12 Μαρτίου 2026

Η Έξοδος του Μεσολογγίου και ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου
 
Φέτος είναι η επέτειος των διακοσίων χρόνων από την Έξοδο του Μεσολογγίου και από την Μητρόπολη Αιτωλίας και Ακαρνανίας, την Ελληνική Πολιτεία, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τους απανταχού της Γης Φιλέλληνες τιμώνται με σημαντικές εκδηλώσεις μνήμης οι εθνομάρτυρες που για την ελευθερία τους θυσίασαν τη ζωή τους. Ήταν ξημέρωμα της 10ης Απριλίου του 1826, Κυριακής των Βαΐων, που επιχειρήθηκε η Έξοδος. Έκτοτε, όπως έγραψε ο Μεσολογγίτης ποιητής Μιλτιάδης Μαλακάσης (1869 – 1880): «Το Μεσολόγγι δικαιούται να το χαιρετά στον αιώνα τον άπαντα η ευγνωμοσύνη του Έθνους. Η συμβολή του στο μεγάλο της Πατρίδος αγώνα ήταν τόση, που τον έκρινε». Και ο επίσης Μεσολογγίτικης καταγωγής μεγάλος ποιητής μας Κωστής Παλαμάς έγραψε: «Δεν υπήρχαν πλέον εντός των τειχών ούτε άνδρες, ούτε γυναίκες, ούτε γέροντες, ούτε παιδιά, ούτε ασθενείς, ούτε πληγωμένοι. Υπήρχαν απλούστατα ήρωες». 
 
Το 2006, στα 180 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου, η κεντρική εκδήλωση οργανώθηκε στην Παλαιά Βουλή των Αθηνών, με πρωτοβουλία του τότε Αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου, ο οποίος εκφώνησε και την εισαγωγική ομιλία*. Στην αρχή της ανέφερε απόσπασμα από τα Απομνημονεύματα του Θεοδώρου Κολοκοτρώνη, στο οποίο ο Γέρος του Μοριά αναφέρεται στο πώς δέχθηκαν την είδηση στο Ναύπλιο: «Την ημέραν των Βαΐων έκαμαν γιουρούσι στο Μισολόγγι οι ήρωες του Μισολογγίου, σε τόσαις χιλιάδες ασκέρι, σε τόσα κανόνια, χαντάκια, καβαλλαριά. Εγλύτωσαν 2.000 και τα γυναικόπαιδα έγιναν θύμα. Μας ήλθε η είδησις Μεγάλη Τετράδη (Σημ. Τετάρτη) εις το δειλινό, που είχε παύσει η Συνέλευσις και ήμεθα εις κάτι ίσκιους. Μας ήλθε είδησις ότι το Μισολόγγι εχάθη. Έτσι εβάλαμε τα μαύρα όλοι, μισή ώρα εστάθη σιωπή που δεν έκραινε (Σημ. μιλούσε) κανένας, αλλά εμέτραε καθένας με το νου του τον αφανισμό μας». 
 
Ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος αφού περιέγραψε το ιστορικό των πολιορκιών του Μεσολογγίου και των «Ελεύθερων πολιορκημένων», όπως χαρακτηριστικά τους χαρακτήρισε ο εθνικός μας ποιητής Διονύσιος Σολωμός, μίλησε για την Έξοδο και στάθηκε σε ένα επεισόδιο πριν αυτή ξεκινήσει, με πρωταγωνιστή τον εθνομάρτυρα Επίσκοπο Ρωγών Ιωσήφ: «Μέσα σ’ αυτή την κατανυκτική και αγία ατμόσφαιρα παρουσιάζεται μια φρικτή παραχορδία. Οι προύχοντες, φοβούμενοι την ανθρώπινη ασθένεια των γυναικοπαίδων, που θεωρητικά θα μπορούσε να είναι καταστρεπτική για το σχεδιαζόμενο εγχείρημα, οδηγήθηκαν στην εφιαλτική παραφροσύνη που αναφέρει ο Κασομούλης: “Απεφάσισαν, όλοι να φονεύσωμε όλες τις γυναίκες ανεξαιρέτως και τα μικρά παιδιά, επί λόγω να μην προδοθούμεν από τας κραυγάς των, και τότε δεν μείνη κανένας μας ζωντανός και να μη μείνουν αιχμάλωτοι εις τους εχθρούς. Δια να αποφύγωμεν δε την φιλόστοργον συμπάθειαν των πατέρων και αδελφών, απεφασίσθη να σφάξη ο ένας του αλλουνού την οικογένειαν!”. Απόφαση απάνθρωπη, η οποία αν επραγματοποιείτο θα εκηλίδωνε δια παντός τον Ιερόν Αγώνα. Τότε, ως καλός Ποιμήν, ο Επίσκοπος Ρωγών Ιωσήφ, ηγέρθη έξαλλος και διεξεδίκησε δυναμικώς, εις το όνομα του Θεού, το αθώον αίμα: “Εν ονόματι της Αγίας Τριάδος! Είμαι Αρχιερεύς! Αν τολμήσετε να πράξετε τούτο, πρώτον θυσιάσατε εμένα! Και σας αφήνω την κατάραν του Θεού και της Παναγίας και όλων των Αγίων, και το αίμα των αθώων να πέση εις τα κεφάλια σας!”. Αυτά είπε στους προύχοντες και οπλαρχηγούς κατά τη μαρτυρία του Κασομούλη, “και άρχισεν να κλαίγη. Με τις κατάρες του και τις παρατηρήσεις εμπόδισεν την ορμήν των αξιωματικών”. Αφού νικήθηκε ο πειρασμός αυτός αποφασίσθηκε να πραγματοποιηθεί η έξοδος…».
 
