Στην επιστολή αυτή, οι υπογράφοντες ζητούν από κάθε επίσκοπο να διατυπώσει ξεκάθαρα τη θέση του σχετικά με τη Σύνοδο της Κρήτης, ερωτώντας εάν την αποδέχεται ή την αναθεματίζει. Σύμφωνα με τους συντάκτες της επιστολής, η Σύνοδος της Κρήτης είναι προδήλως αιρετική, γι’ αυτό και ζητούν μία δημόσια και αδιαμφισβήτητη απάντηση από τους ιεράρχες.
Παράλληλα, οι Κύπριοι πιστοί δηλώνουν ότι, εάν δεν λάβουν σαφή απάντηση από τους επισκόπους, θα παύσουν να συμμετέχουν στις ακολουθίες που τελούνται από αυτούς, θεωρώντας ότι η σιωπή στο συγκεκριμένο ζήτημα δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή.
Ακολουθεί η επιστολή
Πρὸς τὴν Αὐτοῦ Σεβασμιότητα…
16 Ιουνίου 2026
Σεβασμιώτατε,
Λαμβάνοντας υπόψη ότι τον Μάιο του 2025 η Ιερά Σύνοδος της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Κύπρου ζήτησε από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Πάφου κ.Τυχικό να υπογράψει ομολογία πίστεως,1 με την οποία θα αποδεχόταν τη λεγόμενη «Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Κρήτης του 2016», μας δημιουργήθηκε σοβαρό ερώτημα σχετικά με το ορθόδοξο φρόνημα των μελών της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας μας.
Η λεγόμενη «Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Κρήτης του 2016» περιλαμβάνει το επίσημο κείμενο με τίτλο «Οι σχέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας προς τον λοιπόν χριστιανικόν κόσμον»2 το οποίο επικύρωσε τη Διακήρυξη του Τορόντο του 1950, με τίτλο «Η Εκκλησία, οι εκκλησίες και το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών»3. Η συμμετοχή των κατά τόπους Ορθοδόξων Εκκλησιών στο Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών, καθώς και η βάση του διαλόγου με τους αιρετικούς, πραγματοποιούνται με την αποδοχή των αιρετικών προϋποθέσεων της εν λόγω Διακηρύξεως, οι οποίες θεωρούνται υψίστης σημασίας στο προαναφερθέν επίσημο κείμενο4.
Στα έγγραφα αυτά, τα οποία έγιναν αποδεκτά από την Ιερά Σύνοδο της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Κύπρου5, αλλοιώνεται το δόγμα περί της Εκκλησίας, πλήττοντας ουσιαστικά το Σύμβολο της Πίστεως ( Νικαίας–Κωνσταντινουπόλεως). Παρότι το Σύμβολο της Πίστεως διατηρεί τη διατύπωση «Εἰς Μίαν, Ἁγίαν, Καθολικὴν καὶ Ἀποστολικὴν Ἐκκλησίαν», ο ορισμός της Εκκλησίας ως δογματικού όρου έχει μεταβληθεί. Έτσι, η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν ορίζεται πλέον ως το μοναδικό Σώμα του Χριστού, ούτε ταυτίζεται πλέον με τη Μία Εκκλησία του Συμβόλου της Πίστεως. Τούτο συνάγεται από τις αμφίσημες και αντιφατικές διατυπώσεις του κειμένου «Οι σχέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας προς τον λοιπόν χριστιανικόν κόσμον», και εκφράζεται με μεγαλύτερη σαφήνεια στη Διακήρυξη του Τορόντο (1950).
