τις πολιτικές εξελίξεις σε διάφορες χώρες. Ένα από τα πιο γνωστά παραδείγματα είναι το πραξικόπημα του 1953 στο Ιράν, όταν η CIA συνέβαλε στην ανατροπή της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Mohammad Mosaddegh και στην ενίσχυση της εξουσίας του Σάχη Mohammad Reza Pahlavi. Το γεγονός αυτό εξακολουθεί να αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς στις σχέσεις Τεχεράνης-Ουάσινγκτον.
 
Παρόμοια παραδείγματα υπάρχουν και αλλού. Το 1954 η κυβέρνηση των ΗΠΑ υποστήριξε την ανατροπή του προέδρου Jacobo Árbenz στη Γουατεμάλα, ενώ το 1961 οργανώθηκε η αποτυχημένη επιχείρηση στον Κόλπο των Χοίρων εναντίον της κυβέρνησης του Φιντέλ Κάστρο στην Κούβα. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1973, η ανατροπή του προέδρου Σαλβαδόρ Αλιέντε στη Χιλή ενίσχυσε την εικόνα μιας Ουάσινγκτον, που δεν δίσταζε να επηρεάζει πολιτικά συστήματα σε άλλες χώρες. 
 
Στη σημερινή συγκυρία, το ενδιαφέρον της αμερικανικής πολιτικής δεν περιορίζεται στη Μέση Ανατολή. Ταυτόχρονα, η Κούβα βρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο γεωπολιτικών συζητήσεων. Η οικονομική δυσχέρεια, η ενεργειακή κρίση και η συνεχιζόμενη ένταση με την Ουάσινγκτον δημιουργούν ένα περιβάλλον αβεβαιότητας για το μέλλον της χώρας. Στο αμερικανικό πολιτικό σύστημα υπάρχουν φωνές, που θεωρούν ότι οι εξελίξεις στο νησί θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σημαντικές πολιτικές αλλαγές τα επόμενα χρόνια.
 
Το Δόγμα Μονρόε στο πολυπολικό διεθνές σύστημα 
 
Ορισμένοι αναλυτές βλέπουν σε αυτή τη στρατηγική μια σύγχρονη επαναδιατύπωση του ιστορικού Δόγματος Μονρόε, το οποίο διατυπώθηκε το 1823 από τον πρόεδρο James Monroe και καθόρισε την αμερικανική αντίληψη για τον ρόλο της χώρας στο δυτικό ημισφαίριο. Σύμφωνα με αυτή τη λογική, οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούν ότι έχουν ιδιαίτερο στρατηγικό ενδιαφέρον στις εξελίξεις της περιοχής. (Βλ. σήμερα Γροιλανδία). Η σύγχρονη γεωπολιτική πραγματικότητα, ωστόσο, είναι πολύ πιο σύνθετη. Η παρουσία δυνάμεων, όπως η Κίνα και η Ρωσία, δημιουργεί ένα πολυπολικό διεθνές σύστημα, στο οποίο η επιρροή των Ηνωμένων Πολιτειών αμφισβητείται συχνότερα από ό,τι στο παρελθόν. 
 
Σε αυτό το περιβάλλον, κάθε συζήτηση για αλλαγή καθεστώτος ή πολιτική παρέμβαση αποκτά μεγαλύτερη σημασία, καθώς μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο την εσωτερική σταθερότητα μιας χώρας, αλλά και την ευρύτερη ισορροπία ισχύος. Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι αν οι Ηνωμένες Πολιτείες επιστρέφουν σε μια πιο ενεργητική και παρεμβατική μορφή εξωτερικής πολιτικής ή αν πρόκειται απλώς για δηλώσεις που εντάσσονται στη ρητορική της διεθνούς αντιπαράθεσης. Σε κάθε περίπτωση, οι εξελίξεις στο Ιράν, στη Βενεζουέλα και στην Κούβα, ίσως και στη Γροιλανδία, θα αποτελέσουν κρίσιμους δείκτες για το πώς διαμορφώνεται η νέα γεωπολιτική στρατηγική της Ουάσινγκτον.
 



Share
Posted by ΘΑΝΟΣ ΚΟΥΚ at 5:00 μ.μ.
Κατηγορία Θέματος , , , ,

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.