4 Φεβρουαρίου 2026

ΕΥΧΗ ΕΙΣ ΤΟΝ ΘΕΟΝ ΠΑΤΕΡΑ Γερόντισσας Ξένης τῆς τυφλῆς (+1923) (Πρώτης ἡγουμένης τῆς Ἱ. Μονῆς Ἁγ. Τριάδος Αἰγίνης καὶ πρώτης μαθήτριας τοῦ Ἁγ. Νεκταρίου).

Θεέ μου, μὴ παρίδῃς με (=μὴ μὲ παραβλέπεις) 
ταχὺ ἐπάκουσόν μου,
καὶ τῆς ψυχῆς τὰ ὄμματα (=τὰ μάτια) Θεέ μου, φώτισόν μου. 
Πεπλανημένον πρόβατον, εἶμαι καὶ ζήτησόν με, 
Χριστέ μου ὡς φιλάνθρωπος, καὶ ἀνακάλεσόν με. 
 
Νὰ μοῦ χαρίσῃς δάκρυα,ὡς τὸν Δαβὶδ νὰ κλαίω, 
καὶ ὡς τὸν Πέτρον νὰ θρηνῶ, ὡς τὸν ληστὴν νὰ λέγω. 
Τὸ μνήσθητί μου, Κύριε, μὲ πόνον νὰ φωνάζω, 
αὶ ὡς ὁ ἄσωτος υἱός, Τὸ: Ἥμαρτον να κράζω. 
 
Μὲ ἀρετὰς καὶ χάριτας, στόλισον τὴν ψυχήν μου, 
Διὰ νὰ γίνω νύμφη σου, Παμπόθητε Σωτήρ μου. 
Παράσχου μοι (δός μου) τὴν χάριν σου, 
Καὶ τὴν βοήθειάν σου, νὰ εὐλογῶ διὰ παντός 
τὸ μέγα ὄνομά σου.
 

3 Φεβρουαρίου 2026

Οι Κυριακές, στο Δίκαστρο

Ο Ιερός Ναός του Αγίου Γεωργίου Δικάστρου
 
Γράφει ο Χρήστος Μπολώσης
 
Το Δίκαστρο είναι ένα μικρό, αμφιθεατρικό χωριό στο βορειοδυτικό τμήμα του Δήμου Μακρακώμης του Νομού Φθιώτιδας, πολύ κοντά στα σύνορα με τους νομούς Ευρυτανίας και Καρδίτσας
Χτισμένο στους κατάφυτους ορεινούς όγκους μεταξύ των βουνών Τυμφρηστός και Μαυρορράχη, απέχει 35 χλμ περίπου από το Καρπενήσι, 61 χλμ από τη Λαμία και 275 χλμ από την Αθήνα. Βρίσκεται σε υψόμετρο 850 μ. (κεντρική πλατεία) και αποτελείται από δύο οικισμούς τους οποίους χωρίζει ο ποταμός Δικαστριώτης, βασικός παραπόταμος του Σπερχειού ποταμού. (από την Βικιπαίδεια)
 
Ο Δικαστριώτης φίλος μου Λεωνίδας Καρφής απόστρατος Αντιστράτηγος της Ελληνικής Βασιλικής Χωροφυλακής, μου έστειλε ένα εξαίρετο λαογραφικό κείμενο για το χωριό του. Το Δίκαστρο.
 
Ας αφήσουμε για λίγο τα ιστορικά, που ενοχλούν και ορισμένους φίλους, αλλά η ιστορία είναι ιστορία και ας περιπλανηθούμε, μαζί με τον Λεωνίδα, στο όμορφο χωριό του, για να ζήσουμε μια Κυριακή του τότε.
 
Κυριακές στο Δίκαστρο
 
Οι Κυριακές, όλες οι Κυριακές του χρόνου, στο Δίκαστρο, έχουν ένα ιδιαίτερο και λαμπρό Εκκλησιαστικό χαρακτήρα. Δεν είναι απλές Κυριακές, είναι Κυριακές γιορτές, για όλους, για όλο το χωριό. Είναι μέρες Εκκλησιασμού, αλλά και μέρες κοινωνικότητας των κατοίκων. Είναι Εορτές του Ναού, της Ενορίας, αλλά και Εορτές της μικρο-κοινωνίας του χωριού, όλων των οικογενειών.
 
Οι πρωινές ώρες κάθε Κυριακής, είναι ώρες της Εκκλησίας, της Θείας Ευχαριστίας, της Θείας Λειτουργίας, της θείας Ευλογίας και όλες οι άλλες ώρες της Κυριακής είναι ώρες της μικρο-κοινωνίας, των μικρο-κοινωνικών σχέσεων του χωριού. 
 
Τις Κυριακές, το πρωί, η Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, είναι ο Ιερός χώρος, όπου εκκλησιάζονται οι πιστοί. Παρακολουθούν, ακούνε ευλαβικά, τη Θεία Λειτουργία, τους Ψαλμούς, το λιτό και ολιγόλεπτο Κήρυγμα και λαμβάνουν το «Αντίδωρο» και την ευχή «Ευλογία Κυρίου, έλθει επί σέ», την οποία προσφέρει ο παπας-λειτουργός, ονομαστικά, για τον καθένα. 
 
Την ώρα της Θείας Λειτουργίας κανένας δεν είναι στο σπίτι του ή σε δουλειές, είναι όλοι στην Εκκλησία. Είναι μια από τις Ιερές παρακαταθήκες του μακαριστού παπα-Γρηγόρη Παπαδημητρίου, ο οποίος προέτρεπε και ήθελε να είναι όλες οι οικογένειες, τις Κυριακές, στην Εκκλησία. 
 
«Η Εκκλησία», έλεγε, ο «πραγματικός παπάς» ο παπα-Γρηγόρης, «είναι ο Οίκος του Θεού, όπου όλοι είμαστε καλεσμένοι και όλοι πηγαίνουμε στον Οίκο του, καλοντυμένοι, προσηνείς», καθώς η Εκκλησία είναι ο τόπος, της κατάνυξης, της προσευχής, της ψυχικής και θείας ανάτασης, για τον καθένα και για όλους, «πάντες εν ενί».
 
Στις Εκκλησίες, στο Δίκαστρο, καθένας έχει το προσωπικό του Στασίδι, το προγονικό, των πατέρων του, όπου στέκονταν οι γενιές τους. Το καθόρισαν από αιώνες οι προγονοί μας και συνεχίζεται μέχρι σήμερα, ως Ιερή και προσωπική κληρονομιά, του καθενός. 
 
Μετά την απόλυση της Εκκλησίας, η πλατεία και το «μαγαζί», είναι οι χώροι, όπου κυριαρχούν οι κοινωνικές σχέσεις. Όλοι χαιρετούν τους συγγενείς, τους φίλους, τους γείτονές τους και καλωσορίζουν τους επισκέπτες του χωριού. 
 
Είναι χαρούμενοι, γιατί συναντούν, χαιρετούν, βλέπουν όλους τους συγχωριανούς τους. Χαίρονται τις παρέες τους, καθώς κουβεντιάζουν, γελάνε και απολαμβάνουν τον ελληνικό καφέ ή το λουκούμι, με το κρύο νερό απ΄ τη Βρύση του Βέλη.
 
Τις Κυριακές, το απόγευμα, μετά τον περίπατο μέχρι τη Βρύση της Αγίας Παρασκευής ή ως την Μεγάλη Βρύση, για να απολαύσουν τα πανέμορφα τα μαγικά τοπία του χωριού, να ακούσουν τις φωνές του τόπου τους, καταλήγουν και πάλι στην πλατεία, στο μαγαζί, στις παρέες, οι οποίες, όσο περνάει η ώρα, όλο και μεγαλώνουν. 
 
Μέχρι αργά το βράδυ, στις παρέες, καλά κρατάνε οι κουβέντες, οι διηγήσεις των όσων κάποτε έγιναν, καθώς όλοι γεύονται και απολαμβάνουν τα εδέσματα του μαγαζιού και του Δικάστρου. Όλοι τηρούν, απαρέγκλιτα, και μια παλιά, καλή συνήθεια, πατροπαράδοτη: «στις παρέες τους, όλοι κερνάνε, στην υγειά τους» 
 
Όλοι θυμούνται τα παλιά, τα περασμένα, τα παιδικά τους χρόνια και συζητούν τα ευχάριστα, διηγούνται και τα δυσάρεστα, αλλά και αισιοδοξούν για τη ζωή τους, ελπίζουν και ευελπιστούν, για το μέλλον. Τις Κυριακές, στο χωριό, στην Εκκλησία, στις παρέες, αγάλλεται όλων η ψυχή, ελευθερώνεται η σκέψη, καταυγάζεται η ζωή.
 
Το Δίκαστρο είναι ο τόπος της χαράς μας, καθώς ενώνεται και αφομοιώνεται το χθές με το σήμερα και δημιουργείται το αύριο, η αδιάκοπη συνέχεια της ανθρώπινης ζωής του χωριού.
 
Οι Κυριακές, όλες οι Κυριακές της χρονιάς, είναι μέρες ευλογημένες, θεϊκές, υπέροχες, μοναδικές, αξέχαστες. Είναι μέρες χαράς, αισιοδοξίας, ανάτασης, ευτυχίας. Είναι μέρες της άκτιστης ενέργειας, η οποία πλημμυρίζει την καρδιά και αποκαλύπτει τις υπερβατικές αλήθειες της ζωής. 
 
Στο Δίκαστρο, τις Κυριακές, όλοι ζούνε την αναδημιουργία του ανθρώπου και την αδιάλειπτη ανανέωση και ενδυνάμωση της ζωής τους και της χριστιανικής πίστης τους. 
 
★Αυτές ήταν οι Κυριακές στο Δίκαστρο. 
 
Αυτές ήταν οι Κυριακές στην Ελλάδα, κάποτε.
 
Σε πείσμα των καιρών αλλά και των προοδευτικών δυνάμεων, που ακούνε για θρησκεία και εξαγριώνονται, όμως τα Χριστούγεννα στολίζουν δέντρα, ακούνε τα κάλαντα και ανταλλάσσουν δώρα, φιλοξενούμε σήμερα ένα κείμενο του αειμνήστου πατρός Γεωργίου Μεταλληνού, το οποίο είναι απόσπασμα του Ευαγγελικού αναγνώσματος της Κυριακής ΙΕ Λουκά και αναφέρεται στην γνήσια μετάνοια.
 
Την επιμέλεια του κειμένου έκανε ο Μακεδόνας φίλος γιατρός κ. Φώτιος Μιχαήλ.
 
Η ΓΝΗΣΙΑ ΜΕΤΑΝΟΙΑ
 
Μετάνοια εἶναι ἡ ἐπιστροφή τοῦ ἀνθρώπου στόν Θεό. Ἐπιστροφή ὅμως σημαίνει συνάμα ἐγκατάλειψη. Ἐγκαταλείπει ὁ ἄνθωπος τήν ἁμαρτία καί ἐπιστρέφει στήν ἁγιότητα· τήν πλάνη καί ἀποδέχεται τήν ἀλήθεια· τόν κόσμο καί ξαναγυρίζει στήν κοινωνία του Θεοῦ, στήν Ἐκκλησία Του.
 
Ἡ ἀποστασία τῆς ἁμαρτίας ἔχει τριπλή κατεύθυνση. Στρέφεται κατά τοῦ Θεοῦ, διότι ἀρνεῖται τήν κυριότητά Του. Στρέφεται κατά τοῦ ἴδιου τοῦ ἑαυτοῦ μας, γιατί ζητεῖ ὅσα ὁδηγοῦν στήν φθορά, τήν καταστροφή μας. Στρέφεται καί κατά τοῦ συνανθρώπου μας, γιατί τόν βλέπει ὅχι ὡς ἀδελφό, ἀλλά σάν ἀντικείμενο ἐκμεταλλεύσεως. Ἡ μετάνοια τοῦ Ζακχαίου εἶναι γνήσια, διότι ἔχει εὐδιάκριτα τά σημεῖα τῆς τριπλῆς αὐτῆς ἐπανορθώσεως καί ἐπιστροφῆς. 
 
Ὁ Ζακχαῖος πρῶτα νικᾶ τόν κακό του ἑαυτό. Σκαρφαλώνει στό δέντρο, γιά νά δεῖ τόν Χριστό, γιατί ἦταν μικρόσωμος. Θυσιάζει τήν «ἀξιοπρέπειά» του. Τήν ἔπαρση τοῦ ἀξιώματός του, τήν αὐταρέσκεια καί τήν ἰσχυρή αὐτοπεποίθηση τοῦ πλούτου ἀντικαθιστᾶ ἡ ταπείνωση, ἡ παιδική ἁπλότητα, ἡ πίστη καί ἡ ἐπιθυμία νά δεῖ τόν Χριστό. 
 
Ἀκολουθεῖ τό δεύτερο σκαλοπάτι. Ἡ ἀποκατάσταση τῶν συνανθρώπων του, πού ἔπεσαν θύματα τῆς ἁρπακτικῆς διαθέσεως τοῦ ἐπαγγέλματός του. Μοιράζει τήν μισή περιουσία του καί ὅσα ἄδικα τά ἀπέκτησε, τά ἐπιστρέφει εἰς τετραπλοῦν. 
 
Ἐλεύθερος πιά, ἐσωτερικά καί ἐξωτερικά, ἔχει τώρα τήν δύναμη νά πλησιάσει τόν Χριστό καί νά φθάσει στό τρίτο σκαλοπάτι, τῆς θεογνωσίας. Ὁ Κύριος ζητεῖ νά φιλοξενηθεῖ στό σπίτι του. Γιά νά ἀνταμείψει τήν γνησιότητα τῆς μετανοίας του. 
 
Μήν ἀπατόμεθα! Χωρίς τακτοποίηση τῶν σχέσεών μας πρός τόν ἑαυτό μας καί τόν πλησίον μας εἶναι ἀδύνατο νά πλησιάσουμε τόν Θεό. Ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ εἶναι στό σημεῖο αὐτό κατηγορηματικός: «Ἤ μήπως δέν ξέρετε, ὅτι ἄδικοι δέν θά κληρονομήσουν βασιλεία Θεοῦ; Μή τρέφετε αὐταπάτες. Οὔτε πόρνοι, οὔτε εἰδωλολάτρες, οὔτε μοιχοί, οὔτε κίναιδοι, οὔτε ἀρσενοκοῖτες, οὔτε πλεονέκτες, οὔτε κλέπτες, οὔτε μέθυσοι, οὔτε ὑβριστές, οὔτε ἐκβιαστές δέν θά κληρονομήσουν βασιλεία Θεοῦ» (Α΄ Κορ. στ΄ 9)
——————————- 
Ἀπό τό βιβλίο τοῦ π. Γεωργίου Μεταλληνοῦ ΦΩΣ ΕΚ ΦΩΤΟΣ, τῶν ἐκδόσεων «Ὀρθόδοξος Κυψέλη», σελ. 269.
 
Για γέλια και για κλάματα
 
Πάψε ρε…

Υπερβολές
 

Χωρίς σχόλια
 
Απλούστατα..
 
Παράγραφοι
 
Ο Διάλογος των Μηλίων με τους Αθηναίους, είναι ένα από τα δραματικότερα επεισόδια του Πελοποννησιακού Πολέμου και εξιστορείται στο 5ο βιβλίο της Ιστορίας του Θουκυδίδη. Ο διάλογος αυτός, έχει μείνει στην ιστορία ως η αντιπαράθεση του δικαίου έναντι της ισχύος. Το περιστατικό συνέβη το 416 π.Χ.. Οι Αθηναίοι επιτέθηκαν στη Μήλο, μια μικρή, Λακεδαιμονική αποικία, με σκοπό να την αναγκάσουν να ενταχθεί στην Αθηναϊκή Συμμαχία. Οι Μήλιοι ζήτησαν να γίνει σεβαστό το δικαίωμά τους να μείνουν ουδέτεροι στη σύγκρουση των Αθηναίων με τη Σπάρτη. Οι Αθηναίοι, εκμεταλλευόμενοι την τεράστια στρατιωτική τους ισχύ, απάντησαν ότι η δικαιοσύνη μεταξύ των ανθρώπων, μπορεί να υφίσταται μόνο εάν είναι εξίσου δυνατοί, αλλιώς οι προύχοντες βαράνε και οι παρακατιανοί τους φιλούν το χέρι. Με λίγα λόγια η κατακλείδα του διαλόγου ήταν: «Είμαστε δυνατότεροι και θα γίνει το δικό μας», όπερ και εγένετο. Ο καθηγητής κ. Μάζης σε μία ομιλία του, είχε πει: «Διεθνές δίκαιο, είναι τανκς, κανόνια, αεροπλάνα υποβρύχια…». Πόσο δίκιο είχε! Όλα αυτά τα θυμήθηκα, με αφορμή τις τελευταίες εξελίξεις στην Βενεζουέλα και τις επερχόμενες στην Γροιλανδία και ένα Θεός ξέρει πού αλλού. Κατά τα άλλα, η Δανία μαζεύει στρατό…
 
Ο Ίων Δραγούμης, στο συγκλονιστικό του έργο «Μαρτύρων και Ηρώων Αίμα» θα γράψει: «Να ξέρετε πως αν τρέξουμε να σώσουμε την Μακεδονία, η Μακεδονία θα μας σώσει. Αν τρέξουμε να σώσουμε τη Μακεδονία, εμείς θα σωθούμε». Εγώ, δίπλα στην «Μακεδονία» θα προσθέσω και την «Θράκη». Βρέθηκα τις προάλλες στην Αρχόντισσα της Θράκης. Την Ξάνθη. Με το που προσγειώνεσαι στη Χρυσούπολη αρχίζεις να αναπνέεις άλλον αέρα. Το όνομα του Αεροδρομίου, «Μέγας Αλέξανδρος», σου στέλνει την πρώτη ηλεκτρική εκκένωση. Μπαίνοντας στην πόλη, βρίσκεσαι μπροστά στο επιβλητικό Δ΄ Σώμα Στρατού (θα ήταν πολύ ενδιαφέρον να μας εξηγήσουν οι αρμόδιοι τους λόγους της μετονομασίας του σε Ανωτάτη Στρατιωτική Διοίκηση Θράκης, όπως και των άλλων Σωμάτων Στρατού με παρεμφερείς ονομασίες. Εξηγήσεις του στυλ ‘’σε δουλειά να βρισκόμαστε’’, μάλλον δεν θα πείσουν…). Περιδιαβαίνοντας τα στενά σοκάκια βλέπεις το παλιό διατηρητέο αρχοντικό που γεννήθηκε ο Μάνος Χατζηδάκις και αθέλητα μουρμουρίζεις τις αθάνατες μελωδίες του. Και τα ονόματα των οδών συνεχίζουν να ξυπνούν την ιστορία. Και την Κυριακή το πρωί, τμήμα Στρατού αποδίδει τιμές στην έπαρση της σημαίας στο «Ρολόϊ» και τα πάντα κοκκαλώνουν. Όμως… Στην Θράκη μας παίζονται και διάφορα επικίνδυνα παιχνίδια. Τα ξέρουν οι εις τα πράγματα ευρισκόμενοι; Αν όχι ας ρωτήσουν να τα μάθουν πριν να είναι αργά. Αν σώσουμε την Θράκη, εμείς θα σωθούμε…
 
«Αισιόδοξα είναι τα μηνύματα που έρχονται από τον Πηνειό και τον Μόρνο καθώς μετά τις πρόσφατες βροχοπτώσεις είναι αισθητή η αύξηση των αποθεμάτων νερού. Όπως αναφέρουν τα στοιχεία του Γενικού Οργανισμού Εγγείων Βελτιώσεων βελτίωση καταγράφεται στον Μόρνο, σε σύγκριση με τον Νοέμβριο, η στάθμη της λίμνης έχει αυξηθεί κατά 25%. Ανάλογη κατάσταση με τον Μόρνο έχει και ο Πηνειός όπου η στάθμη του νερού έχει φτάσει ήδη τα 82 μέτρα, όταν τον περσινό Απρίλιο η αρδευτική περίοδος ξεκίνησε με στάθμη μόλις 83 μέτρων, γεγονός που ενισχύει την αισιοδοξία για τη φετινή χρονιά» (οι εφημερίδες). Επομένως να περιμένουμε επάνοδο της τιμής του νερού στα προηγούμενα επίπεδα; Όχι, διότι η ΕΥΔΑΠ αφήνει διαρροές, σαν αυτή στην διασταύρωση των οδών Αγίου Γεωργίου και 25ης Μαρτίου στο Νέο Ψυχικό. Η βλάβη, υπάρχει πολύ πριν από τα Χριστούγεννα και έχουν ενημερωθεί οι αρμόδιοι πάνω από 5 φορές από διαφορετικούς καταναλωτές. Ουδείς έχει ενδιαφερθεί. Συνεπώς ό,τι και να κάνει ο Μόρνος, όσο και να προσπαθήσει ο θεός της βροχής Τλάλοκ στους Αζτέκους, ο Αδάδ στους Χαναναίους και ο Δίας στην ελληνική μυθολογία παρέα με τις Υάδες, τις νύμφες της βροχής, άμα δεν κουνήσουν τους κάβουρές τους ή τις ατσάλινες τους και τα συνεργεία της ΕΥΔΑΠ, δεν βλέπουμε φως ή μάλλον νερό… 
 

Η Πόλη στο στόχαστρο: Λαβρώφ, Πατριαρχείο και ο γεωπολιτικός πόλεμος κατά της Ορθοδοξίας!

Γράφει ο Πύρινος Λόγιος 

Η συνέντευξη του Σεργκέι Λαβρώφ σε τουρκικό ΜΜΕ είναι μια λίστα θανάτου κατά του ελληνισμού, αφού εκεί ο ίδιος κατηγόρησε τον νυν Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο ως πιόνι της Δύσης (όχι άδικα), ενώ ανέφερε με πανηγυρικό τρόπο την σχέση της Ρωσίας με το καθεστώς Κεμάλ τότε , καθώς και τα ρωσικά όπλα και τον χρυσό που δόθηκε κατά των ελληνικών δυνάμεων στην Μικρά Ασία, αφού φυσικά η ίδια η βενιζελική Ελλάδα πρώτη εξεστράτευσε εναντίον της Ρωσίας κατά τον πόλεμο των Μπολσεβίκων.

Ειλικρινά, εξεπλάγην… δυσάρεστα. Δεν περίμενα ποτέ τέτοια περίεργη και διπρόσωπη συμπεριφορά από έναν πολιτικό, ο οποίος – κατά γενική ομολογία – είναι υπόδειγμα ήθους που ενισχύει παράλληλα και την διπλωματική του ιδιότητα.

Όμως, σε μια εποχή που οι παγκόσμιες ισορροπίες μεταβάλλονται, οι παλιές συμμαχίες καταρρέουν και αναδύονται νέα κέντρα εξουσίας, ο Ρώσος Υπουργός Εξωτερικών, ο οποίος βρίσκεται στην καρδιά αυτών των διαδικασιών, έκανε σε συνέντευξη του τέτοιες δηλώσεις, που κυριολεκτικά θα τον σημαδεύουν για πάρα πολύ καιρό.

Δεν θα ήθελα να δω ποτέ, μια τούρκικη εφημερίδα να τον εκθειάζει τόσο πολύ, γράφοντας πως “Ο Λαβρόφ υπέδειξε ότι το παγκόσμιο σύστημα καταρρέει και ότι μόνο η τουρκική διπλωματία μπορεί να το σώσει”! Ε, όχι, αυτό αγγίζει πλέον τις παρυφές της επιστημονικής φαντασίας.

