Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί, όπως φαίνεται, το τέλος του κρατικού –και εν μέρει δημοτικού– χαρακτήρα των αλυκών της χώρας.
Οι αλυκές, ωστόσο, δεν είναι απλώς παραγωγικές εγκαταστάσεις. Το σύνολό τους εντάσσεται στο δίκτυο προστασίας Natura 2000, ενώ ορισμένες –μεταξύ των οποίων και οι μεγαλύτερες– αποτελούν τμήματα ευρύτερων υγροτόπων που προστατεύονται από τη διεθνή σύμβαση Ramsar. Το γεγονός αυτό καθιστά το ζήτημα της πώλησης ιδιαίτερα σύνθετο, εγείροντας σοβαρά περιβαλλοντικά ερωτήματα.
Παρά τα παραπάνω, το Υπερταμείο θεωρεί τις Ελληνικές Αλυκές περιουσιακό στοιχείο που δεν εξυπηρετεί πλέον τον στρατηγικό του προσανατολισμό και εντάσσει την εταιρεία στο πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων. Η συνολική έκταση των αλυκών ανέρχεται σε 24.334 στρέμματα, χωρίς να υπολογίζονται εγκαταστάσεις, μηχανολογικός εξοπλισμός και λοιπά περιουσιακά στοιχεία.
Οικονομικά, η εταιρεία εμφανίζει θετικά αποτελέσματα. Την περίοδο 2018–2024 κατέγραψε κέρδη 3,4 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 2,6 εκατ. ευρώ αφορούν την τριετία 2022–2024. Αντίθετα, πριν την ένταξή της στο Υπερταμείο (2011–2017), εμφάνιζε σωρευτικές ζημίες. Το 2024 η παραγωγή άγγιξε ιστορικό ρεκόρ 250.000 τόνων, αν και η δραστηριότητα παραμένει άμεσα εξαρτημένη από τις καιρικές συνθήκες.
«Θα χάσουμε και το αλάτι μας!»
Χαρακτηριστικό είναι το Δελτίο Τύπου της ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΥΜΜΑΧΙΑΣ που κάνει λόγο για αποδυνάμωση του δημοσίου ελέγχου σε ένα στρατηγικό διατροφικό αγαθό. Ακολουθεί ολόκληρο το Δελτίο Τύπου:
Οι αλυκές και οι αλατοπηγικές δραστηριότητες της χώρας ήταν ανέκαθεν κρατική υπόθεση. Το κράτος ήταν ο ιδιοκτήτης, το κράτος παρακολουθούσε τη λειτουργία τους και το ίδιο τις ενοικίαζε σε εργολάβους. Κάποιες από αυτές σταμάτησαν διαχρονικά τη λειτουργία τους και έτσι, από το 1996 έως σήμερα, λειτουργούν μόνο 8: 2 στο Μεσολόγγι, 2 στη Λέσβο, 1 στο Κίτρος Πιερίας, 1 στο Αγγελοχώρι Θεσσαλονίκης, 1 στη Μέση Κομοτηνής και 1 στη Νέα Κεσσάνη Ξάνθης, οι οποίες καλύπτουν συνολικά γύρω στο 65% των αναγκών της χώρας.
Φορέας διαχείρισης των αλυκών είναι από το 1988 η κρατική εταιρεία «Ελληνικές Αλυκές ΑΕ» η οποία απορροφήθηκε από το περιώνυμο Υπερταμείο – ΕΕΣΥΠ στα πέτρινα χρόνια των μνημονιακών δεσμεύσεων. Όπως και σε πολλές άλλες περιπτώσεις, το Υπερταμείο, που κατέχει σήμερα το 80% των μετοχών της εταιρείας, δεν άργησε να αναγγείλει διεθνή διαγωνισμό, είτε για την είσοδο στρατηγικού επενδυτή, με ποσοστό 51%, είτε για την πώληση του συνόλου των μετοχών της, παρά την τεράστια σημασία της ως στρατηγικός δημόσιος πόρος.
Οι Ελληνικές Αλυκές δεν είναι «φιλέτο», είναι τροφή, υγρότοποι και κοινότητες. Η απόφαση για την πώληση του πλειοψηφικού πακέτου των Ελληνικών Αλυκών Α.Ε. δεν είναι μια τεχνική πράξη «αξιοποίησης». Είναι μια βαθιά πολιτική επιλογή που αγγίζει την καθημερινότητα, τη διατροφή, το περιβάλλον και τη βιωσιμότητα ολόκληρων τοπικών κοινωνιών. Πρόκειται για μια κερδοφόρα δημόσια εταιρεία.
