15 Μαρτίου 2026

JÜRGEN HABERMAS (1929–2026)

Γράφει ο 
Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης – Αμφικτύων
 
Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 97 ετών ο μεγάλος Γερμανός φιλόσοφος και διανοητής. Υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Ευρωπαίους στοχαστές και εκπρόσωπος της δεύτερης γενιάς της Frankfurt School.
 
Ασχολήθηκε με τη φιλοσοφία, την κοινωνιολογία και την πολιτική θεωρία. Επηρεασμένος από την εμπειρία του ναζισμού, ανέδειξε ως κεντρική ιδέα της σκέψης του την ελεύθερη επικοινωνία και τον δημοκρατικό διάλογο. Στη θεωρία της επικοινωνιακής δράσης υποστήριξε ότι οι κοινωνίες μπορούν να προοδεύουν μέσω ελεύθερης, λογικής συζήτησης μεταξύ πολιτών.
 
Η επικοινωνιακή συνάντηση μπορει να γίνει στη δημόσια σφαίρα, δηλαδή στο χώρο των μέσων ενημέρωσης, στα πανεπιστήμια και τον δημόσιο διάλογο όπου οι πολίτες διαμορφώνουν γνώμη και ελέγχουν την εξουσία.
 
Υπήρξε ένθερμος υπερασπιστής της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της κοινωνικής δικαιοσύνης και της ευρωπαϊκής ενοποίησης.
 
Μεταξύ των σημαντικότερων έργων του είναι:
 
· The Structural Transformation of the Public Sphere (Ο Δομικός Μετασχηματισμός της Δημόσιας Σφαίρας)
· Knowledge and Human Interests (Γνώση και Ανθρώπινα Ενδιαφέροντα)
· The Theory of Communicative Action (Η Θεωρία της Επικοινωνιακής Δράσης)
· Between Facts and Norms (Μεταξύ Γεγονότων και Κανόνων)
 
Η φιλοσοφία του επιδίωξε να απαντήσει σε ένα βασικό ερώτημα: Πώς μπορεί μια σύγχρονη κοινωνία να παραμείνει ελεύθερη και δημοκρατική; Η απάντηση ήταν: μέσω ελεύθερου, λογικού και δημόσιου διαλόγου μεταξύ πολιτών.
 
Στη φιλοσοφική σκηνή διαφώνησε έντονα με τον Michel Foucault και τον Jacques Derrida σχετικά με τη φύση της αλήθειας και τον ρόλο της εξουσίας. Ο Χάμπερμας υποστήριζε ότι χωρίς ορθολογική επικοινωνία δεν μπορεί να υπάρξει ούτε δημοκρατία ούτε κριτική της εξουσίας. Αντίθετα αυτοί σαν σύγχρονοι σοφιστές νοθεύουν τον ελεύθερο και δημοκρατικό διάλογο με την θολούρα της σχετικότητας.
 
Ο φιλόσοφος παιδί του μεσοπολέμου εντάχθηκε υποχρεωτικά στην Χιτλερική νεολαία-όπως ο υποφαινόμενος τότε στην νεολαία της ΕΟΝ – και βγήκε από τον πόλεμο με τις ίδιες τραυματικές εμπειρίες που βγήκαμε όλα τα παιδιά της εποχής εκείνης. Πάντα ήταν με το λαό, ενάντια στην εξουσιαστική βία και στον πόλεμο και υπέρ της ειρήνης. 
Αιωνία του η μνήμη. Στα Ηλύσια πεδία τώρα ταξιδεύει.
(15/3/26)
 
Αμφικτύων – Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης
Συγγραφέας, Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών



Share

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.