Ελλάδα - Ρωσία: Μας χωρίζει η Ιστορία ή ο τρόπος που την διηγούμαστε;

Συγγραφέας: Γρηγόρης Γαλάνης-Δημοσιογράφος 

 

Αφορμή για το παρόν άρθρο στάθηκε ένα βίντεο του σεβαστού π. Ευαγγέλου Παπανικολάου, με τίτλο «Οι Ρώσοι δεν μας αγάπησαν ποτέ!». Το θέμα αγγίζει τις σχέσεις Ελλήνων και Ρώσων, τη στάση της Ρωσίας σε κρίσιμες περιόδους της ελληνικής ιστορίας και τις επιδιώξεις της Μόσχας απέναντι στο Οικουμενικό Πατριαρχείο.

 

Δεν είναι λίγοι οι λόγοι για τους οποίους ένας Έλληνας μπορεί να αντιμετωπίζει με δυσπιστία τη ρωσική πολιτική. Υπάρχουν ιστορικά γεγονότα που δικαιολογούν αυτή τη στάση. Εκείνο που με προβληματίζει είναι κατά πόσο μπορούμε, εξετάζοντας τις αποφάσεις αυτοκρατόρων, κυβερνήσεων και εκκλησιαστικών ηγεσιών, να καταλήγουμε σε ένα συμπέρασμα για τα αισθήματα ενός ολόκληρου λαού.

 

Δεν πρόκειται για λεπτομέρεια. Ιδίως όταν η συζήτηση γίνεται μέσα στην Εκκλησία, οι λέξεις έχουν βαρύτητα.

 

Μια ιστορία με δύσκολες σελίδες

 

Ας ξεκινήσουμε από τα Ορλωφικά, το 1770. Η Ρωσία, επιδιώκοντας να πλήξει την Οθωμανική Αυτοκρατορία, ενθάρρυνε την εξέγερση ελληνικών πληθυσμών. Πολλοί Έλληνες πίστεψαν ότι είχε έρθει η ώρα της απελευθέρωσης. Η ρωσική στρατιωτική υποστήριξη, όμως, δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί. Η εξέγερση απέτυχε και οι συνέπειες, ιδιαίτερα στην Πελοπόννησο, ήταν οδυνηρές.

 

Το γεγονός αυτό δεν μπορεί να παραμεριστεί. Οι μεγάλες δυνάμεις ενεργούσαν τότε, όπως και σήμερα, με γνώμονα τα συμφέροντά τους. Η ομόδοξη Ρωσία δεν αποτέλεσε εξαίρεση.

 

Αν κάποιος επικαλείται τα Ορλωφικά ως παράδειγμα των κινδύνων που κρύβει η άκριτη εμπιστοσύνη σε μια ξένη δύναμη, δύσκολα θα διαφωνήσουμε. Οι Έλληνες πλήρωσαν ακριβά εκείνες τις προσδοκίες.

 

Από την άλλη πλευρά, η ιστορία των ελληνορωσικών σχέσεων δεν σταματά στο 1770.

 

Το 1827, στη ναυμαχία του Ναυαρίνου, ρωσικά πολεμικά πλοία συμμετείχαν μαζί με τα βρετανικά και τα γαλλικά στη σύγκρουση με τον οθωμανοαιγυπτιακό στόλο. Η ναυμαχία υπήρξε καθοριστική για την πορεία της Ελληνικής Επανάστασης. Ακολούθησε ο Ρωσοτουρκικός Πόλεμος του 1828–1829, ο οποίος επηρέασε τις διπλωματικές εξελίξεις που οδήγησαν στην ανεξαρτησία της Ελλάδας.

 

Δεν υποστηρίζω ότι η Ρωσία ενήργησε από ανιδιοτελή αγάπη προς τον Ελληνισμό. Ούτε ότι η ελληνική ανεξαρτησία υπήρξε αποκλειστικά δικό της επίτευγμα. Το Ναυαρίνο ήταν αποτέλεσμα κοινής δράσης τριών δυνάμεων, ενώ καθοριστικός υπήρξε πρωτίστως ο αγώνας των ίδιων των Ελλήνων.

 

Ωστόσο, η ρωσική συμμετοχή είναι ιστορικό γεγονός. Δεν θα ήταν σωστό να την αποσιωπήσουμε επειδή σε άλλες περιόδους η ρωσική πολιτική κινήθηκε αντίθετα προς τα ελληνικά συμφέροντα.

 

Ας θυμηθούμε ακόμη ότι η Φιλική Εταιρεία ιδρύθηκε το 1814 στην Οδησσό, μια πόλη της τότε Ρωσικής Αυτοκρατορίας με σημαντική ελληνική εμπορική παρουσία. Η ύπαρξη εκείνης της ελληνικής κοινότητας προσέφερε το περιβάλλον μέσα στο οποίο οργανώθηκε η Εταιρεία. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι η ρωσική κυβέρνηση ενέκρινε την επαναστατική της δράση. Ο τσάρος Αλέξανδρος Α΄ αποδοκίμασε την εξέγερση του Αλέξανδρου Υψηλάντη το 1821.

 

Αυτές οι αντιφάσεις έχουν ενδιαφέρον. Δείχνουν πόσο δύσκολο είναι να περιγράψουμε δύο αιώνες σχέσεων με μια απόλυτη φράση.

 

Το ίδιο συμπέρασμα προκύπτει και από τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου, το 1878. Η Ρωσία υποστήριξε τότε τη δημιουργία μιας εκτεταμένης βουλγαρικής ηγεμονίας, προκαλώντας σοβαρές ανησυχίες στην Ελλάδα για το μέλλον της Μακεδονίας και της Θράκης. Η κοινή ορθόδοξη πίστη δεν εμπόδισε τη ρωσική διπλωματία να προωθήσει μια λύση που ερχόταν σε αντίθεση με τις ελληνικές επιδιώξεις.

 

Όποιος μελετήσει αυτές τις περιόδους θα συναντήσει βοήθεια, ανταγωνισμό, απογοητεύσεις και συγκρούσεις συμφερόντων. Θα δυσκολευτεί, όμως, να βρει ιστορική βάση για ένα συμπέρασμα που αφορά προσωπικά όλους τους Ρώσους.

 

Η κοινή πίστη δεν κατάργησε τις πολιτικές διαφορές

 

Στις σχέσεις της Μόσχας με το Οικουμενικό Πατριαρχείο υπάρχουν επίσης σοβαρά ζητήματα. Δεν θα ήταν έντιμο να τα υποβαθμίσουμε.

 

Οι αντιλήψεις περί ιδιαίτερης αποστολής της Μόσχας στον ορθόδοξο κόσμο έχουν βαθιές ιστορικές ρίζες. Η ιδέα της «Τρίτης Ρώμης» συνδέθηκε με την άνοδο του ρωσικού κράτους και την αντίληψη ότι η Μόσχα είχε αναλάβει έναν ξεχωριστό ρόλο μετά την Άλωση της Κωνσταντινουπόλεως.

 

Στους νεότερους χρόνους οι σχέσεις έγιναν ακόμη πιο σύνθετες. Η εκκλησιαστική κρίση στην Ουκρανία και η διακοπή της ευχαριστιακής κοινωνίας από το Πατριαρχείο Μόσχας με το Οικουμενικό Πατριαρχείο το 2018 αποτελούν σοβαρά γεγονότα. Το ίδιο ισχύει για τη συγκρότηση ρωσικής εξαρχίας στην Αφρική, περιοχή που υπάγεται στην κανονική δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας.

 

Οι ενέργειες αυτές έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και δικαιολογημένα απασχολούν τον ορθόδοξο κόσμο. Υπάρχουν εκκλησιολογικά και κανονικά ζητήματα που δεν λύνονται με ευχές ή με γενικές αναφορές στην ενότητα.

 

Προσωπικά, θεωρώ ότι η υπεράσπιση των δικαιωμάτων του Οικουμενικού Πατριαρχείου δεν απαιτεί καμία εχθρότητα προς τον ρωσικό λαό. Μπορεί κανείς να διαφωνεί με τις αποφάσεις του Πατριαρχείου Μόσχας, ακόμη και πολύ αυστηρά, χωρίς να αντιμετωπίζει με καχυποψία κάθε Ρώσο ορθόδοξο χριστιανό.