Τα τελευταία χρόνια η εταιρεία καταγράφει σταθερά θετικά αποτελέσματα, με καθαρά ετήσια κέρδη που ξεπερνούν το 1εκ. ευρώ. Δεν πρόκειται για έναν «προβληματικό οργανισμό» που χρειάζεται σωτηρία αλλά για μια υπηρεσία που αποδίδει, που καλύπτει βασικές ανάγκες της χώρας και επιστρέφει επιπρόσθετη αξία στο δημόσιο. Και εδώ ακριβώς τίθεται το ερώτημα: γιατί να πουληθεί; Το αλάτι δεν είναι ένα απλό εμπόρευμα αλλά βασικό στοιχείο της ανθρώπινης διατροφής.
Οι διεθνείς οργανισμοί δημόσιας υγείας διακηρύσσουν εδώ και χρόνια την ανάγκη ελέγχου της πρόσληψης αλατιού σχετικά με την ποιότητά του αλλά και με τη σχέση του με την υγεία της καρδιάς και των νεφρών. Όταν η παραγωγή και η διάθεση ενός στρατηγικού πόρου, όπως το αλάτι, περνά σε ιδιωτικά χέρια, το κράτος αποσύρεται από έναν άμεσο μηχανισμό ευθύνης απέναντι στον πολίτη.
Οι Ελληνικές Αλυκές δεν είναι μόνο αλάτι. Είναι υγρότοποι. Είναι λιμνοθάλασσες, αλμυρόβαλτοι και μεταβατικά ύδατα. Είναι τόποι που φωλιάζουν πουλιά, που φιλοξενούνται μεταναστευτικά είδη, που συνυπάρχουν η ανθρώπινη εργασία και η φύση εδώ και αιώνες. Πολλές από τις αλυκές της χώρας βρίσκονται μέσα ή δίπλα σε περιοχές που προστατεύονται από την ευρωπαϊκή και τη διεθνή νομοθεσία ως περιοχές NATURA 2000, υγρότοποι διεθνούς σημασίας και οικοσυστήματα που δεν «μεταφέρονται» ούτε αποκαθίστανται αν χαθούν. Η εμπειρία δείχνει ότι, όταν παρόμοιοι χώροι αντιμετωπίζονται πρωτίστως ως πηγή ιδιωτικού κέρδους, οι πιέσεις αυξάνονται λόγω αλλαγών χρήσης, εντατικοποίησης, υποβάθμισης ή και «σιωπηρών» παρεκκλίσεων.
Κι όμως, η ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία είναι σαφής: Κάθε μεταβολή που επηρεάζει προστατευόμενους οικοτόπους οφείλει να εξετάζεται με αυστηρά κριτήρια και με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον. Υπάρχει και κάτι ακόμη που αποσιωπάται: οι τοπικές κοινωνίες. Οι Δήμοι στους οποίους λειτουργούν οι αλυκές δεν είναι απλοί θεατές. Είναι μέτοχοι. Είναι εργαζόμενοι. Είναι άνθρωποι που ζουν δίπλα σε αυτούς τους τόπους, που τους συντηρούν, που σηκώνουν το βάρος των περιβαλλοντικών και χωρικών περιορισμών, ενώ στη διαδικασία πώλησης αντιμετωπίζονται ως υποσημείωση, χωρίς ουσιαστικό λόγο, χωρίς συνδιαμόρφωση, χωρίς εγγυήσεις ότι το μέλλον των περιοχών τους δεν θα αποφασιστεί ερήμην τους.
Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ θεωρεί ότι η πώληση των Ελληνικών Αλυκών:
– Αποδυναμώνει τον δημόσιο έλεγχο σε ένα στρατηγικό διατροφικό αγαθό,
– θέτει σε κίνδυνο ευαίσθητα υγροτοπικά οικοσυστήματα,
– παραγκωνίζει τις τοπικές κοινωνίες που έχουν άμεση σχέση με τις αλυκές και,
– υπονομεύει τη λογική της συλλογικής διαχείρισης των φυσικών πόρων.
«Το αλάτι δεν είναι απλό εμπόρευμα, οι αλυκές δεν είναι απλές εκτάσεις και το δημόσιο συμφέρον δεν είναι εμπόδιο που πρέπει να παρακαμφθεί», δήλωσε ο εκπρόσωπος της ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΥΜΜΑΧΙΑΣ στην Περιφέρεια Αν.Μακεδονίας & Θράκης, Γιώργος Πασχαλίδης.
«Η διαδικασία πώλησης θα πρέπει να ακυρωθεί άμεσα για τη διασφάλιση του δημόσιου χαρακτήρα των Ελληνικών Αλυκών και να καταρτιστεί ένα πλαίσιο διαχείρισης που να σέβεται τη φύση, την υγεία και τον άνθρωπο. Γιατί κάποια πράγματα δεν μπορούν να μπουν στον όποιο διαγωνισμό, είτε διεθνή είτε εθνικό.»
.jpg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου