21 Μαρτίου 2026

Ο π. Σεραφείμ Ρόουζ το είδε νωρίς: « Έρχεται εποχή όπου ο άνθρωπος δεν θα ξέρει γιατί να ζει, ούτε γιατί να πεθάνει. Και τότε, δεν θα είναι πια άνθρωπος. »

Σήμερα μιλούσα με έναν αδελφό μοναχό απ’ το Άγιον Όρος.
 
Μια συνομιλία τηλεφωνική, μέσα στην ταπεινή καθημερινότητα της ώρας, κι όμως τόσο οριακή, που ένιωσα πως όλος ο κόσμος βρισκόταν για λίγο σε αναστολή, όπως συμβαίνει όταν δυο ψυχές συναντώνται ενώπιον μιας Αλήθειας που δεν ανήκει σε καμιά απ’ τις δύο.
 
Δεν ήταν εξομολόγηση, δεν ήταν διδασκαλία, ήταν εκείνο το ανείπωτο που στέκεται σαν πένθος επάνω στο πρόσωπο του κόσμου, μια αγωνία που δεν είναι πια ατομική, αλλά συλλογική, ενωμένη με τον ρυθμό της Γης και την ανάσα του Χρόνου.
 
Μου μίλησε χωρίς στόμφο, χωρίς πρόβλεψη, χωρίς φόβο.
Κι όμως, μιλούσαμε για το πιο τρομακτικό: το βάθος μιας μεταβολής που έχει αρχίσει αθόρυβα να διαλύει τη δομή της ανθρώπινης ύπαρξης.
Όχι ενός πολέμου. Όχι μιας καταστροφής φυσικής. Αλλά κάτι πιο λεπτό, πιο ανεπαίσθητο, πιο απόλυτο: μιας ακύρωσης.
 
Η ανθρωπότητα δεν απειλείται πια τόσο από πράξεις , όσο από λήθη , από την άρνηση να θυμηθεί ποια είναι , από το ότι έπαψε να είναι σε αναφορά. «Δεν υπάρχει πια αποδέκτης», μου είπε.
 
«Όλοι μιλούν, αλλά δεν απευθύνονται. Όλοι ζητούν, αλλά όχι από κάποιον. Το Πρόσωπο έγινε Εικόνα, η Εικόνα έγινε δεδομένο, και το δεδομένο πλέον δεν σημαίνει τίποτα.
 
Ένιωσα σαν να μιλούσε με τη φωνή όλων των Πατέρων, όλων των ποιητών, όλων των Αγίων που σιωπούν σε μια εποχή όπου το ουρλιαχτό της αυτολατρείας έχει καταπιεί το μυστήριο.
 
Του ανέφερα – διστακτικά – πως νιώθω πως κάτι τεράστιο πλησιάζει. Όχι ως γεγονός, αλλά ως ρήγμα. Ως κοσμολογική καμπή.
Μου απάντησε ήσυχα:
«Δεν θα έρθει με κραυγή ούτε με προειδοποίηση. Θα ’ρθει ως συσκότιση. Ως ανικανότητα αναφοράς. Ως κατάργηση της προσδοκίας. Ο Κύριος έρχεται, αλλά δεν Τον περιμένουμε πια.»
 
Ο κόσμος γίνεται όλο και πιο φωτεινός, κι όμως αυτή η λάμψη δεν είναι θεϊκή. Είναι διαφάνεια χωρίς βάθος. [ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΜΕΔΟΥΣΕΣ, ΧΩΡΙΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟ. ΜΟΛΙΣ ΑΠΕΙΛΗΘΟΥΝ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΖΟΝΤΑΙ. ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟ ΟΙ ΟΠΟΙΟΙ ΑΝΑΚΗΡΥΞΑΝ ΤΟΝ ΕΓΕΦΑΛΟ, ΤΗΝ ΔΙΑΝΟΙΑ, ΨΥΧΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΗΝ ΑΡΝΗΘΗΚΑΝ. ΣΑΝ ΑΥΤΟΣΥΝΕΙΔΗΣΙΑ.]
 
Η εποχή μας δεν έχει πλέον σκιά – γιατί τίποτα δεν είναι αρκετά αληθινό για να έχει σκιά.
Τα πάντα είναι ορατά, εκτεθειμένα, αναγώγιμα. Αλλά τίποτα δεν σώζει. Η κοινωνία της διαφάνειας είναι η κοινωνία της κόλασης, η ειλικρίνεια μετατρέπεται σε ανατομία του κενού.
Κι ο μοναχός το είπε με λόγια λιτά, φτιαγμένα από πείρα και μετάνοια:
«Η διαφάνεια είναι η πλάνη του σκότους. Δεν αφήνει τίποτα να είναι πρόσωπο. Μόνο υπόλειμμα, λειτουργία, εικόνα.»
 
Σκέφτηκα τον Άγιο Μάξιμο:
«Ὁ μὴ ἔχων πόθον ἀληθείας, οὐκ ἔγνω Θεόν.»
Κι εμείς; Ποιον πόθο έχουμε πια;
Η επιθυμία έχει καταρρεύσει, όχι από στέρηση, αλλά από υπερκορεσμό.
Όπως λέει ο Lacan, όταν η επιθυμία ταυτιστεί με την κατανάλωση, παύει να είναι δημιουργική και γίνεται επαναληπτική.
Και τότε έρχεται η Μεγάλη Παραίτηση. Η αποστροφή προς το πρόσωπο. Η αντικατάστασή του από την οθόνη.
 
Ο π. Σεραφείμ Ρόουζ το είδε νωρίς:
«Έρχεται εποχή όπου ο άνθρωπος δεν θα ξέρει γιατί να ζει, ούτε γιατί να πεθάνει. Και τότε, δεν θα είναι πια άνθρωπος.»
 
Και σήμερα αυτό αρχίζει να συμβαίνει. Όχι με πάταγο. Αλλά με σιωπή.
Η ζωή συνεχίζεται. Οι ναοί λειτουργούν. Τα ράφια γεμίζουν. Οι εικόνες κυλούν.
Κι όμως, κάτω απ’ αυτή την αέναη κίνηση, υπάρχει μια παγκόσμια ερημία.
Ο μοναχός δεν χρησιμοποίησε ούτε μία φορά τη λέξη «καταστροφή». Μου είπε μόνο:
«Η δημιουργία αναστενάζει, όταν δεν βλέπει το Πρόσωπο του ανθρώπου. Και ο Θεός ζητεί εκείνον που θα Τον αντικρίσει. Όχι εκείνον που θα Τον περιγράψει. »
Κατάλαβα πως το τέλος της Ιστορίας δεν θα έρθει με μια σύγκρουση, αλλά με μια αόρατη παραίτηση. Όταν πάψουμε να περιμένουμε. Όταν πάψουμε να ζητάμε. Όταν πάψουμε να προσευχόμαστε. Όχι από άρνηση, αλλά από απώλεια νοήματος.
Όπως λέει ο Άγιος Ζαχαρίας του Έσσεξ:
«Ὁ Θεὸς ἀπαντᾷ μόνο στὸν ὑπάρχοντα διάλογο.»
 
Κι εμείς πλέον δεν διαλέγουμε, μόνο ενημερώνουμε.
Δεν μ’ άφησε με φόβο. Μ’ άφησε με κάτι άλλο, πολύ πιο ακριβό. Μ’ ένα βλέμμα στο άγνωστο, γεμάτο πόθο.
Μου είπε:
«Αν ο Χριστὸς γυρίσει τώρα στη Γη, άραγε θα βρεθεί μια ψυχὴ που να χαρεί;»
Κι ύστερα σιωπή.
Αλλά αυτή τη φορά, όχι πένθιμη. Σιωπή ὡς ἔδαφος τοῦ θαύματος. Σιωπή πού γεννά.
Γιατί όσο κι αν βυθιζόμαστε στο κενό, όσο κι αν η εποχή φθείρει το πρόσωπο και εξορίζει τον Θεό από τον δημόσιο χώρο, πάντα θα υπάρχει ένας τόπος που θα σώζει: το βλέμμα του ανθρώπου που επιστρέφει.
Όχι με θριαμβολογίες.
Όχι με θεωρίες.
Αλλά με ένα “Κύριε ἐλέησον” ψιθυρισμένο μέσα στο χάος.
Ένα δάκρυ, αόρατο στη διαφάνεια.
Ένα πρόσωπο που στρέφεται στο Φως.
Ένας παλμός, που επιμένει να περιμένει.
Κι εκεί, όλα ξαναρχίζουν.
Με τη σιγή.
Με τον ψίθυρο.
Με την χάρη.
Με την υπόμνηση πως το μόνο που ζητά ο Θεός είναι ένα πρόσωπο να Τον αντικρίσει. Κι αυτό αρκεί για να σωθεί ο κόσμος.
 
Καλό ξημέρωμα!
Μάνος Λαμπράκης.
 



Share

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.