29 Αυγούστου 2026

"Ξενοφών και το σημερινό έλλειμμα ηγεσίας"

Γράφει ο Ηλίας Σταμπολιάδης
 
Με αφορμή τον διάλογο για το "Πάτερ ημών" και το "επί της γης", γεννιέται ένα βαθύτερο ερώτημα: Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη του "επί της γης"; Και για να απαντήσουμε σε αυτό ας δούμε την ιστορική εμπειρία. Αντιγράφω από τον καθηγητή Γ. Κοντογιώργη, «Ιστορία του Ελληνικού Κόσμου».
 
Ο Πελοποννησιακός πόλεμος υπήρξε ένας κοσμοσυτημικός πόλεμος που μετάβαλε σε στρατιωτική αντιπαράθεση τον οικονομικό, πολιτικό και ιδεολογικό ανταγωνισμό που σοβούσε ανάμεσα στους δύο μεγάλους συντελεστές του κρατοκεντρικού διπολισμού ολιγαρχίας και δημοκρατίας με εκπροσώπους την Αθήνα και την Σπάρτη.
 
Με το τέλος του Πελοπονησιακού πολέμου και την ήττα των Αθηνών 404 πΧ πολλοί Έλληνες φιλόσοφοι, (Γοργίας, Λυσίας, Αριστοτέλης και ιδίως ο Ισοκράτης, βλέποντας την διάλυση των ελληνικών πόλεων-κρατών δίδαξαν την ανάγκη της ομόνοιας των Ελλήνων. Ο Ξενοφών, που είχε συμπολεμήσει με τους Σπαρτιάτες στην Μικρά Ασία εναντίον των Περσών, ασχολήθηκε με το πρόβλημα και κατέληξε στην ιδέα: του "Ευεργέτη Μονάρχη". 
Δεν εννοούσε δεσπότη. Εννοούσε ηγέτη που:
  1. Ενώνει χωρίς να ισοπεδώνει. Αφήνει τις πόλεις ισότιμες, αλλά τις βάζει κάτω από ένα κοινό όραμα.
  2. Κυβερνά ως υπηρέτης, όχι ως αφέντης. Η εξουσία του νομιμοποιείται από την ευεργεσία προς όλους, όχι από την καταγωγή ή την βία.
  3. Υπερβαίνει τις φατρίες. Βλέπει πάνω από τις αντιπαλότητες Αθηναίων-Σπαρτιατών και υπηρετεί το Ελληνικό.
Γιατί το θυμόμαστε σήμερα; Διότι η σημερινή μας κατάσταση θυμίζει επικίνδυνα εκείνη. Αντί για πόλεις-κράτη έχουμε κόμματα-φυλές. Αντί για δημαγωγούς έχουμε επικοινωνιολόγους. Και το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: διάλυση του "εμείς".
 
Έτσι γεννιέται αυθόρμητα μέσα μας η νοσταλγία για έναν "Ευεργέτη". Για κάποιον που θα πει: "Αφήστε τις κομματικές ιδεολογίες στην άκρη. Υπάρχει Εθνική ιδεολογία. Υπάρχει το καλό του Έθνους."
 
Εδώ είναι ο προβληματισμός και ο κίνδυνος:
Ο κίνδυνος είναι να ζητήσουμε "σωτήρα" και να βρούμε δεσπότη. Η ιστορία μας έχει διδάξει. Όμως υπό τις παρούσες συνθήκες η ελπίδα είναι να ζητήσουμε, Αρχή και όχι μόνο Πρόσωπο.
 
Ο πραγματικός "Ευεργέτης" σήμερα δεν μπορεί να είναι ένα πρόσωπο. Πρέπει να είναι μία Αρχή που θα ενσαρκωθεί από πρόσωπα. Και αυτή η Αρχή είναι ήδη μέσα στο "Πάτερ ημών": "Γενηθήτω το θέλημά σου ως εν ουρανώ και επί της γης". Υπό την ελληνική εκδοχή της Ορθοδοξίας δίδοντας έμφαση στην εκκλησία του ‘κοινού’ σε έναν ‘τρόπο βίου’ και όχι στην Εκκλησία ως σύστημα κοσμικής αναφοράς με πρόσημο τη θρησκεία. Γ. Κοντογιώργης, «Το Ιερατείο». 
 
Με την έννοια αυτή θεωρούμε το θέλημα του Θεού σαν πολιτισμική παράμετρο του παρόντος εν γένει βίου που απαιτεί: 
  1. Δικαιοσύνη επί της γης - όχι κράτος κομματικό
  2. Ελευθερία επί της γης - όχι πολίτες-προσκύρωμα 
  3. Ευδαιμονία επί της γης - όχι μόνο για τους ημέτερους και όχι ως δεσποτική παράμετρο της άλλης ζωής.
Ο Ξενοφών μας θυμίζει ότι όταν οι θεσμοί αποτυγχάνουν, η πολιτική γίνεται υπόθεση αρετής. Και η αρετή είναι προσωπική ευθύνη.
 
Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι "πού είναι ο Ευεργέτης Μονάρχης;"
Το ερώτημα είναι: Ποιοι από εμάς θα τολμήσουμε να γίνουμε "ευεργέτες" ο καθένας στο μετερίζι του; Ποιος πολιτικός θα τολμήσει να πει "δεν είμαι δεξιός ή αριστερός, είμαι Έλληνας"; Ποιος ιεράρχης θα τολμήσει να μιλήσει για το "επί της γης"; Ποιος πολίτης θα πάψει να είναι Ατομιστής όπως δίδαξαν οι Κυνικοί και Κυρηναϊκοί φιλόσοφοι και θα ξαναγίνει "πολιτικό ων" όπως δίδαξε ο Αριστοτέλης ;
 
Ο Θεός μας έδωσε νου και χέρια. "Συν Αθηνά και χείρα κίνει".
Η ένωση και σωτηρία των Ελλήνων δεν θα έρθει από τον ουρανό. Θα έρθει όταν εμείς αποφασίσουμε ότι το Έθνος είναι πάνω από το κόμμα.
 
Με εκτίμηση
Ηλίας Σταμπολιάδης
Μηχανικός Μεταλλείων-Μεταλλουργός, 
τ. Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης



Share
Posted by ΘΑΝΟΣ ΚΟΥΚ at 2:00 μ.μ.
Κατηγορία Θέματος , ,

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γράφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γράψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε, απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.