 

Άλλωστε, γνωρίζουμε ότι ούτε μέσα στη Ρωσία υπάρχει απόλυτη ομοφωνία για κάθε πολιτική ή εκκλησιαστική απόφαση. Όπως δεν υπάρχει και στην Ελλάδα.

 

Η Εκκλησία έχει αντιμετωπίσει στο παρελθόν τις συνέπειες της ταύτισης της εκκλησιαστικής ζωής με τα εθνικά συμφέροντα. Το 1872, η Σύνοδος της Κωνσταντινουπόλεως καταδίκασε τον εθνοφυλετισμό. Η απόφαση εκείνη εκδόθηκε μέσα σε συγκεκριμένες ιστορικές συνθήκες, αλλά το ζήτημα που ανέδειξε δεν έπαψε να μας απασχολεί.

 

Η Ορθοδοξία δεν είναι ιδιοκτησία κανενός έθνους. Αυτό χρειάζεται να το θυμούνται όλοι, ανεξαρτήτως της πλευράς στην οποία βρίσκονται κάθε φορά.

 

Οι άνθρωποι που δεν χωρούν στις πολιτικές αντιπαραθέσεις

 

Θα ήθελα εδώ να σταθώ σε μια άλλη πλευρά των σχέσεων των δύο λαών, που συχνά απουσιάζει από τις συζητήσεις.

 

Ο Άγιος Μάξιμος ο Γραικός έφθασε στη Μόσχα τον 16ο αιώνα, προσκεκλημένος για να συμβάλει στη μετάφραση και στη διόρθωση εκκλησιαστικών βιβλίων. Η ζωή του στη Ρωσία δεν ήταν εύκολη. Διώχθηκε, καταδικάστηκε και πέρασε πολλά χρόνια περιορισμένος.

 

Θα μπορούσε κανείς να χρησιμοποιήσει την περιπέτειά του ως ακόμη ένα παράδειγμα σκληρής συμπεριφοράς της ρωσικής εκκλησιαστικής εξουσίας απέναντι σε έναν Έλληνα.

 

Υπάρχει, όμως, και η συνέχεια. Ο ίδιος άνθρωπος τιμάται σήμερα ως άγιος από τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία. Η ιστορία του δεν είναι απλή και ασφαλώς δεν προσφέρεται για εύκολα συμπεράσματα. Μαρτυρεί πάντως ότι οι σχέσεις των δύο ορθόδοξων κόσμων δεν μπορούν να περιοριστούν σε μια διαρκή αντιπαλότητα.

 

Και υπάρχει βέβαια ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης. Ένας Ρώσος που έζησε στο Άγιον Όρος και άφησε στην Εκκλησία μια σπουδαία πνευματική παρακαταθήκη.

 

Η διδασκαλία του για την αγάπη προς τους εχθρούς είναι γνωστή. Δεν αποτελεί μια ωραία θεωρία που μπορούμε να επικαλούμαστε μόνο όταν οι περιστάσεις μάς ευνοούν. Είναι ένας δύσκολος τρόπος ζωής, που μας καλεί να προσευχόμαστε ακόμη και για εκείνους που μας αδικούν.

 

Σκέφτομαι συχνά πόσο εύκολα επικαλούμαστε τους Αγίους όταν θέλουμε να ενισχύσουμε μια άποψη και πόσο δύσκολα ακολουθούμε όσα μας δίδαξαν.

 

Ο Άγιος Σιλουανός δεν μας ζητά να συμφωνούμε με κάθε πράξη των άλλων. Μας καλεί να μη χάσουμε την αγάπη μας γι' αυτούς. Η διαφορά είναι μεγάλη.

 

Το ίδιο ισχύει για τον Άγιο Σεραφείμ του Σάρωφ και τον Άγιο Λουκά, Αρχιεπίσκοπο Συμφερουπόλεως και Κριμαίας. Η ζωή και η προσφορά τους ανήκουν στην πνευματική κληρονομιά ολόκληρης της Ορθοδοξίας.