Στα δύο αυτά κείμενα, η Εκκλησία του Χριστού, ή η Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία, νοείται ως μία αόρατη Οικουμενική Εκκλησία (μυστικό σώμα)6 η οποία περιλαμβάνει όλες τις χριστιανικές ομολογίες που «πιστεύουν στον Κύριο Ιησού Χριστό ως Θεό και Σωτήρα, σύμφωνα με τις Γραφές, και ομολογούν τον Τριαδικό Θεό, Πατέρα, Υιό και Άγιο Πνεύμα, σύμφωνα με το Σύμβολο της Πίστεως»7. Επιπλέον, η ενότητά της θεωρείται ότι έχει χαθεί και ότι πρέπει να αποκατασταθεί, ενώ παρουσιάζεται ως μία Εκκλησία υπό κατασκευή/ διαμόρφωση, την οποία οικοδομεί ο Θεός, συγκεντρώνοντας τα τέκνα Του8. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η Ορθόδοξη Εκκλησία εντάσσεται στην «αόρατη Οικουμενική Εκκλησία» μαζί με άλλες αιρετικές ομάδες. Τούτο καθίσταται εμφανές και από το ακόλουθο απόσπασμα: «Οι Εκκλησίες-μέλη αναγνωρίζουν ότι η συμμετοχή στην Εκκλησία του Χριστού είναι ευρύτερη από τη συμμετοχή στο δικό τους εκκλησιαστικό σώμα. [...] Όλες οι χριστιανικές εκκλησίες, συμπεριλαμβανομένης και της Εκκλησίας της Ρώμης, υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει πλήρης ταύτιση μεταξύ της συμμετοχής στην Οικουμενική Εκκλησία και της συμμετοχής στη δική τους Εκκλησία. Αναγνωρίζουν ότι υπάρχουν μέλη της Εκκλησίας εκτός των τειχών της (extra muros) και ότι αυτά ανήκουν, κατά τον ένα ή τον άλλο τρόπο (aliquo modo), στην Εκκλησία, καθώς και ότι υπάρχει Εκκλησία εκτός της Εκκλησίας (ecclesia extra ecclesiam [σημ.: εκτός της Ορθοδόξου Εκκλησίας υπάρχει Εκκλησία]).»9 Παρατηρείται ότι επαναπροσδιορίζονται τα όρια της Εκκλησίας10 και ότι πλέον δεν υφίστανται ούτε αιρετικοί ούτε αιρέσεις. Τούτο αντιβαίνει στην ορθόδοξη διδασκαλία, σύμφωνα με την οποία μόνον οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί είναι μέλη της Εκκλησίας, ενώ οι αιρετικοί βρίσκονται εκτός Αυτής. Επιπλέον, το ορθόδοξο δόγμα διδάσκει ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία κατέχει την Αλήθεια και ότι μόνον Αυτή είναι η αληθινή Εκκλησία, σε αντίθεση προς όσα διακηρύσσονται στη Διακήρυξη του Τορόντο, σύμφωνα με την οποία «οι Εκκλησίες (οι χριστιανικές ομολογίες) θα οδηγηθούν προς την Αλήθεια» και ότι «οι Εκκλησίες-μέλη του Παγκοσμίου Συμβουλίου αναγνωρίζουν σε άλλες Εκκλησίες [σημ.: αιρέσεις] στοιχεία της αληθινής Εκκλησίας».11[της Εκκλησίας του Χριστού, όπως ομολογείται στο Σύμβολο της Πίστεως]. Όλες αυτές οι αιρέσεις περιλαμβάνονται στο ανάθεμα που εξέδωσε η Σύνοδος της Ρωσικής Ορθοδόξου Εκκλησίας της Διασποράς (ROCOR) τον Αύγουστο του 198312. Οι δόλιες αυτές διατυπώσεις αποδεικνύουν επίσης ότι στην εγκύκλιο13 διά της οποίας η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Κύπρου αποδέχθηκε την ψευδοσύνοδο του Κολυμπαρίου της Κρήτης του 2016, διατυπώνεται ψευδώς ότι «η Ορθόδοξη Εκκλησία παραμένει η Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία και ότι Αυτή κατέχει και διαφυλάσσει το πλήρωμα της Αληθείας»14. Αυτή η ψευδοσύνοδος, στην πραγματικότητα, διαστρεβλώνει το δόγμα περί της Εκκλησίας και διαδίδει την εκκλησιολογική αίρεση εντός της Εκκλησίας.
Σύμφωνα με τον ομότιμο καθηγητή Δογματικής της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ.Δημήτριο Τσελεγγίδη, η λεγόμενη «Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Κρήτης (2016)»θεσμοθέτησε και εδραίωσε τον Οικουμενισμό, εισάγοντας και προωθώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την εκκλησιολογική σύγχυση στις συνειδήσεις των πιστών. Η οικουμενιστική σκέψη βρίσκεται σε αντίθεση προς το ορθόδοξο χριστιανικό φρόνημα και την ομολογία της πίστεως. Κατά συνέπεια, ο οικουμενιστής αποβάλλει την ιδιότητα του Ορθοδόξου Χριστιανού. Το να είναι κανείς Ορθόδοξος Χριστιανός (πέραν της λήψεως του Μυστηρίου του Βαπτίσματος και των λοιπών Ιερών Μυστηρίων) σημαίνει και την αποδοχή ολόκληρης της διδασκαλίας της Εκκλησίας, συμπεριλαμβανομένης της ορθοδόξου εκκλησιολογίας, η οποία διδάσκει ότι μόνον η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι η Μία και μοναδική, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία, ενώ όσοι βρίσκονται εκτός Αυτής είναι αιρετικοί και στερούνται της σωτηρίας· και ότι, προκειμένου να σωθούν, οφείλουν να ενωθούν με την Ορθόδοξη Εκκλησία· διαφορετικά παραμένουν εκτός του Χριστού. Οι προαναφερθείσες εκκλησιολογικές αιρέσεις, όπως η θεωρία των κλάδων, η θεωρία των ατελών εκκλησιών και η θεωρία της αοράτου εκκλησίας, έχουν καταδικασθεί ως αιρέσεις τόσο από τους Πατέρες15 όσο και από τις Ιερές Συνόδους της Εκκλησίας16.
Σεβασμιώτατε,
Η Ε΄ Οικουμενική Σύνοδος, διά του ΙΑ΄ Αναθέματος, ορίζει: «Εἴ τις οὐκ ἀναθεματίζει Ἄρειον, Εὐνόμιον, Μακεδόνιον, Ἀπολινάριον, Νεστόριον, Εὐτυχῆ καὶ Ὠριγένην, σὺν τοῖς ἀσεβέσιν αὐτῶν συγγράμμασι, καθώς και όλους τους λοιπούς αιρετικούς που έχουν ήδη καταδικασθεί και αναθεματισθεί από την Αγία Καθολική και Αποστολική Εκκλησία και από τις τέσσερις προαναφερθείσες Αγίες Συνόδους, καθώς επίσης και όλους εκείνους που συμμερίσθηκαν ή συμμερίζονται τις απόψεις τους ή που επιμένουν μέχρι τέλους στην ίδια ασέβεια με τους προαναφερθέντες αιρετικούς, ας είναι ανάθεμα»17.
Κατά το παράδειγμα του ΙΑ΄ Αναθέματος, το οποίο διακηρύσσει ότι όσοι δεν αναθεματίζουν τις αιρέσεις που έχουν αναθεματισθεί από τις Συνόδους είναι ανάθεμα, έτσι και εμείς, το ορθόδοξο ποίμνιο, επιθυμούμε να σας ερωτήσουμε εάν η Υμετέρα Σεβασμιότης αναθεματίζει μαζί με εμάς τα αιρετικά κείμενα της λεγομένης «Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας» της Κρήτης (2016).
Η διακήρυξη αυτού του αναθέματος θα αποτελέσει την ομολογία πίστεως διά της οποίας θα σας αναγνωρίσουμε ως Ορθόδοξο Ποιμένα μας και θα συμμετέχουμε στις ιερές ακολουθίες που τελείτε ή στις οποίες μνημονεύεσθε από τους Πρεσβυτέρους.
Σύμφωνα με τον Άγιο Γρηγόριο Παλαμά, η σιωπή σε καιρό αιρέσεως αποτελεί το τρίτο είδος αθεΐας18. Εμείς ελπίζουμε ότι θα απαντήσετε στην παρούσα επιστολή και θα ομολογήσετε την Ορθοδοξία έναντι της εκκλησιολογικής αιρέσεως. Διαφορετικά, η σιωπή της Υμετέρας Σεβασμιότητος θα καταστεί οδός διά της οποίας η αίρεση θα επεκτείνεται εντός της Εκκλησίας και θα θέτετε τον εαυτό σας εκτός της Εκκλησίας του Χριστού.
Εμείς επιθυμούμε να υπακούμε στους επισκόπους μας, αλλά αυτοί οφείλουν να είναι φύλακες της πίστεως μας. Διαφορετικά, η υπακοή σε αδιάφορους, αιρετικούς ή αθέους ποιμένες θα σήμαινε και τη δική μας έξοδο από την Εκκλησία του Χριστού.
Αναμένουμε την απάντηση της Υμετέρας Σεβασμιότητος!
Ασπαζόμεθα την δεξιάν Σας,
Με όλη μας την εν Χριστώ αγάπη
Υποσημειώσεις τέλους
1. Συνοδική Απόφαση της Ιεράς Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Κύπρου της 22ας Μαΐου 2025, [Archbishop expects ousted Bishop Tychikos to sign declaration of faith](https://cyprus-mail.com/2025/05/30/archbishop-expects-ousted-bishop-tychikos-to-sign-declaration-of-faith ), ημερομηνία πρόσβασης: 01.06.2026.
2. «Οι σχέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας προς τον λοιπό χριστιανικό κόσμο», επίσημο κείμενο της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Κρήτης, § 19, [Holy and Great Council – Ελληνικό κείμενο](https://www.holycouncil.org/rest-of-christian-world_el ), προσπελάστηκε την 01.06.2026.
3. «Η Εκκλησία, οι Εκκλησίες και το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών» (Διακήρυξη του Τορόντο, 1950), [Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών (WCC) – Toronto Statement](https://www.oikoumene.org/resources/documents/toronto-statement ), προσπελάστηκε την 01.06.2026.
4. «Οι σχέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας προς τον λοιπό χριστιανικό κόσμο», επίσημο κείμενο της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Κρήτης (2016), § 19, [Ελληνικό κείμενο](https://www.holycouncil.org/rest-of-christian-world_el), προσπελάστηκε την 01.06.2026.
5. Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Κύπρου, Συνεδρία της 18ης Ιουλίου 2016, [Επίσημο κείμενο](https://churchofcyprus.org.cy/23849 ), προσπελάστηκε την 13.06.2026.
6. Διακήρυξη του Τορόντο (1950), «Η Εκκλησία, οι Εκκλησίες και το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών».
, IV. Οι βασικές προϋποθέσεις του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών, 3η εκκλησιολογική προϋπόθεση.
7. «Οι σχέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας προς τον λοιπό χριστιανικό κόσμο», επίσημο κείμενο της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Κρήτης (2016), § 19, [Ελληνικό κείμενο](https://www.holycouncil.org/rest-of-christian-world_el), προσπελάστηκε την 01.06.2026.
8. Διακήρυξη του Τορόντο (1950), «Η Εκκλησία, οι Εκκλησίες και το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών», IV. Προϋπόθεση, §§ 5, 7, 8.
9. Αυτόθι, IV. Οι προϋποθέσεις επί των οποίων θεμελιώνεται το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών, Εκκλησιολογική προϋπόθεση υπ’ αριθ. 3.
10. Το κείμενο «Οι σχέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας προς τον λοιπό χριστιανικό κόσμο», § 19.
11. Διακήρυξη του Τορόντο (1950), «Η Εκκλησία, οι Εκκλησίες και το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών», IV. Οι προϋποθέσεις επί των οποίων θεμελιώνεται το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών, Εκκλησιολογική προϋπόθεση υπ’ αριθ. 5.
