11 Σεπτεμβρίου 2026

Τουρκική Εισβολή - Ημερολογιακά τραγικός Ιούλιος και Αύγουστος 1974 (μέρος Ζ)

O Αρχιεπίσκοπος Μακάριος και ο Δρ Κίσινγκερ.

Διαβάστε το Α μέρος ΕΔΩ 
το Β μέρος ΕΔΩ, το Γ μέρος ΕΔΩ, το Δ μέρος ΕΔΩ, το Ε μέρος ΕΔΩ και το μέρος ΣΤ ΕΔΩ
 
Γράφει η Φανούλα Αργυρού

ΜΕΡΟΣ Ζ’

Θα πάμε λίγο πίσω στον χρόνο σήμερα, για να προσθέσω ορισμένες σημαντικές ιστορικές λεπτομέρειες.

19 Ιουλίου 1974 - Μέσω του Bρετανού πρέσβη στην Ουάσιγκτον, αναφερόμενος τηλεφωνικώς στην πολιτική τού Κάλαχαν στο θέμα της Κύπρου, ο Δρ Κίσινγκερ τού είπε ότι «δεν ήθελε τον Σαμψών να συνεχίσει, ότι μπορούσε να συμφωνήσει με την πολιτική του (Κάλαχαν) ή να κρατήσει κάποιαν απόσταση πίσω, ήταν έτοιμος να βάλει πίεση πάνω στους Έλληνες, όταν όμως θα ήταν πια γνωστό ότι θα επετύγχαναν οι Βρετανοί (με την πολιτική τους) γιατί αυτό δεν ήταν ακόμα ξεκάθαρο και ότι δεν ήταν τόσο ενθουσιασμένος από το πρόχειρο ψήφισμα (στο Σ. Ασφαλείας) που είχαν ετοιμάσει…».

(Είχε προηγηθεί στις 18 Ιουλίου η διαφωνία του μαζί τους και η έντονη προειδοποίησή του ότι δεν είχαν μελετήσει καλά τις μακροπρόθεσμες συνέπειες τού τι είχαν συμφωνήσει με τον Ετζεβίτ (εισβολή), ότι έβλεπε τον Μακάριο ως «ανδρείκελο των Τούρκων», έχοντας πληροφορηθεί ότι είχε δώσει τη «συναίνεσή του» για τη «συνεργασία» Βρετανών με Ετζεβίτ, και ότι δεν υποστήριζε την αποχώρηση των Ελλήνων αξιωματικών όπως ζητούσαν Μακάριος, Τουρκία, Βρετανία και Σοβιετικοί εδώ και τώρα, γιατί θα δημιουργούσαν ανισοζύγιο δυνάμεων εις βάρος των Ελλήνων. Βλέπε λεπτομέρειες στο άρθρο Φ.Α. 2022 «Ο Δρ Χένρι Κίσινγκερ ακολούθησε τη βρετανική πολιτική το 1974»).

https://simerini.sigmalive.com/article/2022/2/7/o-dr-khenru-kisingker-akolouthese-ten-bretanike-politike-to-1974/

Ο πρέσβης Ραμσπόθαμ τον ρώτησε αν είχε κάποιες σκέψεις για μια συνταγματική λύση. Ο Κίσινγκερ είπε ότι αυτό θα έπρεπε σταδιακά να ακολουθήσει, όμως οι ΗΠΑ δεν θα βιάζονταν να δεσμευθούν με οτιδήποτε. Θα ήθελε να του επιτρεπόταν να χρησιμοποιήσει τις τακτικές που δεν απέτυχαν (αναφερόμενος καθαρά στη διπλωματία του για τη Μέση Ανατολή), αλλά ο Βρετανός πρέσβης τού υπέδειξε ότι το θέμα της Κύπρου ήταν πολύ διαφορετικό από το Αραβοϊσραηλινό, ειδικά λόγω των υφιστάμενων Συνθηκών του 1960. Ο Κίσινγκερ, έγραψε ο πρέσβης, είπε -αν και όχι τόσο καθαρά- ότι θα μιλούσε στους Έλληνες και τους Τούρκους το βράδυ, για τις απόψεις των Ηνωμένων Πολιτειών για λύση…

Αμέσως μετά ακολούθησε δεύτερο τηλεγράφημα του Βρετανού πρέσβη προς το Φόρεϊν Όφις, ενημερώνοντας ότι είχαν σταλεί οδηγίες σε δύο τηλεγραφήματα προς την αμερικανική πρεσβεία στην Άγκυρα για τον Σίσκο ή, αν δεν είχε φθάσει στην Άγκυρα, για τον πρέσβη (Μακόμπερ).

