19 Ιανουαρίου 2026

ΔΙΑΘΕΤΕΙ Η ΕΛΛΑΔΑ ΣΠΑΝΙΕΣ ΓΑΙΕΣ;

Γράφει ο Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης – Αμφικτύων
 
Προσφάτως, η Νορβηγία ξεκίνησε εκτεταμένες έρευνες για σπάνιες γαίες στην περιοχή της Αρκτικής. Πολλές χώρες έχουν κινητοποιηθεί προς την κατεύθυνση αυτή λόγω της σπουδαιότητος τούτων.
 
Η Ελλάδα διαθέτει πλούσια μεταλλευτικά κοιτάσματα, όπως αναφέρθηκε από το ΙΓΜΕ. Με την ανάπτυξη της σύγχρονης τεχνολογίας (Η/Υ, κινητά τηλέφωνα, αμυντική βιομηχανία), οι σπάνιες γαίες απέκτησαν ιδιαίτερη στρατηγική αξία. Σήμερα, οι περισσότερες εξάγονται στην Κίνα, η οποία έχει αναπτύξει πλήρως την οικονομική τους εκμετάλλευση. Οι χώρες της Δύσης εξαρτώνται κατά κύριο λόγο από αυτή την προμήθεια.
 
Στην Ελλάδα έχουν εντοπιστεί διάφορα στρατηγικά μέταλλα, αλλά η οικονομικά βιώσιμη εκμετάλλευση τους δεν έχει αναπτυχθεί σε βιομηχανική κλίμακα.
 
2. Πηγές και κοιτάσματα σπάνιων γαιών στην Ελλάδα
 
2.1 Βωξίτες & «ερυθρά ιλύς» (red mud)
· Περιοχές: Στερεά Ελλάδα (Παρνασσός–Γκιώνα)
· Σπάνιες γαίες: Λανθάνιο (La), Κέριο (Ce), Νεοδύμιο (Nd), Πρασεοδύμιο (Pr)
· Σημείωση: Η ερυθρά ιλύς, απόβλητο παραγωγής αλουμίνας, θεωρείται από τις πιο υποσχόμενες πηγές
 
2.2 Σκάνδιο (Sc) – ιδιαίτερη περίπτωση
· Περιοχές: Βωξίτες, νικελιούχα λατερίτη (π.χ. Εύβοια, Καστοριά – συνδεδεμένα με τη ΛΑΡΚΟ)
· Σημείωση: Το σκάνδιο είναι πολύ σπάνιο παγκοσμίως και υψηλής στρατηγικής αξίας. Δεν είναι τυπική σπάνια γαία (REE), αλλά κρίσιμη πρώτη ύλη
 
2.3 Λιγνιτικά κοιτάσματα
· Περιοχές: Δυτική Μακεδονία, Θράκη
· Σπάνιες γαίες: κυρίως ελαφριές REE (La, Ce, Nd) σε χαμηλές συγκεντρώσεις.
 
2.4 Παράκτιες και ποτάμιες αποθέσεις (placer sands)
· Περιοχές: Βόρεια Ελλάδα & Θράκη
· Ορυκτά: Μοναζίτης, Ξενοτίμης
· Σπάνιες γαίες: περιλαμβάνουν και βαριές REE (π.χ. Δυσπρόσιο – Dy), αλλά σε μικρές ποσότητες.
 
Συμπέρασμα:
· Υπάρχουν αποδεδειγμένες παρουσίες σπανίων γαιών στην Ελλάδα.
· Η οικονομικά βιώσιμη εξόρυξη δεν έχει αναπτυχθεί σε βιομηχανική κλίμακα.
· Το μέλλον της χώρας βρίσκεται κυρίως στην ανάκτηση ως παραπροϊόν (βωξίτες, σκάνδιο, απόβλητα).
 
3. Στρατηγικά κρίσιμες σπάνιες γαίες για ΕΕ και αμυντική βιομηχανία
 
Η ΕΕ χαρακτηρίζει ορισμένες σπάνιες γαίες ως Critical Raw Materials (CRM) λόγω της στρατηγικής τους σημασίας στην άμυνα, την ενέργεια και την τεχνολογία.

Σπάνια Γαία

Χρήσεις

Παρουσία στην Ελλάδα

Νεοδύμιο (Nd) & Πρασεοδύμιο (Pr)

Μόνιμοι μαγνήτες (NdFeB), μαχητικά αεροσκάφη, drones, πύραυλοι, ανεμογεννήτριες, ηλεκτρικά οχήματα

Σε βωξίτες & ερυθρά ιλύ

Δυσπρόσιο (Dy) & Τέρβιο (Tb)

Ανθεκτικοί μαγνήτες υψηλών θερμοκρασιών, στρατιωτικά συστήματα, ραντάρ, sonar, πυραυλικά συστήματα

Ίχνη σε placer sands

Σκάνδιο (Sc)

Κράματα αλουμινίου για αεροδιαστημική, drones, μαχητικά οχήματα

Δυνητικά σημαντική ευρωπαϊκή πηγή

Υττριο (Y)

Laser, συστήματα καθοδήγησης, θωρακίσεις, ηλεκτρονικά στρατού

Περιορισμένη παρουσία


Σημείωση: Η Κίνα ελέγχει πάνω από 85% της παγκόσμιας παραγωγής, γεγονός που καθιστά την Ελλάδα δυνητικά σημαντική ως εναλλακτικός προμηθευτής για την ΕΕ. Ακόμη και το 15% να επιτύχουμε θα ήταν μεγάλη επιτυχία. Υπάρχουν ικανοί να προωθήσουν την εκμετάλλευση, όπως υπήρχαν και για τους υδρογονάνθρακες. Ομως το ανίκανο πολιτικό μας σύστημα δεν τους προτιμά για λόγους «πολιτικού κόστους» διότι υπεράνω όλων θέτει το «κομματικό συμφέρον».

(15/1/26)

*Αμφικτύων ο Υποστράτηγος ε.α Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης
Συγγραφέας, Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών




Share

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.