Τελευταίες αναρτήσεις

20 Ιουνίου 2018

Προϊόντα χωρίς γλουτένη: Υγιεινά ή θέμα μάρκετινγκ;

Γράφει ο Γαστρεντερολόγος Χρήστος Ζαβός, 
http://peptiko.gr 

Οι ετικέτες τροφίμων και οι ισχυρισμοί της βιομηχανίας τροφίμων επηρεάζουν τη γνώμη του κοινού σε ό,τι αφορά την επιλογή και κατανάλωση των προϊόντων. Μελέτες έχουν δείξει ότι ετικέτες όπως «βιολογικά» ή «οργανικά» προϊόντα ενθαρρύνουν τους καταναλωτές να τα αγοράσουν θεωρώντας τα ως πιο υγιεινά.

Οι ισχυρισμοί ότι συγκεκριμένα προϊόντα περιέχουν κάποιο θρεπτικό συστατικό οδηγούν τους καταναλωτές στη γενίκευση ότι αυτά τα προϊόντα είναι ωφέλιμα στην υγεία. Για παράδειγμα, τα προϊόντα που φέρουν ετικέτες «χαμηλής περιεκτικότητας σε νάτριο», «φυσικό» και «ελεύθερο» ερμηνεύονται από τους καταναλωτές ως υγιεινά. Τέτοιου είδους επισημάνσεις οδηγούν τους καταναλωτές σε μεγαλύτερη κατανάλωση αυτών των προϊόντων διότι πιστεύουν ότι έχουν επιλέξει για να φάνε κάτι πιο υγιεινό.

Προϊόντα «ελεύθερα γλουτένης»: Υγιεινά ή θέμα μάρκετινγκ;

Η γλουτένη είναι μια πρωτεΐνη που βρίσκεται σε σπόρους όπως το σιτάρι, το κριθάρι, η βρώμη και η σίκαλη, και μπορεί να προκαλέσει διάφορα συμπτώματα από το πεπτικό σύστημα. Τα συμπτώματα αυτά διακρίνονται σε: α) ανοσολογικού τύπου, β) αλλεργικού τύπου και γ) μη ανοσολογικού / μη αλλεργικού τύπου. Η κοιλιοκάκη είναι νόσος ανοσολογικού τύπου ενώ η αλλεργία στο σιτάρι είναι νόσος αλλεργικού τύπου.

Ο ισχυρισμός των προϊόντων «ελεύθερα γλουτένης» έχει κερδίσει τις προτιμήσεις των καταναλωτών έπειτα από το έντονο μάρκετινγκ με πρωταγωνιστές διάσημους ανθρώπους που διαφημίζουν ότι επιλέγουν τέτοιου είδους τρόφιμα χωρίς γλουτένη για να χάσουν βάρος. Ευπώλητα βιβλία ισχυρίζονται ότι η κατανάλωση γλουτένης σχετίζεται με πρόσληψη βάρους, άγχος και κατάθλιψη, η δε αποφυγή της γλουτένης σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης αυτοάνοσων παθήσεων.

Το 2015, δημοσκόπηση στην Αμερική έδειξε ότι περίπου 1 στους 5 καταναλωτές ανέφεραν ότι «προσπαθούν να εντάξουν ενσυνείδητα τα τρόφιμα χωρίς γλουτένη στη διατροφή τους». Επίσης, το 2015 μια άλλη μελέτη έδειξε ότι οι πωλήσεις τροφίμων χωρίς γλουτένη στην Αμερική απέφεραν κέρδη 1,6 δις δολαρίων στις αντίστοιχες εταιρείες που τα διέθεταν στην αγορά (δεδομένα 2016). Σύμφωνα με το Euromonitor, η ετήσια αύξηση του τζίρου των προϊόντων χωρίς γλουτένη παγκοσμίως ανέρχεται σε 12-13% και σε οικονομικά μεγέθη υπολογίζεται σε πάνω από 3,5 δις δολάρια.

Η κατανάλωση αυτών των τροφίμων ασφαλώς δεν αντιστοιχεί στους ασθενείς με κοιλιοκάκη (δηλαδή που πάσχουν από δυσανεξία στη γλουτένη) που είναι φορείς των γονιδίων HLA DQ2 και HLA DQ8 (δηλαδή έχουν γενετική προδιάθεση). Οι ασθενείς με κοιλιοκάκη αποτελούν το 1-3% του γενικού πληθυσμού ποσοστό που δεν δικαιολογεί σε καμία περίπτωση τα τεράστια κέρδη από την κατανάλωση των τροφίμων χωρίς γλουτένη. Έρευνα έδειξε ότι 1 στους 4 καταναλωτές πιστεύει ότι τα προϊόντα χωρίς γλουτένη είναι πιο υγιεινά από εκείνα που περιέχουν γλουτένη.

Ποιοι καταναλωτές αγοράζουν προϊόντα χωρίς γλουτένη;

Μελέτες έδειξαν ότι τα προϊόντα χωρίς γλουτένη είναι ιδιαίτερα δημοφιλή στις γυναίκες, στους μη λευκούς, και σε όσους έχουν χαμηλότερο κοινωνικο-οικονομικό status και χαμηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης.

Είναι πράγματι υγιεινά τα προϊόντα χωρίς γλουτένη;

Ένα κενό που υπάρχει στη βιβλιογραφία είναι η συσχέτιση μεταξύ της προτίμησης των τροφίμων χωρίς γλουτένη με την ποιότητα της διατροφής. Παραμένει άγνωστο ποιες διατροφικές συνήθειες ακολουθούν οι άνθρωποι που επιλέγουν προϊόντα με γλουτένη σε σχέση με όσους καταναλώνουν τρόφιμα χωρίς γλουτένη (είτε φυσικά είτε επεξεργασμένα).

Μελέτες έδειξαν ότι τα προϊόντα χωρίς γλουτένη έχουν μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε νάτριο και κορεσμένα λιπαρά, γεγονός που τα καθιστούν λιγότερο υγιεινά σε σχέση με τα τρόφιμα που περιέχουν γλουτένη. Για παράδειγμα, το ψωμί χωρίς γλουτένη έχει περισσότερες θερμίδες, λιγότερη πρωτεΐνη και περισσότερα ολικά και κορεσμένα λιπαρά σε σύγκριση με το ψωμί που περιέχει γλουτένη. Αντίθετα, οι μπάρες δημητριακών με ή χωρίς γλουτένη δεν διαφέρουν σημαντικά εκτός από το ότι αυτές που δεν έχουν γλουτένη περιέχουν λιγότερες θερμίδες. Συνεπώς, οι καταναλωτές που προτιμούν τρόφιμα χωρίς γλουτένη είναι πιθανόν να αγοράζουν προϊόντα χαμηλότερης ποιότητας πιστεύοντας ότι είναι πιο υγιεινά.

Παρόλα αυτά, οι καταναλωτές που αγοράζουν τρόφιμα χωρίς γλουτένη ενδεχομένως να είναι πιο ευαισθητοποιημένοι σε έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής, με καθημερινή άσκηση και διατήρηση ενός φυσιολογικού σωματικού βάρους, ακολουθώντας γενικότερα ένα πιο υγιεινό διαιτολόγιο που δεν έχει τόση σχέση με το αν περιέχει γλουτένη ή όχι.

Νέα μελέτη

Μια νέα Αμερικανική μελέτη δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο έγκριτο περιοδικό Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics. Στη μελέτη αυτή συμπεριλήφθηκαν 1.819 νέοι ηλικίας 25-36 ετών και μελετήθηκε η επιλογή των τροφίμων και οι καθημερινές τους συνήθειες. Ενώ αρκετοί νέοι έτρωγαν πολύ υγιεινά, καταναλώνοντας πρωινό γεύμα και πολλά φρούτα και λαχανικά, άλλοι συνέχιζαν να καπνίζουν, να λαμβάνουν χάπια ή να προκαλούν εμετό για να χάσουν βάρος. Η μελέτη έδειξε ότι όσοι ακολουθούσαν μη υγιεινές συμπεριφορές για να χάσουν βάρος ήταν 3 φορές πιο πιθανό να επιλέγουν προϊόντα χωρίς γλουτένη σε σχέση με όσους έτρωγαν υγιεινά (πρωινό γεύμα, φρούτα, λαχανικά).

Ποιοι κίνδυνοι υπάρχουν από τη μη κατανάλωση γλουτένης;

Μεγάλη Αμερικανική μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2017 έδειξε ότι η αποφυγή κατανάλωσης ολικών σπόρων ή γλουτένης από ανθρώπους που δεν πάσχουν από κοιλιοκάκη αυξάνει τον κίνδυνο καρδιακής νόσου. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο British Medical Journal και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι άνθρωποι που δεν πάσχουν από κοιλιοκάκη δεν θα πρέπει να ενθαρρύνονται να αποφεύγουν τη γλουτένη. 

Επίσης, εξίσου σημαντικό είναι να γνωρίζουμε ότι η υπερβολική κατανάλωση προϊόντων χωρίς γλουτένη δεν αντισταθμίζει τους κινδύνους από την υπερβολική πρόσληψη τροφής. Οι καταναλωτές θα πρέπει να είναι εγκρατείς στην ποσότητα που τρώνε και να μη θεωρούν ότι καταναλώνοντας μεγάλη ποσότητα προϊόντων χωρίς γλουτένη βοηθάει να χάσουν βάρος και να έχουν καλύτερη υγεία.

Βιβλιογραφία

Cristoph MJ, et al. Who Values Gluten-Free? Dietary Intake, Behaviors, and Sociodemographic Characteristics of Young Adults Who Value Gluten-Free Food. J Acad Nutr Diet 2018 (in press)
Lebwohl B, et al. Long term gluten consumption in adults without celiac disease and risk of coronary heart disease: prospective cohort study. BMJ 2017;357:j1892.
Packaged Facts. Gluten-Free Foods in the U.S., 6th ed. 2016.



Share

2 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Με την ευκαιρία του άρθρου, να θυμίσω παλαιότερα όταν πωλούσαν το έδεσμα ως γιαούρτι.
Τότε παραπονέθηκε ο τυροκομικός κλάδος, και οι πολιτικάντηδες έβγαλαν τον νόμο που ξεχωρίζει το φυσικό γιαούρτι απο το τεχνητό.
Αλλη μια παραπλάνηση κυρίως οικονομική, είναι και τα light γαλακτοκομικά/τυροκομικά προιόντα.
Οταν η παρασκευαστική μονάδα παραλάβει το γάλα απο τον παραγωγό, θα αφαιρέσει ολόκληρο ή ένα μέρος του βουτύρου απο το γάλα. Ενα μέρος του γάλακτος θα πωληθή ως Light με αυξημένη τιμή πώλησης, και ένα άλλο μέρος του γάλακτος θα γίνει τυρί με μειωμένα λιπαρά και θα πωληθή σε μεγαλύτερη τιμή. Το Βούτυρο που βγήκε απο το γάλα, θα πωληθή σε πολλαπλάσια τιμή. Αντί λοιπόν τα Light ποιόντα να έχουν χαμηλότερη τιμή, πωλούνται ακριβότερα απο αυτά με τα πλήρες λιπαρά.
Αλλη μια παραπλάνηση που υπάρχει σήμερα στον κλάδο των τροφήμων είναι η λεγόμενη φυτική κρεμα γάλακτος. Η κρέμα γάλακτος είναι μία και είναι αυτή που προέρχεται απο το γάλα. Η φυτική, είναι κάτι που μοιάζει με την φυσική χωρίς να είναι (βλέπε έδεσμα).
Εγώ προσωπικά δεν ξέρω κάποιο φυτό το οποίο το αρμέγεις και παίρνεις το γάλα του.

Νικόλαος

ΘΑΝΟΣ ΚΟΥΚ είπε...

Σωστη ενημερωση Νικολαε φιλε μου.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook, στο Twitter ή στο Google+ μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Επίσης μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τις δυνατότητες του Google Friend Connect (θα βρείτε δεξιά το ανάλογο gadget) να γίνετε φίλος του ιστολογίου μας και να λαμβάνετε με την εγγραφή σας στο αμέσως παρακάτω gadget πατώντας την λέξη "Εγγραφή" ενημερώσεις του ιστολογίου μας.

4. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

5. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

6. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

7. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

8. Στην μπάρα που περνάει κυλιόμενη πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων μπορείτε να δείτε σε τίτλους τις 25 τελευταίες αναρτήσεις μας. Οι τίτλοι είναι σύνδεσμοι (λινκ) και πατώντας τους θα ανοίξει σε ένα ξεχωριστό παράθυρο η συγκεκριμένη ανάρτηση.

9. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Αλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.