23 Ιουλίου 2026

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΑΣΗ

Γράφει ο Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης – Αμφικτύων
 
(Γενιές των θεών – κατώτερες θεότητες – νύμφες κ.ά.)
 
Η πρώτη γενιά συμβολικών θεοτήτων
 
Οι Έλληνες δεν ήταν ειδωλολάτρες, όπως τους είχαν κατηγορήσει για να τους εξοντώσουν. Οι Έλληνες θεοί(έξη θεοί –έξη θεές) ήταν ιδέες, ενώ άλλοι ήταν πανάρχαιοι βασιλείς που, επειδή ευεργέτησαν τον κόσμο, με τον χρόνο θεοποιήθηκαν.
 
Οι πρώιμοι θεοί τους ήταν η Νύχτα και το Έρεβος, δηλαδή η υλική και η άυλη δύναμη, που γέννησαν τον Πρωτέα ή Πάνα, τον Ήφαιστο, θεό του πυρός (φωτιάς), την Αθηνά, που εκφράζει τη σοφία του δημιουργού και γυναίκα του Ηφαίστου, την Εστία, τη Σελήνη (Εκάτη) και τη Νέμεση, τη θεϊκή δύναμη που διανέμει τα αγαθά της δημιουργίας.
 
Η δεύτερη γενιά θεών και ευεργετών ηρώων
 
Η δεύτερη γενιά περιλαμβάνει τον Δία, τον Απόλλωνα, τον Ποσειδώνα, τον Διόνυσο, τον Ηρακλή, την Ήρα και την Άρτεμη.
 
Θεοί – Ευεργέτες
 
Τέτοιοι ήταν ο Προμηθέας, που έκλεψε το πύρ από τον Δία και το έδωσε στον άνθρωπο, η Πανδώρα, η πρώτη θνητή γυναίκα, την οποία έπλασαν οι θεοί και την προίκισαν με όλα τα χαρίσματα, δηλαδή ομορφιά, εξυπνάδα, επιδεξιότητα, χάρη και πειθώ, αλλά και με μειονεκτήματα όπως πονηριά, ψέμα, περιέργεια, ανυπομονησία, φιλαργυρία και απερισκεψία. Είναι υπεύθυνη για όλα τα κακά του ανθρώπου.
 
Επίσης, η Δήμητρα, θεά του σίτου, που έμαθε στους ανθρώπους της οικουμένης την καλλιέργεια της γης.
 
Κατώτερες θεότητες
 
Αυτές σχετίζονται με τη φύση και δείχνουν την ευαισθησία των Ελλήνων για το περιβάλλον. Ήταν, θα λέγαμε, θεότητες της οικολογίας.
 
Οι Έλληνες, για να κρατήσουν ζωντανή τη μνήμη της παλαιάς εποχής που χάθηκε με τον Κατακλυσμό του Ωγύγου (25.000 π.Χ. περίπου), αλλά και τον Κατακλυσμό του Δευκαλίωνα (14.000 π.Χ. περίπου), δημιούργησαν με τον προφορικό λόγο τον ελληνικό μύθο.
 
Ο μύθος περιέχει κρυπτογραφημένες αλήθειες από τις προγονικές ρίζες, ώστε να διαιωνισθούν στις επόμενες γενιές και εποχές, όπως λ.χ. οι Εκατόγχειρες, οι Κύκλωπες, οι Τιτάνες, ο Ιαπετός, ο Τριπτόλεμος, ο Πρωτεύς, ο Νηρεύς, οι Νηρηίδες, οι Τρίτωνες, οι Σειρήνες, οι Νύμφες, οι Γοργόνες, η Καλυψώ, η Κίρκη, οι Κένταυροι, οι Αλκυόνες, ο Άτλας, η Αμφιτρίτη, ο Ποσειδών, ο Ηρακλής, ο Θησεύς και χιλιάδες άλλοι.
 
Τα πρόσωπα και οι ηρωισμοί ή τα παθήματα στους μύθους είναι πραγματικά και ξεπερνούν τη φαντασία του σύγχρονου ανθρώπου. Όμως εκφράζουν συμβολικά ορισμένες κρυμμένες αλήθειες που μόνο ο Έλληνας μπορεί να τις εννοήσει, γιατί πάντα στη ζωή του η κάθε γενιά ή κάποια διήγηση προηγουμένων γενιών έχει περάσει παρόμοια παθήματα. Μέσα από αυτά τα παθήματα, που του έγιναν μαθήματα στο διάβα του χρόνου, απέκτησε γνώσεις, τόλμη, φιλοσοφία και εμπειρίες ζωής.
 
Το πότε δημιουργήθηκαν οι ελληνικοί μύθοι είναι άδηλο να προσδιοριστεί στον χρόνο και αυτό δείχνει ότι ήταν λαός γηγενής και όχι επήλυδες. Οι εμπειρίες του ανάγονται σε προϊστορικές εποχές, χαμένες στο βάθος του χρόνου, ως μάρτυρας των τεκτονικών καταστροφών και αλλαγών στην περιοχή του.
 
Οι Νύμφες
 
Οι Νύμφες ήταν αθάνατες ή θνητές θεές. Οι παραδόσεις αναφέρουν ότι ήταν θυγατέρες του Ωκεανού και μερικές άλλες του Δία. Ήταν πολύ όμορφες και κατοικούσαν στα θεϊκά άλση. Τρέφονταν με αμβροσία, θήλαζαν τους θεούς και τα παιδιά τους και συντρόφευαν τους αθάνατους του Ολύμπου στις περιηγήσεις τους.
 
Τους άρεσε ο χορός, η ξέγνοιαστη ζωή και η μουσική του αυλού του θεού Πάνα. Γι’ αυτό τον περισσότερο καιρό ζούσαν μαζί του στις βουνοκορφές και στα φαράγγια της ελληνικής γης.
 
Οι Νύμφες χωρίζονταν σε τέσσερις μεγάλες ενότητες: Ουράνιες, Εναέριες, Επίγειες και Υδάτινες.
 
Οι Νύμφες που προστάτευαν το νερό, οι Ναϊάδες ή Ναίδες, ζούσαν όσο διαρκούσαν οι πηγές και ήταν προστάτιδές τους.
 
Οι Νύμφες των δένδρων, οι Δρυάδες ή Αμαδρυάδες, πέθαιναν επίσης όταν πέθαινε ένα δένδρο ή ένα δάσος που προστάτευαν.
 
Οι Νύμφες των θαλασσών, οι Νηρηίδες, δεν πέθαιναν ποτέ, επειδή η θάλασσα είναι αιώνια.
 
Οι Ωκεανίδες, οι θυγατέρες του Ωκεανού, ήταν τρεις χιλιάδες.
 
Οι Νύμφες προστάτευαν τα δάση, τα όρη, τις πεδιάδες, τα σπήλαια, τους ποιμένες, τις πηγές, τα πηγάδια, τις λίμνες και τα ποτάμια, αλλά και όλα τα κινητά και ακίνητα πράγματα και όντα της γης. Στα Ορφικά οι Νύμφες παρομοιάζονταν με το νερό.
 
Σχολιασμός
 
1/ Τα αγάλματα των θεών δεν τα προσκυνούσαν οι Έλληνες, όπως οι Χριστιανοί τις εικόνες, ακόμη και τα αντικείμενα των αγίων (παντόφλες, σεντόνι, ζώνη κ.ο.κ.). Τα έφτιαχναν ένεκα καλλιτεχνίας και αγάπης προς την τέχνη.
 
3/ Είναι ψευδές ότι οι αρχαίοι πρόγονοί μας ήταν ειδωλολάτρες. Καθώς γράφουν οι συγγραφείς, οι αρχαίοι θεοί ήταν πανάρχαιοι βασιλείς που διοικούσαν τον περισσότερο γνωστό τότε κόσμο και, ένεκα της ευεργεσίας τους, οι άνθρωποι τους θεοποίησαν. Γι’ αυτό διέκριναν τον γήινο Δία του Ολύμπου από τον Ουράνιο Δία.
 
4/ Άξιο προσοχής είναι και ο σεβασμός προς τη φύση, τα έμψυχα και άψυχα δημιουργήματά της. Αυτό σήμερα το έχουμε λησμονήσει χάριν του κέρδους και της απατηλής δήθεν «καλοπέρασης», γιατί και η φύση είναι δημιούργημα της θείας δύναμης.
 
5/ Ως θαλασσινός αλλά και βουνίσιος λαός είχε θεότητες του Ωκεανού, της θάλασσας και των ορέων, χωρίς να αφήνει κάτι έξω από την προστασία και τα ενδιαφέροντά τους.
 
6/ Η μυθολογία είναι πάντα νέα και βρίσκεται ενώπιόν μας. Πολλά μπορούμε να μάθουμε από τη μελέτη της μυθολογίας και το πρώτο είναι ο σεβασμός προς τη φύση και το φυσικό περιβάλλον. 
(21/7/26)
 
Αμφικτύων Υποστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης
Συγγραφέας – Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών
Amphiktyon Official Site: http://www.amphiktyon.org



Share
Posted by ΘΑΝΟΣ ΚΟΥΚ at 3:00 μ.μ.
Κατηγορία Θέματος , ,

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.