Κι όμως. Έχουν απόλυτο δίκιο οι Τούρκοι που έγραψαν όλα αυτά τα διανθήματα διότι ό,τι δήλωσε σε αυτή την τουλάχιστον περίεργη συνέντευξη, είναι τόσο κολακευτικά για μια χώρα που το μόνο που ξέρει να κάνει διαχρονικά, είναι να ληστεύει, να λεηλατεί και να ποδηγετεί λαούς, φτάνοντας ακόμη και στη γενοκτονία αυτών των λαών. Και αυτομάτως, δημιουργείται εύλογα το εξής ερώτημα: “Εχουν αυτή τη στιγμή ΤΟΣΟ μεγάλη ανάγκη τους Τούρκους οι Ρώσοι αυτούς τους καιρούς;”

Προτού όμως προβούμε σε κάποια ανάλυση των πεπραγμένων αυτών, ας δούμε τα κύρια σημεία αυτής της συνέντευξης:

Ο Σεργκέι Λαβρόφ για την Ουκρανία

Ο ίδιος ανέφερε για την Ουκρανία: «Είναι πολύ δύσκολο να σπάσει αυτή η συνήθεια. Γι’ αυτό οι λεγόμενες «εγγυήσεις ασφαλείας» που συζητούνται τώρα στοχεύουν στην ενίσχυση ενός καθεστώτος που έχει χάσει τη νομιμότητά του. Συγγνώμη, αν επιστρέψω στο παράδειγμα της Τουρκίας, αυτό το ουκρανικό καθεστώς έχει καταργήσει ολόκληρη τη γλώσσα ενός λαού, έχει απαγορεύσει την κανονική Ορθόδοξη Εκκλησία και έχει γίνει απλό πιόνι του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, το οποίο, βλέπουμε, έχει γίνει πιόνι στα χέρια της Δύσης, που χρησιμοποιείται για τον κατακερματισμό της Ορθοδοξίας. Αυτή είναι μια διαδικασία που ξεκίνησε με την υποστήριξη της κυβέρνησης Μπάιντεν». 

Ο Σεργκέι Λαβρόφ για το ΝΑΤΟ

Ερώτηση Τουρκάλας δημοσιογράφου: Από τη μία πλευρά, παρατηρούνται σοβαρές διαφωνίες μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη και της κυβέρνησης Τραμπ. Από την άλλη πλευρά, οι Ευρωπαίοι ηγέτες μιλούν συχνά για την πιθανότητα ενός «Τρίτου Παγκοσμίου Πολέμου με τη Ρωσία», δημοσιεύοντας μάλιστα αναφορές που περιέχουν σενάρια επίθεσης και αυξάνουν τους αμυντικούς προϋπολογισμούς. Σε αυτό το πλαίσιο, θα ήθελα να σας θέσω μερικά ερωτήματα:

1. Σχεδιάζει η Μόσχα μια άμεση στρατιωτική επίθεση ή τη χρήση καταστροφικής βίας εναντίον της Ευρώπης; 

2. Ποιες είναι οι κόκκινες γραμμές της Ρωσίας για μια τέτοια ενέργεια;

3. Με άλλα λόγια, τι σας εμποδίζει να κάνετε ένα τέτοιο βήμα;

4. Πώς αξιολογείτε την πιθανότητα αποδυνάμωσης ή ακόμη και κατάρρευσης του ΝΑΤΟ λόγω τέτοιων εντάσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης;

Απάντηση: «Αυτό είναι δικό τους πρόβλημα. Η διάλυση του ΝΑΤΟ δεν μας αφορά. Το ΝΑΤΟ είναι ένας αταβισμός, ένα λείψανο του παρελθόντος. Όταν διαλύθηκε το Σύμφωνο της Βαρσοβίας και εξαφανίστηκε η γεωπολιτική σφαίρα της Σοβιετικής Ένωσης, δεν υπήρχε πλέον νόημα να διατηρηθεί το ΝΑΤΟ. Το ΝΑΤΟ ιδρύθηκε για να κρατήσει υπό έλεγχο τη Σοβιετική Ένωση και τους γεωπολιτικούς συμμάχους της. Ωστόσο, μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, υπήρχαν επίσης σκέψεις στη Δύση ότι η συμμαχία δεν ήταν πλέον σχετική. Εναλλακτικά, προτάθηκε η ενίσχυση του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), μετατρέποντάς τον από ένα απλό συμβουλευτικό όργανο σε έναν πραγματικό οργανισμό. Ωστόσο, επικράτησε η άποψη ότι «πρέπει να διατηρήσουμε το ΝΑΤΟ».

Το πρόβλημα που αντιμετώπιζαν ήταν η εύρεση ενός νέου σκοπού για το ΝΑΤΟ στις σύγχρονες συνθήκες. Τελικά, προσδιόρισαν αυτόν τον σκοπό: να καταλάβουν τον γεωπολιτικό χώρο που άφησε πίσω του η Σοβιετική Ένωση μετά την κατάρρευση του Συμφώνου της Βαρσοβίας.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Ρούτε και η Πρόεδρος της Επιτροπής της ΕΕ φον ντερ Λάιεν είναι οι ίδιοι άνθρωποι που τροφοδοτούν την αφήγηση της «προετοιμασίας για έναν Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο που θα ξεκινήσει η Ρωσία.

Εν τω μεταξύ, η πνευματική τεμπελιά αυτής της πολιτικής τάξης αποκαλύπτεται εδώ: δεν μπαίνουν καν στον κόπο να αναπτύξουν το απλούστερο επιχείρημα». «Κοιτάξτε, όταν περιγράφουν την πορεία της ειδικής στρατιωτικής μας επιχείρησης και βλέπουν ότι η Ρωσία προχωρά αργά όπως περίμεναν, χαίρονται τόσο πολύ, που σχεδόν τρέχουν τα σάλια τους από χαρά.

Δεν υπάρχει λογική εδώ. Αν χαίρεσαι που «η Ρωσία δεν μπόρεσε να κατακτήσει την Ουκρανία», αλλά αμέσως μετά σπέρνεις φόβο λέγοντας «Μόλις τελειώσουν την Ουκρανία, θα είναι η σειρά σου», υπάρχει μόνο ένα συμπέρασμα: Οι ελίτ που χρησιμοποιούν αυτή την αφήγηση δεν βλέπουν άλλο τρόπο να κινητοποιήσουν τους ψηφοφόρους τους για να διατηρήσουν την εξουσία τους». «Τη στιγμή που θα εγκαταλείψουν την υστερία της «ρωσικής απειλής», θα πρέπει να αντιμετωπίσουν τα πραγματικά κοινωνικοοικονομικά προβλήματα».
Ο Σεργκέι Λαβρόφ για την κατάκτηση του Ντονμπάς και φυσικό αέριο

Λαβρώφ: «Εδώ έγκειται η υποκρισία της Δύσης σχετικά με την αρχή της αυτοδιάθεσης. Ο ίδιος ο ΟΗΕ ήταν αυτός που αποδέχτηκε αυτήν την αρχή ως το μοναδικό κριτήριο για την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου. Γιατί λοιπόν δεν γίνεται δεκτό το δημοψήφισμα που διεξήχθη στην Κριμαία μετά το πραξικόπημα του 2014;

Κανένα δημοψήφισμα δεν διεξήχθη ποτέ στο Κοσσυφοπέδιο. Απλώς δηλώθηκε ότι «το Κοσσυφοπέδιο είναι πλέον ανεξάρτητο».

Ιδού η απόδειξη: Η Πρόεδρος Φον Ντερ Λάιεν, μαζί με άλλους αξιωματούχους, δηλώνει με υπερηφάνεια: «Θα είμαστε εντελώς απαλλαγμένοι από τη ρωσική ενέργεια μέχρι το τέλος του 2027.

Αλλά κανείς δεν της θέτει αυτό το απλό ερώτημα: «Ποιος πληρώνει αυτό το τίμημα και με ποιο κόστος;» Για παράδειγμα, αγαπητοί Γερμανοί και άλλοι Ευρωπαίοι, πόσες φορές περισσότερο πληρώνετε για αμερικανικό LNG αντί για ρωσικό φυσικό αέριο αγωγών, κατόπιν αιτήματος της Ουάσιγκτον;

Σχεδόν οι μόνοι που τόλμησαν να θέσουν αυτά τα ερωτήματα στο κοινοβούλιο είναι προσωπικότητες όπως η Alice Weidel από το Κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD).»
Ο Σεργκέι Λαβρόφ για τις σχέσεις με την Τουρκία με αναφορά στην Μικρασιατική εκστρατεία-Συρία

Ερώτηση Τουρκάλας Δημοσιογράφου: Κύριε Υπουργέ, έχω δύο ερωτήσεις σχετικά με την Τουρκία.

Πρώτον, βλέπετε την Τουρκία ως ειδικό εταίρο της Ρωσίας εντός του ΝΑΤΟ ή ως ανεξάρτητη δύναμη που επηρεάζει την ισορροπία δυνάμεων στην Ευρασία;

Δεύτερον, συνεχίζετε να θεωρείτε την πολιτική διαμεσολάβησης της Τουρκίας, που εκτείνεται από την Ουκρανία έως τη Συρία, ως αξιόπιστο δίαυλο διαλόγου στις σχέσεις με τη Ρωσία;

Απάντηση Λαβρώφ: «Η Τουρκία, όπως κάθε μεγάλη χώρα, έχει τα δικά της εθνικά συμφέροντα. Επιδιώκοντας αυτά, αξιοποιεί επίσης την ιστορική μνήμη του τουρκικού λαού σχετικά με την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Το καταλαβαίνουμε αυτό πολύ καλά.

Το 2025, γιορτάσαμε την 105η επέτειο της αναγνώρισης της κυβέρνησης της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας το 1921 από τη Σοβιετική Ένωση. Εκείνη την εποχή, δεν υπήρχε ούτε η Σοβιετική Ένωση ούτε η Ρωσική Σοβιετική Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία.

Ωστόσο, η Σοβιετική Ρωσία όχι μόνο αναγνώρισε την Τουρκία, αλλά παρείχε και σημαντική υλική υποστήριξη, συμπεριλαμβανομένων όπλων, πυρομαχικών και χρυσού ( στον στρατό του Κεμάλ) .

Είμαι βέβαιος ότι αυτή η ένδοξη σελίδα της στρατηγικής μας συνεργασίας θα μείνει για πάντα στη μνήμη τόσο στη χώρα μας όσο και στη Δημοκρατία της Τουρκίας. Και σήμερα, στις σχέσεις μας με την Τουρκία, παρά όλες τις αποχρώσεις και τις διαφορετικές προσεγγίσεις στα εθνικά συμφέροντα, οι Πρόεδροι πάντα έβρισκαν κοινό έδαφος στο ζήτημα της Συρίας.

Πράγματι, αρκετές σύνοδοι κορυφής αφιερωμένες σε αυτό το ζήτημα πραγματοποιήθηκαν το 2019-2020».

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα αυτών των συνόδων κορυφής, επιτεύχθηκαν σημαντικές συμφωνίες, συμπεριλαμβανομένης της αντιμετώπισης ανησυχιών σχετικά με τα κουρδικά σχέδια στη Συρία.

Τώρα, αυτά τα σχέδια αναβιώνουν σε κάποιο βαθμό. Στη σύγχρονη Συρία, οι διαδικασίες που έχουμε οραματιστεί εδώ και καιρό με τους Τούρκους φίλους μας αρχίζουν επιτέλους να εφαρμόζονται.

Αναφέρομαι στην ένταξη των Κούρδων στην πολιτική ζωή, στις πολιτικές δομές και στον στρατό της Συριακής Αραβικής Δημοκρατίας.

Ομοίως, στη Λιβύη, με βάση τη στενή συνεργασία, την ανταλλαγή πληροφοριών και την εμπιστοσύνη, αναπτύσσουμε πιθανές συστάσεις για την έναρξη της διαδικασίας επίτευξης εθνικής ενότητας.

Πάντα όμως νιώθουμε πολύ άνετα να συνεργαζόμαστε με τους Τούρκους συναδέλφους μας. Αυτό ισχύει τόσο για τον Χακάν Φιντάν όσο και για τους προκατόχους του. Παρεμπιπτόντως, ισχύει και για τον κ. Σινιρλίογλου, ο οποίος είναι επί του παρόντος Γενικός Γραμματέας του ΟΑΣΕ (Οργανισμός για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη). Αν κάποιος μπορεί να σώσει αυτή την καταρρέουσα δομή, αυτός είναι οι ικανοί Τούρκοι διπλωμάτες»
, καταλήγει ο Λαβρώφ εν πολλών άλλων.

Γιατί προέβη ο Λαβρώφ σε αυτή τη κίνηση με ύμνους στους Τούρκους! Διπλωματία ή φόβος;

Έχω πει και παλαιότερα, συγκεκριμένα στο άρθρο μου Είναι η Ρωσία Ηλίθιε, γι’ αυτό και θα νικήσει πως ΔΕΝ συμπαθώ τους Ρώσους. Είναι βάρβαροι, ψυχροί, γεννημένοι φονιάδες, αδίστακτοι, αιμοβόροι, πολεμοχαρείς, συμφεροντολόγοι και έκφυλοι. Τους σέβομαι μεν ως λαό και ως σύνολο αληθινά γενναίων μαχητών, αλλά από συμπάθεια…γιόκ!

Κι έχω πολλούς λόγους γι’ αυτό, που κάποια στιγμή θα τους εκθέσω. Πότε; Όταν τελειώσουν τα γεγονότα και ανακτηθεί η Κων/πολη. Τότε, θα τα πούμε και με αυτούς.

Ναί μεν τους χρωστάμε – κατά κάποιο τρόπο – τη λευτεριά μας (με τη συνθήκη της Αδριανούπολης) και ότι είχαμε δοσοληψίες με αυτούς που μας βγήκαν άλλοτε σε καλό, άλλοτε όχι, αλλά υπήρξαν και στιγμές που τα ξεράδια τους (τα χέρια τους εννοώ) τα άπλωσαν πολύ και με αναίδεια πάνω μας και όχι τις περισσότερες φορές για καλό. Ενώ ξέρουν ότι η ατόφια Ρωμιοσύνη τους θεωρεί αδελφούς, αυτοί όταν τους συμφέρει το θυμούνται κι όταν δεν…το ξεχνάνε και κάνουν τον χαζό ή σφυρίζουν αδιάφορα.

Όπως τώρα, στην περίπτωση που ο Λαβρώφ δέχτηκε, χωρίς ντροπή και αιδώ να …χαϊδέψει τον …άσπονδο εχθρό του Τούρκο, με παράλληλη εκτόξευση μπόλικης χολής εναντίον μας.

Δε λέω, η Ελλάδα του Μητσοτακισμού φέρθηκε όχι απλά σκάρτα, αλλά και πρόστυχα εναντίον της Ρωσίας. Αλλά η Ελλάδα του Μητσοτακισμού, του Τσιπρισμού, του Σαμαρισμού και του Σημιτισμού, δεν είναι η Ελλάδα των Ρωμιών, αλλά …των Ψευτορωμιών! Και το ξέρουν αυτό πάρα πολύ καλά οι “φίλοι” μας οι Ρώσοι!

Κι αν ήθελε να εκθειάσει τους “φίλους” του (που φοβάμαι πως πολύ γρήγορα θα γίνουν…πάλι εχθροί του) θα μπορούσε να αποφύγει τις πομφόλυγες. Δε το έκανε, από κακεντρέχεια και μόνο.

Η συνέντευξη λοιπόν του Λαβρώφ στο TGRT Haber δεν ήταν «μια ακόμη εμφάνιση» σε ξένο μέσο αλλά καθαρά μια διπλωματική πράξη, με στόχο να κλειδώσει την Τουρκία σε έναν ρόλο που βολεύει τη Ρωσία, να της χαϊδέψει τον νεοοθωμανικό εγωισμό, να της δώσει διεθνές άλλοθι ως “ικανής σωτήρος” ενός συστήματος που καταρρέει, και ταυτόχρονα να πετάξει δηλητήριο στον ελληνισμό εκεί ακριβώς που πονάει: Στην εκκλησιαστική του καρδιά, στην ιστορική του μνήμη και στην εθνική του αυτοσυνειδησία. Όποιος την διαβάσει σαν απλή ενημέρωση, χάνει το παιχνίδι πριν καν καταλάβει ότι παίζεται.

Το πρώτο μεγάλο χτύπημα είναι η στοχοποίηση του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως και του Βαρθολομαίου ως “πιόνι της Δύσης”, δηλαδή ως εργαλείο «κατακερματισμού της Ορθοδοξίας» και δυστυχώς, έχει απόλυτο δίκιο. Αλλά δεν είναι το θέμα εδώ τόσο καίριας σημασίας διότι ξέρει πάρα πολύ καλά πως ο Βαρθολομαίος είναι εγκλωβισμένος ανάμεσα στους Γκρίζους Λύκους και τον Δυτικισμό σε μια ισορροπία τρόμου. Παρ’ όλα αυτά, εδώ ο Λαβρώφ δεν ενδιαφέρεται να δώσει θεολογική εξήγηση για την εκκλησιαστική κρίση στην Ουκρανία, αλλά ενδιαφέρεται να μετατρέψει την Εκκλησία σε γεωπολιτικό εξάρτημα, να παρουσιάσει το Πατριαρχείο ως προέκταση της πολιτικής του Τζο Μπάιντεν και να προωθήσει την ιδέα ότι …όποιος έχει την Κωνσταντινούπολη …“κινεί”(!) και την Ορθοδοξία!

Αυτό είναι ένα αναπάντεχο διπλό δώρο προς την Άγκυρα διότι την κολακεύει ότι – και καλά – κρατά έναν διακόπτη και ταυτόχρονα την απαλλάσσει από την πραγματική ιστορική της ευθύνη απέναντι σε ό,τι συμβολίζει η Πόλη.

Το δεύτερο, ακόμη πιο κυνικό, είναι η «ένδοξη σελίδα» της ρωσοτουρκικής συνεργασίας το 1921–1922, με αναφορά σε όπλα και χρυσό προς τον Κεμάλ, παρουσιασμένα σαν πανηγυρικό σημείο στρατηγικής φιλίας.

Εδώ ο Λαβρώφ δεν “αφηγείται”. Σφραγίζει μνήμη. Και αυτή η σφραγίδα έχει συγκεκριμένο κοινό: Το τουρκικό ακροατήριο, το καθεστώς και τα επιτελεία του.

Στην ουσία τους λέει με άλλα λόγια “θυμηθείτε ποιος σας βοήθησε όταν έπρεπε να σπάσετε το ελληνικό δόρυ στη Μικρά Ασία“. Το παρουσιάζει σαν ηθικό κεφάλαιο της σχέσης Μόσχας–Άγκυρας, ενώ γνωρίζει άριστα ότι ιστορικά οι ρωσοτουρκικές σχέσεις ήταν αιώνες ανταγωνισμού, πολέμων και συγκρούσεων συμφερόντων.

Όμως στη διπλωματία δεν μετρά τι ήταν “πάντα”, μετρά ποια μνήμη σου είναι χρήσιμη σήμερα.

Και γιατί δέχτηκε να δώσει συνέντευξη σε τουρκικό κανάλι;

Επειδή αυτή τη στιγμή η Τουρκία είναι το μοναδικό κομμάτι του ΝΑΤΟϊκού κόσμου που μπορεί να παριστάνει τον ανεξάρτητο, να κρατά ανοικτά κανάλια με τη Μόσχα και, ταυτόχρονα, να διαπραγματεύεται με τη Δύση.

Η Ρωσία δεν θέλει μια Τουρκία “αγία”. Θέλει μια Τουρκία λειτουργική, προβλέψιμα οπορτουνιστική, αρκετά αυτάρκη για να μην εκτελεί τυφλά εντολές, και αρκετά φιλοδοξη για να νομίζει ότι μπορεί να το παίζει …αυτοκρατορία!

Εκεί ακριβώς, ο Λαβρώφ ρίχνει μέλι. Μιλά για «ιστορική μνήμη», για «εθνικά συμφέροντα», για κοινό έδαφος στη Συρία και στη Λιβύη, μνημονεύει τον Χακάν Φιντάν,γνωρίζοντας πως είναι φιλοδυτικός, πετά μέσα και τον Φεριντούν Σινιρλίογλου ως τάχα μου, σωτήρα του ΟΑΣΕ, και κλείνει με τη γνωστή υπόκλιση στους “ικανούς Τούρκους διπλωμάτες”.

Δεν είναι φιλοφρόνηση απλά όλο αυτό το σκηνικό. Είναι επένδυση για το μέλλον και για τις ρωσικές επιδιώξεις.

Από την άλλη όμως, εδώ μπαίνει και ένα κομβικό ερώτημα: Γιατί τόση γλύκα προς τον Ερντογάν και το νεοοθωμανικό καθεστώς;

Μα διότι η Μόσχα βλέπει καθαρά ότι η Δύση επιχειρεί να ξανατραβήξει την Τουρκία με τον παλιό, δοκιμασμένο τρόπο. Δηλαδή με εξοπλισμούς, με κύρος, με υποσχέσεις και με «αναβαθμίσεις ρόλου».

Όταν το Λονδίνο και το Βερολίνο ανοίγουν δρόμο για Eurofighter Typhoon προς τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με πολιτική κάλυψη από τον Κιρ Στάρμερ και τον Φρίντριχ Μερτς, το μήνυμα δεν είναι «αγοράστε αεροπλάνα». Το μήνυμα είναι «ελάτε πιο κοντά μας, γίνετε ο χρήσιμος παίκτης στο μέτωπο κατά της Ρωσίας, και θα σας χτίσουμε ισχύ». Και το αγκάθι των S-400 είναι η σφραγίδα του παζαριού, είτε το λένε με κομψές διπλωματικές φράσεις είτε όχι: “κόψτε δεσμούς, μετακινηθείτε και θα… ανταμειφθείτε“.  

 

Όποιος νομίζει ότι αυτά είναι «υποψίες» ή «συνωμοσιολογία», ας κοιτάξει το ιστορικό προηγούμενο που εγώ κατέθεσα σε άρθρο μου: Το γερμανικό υπηρεσιακό υλικό της Abwehr του 1942 (φώτο αριστερά), όπως διασώζεται στα κατασχεθέντα αρχεία, όπου καταγράφεται ρητά η λογική “δώστε μεγάλες υποσχέσεις στην Τουρκία” για να μπεί στον πόλεμο και μέσα στις υποσχέσεις, να μπαίνουν τα Δωδεκάνησα, μαζί με άλλα γεωπολιτικά ανταλλάγματα και με εικόνα προετοιμασιών που ακουμπά και τη Ρόδο. Αυτό δεν είναι «επιχείρημα». Είναι ο μηχανισμός της δυτικής βρετανικής πολιτικής, εντελώς γυμνός: Η Τουρκία γίνεται η σφήνα που εξαγοράζεται και ο ελληνισμός είναι το νόμισμα που κάποιοι θεωρούν ότι μπορούν να το βάλουν πάνω στο τραπέζι χωρίς κόστος.

Κάπου εδώ καταλαβαίνουμε και γιατί ο Λαβρώφ μιλά «μισά» για το 1921–1922. Δεν ψεύδεται απλώς, μοντάρει. Παίρνει μια αληθή ψηφίδα, τη σοβιετική υλική ενίσχυση προς τον κεμαλικό χώρο, και την μετατρέπει σε διαχρονικό ευαγγέλιο “φιλίας”, κρύβοντας ότι αυτό έγινε ως επιλογή συμφέροντος και ισχύος, μέσα σε ένα περιβάλλον όπου όλοι έπαιζαν πάνω σε χάρτες και σφαίρες επιρροής.

Το αποτέλεσμα, όμως, το αφήνει να αιωρείται σαν υπαινιγμός: “έτσι γράφεται η ιστορία, οι ισχυροί βοηθούν εκεί που τους συμφέρει”. Και το κοινό στην Τουρκία, ακούει ακριβώς αυτό που πρέπει να ακούσει.

Παράλληλα, η συνέντευξη πατά και σε ευρωπαϊκά νεύρα. Όταν μιλά για το ΝΑΤΟ ως αταβισμό και λείψανο, δεν το λέει για να φλυαρίσει. Το λέει για να υπονομεύσει τη συνοχή, να σαρκάσει την ευρωπαϊκή υστερία και να δείξει ότι η ευρωπαϊκή πολιτική τάξη χρειάζεται έναν εχθρό για να σκεπάσει τα δικά της αδιέξοδα.