Στο πρώτο ζητούσαν να μεταβιβάσουν στον Ετζεβίτ τις έντονες ανησυχίες των ΗΠΑ από τις πληροφορίες για τουρκικές στρατιωτικές κινήσεις, ειδικά προτού δοθεί καιρός στη διπλωματία. Τουρκική στρατιωτική επέμβαση θα ήταν το πρώτο βήμα σε μια κατάσταση που θα ήταν δύσκολο να ελεγχθεί. Οι ΗΠΑ ήταν πλήρως αντίθετες με την Ένωση ή την “creeping enosis” (υφέρπουσα Ένωση), όμως ο Κίσινγκερ ήθελε να το έκαναν ξεκάθαρο στον Ετζεβίτ, ως φίλος, ότι κατά τη γνώμη του στρατιωτική επέμβαση θα άρχιζε μια σειρά από γεγονότα που θα ξέφευγαν του τουρκικού ή αμερικανικού ελέγχου. Στο δεύτερο τηλεγράφημα οι οδηγίες του Σίσκο ήταν να τονίσει ότι οι Αμερικανοί μιλούσαν στους Τούρκους ως φίλοι και στον ρόλο αυτό οι ΗΠΑ δεν πίστευαν ότι τα τουρκικά συμφέροντα μακροπρόθεσμα θα εξυπηρετούνταν με τουρκική επέμβαση…

Το δεύτερο τηλεγράφημα πάλι έδινε εντολές προς τον Σίσκο. «Να διαβεβαιώσει τον Ετζεβίτ ότι οι ΗΠΑ αντιλαμβάνονταν τις τουρκικές ανησυχίες και να του τονίσει ότι οι ΗΠΑ μιλούσαν στους Τούρκους ως φίλοι. Με αυτόν τον ρόλο οι ΗΠΑ δεν πίστευαν ότι τα τουρκικά συμφέροντα μακροπρόθεσμα θα εξυπηρετούνταν με στρατιωτική επέμβαση. Το ζητούμενο πρέπει να είναι να εργαστούν για μια λύση, που μακροπρόθεσμα θα περιλαμβάνει ασφάλεια για την τουρκική κοινότητα. Η άμεση ανάγκη, επομένως, ήταν να μη συμβεί κάτι βραχυπρόθεσμα που θα κάνει τον μακροπρόθεσμο στόχο αδύνατο.

»Δεν υπήρχε αμερικανικό σχέδιο και οι Αμερικανοί ήταν ανοικτοί σε τουρκικές προτάσεις. Εν πάση περιπτώσει, ο Σίσκο να ‘‘πετάξει’’ στον Ετζεβίτ την ιδέα για Κληρίδη ως συμβιβαστικό υποψήφιο για την προεδρία… Ο στόχος των ΗΠΑ ήταν να παραμείνουν όσο ευέλικτες μπορούσαν και να μην προχωρήσουν με προτάσεις».

Η διαφωνία θα δημοσιευόταν στους «Financial Times»

Στις 19 Ιουλίου 1974, οι «Financial Times» ήθελαν να δημοσιεύσουν ότι ο Κίσινγκερ είχε διαφωνήσει με τη πολιτική του Κάλαχαν για την Κύπρο (που ήταν αληθές – όπως αποκάλυψαν τα αποδεσμευμένα βρετανικά έγγραφα στο Βρετανικό Εθνικό Αρχείο). Όμως, κατόπιν πιέσεων από αμφότερες τις πλευρές του Ατλαντικού (Στέιτ Ντιπάρτμεντ και Βρετανούς), η δημοσιοποίηση των διαφωνιών αποφεύχθηκε, συγκαλύφθηκε προς όφελος των Τούρκων, Βρετανών και όχι μόνο…

