21 Μαρτίου 2026

τι ακριβώς σημαίνει η αναχαίτιση απο ελληνικά Patriot ιρανικών πυραύλων (και λίγα στοιχεία για την διακρατική αμυντική συμφωνία Ελλάδας Σαουδικής Αραβίας)

Από το καθεστώς της ελληνικής συστοιχίας Patriot στη Σαουδική Αραβία, το βασικό συμπέρασμα είναι ότι δεν πρόκειται για άτυπη ή προσωρινή αποστολή, αλλά για διακρατικά ρυθμισμένη παρουσία ελληνικών ενόπλων δυνάμεων.
 
Η αποστολή βασίστηκε σε Συμφωνία Διευθέτησης Καθεστώτος Ενόπλων Δυνάμεων που υπογράφηκε στο Ριάντ στις 20 Απριλίου 2021, και κυρώθηκε αργότερα από τη Βουλή με τον Ν. 5118/2024. 
 
Σκοπός της, όπως προκύπτει από τα επίσημα ελληνικά κείμενα, είναι η παραμονή ελληνικών ενόπλων δυνάμεων στο σαουδαραβικό έδαφος για την υποστήριξη της αμυντικής ικανότητας του Βασιλείου, ενώ το ΥΠΕΘΑ είχε ήδη από το 2021 δηλώσει ότι η αποστολή της πυροβολαρχίας Patriot είναι η ενίσχυση της αεράμυνας και της αντιπυραυλικής προστασίας της Σαουδικής Αραβίας και ειδικά των κρίσιμων ενεργειακών υποδομών της.
 
Το ίδιο νομικό πλαίσιο δείχνει και κάτι ακόμη σημαντικό: η ελληνική δύναμη δεν “χάνεται” νομικά μέσα στις σαουδαραβικές ένοπλες δυνάμεις. 
 
Η κυρωμένη Διευθέτηση προβλέπει ότι το ελληνικό προσωπικό μπορεί να φέρει στολές και όπλα κατά την άσκηση των επίσημων καθηκόντων του, ότι έχει ελευθερία κίνησης σύμφωνα με διαδικασίες που ορίζει το σαουδαραβικό Υπουργείο Άμυνας, αλλά επίσης ότι για πειθαρχικά θέματα αρμόδια είναι η Ελληνική Δημοκρατία, ενώ η Ελλάδα διατηρεί αποκλειστική ποινική δικαιοδοσία σε σημαντικό μέρος των υποθέσεων που αφορούν το προσωπικό της. 
 
Στην εισηγητική έκθεση μάλιστα αναφέρεται ρητά ότι μπορεί να υπάρξει δαπάνη εις βάρος του ελληνικού προϋπολογισμού σε περίπτωση ευθύνης της Ελλάδας ως κράτους αποστολής για ζημία που θα προκαλέσει το ελληνικό προσωπικό σε τρίτους. 
 
Αυτά είναι πολύ ισχυρά νομικά στοιχεία ότι η δράση της μονάδας δεν είναι απλώς “σαουδαραβική πράξη με ελληνικό εξοπλισμό”, αλλά παραμένει και ελληνική κρατική δράση. 
 
Ως προς το περιστατικό αναχαίτισης, το Reuters και ο ίδιος ο υπουργός Άμυνας επιβεβαιώνουν ότι η αναχαίτιση έγινε από Patriot που χειρίζεται ελληνικό προσωπικό και ότι αναχαιτίστηκαν δύο ιρανικοί βαλλιστικοί πύραυλοι με στόχο σαουδαραβικά διυλιστήρια. Το Reuters προσθέτει ότι αυτή ήταν η πρώτη φορά που ελληνικό προσωπικό χειρίστηκε επιχειρησιακά το σύστημα σε αναχαίτιση. 
 
Άρα δεν μιλάμε πλέον μόνο για «παρουσία» ή «αποστολή φύλαξης», αλλά για πραγματική επιχειρησιακή χρήση βίας από ελληνικά κρατικά όργανα. 
 
Τώρα, στο ερώτημα τι είναι το jus ad bellum: είναι ο κλάδος του διεθνούς δικαίου που ρυθμίζει πότε ένα κράτος μπορεί νόμιμα να χρησιμοποιήσει ένοπλη βία. Ο βασικός κανόνας είναι η απαγόρευση της απειλής ή χρήσης βίας του άρθρου 2(4) του Χάρτη του ΟΗΕ. Η κύρια εξαίρεση είναι το άρθρο 51, που αναγνωρίζει το εγγενές δικαίωμα ατομικής ή συλλογικής αυτοάμυνας όταν δεχθεί ένοπλη επίθεση ένα κράτος-μέλος του ΟΗΕ. 
 
Αυτό είναι το πεδίο του jus ad bellum. Είναι διαφορετικό από το jus in bello, που αφορά το πώς διεξάγεται ένας πόλεμος αφού ξεκινήσει. 
 
Άρα, όταν λέμε ότι υπάρχει «έμμεση εμπλοκή», το ακριβέστερο νομικά θα ήταν: υπάρχει περιορισμένη αμυντική/επιχειρησιακή συμμετοχή της Ελλάδας στη σύγκρουση. Δεν είναι τεχνικός όρος του jus ad bellum η «έμμεση εμπλοκή». Η ουσία όμως στηρίζεται σε συγκεκριμένες διατάξεις. 
 
Πρώτον, στα Άρθρα 4 και 6 των κανόνων περί κρατικής ευθύνης της Διεθνούς Επιτροπής Δικαίου: η συμπεριφορά κρατικών οργάνων αποδίδεται στο κράτος, ενώ ειδικοί κανόνες υπάρχουν και όταν ένα όργανο τίθεται στη διάθεση άλλου κράτους.
 
Δεύτερον, στο άρθρο 51 του Χάρτη: αν η Σαουδική Αραβία δέχεται ένοπλη επίθεση και η Ελλάδα ενεργεί με τη συναίνεσή της για την άμυνά της, τότε η ελληνική χρήση βίας μπορεί να ενταχθεί στο σχήμα της συλλογικής αυτοάμυνας. 
 
Τρίτον, στο δίκαιο της ουδετερότητας: ουδέτερο κράτος είναι εκείνο που δεν συμμετέχει και τηρεί αμεροληψία· όταν όμως οι ένοπλες δυνάμεις του αναχαιτίζουν πυραύλους ενός εμπολέμου υπέρ άλλου κράτους, η θέση της αυστηρής ουδετερότητας παύει να περιγράφει ακριβώς την πραγματικότητα. 
 
Η τελική διατύπωση, λοιπόν, θα ήταν η εξής: 
 
Η Ελλάδα δεν έχει καταστεί πλήρες εμπολέμο μέρος στον πόλεμο Ιράν–ΗΠΑ/Ισραήλ, αλλά με την αναχαίτιση ιρανικών πυραύλων από ελληνικό προσωπικό υπέρ της αεράμυνας της Σαουδικής Αραβίας έχει περάσει από τη θέση της απλής παρουσίας σε μια μορφή περιορισμένης αμυντικής συμμετοχής. 
 
Αυτό μπορεί να είναι νομικά δικαιολογημένο ως συλλογική άμυνα, αλλά δεν είναι το ίδιο πράγμα με το «καμία εμπλοκή». Και γι’ αυτό η κυβερνητική φράση «είναι μόνο αμυντική ενέργεια» είναι μισή αλήθεια: σωστή ως προς τον χαρακτήρα της πράξης, όχι πλήρης ως προς τη νομικοπολιτική της σημασία. 
 



Share
Posted by ΘΑΝΟΣ ΚΟΥΚ at 10:00 π.μ.
Κατηγορία Θέματος , ,

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.