 

Δεν αναφέρω τους Αγίους αυτούς για να υπερασπιστώ τη Ρωσία. Οι Άγιοι δεν είναι επιχειρήματα υπέρ κυβερνήσεων. Τους αναφέρω γιατί μας θυμίζουν ότι πίσω από τα κράτη, τους πολέμους και τις εκκλησιαστικές διενέξεις υπάρχουν άνθρωποι, ανάμεσα στους οποίους αναδείχθηκαν και μεγάλες μορφές αγιότητας.

 

Τι γίνεται με την Ουκρανία;

 

Θα ήταν σοβαρή παράλειψη να μιλήσουμε για τη Ρωσία σήμερα χωρίς να αναφερθούμε στον πόλεμο στην Ουκρανία.

 

Η ρωσική εισβολή του 2022 προκάλεσε ανυπολόγιστο πόνο. Άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, οικογένειες ξεριζώθηκαν, πόλεις καταστράφηκαν. Ο πόλεμος συνεχίζει να αφήνει βαθιές πληγές.

 

Δεν υπάρχει λόγος να ωραιοποιήσουμε την κατάσταση. Η καταδίκη της εισβολής και η συμπαράσταση στους ανθρώπους που υποφέρουν είναι απολύτως συμβατές με τον σεβασμό προς τον ρωσικό λαό.

 

Δεν είναι όλοι οι Ρώσοι υπεύθυνοι για τις αποφάσεις του Κρεμλίνου. Όπως και οι Ουκρανοί δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται μέσα από τις πολιτικές αντιπαραθέσεις που περιβάλλουν την πατρίδα τους.

 

Η Εκκλησία, ιδιαίτερα σε τέτοιες περιόδους, καλείται να σταθεί δίπλα στους ανθρώπους που υποφέρουν. Να μιλήσει για την αδικία, να στηρίξει τα θύματα και να προσευχηθεί για την ειρήνη.

 

Αυτό δεν είναι ουδετερότητα απέναντι στον πόλεμο. Είναι η διάκριση ανάμεσα στην καταδίκη μιας πράξης και στην απόρριψη ενός ανθρώπου εξαιτίας της εθνικότητάς του.

 

Τι περιμένουμε από τον λόγο ενός κληρικού;

 

Επιστρέφοντας στην αφορμή αυτού του άρθρου, θα ήθελα να είμαι σαφής. Δεν αμφισβητώ το δικαίωμα του π. Ευαγγέλου Παπανικολάου να εκφράζει την άποψή του για την ιστορία της Ρωσίας ή για τη στάση της Μόσχας απέναντι στο Οικουμενικό Πατριαρχείο.

 

Η ιστορική κριτική είναι θεμιτή. Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι και αναγκαία.

 

Εκείνο που αξίζει να συζητήσουμε είναι η γενίκευση. Μια φράση όπως «Οι Ρώσοι δεν μας αγάπησαν ποτέ» μπορεί να γίνει αντιληπτή ως κρίση για έναν ολόκληρο λαό, ακόμη κι αν η πρόθεση του ομιλητή είναι να ασκήσει κριτική σε συγκεκριμένες πολιτικές και ιστορικές ενέργειες.

 

Γι' αυτό έχει σημασία να διακρίνουμε τι ακριβώς εννοούμε κάθε φορά. Οι αποφάσεις μιας κυβέρνησης δεν αποτελούν ασφαλή μαρτυρία για τα αισθήματα όλων των πολιτών της.

 

Θα μπορούσαμε, για παράδειγμα, να ασκήσουμε αυστηρότατη κριτική στη ρωσική πολιτική στα Βαλκάνια ή στις σύγχρονες ενέργειες του Πατριαρχείου Μόσχας. Υπάρχει άφθονο ιστορικό υλικό για μια τέτοια συζήτηση.

 

Γιατί, όμως, να χρειάζεται να αποδώσουμε σε όλους τους Ρώσους μια κοινή στάση απέναντι στους Έλληνες;

 

Το ερώτημα αυτό δεν τίθεται για να δημιουργήσει νέα αντιπαράθεση. Αφορά την ευθύνη όλων μας, ιδίως όταν μιλούμε δημόσια για ζητήματα που αγγίζουν την πίστη και την ιστορική μνήμη.

 

Ο Απόστολος Παύλος γράφει: «Τὸ ἐπιεικὲς ὑμῶν γνωσθήτω πᾶσιν ἀνθρώποις» (Φιλιπ. 4,5).

 

Η επιείκεια δεν είναι αδυναμία ούτε αποφυγή της αλήθειας. Είναι ο τρόπος με τον οποίο ο χριστιανός προσπαθεί να σταθεί απέναντι στον άλλον, ακόμη κι όταν έχει λόγους να διαφωνεί μαζί του.

 

Δεν γνωρίζω με ποιο κριτήριο θα μπορούσαμε να αποφανθούμε ότι ένας ολόκληρος λαός δεν αγάπησε ποτέ έναν άλλον. Γνωρίζω, όμως, ότι η Ιστορία μάς δίνει αρκετούς λόγους να είμαστε προσεκτικοί με τις απόλυτες κρίσεις.

 

Και γνωρίζω ακόμη ότι ο Χριστός δεν μας ζήτησε να αγαπούμε μόνο όσους στάθηκαν δίκαιοι απέναντί μας.

 

Στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο η εντολή είναι σαφής: «Ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν» (Ματθ. 5,44).

 

Αν αυτή η εντολή αφορά ακόμη και τους εχθρούς μας, ασφαλώς αφορά και τους ανθρώπους ενός λαού με τον οποίο μας συνδέουν αιώνες κοινής πίστης, αλλά και σοβαρών ιστορικών διαφωνιών.

 

Δεν χρειάζεται να συμφωνήσουμε σε όλα για να σεβαστούμε ο ένας τον άλλον. Ούτε να ξεχάσουμε την Ιστορία για να μιλήσουμε με αγάπη.

 

Ας είμαστε αυστηροί με την αδικία, προσεκτικοί με τα ιστορικά γεγονότα και περισσότερο επιεικείς όταν μιλούμε για ανθρώπους.

 

Ίσως αυτός να είναι και ο καλύτερος τρόπος να υπερασπιστούμε την αλήθεια χωρίς να πληγώσουμε περισσότερο την ενότητα που τόσο έχει ανάγκη ο ορθόδοξος κόσμος.

---

 

Πηγές και βιβλιογραφία

 

1. Richard Clogg, *A Concise History of Greece*, Cambridge University Press — για την Ελληνική Επανάσταση και τις σχέσεις με τις ευρωπαϊκές δυνάμεις.

2. David Brewer, *The Greek War of Independence*, Overlook Press — για την Επανάσταση, τη διπλωματία και τη ναυμαχία του Ναυαρίνου.

3. Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, ιστορικές ενότητες για την Ελληνική Επανάσταση και τις Μεγάλες Δυνάμεις.

4. Ιστορικά διπλωματικά έγγραφα του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών (*Foreign Relations of the United States*, 1878) — για τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου.

5. Ορθόδοξες ιστορικές και αγιολογικές πηγές για τον Άγιο Μάξιμο τον Γραικό.

6. Αρχιμανδρίτης Σωφρόνιος (Σαχάρωφ), *Ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης* — για τη ζωή και τη διδασκαλία του Αγίου.

7. Πρακτικά και ιστορικές μελέτες για τη Σύνοδο της Κωνσταντινουπόλεως του 1872 και την καταδίκη του εθνοφυλετισμού.

8. Επίσημη ανακοίνωση του Πατριαρχείου Μόσχας, 15 Οκτωβρίου 2018, σχετικά με τη διακοπή της ευχαριστιακής κοινωνίας με το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

9. Επίσημη ανακοίνωση του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας, 30 Δεκεμβρίου 2021, σχετικά με τη ρωσική εκκλησιαστική παρουσία στην Αφρική.

10. Εκθέσεις του Γραφείου του Ύπατου Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα σχετικά με τις συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία.

11. Καινή Διαθήκη: Φιλιπ. 4,5 · Ματθ. 5,44.

 

πηγή 

 

ΣΧΟΛΙΟ

 

Είναι ένα σημαντικό άρθρο και θέτει πολλά πράγματα των ελληνορωσικών σχέσεων σε σωστή βάση...