Η Χούντα ισχυριζόταν ότι υπήρξε συμπαιγνία μεταξύ Λονδίνου και Άγκυρας

Στις 20 Ιουλίου 1974 ο Βρετανός πρέσβης στην Αθήνα, Σερ Ρόπιν Χούπερ, ενημέρωσε τον Κάλαχαν ότι η Κυβέρνηση στην Αθήνα ισχυριζόταν πως υπήρξε συμπαιγνία μεταξύ Λονδίνου και Άγκυρας. Το Λονδίνο έπρεπε να κάνει κάτι για εξουδετέρωση του ισχυρισμού. Ο Χούπερ συναντήθηκε με τον αναπληρωτή ΥΠΕΞ της Ελλάδας, Κ. Κυπραίο, έστειλε λεπτομέρειες της συνάντησης και τόνισε ότι ο Κυπραίος τού είπε πως η ελληνική Κυβέρνηση δεν ήθελε Ένωση «παρόλο ότι αν ο κυπριακός λαός ο ίδιος το ζητούσε, τότε θα ήταν διαφορετικά τα πράγματα». Και τόνισε ο Χούπερ: «Δεν είχε, επαναλαμβάνω, δεν είχε γνώση πρότασης για διχοτόμηση…».

Οι Βρετανοί προέβησαν σε έντονες προσεγγίσεις προς την ελληνική χουντική Κυβέρνηση για να αποσυρθεί ο ισχυρισμός (που ήταν αληθής βέβαια) και στη συνέχεια στη νέα Κυβέρνηση Κ. Καραμανλή, Γ. Μαύρου και Ε. Αβέρωφ…

30/11 - 1/12/1974 - Σύσκεψη στην Αθήνα - Ο Κ. Καραμανλής είπε όσον αφορούσε τους Άγγλους: «Αυτοί είναι οι κυρίως υπεύθυνοι. Διότι αυτοί ενεθάρρυναν και το πραξικόπημα των συνταγματαρχών και τας διαθέσεις των Τούρκων…». Βιβλίο Σάββα Παύλου, η «Άλλη Κατάθεση»,1991.

Όσο για τις ευθύνες τους για τις διαθέσεις των Τούρκων, επιβεβαιώθηκε και τεκμηριώθηκε η δήλωση Κ. Καραμανλή. Παραμένει να ερευνηθεί βαθύτερα και η ευθύνη τους για το πραξικόπημα…

Η τουρκική εισβολή μπορούσε να εμποδιστεί ΜΟΝΟ αν οι αμετανόητοι ΕΝΟΧΟΙ WILSON/CALLAGHAN απέσυραν α) την ανοικτή επιταγή προς Ετζεβίτ να εισβάλει, φτάνει να μην ενοχλούσε τις Βρετανικές τους Βάσεις, β) την υπόσχεση ότι ανελάμβαναν να εμποδίσουν οποιαδήποτε ελληνική βοήθεια προς Κύπρο όπως ζήτησε ο Ετζεβίτ, και δέχθηκαν να εκτελέσουν και εκτέλεσαν, γ) αν δεν υιοθετούσαν την τουρκική θέση ότι το σύνταγμα της Κ.Δ. είχε καταρρεύσει το 1963/64 και έπρεπε να αντικατασταθεί! Με την εισβολή, για την οποία είχαν ήδη ετοιμάσει και σχέδια υποδοχής προσφύγων στις Βρετανικές Βάσεις από τη δεκαετία του 1960, όπως και σχέδιο για διάσωση του Μακαρίου που προνόησαν από τότε και εκτέλεσαν στις 16 Ιουλίου 1974…

Όταν ο Κίσινγκερ είπε στον Κάλαχαν (14.8.1974, βλέπε Μέρος Ζ’, «Σημερινή», 30.8.2026) «και η τραγωδία είναι ότι μπορούσε να λυθεί το πρόβλημα με τη διπλωματία», εννοούσε ακριβώς την αμετάκλητη απόφαση των Βρετανών να αφήσουν την εισβολή να λάβει χώραν και δεν εισάκουσαν στις προειδοποιήσεις του…

https://simerini.sigmalive.com/article/2026/8/30/tourkike-eisbole-emerologiaka-tragikos-ioulios-kai-augoustos-1974e2e84373-3425-423c-8225-a3288f8079cb/

*Η συνέχεια την επόμενη Κυριακή.

*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος

Το δεύτερο τηλεγράφημα του Βρετανού πρέσβη από την Ουάσιγκτον, 19.7.1974.

πηγή 




Share

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γράφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γράψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε, απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.