12. Η Σύνοδος της Ρωσικής Ορθοδόξου Εκκλησίας της Διασποράς (ROCOR), Βανκούβερ, Αύγουστος 1983, υπό την προεδρία του Αγίου Φιλαρέτου (Βοζνεσένσκι):
«Ανάθεμα σε όσους εξεγείρονται κατά της Ορθοδόξου Εκκλησίας και ισχυρίζονται ότι η Εκκλησία του Χριστού έχει διαιρεθεί σε δήθεν “κλάδους”, οι οποίοι διαφέρουν μεταξύ τους ως προς το δόγμα και τον τρόπο ζωής, ή ότι η Εκκλησία δεν υπάρχει ορατώς αλλά πρόκειται να συγκροτηθεί στο μέλλον, όταν όλοι οι “κλάδοι”, ή τα μέρη, ή οι ομολογίες, ακόμη και όλες οι θρησκείες, ενωθούν σε ένα σώμα.
Ανάθεμα επίσης σε όσους δεν διακρίνουν την Ιερωσύνη και τα Μυστήρια της Εκκλησίας από την “ιερωσύνη” και τα “μυστήρια” των αιρετικών, αλλά ισχυρίζονται ότι το βάπτισμα και η ευχαριστία των αιρετικών αρκούν για τη σωτηρία.
Ανάθεμα ακόμη σε όσους κοινωνούν εν γνώσει τους με τους προαναφερθέντες αιρετικούς ή υποστηρίζουν, διαδίδουν και υπερασπίζονται τη νεοεμφανισθείσα οικουμενιστική αίρεσή τους, με το πρόσχημα της δήθεν αδελφικής αγάπης ή της υποτιθέμενης ενώσεως των διηρημένων χριστιανών!»
13. Εγκύκλιος «Μήνυμα της Ιεράς Συνόδου προς το πλήρωμα της Εκκλησίας της Κύπρου για την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδόξου Εκκλησίας» (Λευκωσία, 2016), [PDF έκδοση](https://churchofcyprus.org.cy/wp-content/uploads/2017/01/%CE%92%CE%99%CE%92%CE%9B%CE%99%CE%91%CE%A1%CE%99%CE%9F-%CE%99%CE%95%CE%A1%CE%91%CE%A3-%CE%A3%CE%A5%CE%9D%CE%9F%CE%94%CE%9F%CE%A5-.pdf), ημερομηνία πρόσβασης: 13.06.2026.
14. Αυτόθι, σσ. 30–31.
15. Καταδίκη του Οικουμενισμού από Θεολόγους και Πατέρες της Εκκλησίας
• Σύναξις Ορθοδόξων Κληρικών, Μοναχών και Λαϊκών, «Ομολογία Πίστεως κατά του Οικουμενισμού» (2009), «Σύναξις Ορθοδόξων Κληρικών, Μοναχών και Λαϊκών» (Σύναξις Βόλου), Ὀρθόδοξος Τύπος, 5 Ιουνίου 2015, αρ. 2056, σσ. 1, 7.
• Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Σινά κ. Δαμιανός, «Ομολογία Πίστεως κατά πασών των αιρέσεων», [Ομολογία Πίστεως κατά πασών των αιρέσεων](https://filaxisorthodoxias.gr/2025/07/09/%ce%bf%ce%bc%ce%bf%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%83-%ce%b1%ce%b9%cf%81%ce%b5%cf%83%ce%b5%cf%89%cf%83-2/), ημερομηνία πρόσβασης: 13.11.2025.
• Όσιος Ιουστίνος Πόποβιτς, «Υπόμνημα προς την Ιερά Σύνοδο της Σερβικής Εκκλησίας», [Saint Justin Popovich on the Pan-Orthodox Council](https://www.orthodoxethos.com/post/saint-justin-popovich-on-the-pan-orthodox-council]), ημερομηνία πρόσβασης: 20.11.2025.
• Άγιος Νεκτάριος Κεφαλάς Αιγίνης, Γιατί ο Πάπας και οι οπαδοί του αποσχίσθηκαν από την Εκκλησία του Χριστού, Εκδόσεις Ευαγγελισμός, 2011, σ. 82.
• Γέροντος Εφραίμ Κατουνακιώτου, Λόγοι και Επιστολές, Τόμος Β΄, Εκδόσεις Ιερού Ησυχαστηρίου.