 

Εγώ θα πρόσθετα επίσης το ότι οι Ρώσοι εκχριστιανίστηκαν από τους Ελληνες στα χρόνια της Ελληνορθόδοξης Αυτοκρατορίας μας. Θα πρόσθετα ότι μέσα σε όλες τις ιστορικές αναφορές πρέπει να αναφέρουμε τον Υπουργό των Εξωτερικών της Ρωσίας Ιωάννη Καποδίστρια στον οποίο επέτρεψε ο τσάρος να προωθεί παράλληλα με τα εθνικά συμφέροντα της Ρωσίας και τα ελληνικά επαναστατικά συμφέροντα...

 

Θα προσθέσω την συνθήκη Κιουτσούκ Καϊναρτζή του 1774 με την οποία όλα τα ελληνικά πλοία σήκωσαν ρωσική σημαία κι έπλεαν ελεύθερα στις θάλασσες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, καθώς και τον όρο ότι η Ρωσία θα προστάτευε και θα παρέμβαινε υπέρ όλων των ορθοδόξων λαών που βρίσκονται υπόδουλα των Τούρκων.

 

Θα προσθέσω τον πόλεμο της Κριμαίας που αδίκως σύρθηκε ο ελληνικός στρατός να πολεμήσει τους Ρώσους μπολσεβίκους (ήταν κι αυτό μια απόφαση της τότε ελληνικής κυβέρνησης υπό την πίεση των δυτικών "συμμάχων" μας).

 

Θα προσθέσω επίσης την αμέριστη στρατιωτική βοήθεια των Ρώσων κομμουνιστών υπέρ του σφαγέα των μικρασιατών και ποντίων Ελλήνων, Μουσταφά Κεμάλ...

 

Και τέλος θα ήθελα να αναφερθώ εν συντομία και στο θέμα της Ουκρανίας...

 

Οι Ουκρανοί φιλοδυτικοί ανέτρεψαν με την βοήθεια της δύσης την νόμιμη εκλεγμένη φιλορωσική κυβέρνηση της Ουκρανίας το 2014. Οι ανατολικοί Ουκρανοί, οι οποίοι έχουν ρωσική εθνική συνείδηση και θεωρούν τους εαυτούς τους Ρώσους κι όχι ρωσόφωνους ουκρανούς, δέχθηκαν επίθεση, καθώς αποφάσισαν να εναντιωθούν στους φιλοναζί πραξικοπηματίες (και τους λέμε φιλο ναζί όχι αδίκως αφού έχουν ηρωοποιήσει έναν Ουκρανό χιτλερικό ναζί τον Μπαντέρα) και να ανεξαρτητοποιηθούν ζητώντας αυτονομία...

 

Ο κυβερνητικός στρατός της Ουκρανίας τους επιτέθηκε και οι Ρώσοι τότε αποφάσισαν να τους βοηθήσουν.

 

Το 2022 η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία για να προστατέψει τους αδερφούς της Ρώσους της Ουκρανίας από την σφαγή και μάλιστα εξαπατήθηκε από τους δυτικούς οι οποίοι αν και είχαν υποσχεθεί ότι ποτέ η Ουκρανία δεν θα έμπαινε στο ΝΑΤΟ εντούτοις δέχθηκαν την αίτηση της για ένταξη... Εκτοτε η ανατολική Ουκρανία και η Κριμαία ουσιαστικά προσαρτήθηκαν στην Ρωσία αφού ιστορικώς όλα αυτά τα εδάφη ήταν Ρωσικά.

 

Δυστυχώς μέσα στο γενικό κακό προστέθηκε άλλο ένα....

Στην Ουκρανία η τοπική Ορθόδοξη Εκκλησία (UOC) υπαγόταν και υπάγεται πνευματικώς και διοικητικώς στο Πατριαρχείο Μόσχας.

Και ο Αρχιεπίσκοπος Κιέβου Ονούφριος βρέθηκε σε πολύ δύσκολη θέση καθώς πιεζόταν από τους Ουκρανούς φιλοδυτικούς να αποκηρύξει το Πατριαρχείο Μόσχας. 

 

Μέσα σε αυτήν την πίεση όντως ο Ονούφριος και η Ιερά Σύνοδός του αποφάσισαν να αποσχιστεί διοικητικά η Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία (UOC) και να διακόψει τους δεσμούς με το Πατριαρχείο Μόσχας. 

 

Ομως οι πιέσεις δεν σταμάτησαν από τους φιλοδυτικούς Ουκρανούς ναζί και με την βοήθεια των Αμερικανών πίεσαν το Οικουμενικό μας Πατριαρχείο να αναγνωρίσει σαν κανονική Ορθόδοξη Εκκλησία τους σχισματικούς και αχειροτόνητους Ουκρανούς που αυτοαποκαλούνταν "Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας" (OCU) του αυτοαποκαλούμενου Πατριάρχη Κιέβου Φιλαρέτου, τον οποίο αργότερα εκθρόνισε ο Επιφάνιος Ντουμένκο..

 

Κι όταν λέω σχισματικούς και αχειροτόνητους δεν είναι κάτι που το λέω εγώ, αλλά το έλεγε και το Οικουμενικό μας Πατριαρχείο μέχρι το 2018....

 

Συνεπώς μετά από αυτήν την εξέλιξη βρέθηκαν 2 κανονικές Ορθόδοξες Εκκλησίες σε μια χώρα (αν μπορεί να ονομαστεί κανονική η σχισματική με μια αναγνώριση), κάτι που είναι αντικανονικό, αντιχριστιανικό και αντιορθόδοξο... 

 

Σήμερα στην Ουκρανία κι εδώ και μερικά χρόνια έχει εξαπολυθεί τρομερός διωγμός κατά των Ορθοδόξων Ουκρανών της κανονικής Ορθόδοξης Εκκλησίας (UOC). 

 

Μοναστήρια καταλαμβάνονται, ναοί κατάσχονται, ιερείς και μοναχοί βασανίζονται ή και δολοφονούνται και οι πιστοί διώκονται. Ακόμα και η ιστορική Μεγάλη Λαύρα του Κιέβου έχει καταληφθεί από τους σχισματικούς σε συνεργασία με την κυβέρνηση.

 

Να πούμε επίσης ότι ο Επιφάνιος Ντουμένκο είναι οικουμενιστής, έχει καλές σχέσεις με τους Ουνίτες της Ουκρανίας και έχει αναγνωριστεί από πολλές Ορθόδοξες Εκκλησίες κυρίως τις Ελληνορθόδοξες... αλλά και πολλές άλλες δεν τον έχουν αναγνωρίσει (κυρίως οι σλαβόφωνες).

 

Συνεπώς οφείλουμε ως Ορθόδοξοι Ελληνες να επιθυμούμε ΜΟΝΟ ένα πράγμα.

Να σταματήσει η αλληλοσφαγή δύο αδερφικών Ορθοδόξων λαών των Ουκρανών και των Ρώσων και να επέλθει ειρήνη στην μαρτυρική Ουκρανία. Ολοι μαζί αδερφωμένοι να βρούμε μια άκρη και να οδηγηθούμε σε Ορθόδοξες οδούς... 

 

Οσο για τους σχισματικούς Ουκρανούς να να μετανοήσουν και να ζητήσουν συγνώμη για τα εγκλήματα τους, για τους διωγμούς κατά των κανονικών Ορθοδόξων, να αποκηρύξουν το σχίσμα τους και τότε να ενταχθούν στους κόλπους της κανονικής Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας, αφού χειροτονηθούν κανονικά.

Αυτή είναι η μόνη αποδεκτή λύση για να επανέλθει η Εκκλησία μας στον δρόμο των Αγίων Αποστόλων και Πατέρων. 

 

Δυστυχώς όμως οι δαιμονικές δυνάμεις που αποτελούν εξουσίες πάνω στην Γη δεν αφήνουν την Εκκλησία μας να βρει τον δρόμο της και να πάρει τις αποφάσεις που πρέπει για να επέλθει η ομόνοια και η αδερφική αγάπη και πάλι μεταξύ των Ορθοδόξων. Και σε αυτό μεγάλη ευθύνη φέρει δυστυχώς και ο Οικουμενικός μας Πατριάρχης Βαρθολομαίος, ο οποίος εσχάτως δυστυχώς κατάλαβε το λάθος του και κάλεσε τους (κατά την γνώμη του) πρώην σχισματικούς και νυν κανονικούς Ουκρανούς να σταματήσουν τους διωγμούς... Ομως είναι πλέον αργά.

