11 Σεπτεμβρίου 2026

Ένα πρώτης τάξεως μάθημα ρεαλισμού

Γράφει ο Γιώργος Βενετσάνος
 
Η ιστορική πορεία των σχέσεων Ισραήλ και Τουρκίας χαρακτηρίζεται από έντονες μεταπτώσεις, καθώς έχει βιώσει περιόδους στενής στρατηγικής συνεργασίας αλλά και ανοιχτής αντιπαράθεσης. Η Τουρκία έγραψε ιστορία το 1949 ως η πρώτη χώρα με πλειοψηφία μουσουλμανικό πληθυσμό που αναγνώρισε το νεοσύστατο εβραϊκό κράτος. Λίγο αργότερα, κατά τη δεκαετία του 1950, οι ηγέτες των δύο χωρών, Αντνάν Μεντερές και Δαβίδ Μπεν Γκουριόν, έθεσαν τις βάσεις για μια ισχυρή, αν και παρασκηνιακή, διπλωματική και στρατιωτική συμμαχία. 
 
Όμως στη διάρκεια του Πολέμου των Έξι Ημερών το 1967, η Άγκυρα επέλεξε να στηρίξει διπλωματικά τα αραβικά κράτη. Η επόμενη μεγάλη κρίση ήρθε το 1980, όταν το Ισραήλ ανακήρυξε την Ιερουσαλήμ ως την «αδιαίρετη πρωτεύουσά» του. Η κίνηση αυτή ώθησε την Τουρκία να υποβαθμίσει τη διπλωματική της εκπροσώπηση στο επίπεδο του επιτετραμμένου, αν και οι εμπορικές επαφές και τα κανάλια επικοινωνίας πίσω από τις κλειστές πόρτες παρέμειναν ενεργά.
 
Ακολουθεί η υπογραφή της Συμφωνίας του Όσλο το 1993, σε συνδυασμό με την πίεση του κεμαλικού κατεστημένου και των ενόπλων δυνάμεων της Τουρκίας, που οδήγησε στην πλήρη εξομάλυνση των διμερών σχέσεων. Η περίοδος αυτή σφραγίστηκε από κομβικές συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου και αμυντικής σύμπραξης. Στο πλαίσιο αυτό, ισραηλινά πολεμικά αεροσκάφη πραγματοποιούσαν ασκήσεις στον τουρκικό εναέριο χώρο, ενώ το Ισραήλ ανέλαβε την αναβάθμιση του τουρκικού οπλοστασίου, όπως των μαχητικών F-4 και των αρμάτων μάχης. Ωστόσο, η ανάληψη της εξουσίας από τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και το κόμμα του (AKP) το 2002 επανακαθόρισε την εξωτερική πολιτική της Άγκυρας, δίνοντας έμφαση στον αραβικό και ισλαμικό κόσμο. Η νέα αυτή κατεύθυνση κορυφώθηκε με την κρίση του «Μαβί Μαρμαρά» το 2010. Η φονική επέμβαση των ισραηλινών ειδικών δυνάμεων στο τουρκικό πλοίο, το οποίο μετέφερε ανθρωπιστική βοήθεια προς τη Λωρίδα της Γάζας, προκάλεσε το ολοκληρωτικό «πάγωμα» των διπλωματικών σχέσεων για μια ολόκληρη δεκαετία.
 
Σήμερα, ωστόσο, φαίνεται πως ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στις παραδοσιακά εύθραυστες σχέσεις μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της τουρκικής φιλοκυβερνητικής εφημερίδας Türkiye, το οποίο επικαλείται Ισραηλινό αξιωματούχο, το Τελ Αβίβ προχώρησε στην αποστολή ενός υψηλόβαθμου διπλωμάτη στην Άγκυρα. Ο Τζόελ Λάιον (Joel Lion) υπέβαλε τα διαπιστευτήριά του στο τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, σηματοδοτώντας την επιστροφή ανώτερου Ισραηλινού απεσταλμένου στη χώρα για πρώτη φορά μετά τα τέλη του 2023. Η εξέλιξη αυτή έρχεται να αποκαταστήσει την απευθείας επικοινωνία των δύο πλευρών, η οποία είχε περιοριστεί δραστικά μετά τη μαζική αποχώρηση των Ισραηλινών διπλωματών εκείνη την περίοδο.
 
Στρέφοντας το βλέμμα στα δικά μας, γίνεται σαφές ότι οι σχέσεις Ισραήλ και Τουρκίας είναι διαχρονικά ευμετάβλητες. Συνεπώς, τίποτα δεν αποκλείει την πλήρη, ακόμη και στρατηγική, επαναπροσέγγισή τους στο μέλλον. Η Ελλάδα ορθώς επενδύει στις ισχυρές σχέσεις της με το Ισραήλ, ωστόσο, όπως πολύ σοφά λέει ο λαός μας, «καλός ο αγιασμός, έχε όμως και μια γάτα». Στη γεωπολιτική σκακιέρα, το να βασίζεσαι αποκλειστικά σε έναν «παίκτη» είναι πάντα ρίσκο. Η ελληνική διπλωματία οφείλει να αξιοποιεί τη στρατηγική σχέση με το Ισραήλ, έχοντας όμως πάντα έτοιμα εναλλακτικά σενάρια για την επόμενη ημέρα.



Share
Posted by ΘΑΝΟΣ ΚΟΥΚ at 3:00 μ.μ.
Κατηγορία Θέματος , , , , ,

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γράφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γράψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε, απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.