Γι’ αυτό κατονομάζει τον Μαρκ Ρούτε και την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ως παραγωγούς του αφηγήματος και γι’ αυτό πετά και την Αλίς Βάιντελ και το AfD σαν “τους μόνους που ρωτούν” για το κόστος του αμερικανικού LNG. Είναι ξεκάθαρη πολιτική επιχείρηση που δεν είναι άλλη από χτύπημα στο κέντρο της ΕΕ, κλείσιμο ματιού σε αντισυστημικά ακροατήρια, και μήνυμα ότι η Ευρώπη αυτοκαταστρέφεται. Όχι πως δεν έχει δίκιο σε όσα είπε για τους ευρωπαίους και μη. Έχει και παραέχει.

Και όταν φτάνει σε Ντονμπάς, Κριμαία και Οδησσό, ο στόχος είναι διπλός. Από τη μία για να εμφανίσει τη Δύση ως υποκριτή της αυτοδιάθεσης και από την άλλη για να μετατρέψει τη ρωσική στρατηγική σε “ηθική άμυνα”.

Εδώ δεν χρειάζεται να συμφωνήσει κανείς με τη ρωσική ανάγνωση για να δει τη μέθοδο. Ο Λαβρώφ βάζει στο τραπέζι προηγούμενα που πονάνε την ευρωπαϊκή νομιμοποίηση και τα αξιοποιεί για να αποσπάσει την προσοχή από το πραγματικό ερώτημα, που είναι η ισχύς και ο έλεγχος, ιδίως πάνω σε χώρες όπως η Τουρκία, που για πολλούς, όχι μόνο για τους Ρώσους, δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένας …μπράβος που υπηρετεί δυό…αφεντάδες .

Τι απομένει για μας; Το δυσάρεστο, αλλά καθαρό συμπέρασμα. Η Ρωσία χαϊδεύει την Τουρκία για να μην της φύγει προς τη Δύση, και η Δύση χαϊδεύει την Τουρκία για να την αποσπάσει από τη Ρωσία.

Και ανάμεσα σε αυτά τα δύο χάδια, ο ελληνισμός ακούει τον Λαβρώφ να ειρωνεύεται την πνευματική του ραχοκοκαλιά, να “γιορτάζει” ιστορικές σελίδες που μας μάτωσαν, και να ξανανομιμοποιεί, με διπλωματικό άρωμα, την ιδέα ότι η Τουρκία είναι ο μεγάλος παίκτης της περιοχής.

Αυτό είναι που δεν συγχωρείται, τουλάχιστον από εμένα. Όχι επειδή η γεωπολιτική είναι “σκληρή”, αλλά επειδή απαιτεί από εμάς να ξεχάσουμε. Κι όποιος ξεχνά, πληρώνει ξανά.

Αν ο Λαβρώφ μάς έδωσε κάτι χρήσιμο, δεν είναι η “αλήθεια” του. Είναι ο καθρέφτης. Μας δείχνει πόσο εύκολα η ιστορία γίνεται νόμισμα, πόσο φτηνά πουλιέται η μνήμη όταν οι ισχυροί κάνουν συναλλαγές, και πόσο επικίνδυνο είναι να αφήνεις άλλους να αφηγούνται τη δική σου υπόθεση.

Σήμερα, όπως και τότε, ο ελληνισμός δεν κινδυνεύει μόνο από την τουρκική ισχύ. Κινδυνεύει από την παγίδα να τον θεωρούν οι άλλοι δεδομένο, σιωπηλό και διαπραγματεύσιμο. Και αυτό, αν δεν το σπάσεις με λόγο και στάση, δεν το σπάει κανείς για σένα. Στην τελική, ας μη χαίρεται και τόσο ο κύριος Σέργκεϊ Λαβρώφ για την…αφοσίωση της Τουρκίας προς τη Ρωσία. Ας κρατήσει λιγάκι και μια…πισινή. Θα του χρειαστεί οπωσδήποτε στη συνέχεια της ιστορίας τούτης. Γιατί η ελληνική Ορθοδοξία που αυτός λοιδωρεί τώρα, έχει βγάλει χιλιάδες για να μη πω μυριάδες μάρτυρες και Αγίους μέσα σε αυτά τα τελευταία δυο χιλιάδες χρόνια, και ακριβώς γι’ αυτό δεν συνηθίζει να γονατίζει μπροστά σε παλάτια, υπουργεία και “συστήματα”.

Η Ορθοδοξία δεν είναι διαπραγματευτικό χαρτί και δεν είναι εξάρτημα γεωπολιτικής. Είναι η μνήμη που δεν ξεπουλιέται, είναι η συνείδηση που δεν υπογράφει, είναι το πνεύμα που δεν μπαίνει σε συμμαχικά πακέτα.

Κι αν ο κ. Λαβρώφ θεωρεί ότι μπορεί να πετάξει μια φράση για το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως σαν να πετάει μια πέτρα σε τζάμι που δεν πονάει, ας θυμηθεί κάτι απλό. Τα τζάμια σπάνε, αλλά η πέτρα μένει στο χέρι εκείνου που την πέταξε, και κάποια στιγμή θα πρέπει να απολογηθεί για το γιατί την κράτησε.

Διότι εδώ δεν μιλάμε για μια διπλωματική τακτική, αλλά για μια χοντροκομμένη απόπειρα να εμφανιστεί η πνευματική καρδιά του ελληνισμού ως “πιόνι” και ως “εργαλείο”. Όποιος κάνει τέτοια εργασία, είτε το καταλαβαίνει είτε όχι, σκάβει κάτω από το ίδιο το οικοδόμημα της Ορθοδοξίας, κι αυτό δεν το ξεπλένει κανένα άλλο επιχείρημα περί “ασφάλειας”, “εγγυήσεων” και “νομιμότητας”.

Και κάτι ακόμη. Ας μην τρέφει αυταπάτες ότι η Τουρκία είναι σταθερό λιμάνι, επειδή σήμερα του χαμογελάει. Η Τουρκία δεν είναι “αφοσιωμένη” σε κανέναν κι αυτό είναι γνωστό τοίς πάσι. Είναι αφοσιωμένη μόνο στην ίδια της την όρεξη. Και αυτό είναι το ιστορικό της αποτύπωμα.

Παζαρεύει με τη Δύση, παζαρεύει με τη Ρωσία, παζαρεύει με όλους, και όποιος της δώσει περισσότερα, τον βαφτίζει “στρατηγικό εταίρο” μέχρι την επόμενη στροφή. Σήμερα χαμογελά στη Μόσχα, αύριο οπωσδήποτε θα τεντώσει το χέρι στο Λονδίνο και στο Βερολίνο, με τα ίδια ανταλλάγματα, με τα ίδια “πακέτα”, με την ίδια αναισχυντία.

Και τότε ο κ. Λαβρώφ θα θυμηθεί, ίσως αργά, ότι το μέλι που έσταξε δημόσια σε τουρκικό κανάλι δεν ήταν “επένδυση”, ήταν παραχώρηση κύρους σε έναν παίκτη που ζει από την αστάθεια.

Γιατί αν υπάρχει ένα μάθημα που γράφεται ξανά και ξανά από το 1921 ως το 1942 κι από το 1942 ως σήμερα, είναι ότι η Τουρκία δεν κερδίζει μόνο με όπλα. Κερδίζει με υποσχέσεις των άλλων πάνω σε ξένα χώματα, με γεωπολιτικές “προίκες”, με δωροδοκίες διεθνών κέντρων που θέλουν να την αγοράσουν για να τη χρησιμοποιήσουν.

Και όταν κάποιοι θέλουν να την εξαγοράσουν, σχεδόν πάντα βρίσκουν έναν τρόπο να ρίξουν στο τραπέζι και κάτι ελληνικό, είτε ως έδαφος είτε ως δικαίωμα είτε ως “υποχρέωση σιωπής” στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Αυτό είναι το πραγματικό σκάνδαλο: ότι ο ελληνισμός αντιμετωπίζεται ως νόμισμα, ενώ η Τουρκία αντιμετωπίζεται ως ο εκλεκτός αποδέκτης ανταλλαγμάτων. Κι έπειτα, μας ζητούν να χειροκροτήσουμε την “σταθερότητα” και την “συμμαχική συνοχή”.

Όμως υπάρχει κάτι που δεν υπολογίζουν ούτε οι γραφειοκράτες της Δύσης ούτε οι τεχνοκράτες της Μόσχας. Υπολογίζουν χάρτες, αγωγούς, εξοπλισμούς, ποσοστά, δημογραφία, σφαίρες επιρροής.

Δεν υπολογίζουν όμως το πνεύμα.

Δεν υπολογίζουν την αντοχή ενός λαού που έμαθε να επιβιώνει μέσα στα ερείπια χωρίς να πουλά την ψυχή του.

Δεν υπολογίζουν ότι ο ελληνισμός, όταν τον στριμώχνεις, έχει δύο επιλογές: Ή να γίνει ραγιάς ή να γίνει μάρτυρας. Και η ιστορία του λέει ότι, όταν φτάσει στο χείλος, ξέρει να διαλέγει το δεύτερο.

Ας το πούμε καθαρά, γιατί η εποχή το απαιτεί. Η Ορθοδοξία δεν είναι “εργαλείο κατακερματισμού”. Είναι η μόνη ζωντανή απόδειξη ότι ο κόσμος δεν ανήκει ολοκληρωτικά στους μηχανισμούς.

Είναι η εσωτερική ελευθερία που δεν την φτάνουν ούτε οι πρεσβείες ούτε οι υπηρεσίες ούτε τα συστήματα προπαγάνδας. Είναι αυτή που έβγαλε αγίους σε περιόδους που οι αυτοκρατορίες νόμιζαν πως είναι παντοδύναμες. Και γι’ αυτό είναι το τελευταίο πράγμα που θέλουν να στέκει όρθιο όσοι ονειρεύονται να κάνουν την πίστη “παράρτημα πολιτικής”.

Ο Λαβρώφ μπορεί να στέλνει σήματα, να κλείνει μάτια, να μοιράζει επαίνους στην Άγκυρα και να πετάει καρφιά στην Κωνσταντινούπολη. Μπορεί να νομίζει ότι η Ιστορία είναι εργαλείο και η μνήμη πλαστελίνη. Αλλά η Ιστορία έχει έναν κανόνα που τιμωρεί αργά και σιωπηλά. Όποιος χτίζει πολιτική πάνω στην περιφρόνηση του ιερού, στο τέλος ανακαλύπτει ότι το ιερό δεν πεθαίνει, αλλά απλώς περιμένει. Και όταν έρθει η ώρα του, δεν ζητά άδεια από κανέναν.

Γι’ αυτό, ας κρατήσει την “πισινή” που του είπαμε. Όχι επειδή η Ελλάδα είναι πανίσχυρη στα χαρτιά των ισχυρών, αλλά επειδή η Ελλάδα, όταν πατά στην αλήθεια της, δεν μετριέται με τους κανόνες τους. Και η Ορθοδοξία που σήμερα λοιδωρεί, είναι εκείνη που κράτησε όρθιο τον ελληνισμό όταν όλα τα υπόλοιπα είχαν προδοθεί, που έκανε την ήττα σχολείο, την πείνα προσευχή, τον φόβο φλόγα, και την ταπείνωση ανάσταση. Όποιος το ξεχνά αυτό, γράφει μόνος του την ήττα του, όσο κι αν σήμερα νιώθει ότι κερδίζει πόντους σε μια συνέντευξη.

Και για να κλείσουμε όπως πρέπει.

Ο ελληνισμός, δηλαδή η Ρωμιοσύνη, δεν ζητά καμμιά άδεια κι από κανέναν για να υπάρχει. Δεν ζητά πιστοποιητικό “ορθότητας” από καμιά Δύση, ούτε άδεια “πνευματικής νομιμοποίησης” από καμιά Μόσχα.

Όποιος θέλει συμμαχία, θα την κερδίσει με σεβασμό. Όποιος θέλει να μας χρησιμοποιήσει, θα μας βρει απέναντι. Και όποιος νομίζει ότι μπορεί να παίξει με την Πόλη, με την πίστη και με τη μνήμη μας για να κολακέψει ένα νεοοθωμανικό καθεστώς, ας θυμηθεί ότι τα έθνη δεν πεθαίνουν από τους εχθρούς τους. Πεθαίνουν όταν χάσουν την ψυχή τους.