 

Πριν κλείσω οφείλω να πω και κάτι για τους αδερφούς μας Ρώσους. 

 

Είναι λυπηρή αλήθεια ότι το Οικουμενικό μας Πατριαρχείο είναι σε σύγκρουση με το Πατριαρχείο Μόσχας κι όχι αποκλειστικά με δική του ευθύνη. Ομως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία έχει αναδείξει πλήθος Αγίων που τιμά ο Ελληνικός λαός μας (πράγμα που ανέδειξε και το άρθρο). Μέχρι πριν μερικά χρόνια οι ταυτότητες των Ρώσων έγραφαν Ελληνορθόδοξος. Η Ρωσία έχει σαν εθνικό της σύμβολο των Ελληνικό Δικέφαλο αετό. Πολλοί Ελληνες Αγιοι μεταξύ αυτών και ο σύγχρονός μας Αγιος Παϊσιος είναι πολύ αγαπητοί στον Ρωσικό λαό. 

 

Ρώσοι στρατιώτες πολύ συχνά παρέλαυναν στις εθνικές μας επετείους (και το έχουμε μάλιστα αναδείξει στο ιστολόγιό μας). Ρωσικά πολεμικά πλοία πολύ συχνά επισκέπτονταν τα λιμάνια μας και με τους απλούς Ρώσους λαό και στρατό, έχουμε πολλούς φιλικούς δεσμούς που εντάθηκαν μάλιστα μετά την πτώση του κομμουνισμού στην Ρωσία.

Ευτυχώς μέχρι και σήμερα οι Εκκλησίες μας κρατούν αυτήν την αγαπητική σχέση και πολλοί αρχιερείς μας επισκέπτονται την Ρωσία μεταφέροντας άγια λείψανα για προσκύνηση. 

 

Στο Αγιον Όρος υπάρχει η ρωσική Μονή του Αγίου Παντελεήμωνος στην οποία εγκαταβιούν αδερφωμένοι Ρώσοι και Ουκρανοί μοναχοί της κανονικής Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας (εννοείται).

 

Μάλιστα τον Φεβρουάριο του 2019 όταν οι σχισματικοί Ουκρανοί επισκέφθηκαν το Αγιον Όρος και επιχείρησαν να πάνε στην Μονή, ο καθηγούμενος της Μονής, Αρχιμανδρίτης Ευλόγιος, διέταξε να κλείσουν οι πύλες του μοναστηριού. Δεν επετράπη στα μέλη της αντιπροσωπείας η είσοδος, η προσκύνηση των λειψάνων, ή η τέλεση οποιασδήποτε ακολουθίας. Ο ηγούμενος εξήγησε τότε ξεκάθαρα στους Ουκρανούς εκπροσώπους ότι η Μονή Παντελεήμονος δεν τους αναγνωρίζει ως κανονικούς κληρικούς ούτε πρόκειται να το πράξει στο μέλλον.

 

Δυστυχώς στην Εκκλησία της Ελλάδος κάποιοι αρχιερείς αλλά και απλοί κληρικοί τάχθηκαν με το μέρος του Οικουμενικού Πατριαρχείου και αναγνώρισαν τους σχισματικούς Ουκρανούς με αποτέλεσμα να έχουμε συλλείτουργα και Κοινωνία με αχειροτόνητους "κληρικούς". Ο καθένας μας ας κρίνει μόνος του το τι πρέπει να πράξει κι ας ακούσει τον πνευματικό του για το ποια στάση πρέπει να κρατήσουμε.

 

Εύχομαι να πρυτανεύσει η Ορθοδοξία μας και να κατανικηθεί για μαι ακόμα φορά ο αντίχριστος διάβολος. Αλλά θέλει πολύ προσευχή και μεγάλη βοήθεια από τον Κύριό μας. 

Share