3 Μαρτίου 2026

Ιστορική απόφαση: Η Γαλλία ποινικοποιεί την προγραμματισμένη απαξίωση – Φυλάκιση και βαριά πρόστιμα για εταιρείες που σχεδιάζουν προϊόντα «με ημερομηνία λήξης»

Σε μια ιστορική τομή για την προστασία των καταναλωτών και του περιβάλλοντος, η Γαλλία έγινε μία από τις πρώτες χώρες παγκοσμίως που ποινικοποίησαν την προγραμματισμένη απαξίωση προϊόντων.

Με σαφές μήνυμα προς τις πολυεθνικές εταιρείες τεχνολογίας και οικιακών συσκευών, το Παρίσι δηλώνει ότι η εποχή των προϊόντων «σχεδιασμένων για να χαλάνε» φτάνει στο τέλος της.

Η νομοθεσία, που εντάχθηκε ήδη από το 2015 στον Κώδικα Καταναλωτή και ενισχύθηκε τα επόμενα χρόνια, προβλέπει αυστηρές κυρώσεις για κατασκευαστές που αποδεδειγμένα μειώνουν σκόπιμα τη διάρκεια ζωής των προϊόντων τους. Οι ποινές φτάνουν έως δύο έτη φυλάκισης και πρόστιμο 300.000 ευρώ, ενώ στις πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να αγγίξουν το 5% του μέσου ετήσιου κύκλου εργασιών της εταιρείας. 

Όχι μόνο βλάβες, αλλά και «ψηφιακή απαξίωση»

Η γαλλική προσέγγιση δεν περιορίζεται σε ελαττωματικά εξαρτήματα ή ευάλωτα υλικά. Στο στόχαστρο βρίσκονται και οι λεγόμενες «ψηφιακές τακτικές» – ενημερώσεις λογισμικού που επιβραδύνουν παλαιότερες συσκευές, περιορίζουν τη λειτουργικότητα ή καθιστούν αναγκαία την αντικατάστασή τους.

Η συζήτηση κορυφώθηκε το 2017–2018, με τις έρευνες για τις επιβραδύνσεις smartphones που συνδέθηκαν με τη διαχείριση μπαταριών από την Apple Inc.. Το λεγόμενο «battery-gate» άνοιξε τον δρόμο για μεγαλύτερη πολιτική πίεση και αυστηρότερη εφαρμογή της νομοθεσίας, φέρνοντας στο προσκήνιο το ερώτημα: πότε μια τεχνική επιλογή αποτελεί βελτίωση και πότε στρατηγική εξώθησης του καταναλωτή σε αγορά νέας συσκευής; 

Πυλώνας του «δικαιώματος στην επισκευή»

Η ποινικοποίηση της προγραμματισμένης απαξίωσης αποτελεί βασικό κομμάτι της ευρύτερης στρατηγικής της Γαλλίας για το «δικαίωμα στην επισκευή». Από το 2021 εφαρμόζεται ο δείκτης επισκευασιμότητας (repairability index), ο οποίος βαθμολογεί προϊόντα όπως κινητά τηλέφωνα, φορητούς υπολογιστές και πλυντήρια ως προς το πόσο εύκολα και οικονομικά μπορούν να επισκευαστούν.

Στόχος είναι να ενισχυθεί η διαφάνεια και να δοθούν κίνητρα στους κατασκευαστές να σχεδιάζουν προϊόντα με μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, διαθέσιμα ανταλλακτικά και μακροχρόνια υποστήριξη λογισμικού. Με αυτόν τον τρόπο, ο καταναλωτής αποκτά περισσότερη πληροφόρηση πριν από την αγορά, ενώ ταυτόχρονα περιορίζεται η παραγωγή ηλεκτρονικών αποβλήτων. 

Περιβάλλον και οικονομία σε νέα ισορροπία

Η Ευρώπη παράγει εκατομμύρια τόνους ηλεκτρονικών απορριμμάτων κάθε χρόνο, με σημαντικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Η γαλλική πρωτοβουλία ευθυγραμμίζεται με τις πολιτικές της European Union για οικολογικό σχεδιασμό και κυκλική οικονομία, επιδιώκοντας μια μετάβαση από το μοντέλο «παράγω–καταναλώνω–απορρίπτω» σε ένα μοντέλο που βασίζεται στην αντοχή, την επαναχρησιμοποίηση και την επισκευή.

Παρά τις δυσκολίες απόδειξης της πρόθεσης —καθώς η νομική τεκμηρίωση ότι μια εταιρεία ενήργησε σκόπιμα παραμένει απαιτητική— η συμβολική και πρακτική σημασία του νόμου είναι ισχυρή. Οι επιχειρήσεις καλούνται πλέον να επανεξετάσουν τις στρατηγικές σχεδιασμού και υποστήριξης προϊόντων τους υπό το πρίσμα της διαφάνειας και της βιωσιμότητας.

Η Γαλλία επιχειρεί να θέσει ένα νέο πρότυπο παγκοσμίως: τα προϊόντα δεν πρέπει να έχουν «κρυφή ημερομηνία λήξης». Σε μια εποχή όπου η τεχνολογία εξελίσσεται ραγδαία και οι καταναλωτικοί κύκλοι γίνονται όλο και ταχύτεροι, η γαλλική νομοθεσία υπενθυμίζει ότι η καινοτομία δεν μπορεί να στηρίζεται στη σπατάλη.

Η μάχη κατά της προγραμματισμένης απαξίωσης δεν αφορά μόνο τα δικαιώματα των καταναλωτών· αφορά το μέλλον της παραγωγής, της κατανάλωσης και τελικά του ίδιου του πλανήτη.

https://www.tanea.gr/

ΣΧΟΛΙΟ

Επιτέλους ανάμεσα στα νεοταξικά αίσχη που ψηφίζουν όλη την ώρα, ψήφισαν και κάτι καλό οι Γάλλοι βουλευτές...




Share

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.