• Πρωτοπρεσβύτερος Φιλόθεος Ζερβάκος, «Να μην έχετε κοινωνία με τους οικουμενιστές· η κοινωνία με αυτούς χωρίζει από τη Χάρη του Θεού», δημοσιευμένο στο περιοδικό Ὀρθόδοξος Τύπος, Αθήνα, αρ. 296, έτος 1975.
• Πρωτοπρεσβύτερος Γεώργιος Μεταλληνός, Ομολογώ εν Βάπτισμα, Εκδόσεις Ευαγγελισμός, Βουκουρέστι, 2011.
• Πρωτοπρεσβύτερος Θεόδωρος Ζήσης, «Η αγάπη συνδέεται ουσιωδώς με την αλήθεια», από συνέντευξη του π. Θεοδώρου Ζήση, [Η αγάπη συνδέεται ουσιωδώς με την αλήθεια](https://ortodoxiacatholica.com/blog/2015/02/18/iubirea-este-legata-esential-de-adevar-fragment-din-interviul-cu-parintele-profesor-theodoros-zisis/), ημερομηνία πρόσβασης: 14.11.2025.
• Αρχιμανδρίτης Σεραφείμ Αλεξίεφ – Αρχιμανδρίτης Σέργιος Γιαζαντζίεφ, Ορθοδοξία και Οικουμενισμός, Εκδόσεις «Κοίμησις της Θεοτόκου», Βουκουρέστι, 2008, σ. 168.
• Μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ, «Σύγκληση Τοπικής Συνόδου της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος προς εξέτασιν και καταδίκην της Παναιρέσεως του Οικουμενισμού», Θεοδρομία, 2013/2, σ. 219.
16. «Πανορθόδοξη Συνοδική Απόφαση κατά του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών», Μόσχα 1948, στο: Βιορέλ Ιονίτσα, Αποφάσεις των Πανορθοδόξων Συναντήσεων από το 1923 έως το 2009, σσ. 151–154.
17. Ε΄ Οικουμενική Σύνοδος Κωνσταντινουπόλεως (553), Ανάθεμα ΙΑ΄, στο: «Κανόνες και Αποφάσεις της Ε΄ Οικουμενικής Συνόδου», [Fordham University Sourcebook – Second Council of Constantinople (553)](https://sourcebooks.fordham.edu/basis/const2.asp ), ημερομηνία πρόσβασης: 13.06.2026.
18. Γρηγόριος Παλαμάς, Άγιος, «Επιστολή προς τον ευλαβέστατο μοναχό Διονύσιο», στο: Άπαντα τα Έργα, Τόμος Δ΄, Θεσσαλονίκη, Πατερικαί Εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς», 1983, σ. 404.
2. «Οι σχέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας προς τον λοιπό χριστιανικό κόσμο», επίσημο κείμενο της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Κρήτης, § 19, [Holy and Great Council – Ελληνικό κείμενο](https://www.holycouncil.org/rest-of-christian-world_el ), προσπελάστηκε την 01.06.2026.
3. «Η Εκκλησία, οι Εκκλησίες και το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών» (Διακήρυξη του Τορόντο, 1950), [Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών (WCC) – Toronto Statement](https://www.oikoumene.org/resources/documents/toronto-statement ), προσπελάστηκε την 01.06.2026.
4. «Οι σχέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας προς τον λοιπό χριστιανικό κόσμο», επίσημο κείμενο της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Κρήτης (2016), § 19, [Ελληνικό κείμενο](https://www.holycouncil.org/rest-of-christian-world_el), προσπελάστηκε την 01.06.2026.
5. Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Κύπρου, Συνεδρία της 18ης Ιουλίου 2016, [Επίσημο κείμενο](https://churchofcyprus.org.cy/23849 ), προσπελάστηκε την 13.06.2026.
6. Διακήρυξη του Τορόντο (1950), «Η Εκκλησία, οι Εκκλησίες και το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών».
, IV. Οι βασικές προϋποθέσεις του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών, 3η εκκλησιολογική προϋπόθεση.