Αφού περιέγραψε τα της Εξόδου ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος σημείωσε:
«180 χρόνια πέρασαν από τότε. Η Εκκλησία μας θεωρεί τίτλον τιμής γι΄ αυτήν τη συμμετοχή των κληρικών και των πιστών της στις εθνικές εξορμήσεις. Στα κατορθώματα και στις περιπέτειες. Μέχρι σήμερα σεμνύνεται για τις θυσίες των παιδιών της και απορρίπτει μετά βδελυγμίας τον χαρακτηρισμό της φιλοπατρίας και της ευσεβείας ως δήθεν “πολιτιστικό σκοταδισμό”.
 
Σεμνύνεται και καυχάταιι διότι ένεκα των ιστορικών συγκυριών ηναγκάσθη τον δευτερεύοντα δι’ Αυτήν σκοπόν να αναγάγει εις πρωτεύοντα, προκειμένου να σταθεί στο πλευρό του τυραγνισμένου λαού. Του οποίου συνεμερίσθη τις χαρές και τις λύπες και με τον οποίον μοιράσθηκε την ευτυχία και τη δυστυχία. Η ίδια αυτή Εκκλησία είναι που και σήμερα (Σημ. το 2006) σκύβει πάνω στις ανάγκες του λαού, πνευματικές και υλικές, και ως αληθινή Μητέρα τον προστατεύει και εισηγείται, ιδίως στη νεολαία, τις αξίες αυτής της ζωής, όπως εκφράζονται μέσα από τον πολιτισμό και την πίστη μας».
 
Περαίνων τον λόγο του ο Μακαριστός Αρχιεπίσκοπος τόνισε ότι «το Μεσολόγγι δεν έπεσε ποτέ! Έγινε αγίασμα τω Κυρίω και από το ύψος εκείνο διδάσκει την αρετή, την αξιοπρέπεια, τον πιο αγνό και άδολο πατριωτισμό, την πιο πιστή προσήλωση στο ακριβό δώρο του Θεού στον άνθρωπο, την ελευθερία… Σε αυτή την άθικτη δόξα του Μεσολογγίου υποκλινόμεθα οι Πανέλληνες ευλαβικά». 
 
Σημειώνεται ότι η Έξοδος είναι το αποκορύφωμα της θυσίας των Ελλήνων που ήσαν πολιορκημένοι στο Μεσολόγγι. Θρυλικό έπος αποτελεί και η σε απάνθρωπες συνθήκες αντοχή τους στις πολιορκίες των αιγυπτίων, τουρκαλβανών και οθωμανών. Χαρακτηριστική είναι η αρχή στο Β΄ Σχεδίασμα του Διονυσίου Σολωμού στους «Ελεύθερους πολιορκημένους»: 
Άκρα του τάφου σιωπή στον κάμπο βασιλεύει,
Λαλεί πουλί, παίρνει σπυρί, κι μάνα το ζηλεύει.
Τα μάτια η πείνα εμαύρισε, στα μάτια η μάνα μνέει,
Στέκει ο Σουλιώτης ο καλός παράμερα και κλαίει:
«Έρμο τουφέκι σκοτεινό, τί σ’ έχω γω στο χέρι;
Οπού συ μούγινες βαρύ κι ο Αγαρηνός το ξέρει».- 
 
*Ολόκληρη η ομιλία του μακαριστού Αρχιεπισκόπου βρίσκεται στο βιβλίο του «Διακονώντας τον σύγχρονο άνθρωπο», έκδοση Παπαδημητρίου, σε επιμέλεια του σημερινού Μητροπολίτου Μάνης κ. Χρυσοστόμου.



Share
Posted by ΘΑΝΟΣ ΚΟΥΚ at 11:00 π.μ.
Κατηγορία Θέματος , ,

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.