Ε, αυτή την ψυχή δεν θα την παραδώσουμε ούτε σε “ένδοξες σελίδες” άλλων, ούτε σε συμφωνίες, ούτε σε χαμόγελα, ούτε σε παζάρια. Θα την κρατήσουμε, όπως την κράτησαν οι μάρτυρες και οι άγιοι μας. Μέχρι τέλους.

Πύρινος Λόγιος

sergioschrys@outlook.com

pirinoslogios.com

Η ανθρώπινη κατασκοπεία στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης

 
Η συλλογή πληροφοριών μέσω ανθρώπινων πηγών (Human Intelligence – HUMINT) αποτελεί έναν από τους αρχαιότερους και θεμελιωδέστερους κλάδους της κατασκοπείας. Από τις βιβλικές αφηγήσεις (Ιησούς του Ναυή) και τα έργα του Θουκυδίδη, έως το “Η Τέχνη του Πολέμου” του Σουν Τζου, η χρήση ανθρώπινων πληροφοριοδοτών εμφανίζεται ως κρίσιμο εργαλείο για την κατανόηση των δυνατοτήτων, αλλά κυρίως των προθέσεων των αντιπάλων.  
 
Σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας, κοινωνίες, κυβερνήσεις και ηγεσίες βασίστηκαν στη HUMINT για να αποκτήσουν στρατηγικό πλεονέκτημα, ιδιαίτερα σε περιόδους σύγκρουσης ή πολιτικής αβεβαιότητας. Η μακροχρόνια επιβίωση της HUMINT δεν είναι τυχαία. Οφείλεται στο γεγονός ότι η ανθρώπινη κατασκοπεία επιτελεί έναν ρόλο που καμία τεχνική, ή μηχανική μορφή συλλογής πληροφοριών δεν μπορεί να αντικαταστήσει πλήρως: Την αποκάλυψη των πραγματικών προθέσεων, κινήτρων και σχεδίων που οι αντίπαλοι επιθυμούν να κρατήσουν κρυφά. Η HUMINT δεν συλλέγει απλώς δεδομένα, αλλά εισχωρεί στον πυρήνα της ανθρώπινης λήψης αποφάσεων.
 
Ωστόσο, όπως κάθε τομέας ανθρώπινης δραστηριότητας, έτσι και η HUMINT βρίσκεται αντιμέτωπη με τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν η τεχνολογία θα επηρεάσει την ανθρώπινη κατασκοπεία, αλλά πότε, πώς και σε ποιο βαθμό. Το κεντρικό δίλημμα που αναδεικνύεται είναι εάν η ραγδαία εξέλιξη των ψηφιακών τεχνολογιών –ιδίως της ψηφιακής επιτήρησης, των μεγάλων δεδομένων και της τεχνητής νοημοσύνης– συνιστά υπαρξιακή απειλή για τη HUMINT ή αν, αντιθέτως, μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης προσαρμογής και ενίσχυσής της. 
 
Η σημασία της διαπροσωπικής σχέσης 
 
Παρά τη φαινομενική ταυτολογία, είναι ουσιώδες να υπογραμμιστεί ότι η HUMINT αφορά πρωτίστως τους ανθρώπους. Στον πυρήνα κάθε επιχείρησης HUMINT, βρίσκεται η προσωπική σχέση μεταξύ του αξιωματικού χειριστή και της πηγής ή του πράκτορα. Η οικοδόμηση εμπιστοσύνης –γνωστικής και συναισθηματικής– αποτελεί μια μακρά, σύνθετη και συχνά εύθραυστη διαδικασία, η οποία όμως έχει αποδείξει διαχρονικά την αποτελεσματικότητά της, στην απόκτηση κρίσιμων και ευαίσθητων πληροφοριών.
 
Η εμπιστοσύνη αυτή δεν μπορεί να αυτοματοποιηθεί, ούτε να αντικατασταθεί από ψηφιακές πλατφόρμες ή αλγορίθμους. Οι διαπροσωπικές δεξιότητες που απαιτούνται για την προσέγγιση, στρατολόγηση, ανάπτυξη και διαχείριση ανθρώπινων πηγών παραμένουν αναντικατάστατες, ακόμη και σε ένα περιβάλλον ταχύτατων τεχνολογικών εξελίξεων. Η ανθρώπινη ενσυναίσθηση, η κρίση και η κατανόηση των κινήτρων του άλλου, δεν μπορούν να αναπαραχθούν από μηχανές. 
 
Παρότι οι ψηφιακές τεχνολογίες δεν μπορούν να αντικαταστήσουν αυτή τη θεμελιώδη ανθρώπινη διάσταση, έχουν επηρεάσει βαθιά το επιχειρησιακό περιβάλλον της HUMINT. Από τη μία πλευρά, προσφέρουν νέα εργαλεία και δυνατότητες· από την άλλη, δημιουργούν πρωτόγνωρες απειλές και προκλήσεις αντικατασκοπείας. Παρ’ όλα αυτά, ο ψηφιακός μετασχηματισμός της HUMINT δεν σηματοδοτεί το τέλος της, αλλά τη μετάβασή της σε ένα πιο σύνθετο και απαιτητικό περιβάλλον.
 
Η HUMINT στο σύγχρονο οικοσύστημα 
 
Παρά τις εντυπωσιακές προόδους σε άλλους κλάδους συλλογής πληροφοριών – όπως η SIGINT, η IMINT/GEOINT, η ELINT και οι νεότεροι τομείς όπως η SOCMINT – η HUMINT παραμένει αναπόσπαστο στοιχείο κάθε αποτελεσματικής κοινότητας πληροφοριών. Οι τεχνικοί κλάδοι μπορούν να ενισχύσουν τη συλλογή, αλλά δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την ανθρώπινη κατασκοπεία. 
 
Το παράδειγμα της αιφνιδιαστικής επίθεσης της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου του 2023 λειτουργεί ως χαρακτηριστική υπενθύμιση των ορίων της τεχνολογίας. Παρά την εκτεταμένη χρήση προηγμένων συστημάτων επιτήρησης και συλλογής δεδομένων, οι προθέσεις και τα σχέδια της Χαμάς δεν αποκαλύφθηκαν εγκαίρως.
 
Σύμφωνα με τον Αβνέρ Μπαρνέα, η αποτυχία αυτή συνδέεται άμεσα με την έλλειψη ανθρώπινων πηγών εντός του ηγετικού πυρήνα της οργάνωσης. Το περιστατικό υπογραμμίζει ότι, χωρίς HUMINT, ακόμη και οι πλέον τεχνολογικά προηγμένες υπηρεσίες πληροφοριών κινδυνεύουν από στρατηγικό αιφνιδιασμό.
 
Η HUMINT σε έναν ψηφιοποιημένο κόσμο  
 
Ο σύγχρονος κόσμος χαρακτηρίζεται από εκτεταμένη ψηφιοποίηση και διασύνδεση. Οι άνθρωποι αφήνουν αναπόφευκτα ψηφιακά ίχνη μέσα από τη χρήση “έξυπνων” συσκευών, διαδικτυακών πλατφορμών και κοινωνικών δικτύων. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η διεξαγωγή μυστικών επιχειρήσεων, χωρίς τη δημιουργία ψηφιακών αποτυπωμάτων, καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη. 
 
Αυτή η πραγματικότητα επιβάλλει μια ριζική επανεξέταση των μεθόδων ασφαλούς διεξαγωγής επιχειρήσεων HUMINT. Ταυτόχρονα, καθώς μεγάλο μέρος της ανθρώπινης δραστηριότητας μεταφέρεται στο διαδίκτυο, ή σε εικονικά περιβάλλοντα, η HUMINT καλείται να δραστηριοποιηθεί και σε αυτά τα πεδία. Οι ψηφιακές πλατφόρμες προσφέρουν νέες δυνατότητες στόχευσης και επικοινωνίας, αλλά ενέχουν σημαντικούς κινδύνους αποκάλυψης. 
 
Οι επαγγελματίες της HUMINT οφείλουν να κατανοήσουν σε βάθος αυτή τη νέα ψηφιακή πραγματικότητα. Η προσαρμογή δεν είναι προαιρετική. Απαιτείται ένας συνδυασμός παραδοσιακής ανθρώπινης κατασκοπείας και κυβερνο-βασισμένων μεθοδολογιών, ώστε οι αξιωματικοί πληροφοριών να μπορούν να λειτουργούν με ασφάλεια, τόσο στον φυσικό, όσο και στον ψηφιακό κόσμο. 
 
Παρά την έκρηξη της OSINT και των τεχνικών κλάδων συλλογής, η HUMINT δεν καθίσταται παρωχημένη. Αντιθέτως, οι ανθρώπινες πηγές παραμένουν μοναδικά ικανές να αποκαλύπτουν προθέσεις πριν αυτές εκδηλωθούν ή καταστούν ορατές σε ανοιχτές πηγές. Οι μηχανές μπορούν να αναλύουν δεδομένα, αλλά δεν μπορούν να κατανοήσουν την ανθρώπινη ψυχολογία. 
 
Η διάκριση μεταξύ κυβερνοκατασκοπείας και ανθρώπινης κατασκοπείας είναι κρίσιμη. Η πρώτη αφορά κυρίως μηχανές που συλλέγουν πληροφορίες από άλλες μηχανές. Η δεύτερη βασίζεται στις ανθρώπινες σχέσεις, οι οποίες δεν κλιμακώνονται, ούτε αυτοματοποιούνται. Η εμπιστοσύνη απαιτεί χρόνο και προσωπική επαφή, ακόμη και στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.
 
Αντικατασκοπεία στην εποχή της τεχνολογικής επανάστασης 
 
Οι ψηφιακές τεχνολογίες έχουν μεταμορφώσει σχεδόν κάθε στάδιο των επιχειρήσεων HUMINT, ιδίως τον εντοπισμό και τη στρατολόγηση. Μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως το LinkedIn, αποκαλύπτουν λεπτομερείς επαγγελματικές πληροφορίες, ενώ προσωπικές πλατφόρμες εκθέτουν πιθανά κίνητρα ή τρωτά σημεία. 
 
Η SOCMINT έχει αναδειχθεί σε κρίσιμο εργαλείο, αν και συνοδεύεται από κινδύνους χειραγώγησης και παραπληροφόρησης. Τα ψηφιακά εργαλεία αυξάνουν την αποδοτικότητα, αλλά απαιτούν ενισχυμένη επαλήθευση. Οι ίδιες δε τεχνολογίες που ενισχύουν τη HUMINT, ενισχύουν και την αντικατασκοπεία. Μαζικές παραβιάσεις δεδομένων, όπως αυτής του OPM (Γραφείο Διαχείρισης Προσωπικού των ΗΠΑ) το 2015, έχουν προσφέρει στους αντιπάλους τεράστιες ποσότητες ευαίσθητων πληροφοριών. 
 
Οι μαζικές παραβιάσεις δεδομένων, όπως η προαναφερόμενη παραβίαση, έχουν παράσχει στους αντιπάλους εξαιρετικά λεπτομερείς προσωπικές πληροφορίες και πληροφορίες ασφαλείας, δίνοντάς τους ένα ισχυρό πλεονέκτημα στη στόχευση αξιωματικών πληροφοριών και πιθανών πηγών. 
 
Πέρα από τις παραβιάσεις δεδομένων, οι επαγγελματίες του HUMINT λειτουργούν πλέον σε ένα περιβάλλον σχεδόν συνεχούς επιτήρησης. Οι κάμερες δρόμου με τεχνητή νοημοσύνη, η πανταχού παρούσα τεχνική επιτήρηση και τα πολλαπλασιαζόμενα βιομετρικά συστήματα (αναγνώριση προσώπου, δακτυλικά αποτυπώματα, ανάλυση βάδισης, σαρώσεις αμφιβληστροειδούς) καθιστούν την κρυφή λειτουργία ολοένα και πιο δύσκολη. 
 
Η διεθνής ανταλλαγή βιομετρικών δεδομένων έχει περιορίσει περαιτέρω την ικανότητα ταξιδιού, ή λειτουργίας με ψευδώνυμα, οδηγώντας σε μια στροφή προς ένα μοντέλο “μία χώρα, ένα ψευδώνυμο”. Ακόμη και οι καθιερωμένες πρακτικές κρυφής ταυτότητας αποδεικνύονται εύθραυστες, αναγκάζοντας τις υπηρεσίες πληροφοριών να επανεξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο δημιουργούνται, συντηρούνται και υποστηρίζονται τα αφηγήματα κρυφής ταυτότητας σε έναν ψηφιακό κόσμο. 
 
Αυτές οι πιέσεις οδηγούν τη συζήτηση για νέα επιχειρησιακά υποδείγματα. Ορισμένοι πρώην αξιωματούχοι των υπηρεσιών πληροφοριών υποστηρίζουν ότι η προστασία ψευδών ταυτοτήτων μπορεί σύντομα να είναι αδύνατη και προτείνουν εναλλακτικά μοντέλα, όπως η χρήση “επιτόπου” πρακτόρων, επαγγελματιών που λειτουργούν με τις πραγματικές τους ταυτότητες, ενώ υποστηρίζουν κρυφά τις υπηρεσίες πληροφοριών. Αυτή η προσέγγιση θα μείωνε την εξάρτηση από κατασκευασμένες κρυφές ταυτότητες, αλλά εισάγει νέους κινδύνους και οργανωτικές προκλήσεις. 
 
Όλα τριγύρω αλλάζουνε κι όλα τα ίδια μένουν 
 
Τα ψηφιακά εργαλεία έχουν κάνει το HUMINT πιο ισχυρό και πιο επικίνδυνο ταυτόχρονα. Η τεχνολογία έχει επεκτείνει τις δυνατότητες στον εντοπισμό, την στρατολόγηση και την ανάλυση, ωστόσο έχει επίσης διαβρώσει την ανωνυμία, έχει ενισχύσει τις απειλές αντικατασκοπείας και έχει αναγκάσει τις υπηρεσίες πληροφοριών να επανεξετάσουν μακροχρόνιες υποθέσεις σχετικά με την κάλυψη, την ταυτότητα και το μελλοντικό εργατικό δυναμικό στο HUMINT. 
 
Το αρχέτυπο του παραδοσιακού πράκτορα HUMINT είναι ολοένα και πιο ξεπερασμένο σε μια ψηφιακή εποχή. Οι σημερινοί και οι αυριανοί επαγγελματίες HUMINT μπορεί να μοιάζουν περισσότερο με τεχνολογικά καταρτισμένους ειδικούς δεδομένων, παρά με κλασικούς πράκτορες πεδίου, απαιτώντας από τις υπηρεσίες πληροφοριών να επανεξετάσουν ποιους στρατολογούν και πώς τους προετοιμάζουν για τα σύγχρονα επιχειρησιακά περιβάλλοντα. 
 
Μια βασική πρόκληση είναι η γενεαλογική μετατόπιση στο εργατικό δυναμικό των υπηρεσιών πληροφοριών. Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία αξιωματικοί είναι “ψηφιακοί μετανάστες” που εισήλθαν στην υπηρεσία πριν από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ οι νεότεροι “ψηφιακοί ιθαγενείς”, ιδιαίτερα η Γενιά Ζ, συχνά φέρουν εκτεταμένα ψηφιακά αποτυπώματα από την πρώιμη παιδική ηλικία, συμπεριλαμβανομένων πληροφοριών που κοινοποιούνται μέσω “κοινής χρήσης”. 
 
Αυτά τα μακροχρόνια ψηφιακά ίχνη περιπλέκουν τη δημιουργία κάλυψης και τις παράνομες επιχειρήσεις. Ενώ αυτό το ζήτημα μπορεί να είναι λιγότερο έντονο σε αυταρχικά κράτη, οι δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών στρατολογούν όλο και περισσότερο σε νεότερες ηλικίες για να μετριάσουν αυτούς τους κινδύνους και να διαμορφώσουν την ψηφιακή πειθαρχία νωρίς. 
 
Ωστόσο, η διαχείριση των ψηφιακών ταυτοτήτων είναι περίπλοκη. Ο απλός περιορισμός ή η διαγραφή λογαριασμών κοινωνικών μέσων κατά την έναρξη της υπηρεσίας, δεν επαρκεί και μπορεί ακόμη και να είναι αντιπαραγωγική μέθοδος, καθώς οι απότομες αλλαγές στη διαδικτυακή συμπεριφορά μπορούν να προσελκύσουν την προσοχή των αντιπάλων, χρησιμοποιώντας αναλύσεις μεγάλων δεδομένων. Συνεπώς, οι υπηρεσίες πληροφοριών πρέπει να επανεξετάσουν τα χρονοδιαγράμματα προσλήψεων και τη μακροπρόθεσμη διαχείριση ταυτότητας, πολύ πριν από την έναρξη της επίσημης απασχόλησης. 
 
Συμπέρασμα 
 
Παρά τις προκλήσεις αυτές, τα βασικά στοιχεία της τεχνικής HUMINT παραμένουν άθικτα. Αυτό που έχει αλλάξει περισσότερο είναι η φάση εντοπισμού και στρατολόγησης, η οποία έχει μετασχηματιστεί από την ψηφιοποίηση. Σε απάντηση, οι υπηρεσίες πληροφοριών – όπως η CIA – έχουν δημιουργήσει νέους ρόλους όπως οι Αξιωματικοί Στόχευσης και οι ασκούμενοι ψηφιακής στόχευσης, που επικεντρώνονται στην αξιοποίηση διαθέσιμων δεδομένων για τη δημιουργία αξιοποιήσιμων στοιχείων για τους πράκτορες επί του πεδίου. 
 
Συνολικά, η HUMINT προσαρμόζεται αντί να εξαφανίζεται. Ενώ τα εργαλεία, τα σύνολα δεξιοτήτων και τα προφίλ προσωπικού εξελίσσονται για να ανταποκριθούν στις ψηφιακές πραγματικότητες, οι επιχειρήσεις ανθρώπινης πληροφόρησης συνεχίζουν να βασίζονται σε παραδοσιακές αρχές, οι οποίες τώρα ενισχύονται από την προηγμένη αξιοποίηση δεδομένων και τους ψηφιακά επικεντρωμένους ρόλους. 
 
Η HUMINT δεν εξαφανίζεται· εξελίσσεται. Παρά – και εν μέρει λόγω – των τεχνολογικών εξελίξεων, η ανθρώπινη κατασκοπεία παραμένει βαθιά ανθρώπινη. Όπως τόνισε η επικεφαλής της MI6, ορισμένες σχέσεις θα παραμείνουν «πεισματικά ανθρώπινες». Οι υπηρεσίες πληροφοριών που θα καταφέρουν να συνδυάσουν την κλασική τέχνη με τις νέες τεχνολογίες θα αποκτήσουν αποφασιστικό πλεονέκτημα στην κατανόηση των προθέσεων και στη λήψη αποφάσεων.
 

Αποκλεισμένοι οι Παλαιστίνιοι στο σχέδιο Τραμπ για τη Γάζα

 
Κατά τη διάρκεια της πρόσφατης ετήσιας συνάντησης του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, πολλές χώρες υπέγραψαν τον χάρτη για το Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ, αποφασίζοντας για το μέλλον των Παλαιστινίων χωρίς τη συμμετοχή τους… Υπουργοί Εξωτερικών και ηγέτες 35 χωρών, συμπεριλαμβανομένων μουσουλμανικών χωρών όπως η Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτος, το Πακιστάν, η Τουρκία, η Ινδονησία, η Ιορδανία, τα ΗΑΕ, το Κατάρ και το Μπαχρέιν, καθώς και το Ισραήλ, υπέγραψαν τον χάρτη για να ενταχθούν στο “Συμβούλιο Ειρήνης”. Σύμφωνα με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, αυτό το λεγόμενο “Συμβούλιο Ειρήνης” θα αλλάξει το πεπρωμένο του λαού της Γάζας. 
 
Ωστόσο, οι μόνοι άνθρωποι που δεν έχουν συμπεριληφθεί σε αυτό, είναι οι κάτοικοι της Γάζας. Μέσω του καταστατικού του Συμβουλίου Ειρήνης, ο Τραμπ παραμέρισε τα Ηνωμένα Έθνη, και ενίσχυσε περαιτέρω τις προοπτικές ισραηλινής κατοχής της Γάζας. Η επίσημη ανακοίνωση δημιουργεί την υποψία, ότι ο Πρόεδρος Τραμπ επιδιώκει να δημιουργήσει ένα παράλληλο σύστημα με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, καθώς αρχικά το Συμβούλιο είχε σχεδιαστεί για να αντιμετωπίσει την κρίση στη Μέση Ανατολή, αλλά με την παρουσίαση του Τραμπ στο World Economic Forum στο Νταβός, απέκτησε ευρύτερη σημασία, υποδηλώνοντας ότι θα μπορούσε να γίνει μόνιμο όργανο.
 
Αυτό έχει προκαλέσει ανησυχία σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για την προοπτική περιθωριοποίησης του ΟΗΕ. Επιπλέον, ο επίσημος χάρτης αυτού του λεγόμενου Συμβουλίου Ειρήνης δεν αναφέρει αποκλειστικά τη Λωρίδα της Γάζας, γεγονός που δείχνει ότι ο πρόεδρος Τραμπ έχει σχεδιασμό για ολόκληρη την περιοχή. Ο Αμερικανός πρόεδρος, ορίστηκε πρόεδρος του Συμβουλίου, ενώ σύμφωνα με τον χάρτη, του έχει χορηγηθεί η ισόβια ιδιότητα του μέλους. Επιπρόσθετα, ο Τραμπ θα είναι ο μόνος με δικαίωμα βέτο, γεγονός που τον καθιστά το πιο ισχυρό πρόσωπο στο συμβούλιο. 
 
Η Γάζα σε πολιτική δημοπρασία 
 
Στο Νταβός, οι Ηνωμένες Πολιτείες παρουσίασαν το γενικό τους σχέδιο για τη Γάζα, το οποίο θα ανοικοδομήσει ολόκληρο τον θύλακα από την αρχή. Η παρουσίαση των ΗΠΑ στη διάσκεψη του Νταβός έδειξε δεκάδες πύργους και ουρανοξύστες κατά μήκος των ακτών της Μεσογείου. Το σχέδιο αναφέρει επίσης την κατασκευή περίπου 100.000 κατοικιών στη Γάζα και στη Ράφα. Επιπλέον, προβλέπεται η κατασκευή ενός νέου αεροδρομίου.
 
Όλος ο σχεδιασμός δεν περιλαμβάνει καμία παλαιστινιακή συμβολή. Το πιο οδυνηρό είναι ότι οι χώρες που υπέγραψαν τον χάρτη του Συμβουλίου Ειρήνης, ακόμη και οι αραβικές δεν εξέφρασαν καμία ανησυχία για την έλλειψη διαβούλευσης και συμμετοχής του παλαιστινιακού λαού. Μόνο, η Ισπανία, προς τιμή της, αρνήθηκε να ενταχθεί στο Συμβούλιο Ειρήνης της Γάζας, επικαλούμενη ανησυχίες για παραβίαση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ και έλλειψη διαβούλευσης με τους Παλαιστίνιους. 
 
Η λύση για τη Γάζα όπως διαφαίνεται αναδύεται από τα γραφεία των εταιρειών ανάπτυξης ακινήτων και όχι στο πλαίσιο της πολιτικής και της δικαιοσύνης. Από το βήμα του Φόρουμ του Νταβός, όπου η μοίρα των εθνών κρίνεται ανάμεσα σε συνέδρια και πολυτελή καφέ, ο Ντόναλντ Τραμπ, σαν έμπειρος μεσίτης, δήλωσε με σιγουριά ότι η Γάζα είναι μια «εξαιρετική παραθαλάσσια τοποθεσία» και ότι η μετατροπή της σε μια πόλη ουρανοξυστών θα ήταν μια «θεαματική επιτυχία». Έτσι απλά, η Γάζα μια γη που υπέστη μια παρατεταμένη ανθρωπιστική τραγωδία, μετατράπηκε σε μια επενδυτική ευκαιρία με ελκυστική θέα στη θάλασσα.
 
Αυτό συμβαίνει όταν ένας πολιτικός κοιτάζει, ακόμη και την αιμορραγούσα Γάζα, μέσα από τα μάτια ενός κτηματομεσίτη. Μέσα απ’ αυτήν την επιχειρηματική οπτική, η Γάζα είναι ένα “άδειο” οικόπεδο που προσφέρεται για οικοδομικούς σχεδιασμούς: εδώ ένας πύργος… εκεί ένα εμπορικό κέντρο… στην ακτή μια διεθνής μαρίνα… και ενδιάμεσα μια περιφραγμένη κοινότητα που θα υπηρετεί την παγκόσμια ελίτ. Στο κόσμο των επενδύσεων, δεν γίνονται αναφορές για έννοιες, όπως κυριαρχία, αυτοδιάθεση, δικαιοσύνη ή αξιοπρέπεια. Υπό το πρίσμα του κέρδους, όλα αυτά παραβλέπονται. Κυριαρχούν οικονομικοί όροι: “ανασχεδιασμός”, “ανακατανομή γης”, “μεγιστοποίηση των αποδόσεων”, “ευκαιρίες ανάπτυξης”… 
 
Οι σχεδιασμοί ορίζουν μία νέα Γάζα, που θα κτισθεί από την αρχή, πάνω σε μια ανοιχτή πληγή, όπου δεν θα πρέπει να υπάρχει μνήμη και ιστορία. Λέγεται ότι το 81% των κτιρίων στην περιοχή έχουν καταστραφεί ή έχουν υποστεί ζημιές. Από ανθρωπιστικής άποψης, πρόκειται για ένα τραγικό νούμερο. Στη γλώσσα του κεφαλαίου, πρόκειται για μια τεράστια ευκαιρία για ανοικοδόμηση. Λέγεται επίσης ότι 2,1 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν στη Λωρίδα.
 
Από ανθρωπιστικής άποψης, πρόκειται για έναν λαό που επέζησε από την καταστροφή της πατρίδας τους, από επενδυτικής άποψης, πρόκειται για μια πυκνότητα πληθυσμού που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν φθηνό εργατικό δυναμικό. Έτσι, η καταστροφή γίνεται μια επενδυτική ευκαιρία, με κυρίαρχα ερωτήματα για το πόσους ορόφους θα έχει ο πύργος και τι χρώμα θα έχει η πρόσοψη.
 
Μια “άδεια οικοδομής” που εκδόθηκε από την Ουάσινγκτον 
 
Καμία συζήτηση για τη μοίρα των Παλαιστινίων και του παλαιστινιακού ζητήματος. Ένα ερώτημα επίσης απουσιάζει σκόπιμα: σε ποιον θα ανήκει η νέα Γάζα; Θα κατέχουν οι κάτοικοι της Γάζας την πόλη τους; Ή θα είναι απλώς το απαραίτητο εργατικό δυναμικό κατοικώντας σε ένα διαμέρισμα με θέα στη Μεσόγειο, σε πύργους χτισμένους πάνω στα ερείπια των σπιτιών τους. Μπορεί να χτιστούν οι ψηλότεροι πύργοι στη Μέση Ανατολή, αλλά το ερώτημα είναι κατά πόσο θα είναι εύθραυστοι χωρίς ελευθερία στην Παλαιστίνη. Μπορείς να σχεδιάσεις την πιο πολυτελή πρόσοψη, αλλά χωρίς αξιοπρέπεια, το κτίριο θα παραμείνει ευάλωτο, ανεξάρτητα από το ύψος του… 
 
Ο Τραμπ μιλάει για μια θεαματική επιτυχία. Αλλά το ερώτημα είναι, ποιος ωφελείται; Οι εταιρείες ανοικοδόμησης; Τα επενδυτικά κεφάλαια που βλέπουν την καταστροφή ως χρυσή ευκαιρία; Επιτυχία, στην ορολογία τους, σημαίνει υψηλά κέρδη. Επιτυχία όμως για τους κατοίκους της Γάζας σημαίνει, ελευθερία, αξιοπρέπεια, το δικαίωμα στη ζωή. Η Γάζα δεν είναι ένα οικόπεδο προς αξιοποίηση… Η Γάζα είναι μνήμη και ιστορική ταυτότητα. Η Γάζα δεν είναι γη χωρίς ιδιοκτήτη. Δεν είναι μια επενδυτική ευκαιρία που περιμένει μια προσφορά. Η Γάζα είναι δρόμοι που έχουν ποτισθεί με αίμα. Σπίτια που έχουν ιστορίες. Άνθρωποι με ρίζες. 
 
Η ανοικοδόμηση χωρίς ελευθερία… είναι απλώς ένας εξωραϊσμός της κατοχής. Η οικοδόμηση χωρίς κυριαρχία… είναι μια ωραιοποίηση. Μια πόλη χωρίς κατοίκους με ταυτότητα… είναι ένα άψυχο έργο. Το αντικείμενο της συζήτησης στο Νταβός θα έπρεπε να είναι: “θέλουμε μια Γάζα που να αποτελέσει μία Νέα Υόρκη της Ανατολής ή μία Γάζα που θα είναι ελεύθερη και θα ανοικοδομηθεί, με διεθνή συνδρομή, από τους κατοίκους της, όπως αυτοί κρίνουν κατάλληλα”; 
 

ΔΥΣΗ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΑ

Γράφει ο 
Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης – Αμφικτύων
 
Πού μας πάει τούτη η κατηφόρα;
Στην Ανατολή αστραπές, πάει για μπόρα.
Η Δύση σε ρόλο σταυροφόρας
και τότε και τώρα, για του Ισραήλ τη χώρα. 
 
Φοβάται ο Γιάννης το θεριό
και το θεριό τον Γιάννη.
Την περιοχή αν κάνουν ρημαδιό,
κι από το κενό
ο κίτρινος δράκων θα εισβάλει.

Πολλοί οι αιθεροβάμονες,
περισσότεροι οι ονειροπόλοι.
Ξύπνιοι βλέπουν όνειρα,
τη γη να καταπιούν όλη.
Και οι πολίτες;
Αυτοί… οι χαχόλοι.

Άνθρωποι πλεονέκτες,
βίαιοι, ψεύτες, κλέφτες.
Μόνο το κέρδος τους τραβάει,
χωρίς φραγμούς, χωρίς ηθική,
στον χάος τους πάει.

Με αληθοφανή επιχειρήματα,
της ψευτιάς αποκυήματα.
ο καυγάς για τα χρήματα,
αντί για Λόγο συνθήματα.
Και στήνουν τερατουργήματα,
οι τοίχοι γέμισαν γραψίματα

Και στους δρόμους συγκεντρώνονται 
τα θύματα. Θα τα πάρουν τα μαθήματα;

Μας οδηγούν στον όλεθρο, 
μας οδηγούν στην πλάνη. 
Κάθε φορά το ίδιο βιολί 
Ηγέτες λαοπλάνοι

Μας οδηγούν στην καταστροφή
που ο νους μας δεν την πιάνει. 
Μας κυβερνούν άφρονες,
με πράξεις αφροσύνης
Έλλειμμα έχουν λογικής,
η έπαρση δεν τους αφήνει

Σε εμφύλιους μας ρίχνουν σπαραγμούς
και συνεχώς εγκληματούν.
Λαούς ποδοπατούν και ξεριζώνουν,
κι άλλους τους εξαερώνουν.
Με την ΑΙ σύμμαχο τους μας τυφλώνουν,
και τους θεσμούς τώρα τους αλλοιώνουν.

Εμείς οι Έλληνες ζούμε με οδύνη,
ο γείτονας ήσυχους δεν μας αφήνει.
Και τα κομματόσκυλα, τυφλά, άβουλα
ό,τι πουν τα αφεντικά εκτελούν υπάκουα.
Ο ελληνικός λαός; Δεν μετρά.

Αιτία η απληστία,
η έλλειψη στρατηγικής της ηγεσίας.
της διεθνούς εξουσίας Εντολοδόχοι
τα Ιμια στους Τούρκους έχουν παραδώσει
τούτη τη χώρα ο λαός θα την σώσει.

Ηγέτες από Αρετή στερημένοι,
πολιτικοί σε ντόπια και ξένα κέντρα δεμένοι.
Πολίτες ανεκτικοί και φοβισμένοι,
το πολιτικό συμφέρον υπεράνω όλων.
Κι οι τιμές ανεβαίνουν κατά κόρον,
και τον κόσμο γονατίζουν όλον.

Η πολιτική βούληση τους λείπει,
και αν όπλο κρατούν, θα σιγήσει.
Κόκκινες γραμμές ποτέ δεν βάζουν,
κι αν τις βάλουν, τις αλλάζουν

Και τον εισβολέα αγκαλιάζουν.

Σήμερα που συθέμελα στη γη τραντάζουν
το διεθνές δίκαιο κάτι ανόητοι μηρυκάζουν.
ΗΠΑ και Ρωσία το έκαναν κουρέλι,
κι ο Αττίλας την Κύπρο έκοψε σαν καρβέλι.

Όλα σε τροχιά συγκρουσιακή,
ο καθένας ξεκινά την αρμάδα του εκεί.
Κανείς δεν μπορεί πια να τους σταματήσει,
ο ΟΗΕ αδύναμος με φωνή ξεψυχισμένη .
Η Δύση διχασμένη. Κάτι ο πλανήτης περιμένει;

Ο κόσμος δεν θα αυτοκτονήσει.
Στο τέλος η Ειρήνη θα επικρατήσει.
Σήμερα που ο Χάρος στέκει αδυσώπητος 
ο πόλεμος φαντάζει αδιανόητος

(1/2/26)

Αμφικτύων – Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδη 
Συγγραφέας, Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών
http://www.amphiktyon.blogspot.com

Η Τηλεοπτική Διαχείριση του Πόνου…

Γράφει ο Γιώργος Πιπερόπουλος 
 
Στην μεσημβρινή εκπομπή του με τίτλο «Βόρειος Μεσημβρινός» στο νεοσύστατο τηλεοπτικό κανάλι ΠΟΝΤΟΣ-TV της Θεσσαλονίκης που είναι ορατό σε παγκόσμια κλίμακα στο διαδίκτυο με φιλοξένησε ο δημοσιογράφος Δημήτρης Πιπερίδης με αφορμή τους 7 αδικοχαμένους φιλάθλους του ΠΑΟΚ στον Ρουμανικό «δρόμο του θανάτου».
 
Στη συζήτηση μας αναφέρθηκα στον «κανιβαλισμό» του ανθρώπινου πόνου όπως είχα κάνει και σε σχετικό άρθρο μου που φιλοξενήθηκε εδώ στον αγαπημένο ιστότοπο με τίτλο «Ελληνική Τηλεόραση: ’Εθισμένη’ στον Κανιβαλισμό!...» 
 
Πέρα από τη συζήτησή μας για το απροσδόκητο τραγικό γεγονός που βύθισε σε πόνο 7 οικογένειες των παιδιών που έχασαν τη ζωή τους αλλά και στην τεράστια οικογένεια του ΠΑΟΚ, είχα την ευκαιρία να συζητήσω με τον οικοδεσπότη μου και τη δική μου εμπειρία από το ποδόσφαιρο ξεκινώντας από την εποχή, 40 χρόνια πριν, όταν ο μακαρίτης φίλος μου ο ταλαντούχος Χάρρυ Κλύνν (Βασίλης Τριανταφυλλίδης κατά κόσμο) πραγματικά πρωτοτυπώντας με κάλεσε να εργασθώ ως Ψυχολόγος της Ομάδας του Απόλλωνα Καλαμαριάς όταν την ανέλαβε ως κύριος μέτοχος και Πρόεδρος.. 
 
Ακολούθησε η συγγραφή της εβδομαδιαίας στήλης μου στο αθλητικό ένθετο της μεσημβρινής εφημερίδας ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ και τελικά η δημοσίευση του γνωστού μπεστ-σέλλερ βιβλίου μου με τίτλο «Ένας Ψυχολόγος στο Γήπεδο».
 
Συζητήσαμε με τον οικοδεσπότη μου το θέμα του ρόλου του ψυχολόγου σε μια ποδοσφαιρική ομάδα και της βοήθειας που παρέχει στους παίκτες…
 
Όταν υπάρξει ο χρόνος στην καθημερινότητά σας δείτε το σχετικό βίντεο:

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.