7. «Οι σχέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας προς τον λοιπό χριστιανικό κόσμο», επίσημο κείμενο της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Κρήτης (2016), § 19, [Ελληνικό κείμενο](https://www.holycouncil.org/rest-of-christian-world_el), προσπελάστηκε την 01.06.2026.
8. Διακήρυξη του Τορόντο (1950), «Η Εκκλησία, οι Εκκλησίες και το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών», IV. Προϋπόθεση, §§ 5, 7, 8.
9. Αυτόθι, IV. Οι προϋποθέσεις επί των οποίων θεμελιώνεται το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών, Εκκλησιολογική προϋπόθεση υπ’ αριθ. 3.
10. Το κείμενο «Οι σχέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας προς τον λοιπό χριστιανικό κόσμο», § 19.
11. Διακήρυξη του Τορόντο (1950), «Η Εκκλησία, οι Εκκλησίες και το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών», IV. Οι προϋποθέσεις επί των οποίων θεμελιώνεται το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών, Εκκλησιολογική προϋπόθεση υπ’ αριθ. 5.
12. Η Σύνοδος της Ρωσικής Ορθοδόξου Εκκλησίας της Διασποράς (ROCOR), Βανκούβερ, Αύγουστος 1983, υπό την προεδρία του Αγίου Φιλαρέτου (Βοζνεσένσκι):
«Ανάθεμα σε όσους εξεγείρονται κατά της Ορθοδόξου Εκκλησίας και ισχυρίζονται ότι η Εκκλησία του Χριστού έχει διαιρεθεί σε δήθεν “κλάδους”, οι οποίοι διαφέρουν μεταξύ τους ως προς το δόγμα και τον τρόπο ζωής, ή ότι η Εκκλησία δεν υπάρχει ορατώς αλλά πρόκειται να συγκροτηθεί στο μέλλον, όταν όλοι οι “κλάδοι”, ή τα μέρη, ή οι ομολογίες, ακόμη και όλες οι θρησκείες, ενωθούν σε ένα σώμα.
Ανάθεμα επίσης σε όσους δεν διακρίνουν την Ιερωσύνη και τα Μυστήρια της Εκκλησίας από την “ιερωσύνη” και τα “μυστήρια” των αιρετικών, αλλά ισχυρίζονται ότι το βάπτισμα και η ευχαριστία των αιρετικών αρκούν για τη σωτηρία.
Ανάθεμα ακόμη σε όσους κοινωνούν εν γνώσει τους με τους προαναφερθέντες αιρετικούς ή υποστηρίζουν, διαδίδουν και υπερασπίζονται τη νεοεμφανισθείσα οικουμενιστική αίρεσή τους, με το πρόσχημα της δήθεν αδελφικής αγάπης ή της υποτιθέμενης ενώσεως των διηρημένων χριστιανών!»
13. Εγκύκλιος «Μήνυμα της Ιεράς Συνόδου προς το πλήρωμα της Εκκλησίας της Κύπρου για την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδόξου Εκκλησίας» (Λευκωσία, 2016), [PDF έκδοση](https://churchofcyprus.org.cy/wp-content/uploads/2017/01/%CE%92%CE%99%CE%92%CE%9B%CE%99%CE%91%CE%A1%CE%99%CE%9F-%CE%99%CE%95%CE%A1%CE%91%CE%A3-%CE%A3%CE%A5%CE%9D%CE%9F%CE%94%CE%9F%CE%A5-.pdf), ημερομηνία πρόσβασης: 13.06.2026.
14. Αυτόθι, σσ. 30–31.
15. Καταδίκη του Οικουμενισμού από Θεολόγους και Πατέρες της Εκκλησίας
• Σύναξις Ορθοδόξων Κληρικών, Μοναχών και Λαϊκών, «Ομολογία Πίστεως κατά του Οικουμενισμού» (2009), «Σύναξις Ορθοδόξων Κληρικών, Μοναχών και Λαϊκών» (Σύναξις Βόλου), Ὀρθόδοξος Τύπος, 5 Ιουνίου 2015, αρ. 2056, σσ. 1, 7.
• Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Σινά κ. Δαμιανός, «Ομολογία Πίστεως κατά πασών των αιρέσεων», [Ομολογία Πίστεως κατά πασών των αιρέσεων](https://filaxisorthodoxias.gr/2025/07/09/%ce%bf%ce%bc%ce%bf%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%b1-%cf%84%ce%b7%cf%83-%ce%b1%ce%b9%cf%81%ce%b5%cf%83%ce%b5%cf%89%cf%83-2/), ημερομηνία πρόσβασης: 13.11.2025.
• Όσιος Ιουστίνος Πόποβιτς, «Υπόμνημα προς την Ιερά Σύνοδο της Σερβικής Εκκλησίας», [Saint Justin Popovich on the Pan-Orthodox Council](https://www.orthodoxethos.com/post/saint-justin-popovich-on-the-pan-orthodox-council]), ημερομηνία πρόσβασης: 20.11.2025.
• Άγιος Νεκτάριος Κεφαλάς Αιγίνης, Γιατί ο Πάπας και οι οπαδοί του αποσχίσθηκαν από την Εκκλησία του Χριστού, Εκδόσεις Ευαγγελισμός, 2011, σ. 82.
• Γέροντος Εφραίμ Κατουνακιώτου, Λόγοι και Επιστολές, Τόμος Β΄, Εκδόσεις Ιερού Ησυχαστηρίου.
• Πρωτοπρεσβύτερος Φιλόθεος Ζερβάκος, «Να μην έχετε κοινωνία με τους οικουμενιστές· η κοινωνία με αυτούς χωρίζει από τη Χάρη του Θεού», δημοσιευμένο στο περιοδικό Ὀρθόδοξος Τύπος, Αθήνα, αρ. 296, έτος 1975.
• Πρωτοπρεσβύτερος Γεώργιος Μεταλληνός, Ομολογώ εν Βάπτισμα, Εκδόσεις Ευαγγελισμός, Βουκουρέστι, 2011.
• Πρωτοπρεσβύτερος Θεόδωρος Ζήσης, «Η αγάπη συνδέεται ουσιωδώς με την αλήθεια», από συνέντευξη του π. Θεοδώρου Ζήση, [Η αγάπη συνδέεται ουσιωδώς με την αλήθεια](https://ortodoxiacatholica.com/blog/2015/02/18/iubirea-este-legata-esential-de-adevar-fragment-din-interviul-cu-parintele-profesor-theodoros-zisis/), ημερομηνία πρόσβασης: 14.11.2025.
• Αρχιμανδρίτης Σεραφείμ Αλεξίεφ – Αρχιμανδρίτης Σέργιος Γιαζαντζίεφ, Ορθοδοξία και Οικουμενισμός, Εκδόσεις «Κοίμησις της Θεοτόκου», Βουκουρέστι, 2008, σ. 168.
• Μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ, «Σύγκληση Τοπικής Συνόδου της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος προς εξέτασιν και καταδίκην της Παναιρέσεως του Οικουμενισμού», Θεοδρομία, 2013/2, σ. 219.
16. «Πανορθόδοξη Συνοδική Απόφαση κατά του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών», Μόσχα 1948, στο: Βιορέλ Ιονίτσα, Αποφάσεις των Πανορθοδόξων Συναντήσεων από το 1923 έως το 2009, σσ. 151–154.
17. Ε΄ Οικουμενική Σύνοδος Κωνσταντινουπόλεως (553), Ανάθεμα ΙΑ΄, στο: «Κανόνες και Αποφάσεις της Ε΄ Οικουμενικής Συνόδου», [Fordham University Sourcebook – Second Council of Constantinople (553)](https://sourcebooks.fordham.edu/basis/const2.asp ), ημερομηνία πρόσβασης: 13.06.2026.
18. Γρηγόριος Παλαμάς, Άγιος, «Επιστολή προς τον ευλαβέστατο μοναχό Διονύσιο», στο: Άπαντα τα Έργα, Τόμος Δ΄, Θεσσαλονίκη, Πατερικαί Εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς», 1983, σ. 404.
.jpeg)
.jfif)
.jpg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου