23 Ιουλίου 2026

Ποιοι ανησυχούν από την αναβάθμιση της Τουρκίας;


Η πρόσφατη σύνοδος του ΝΑΤΟ ανέδειξε με τον πιο καθαρό τρόπο μια πραγματικότητα που διαμορφώνεται εδώ και χρόνια: η Τουρκία εξελίσσεται σε έναν από τους σημαντικότερους γεωπολιτικούς παίκτες της ευρύτερης περιοχής. Η γεωγραφική της θέση, η στρατιωτική της ισχύς, η αναπτυσσόμενη αμυντική της βιομηχανία και η δυνατότητά της να συνομιλεί ταυτόχρονα με τη Δύση, τη Ρωσία και τον μουσουλμανικό κόσμο την καθιστούν αναντικατάστατο κρίκο σε μια εποχή παγκόσμιας αστάθειας.  
 
Η σημασία της Άγκυρας αυξάνεται ακόμη περισσότερο αν συνδυαστεί με μια δεύτερη εξέλιξη: την αδυναμία των Ηνωμένων Πολιτειών να επιβάλουν οριστικά τη βούλησή τους στο Ιράν. Παρά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, τις κυρώσεις και την τεράστια πίεση που ασκήθηκε, η Τεχεράνη δεν κατέρρευσε. Αντίθετα, απέδειξε ότι εξακολουθεί να αποτελεί υπολογίσιμη περιφερειακή δύναμη. Αυτό σημαίνει ότι η Ουάσιγκτον χρειάζεται περισσότερο από ποτέ την Τουρκία ως στρατηγικό εταίρο στη Μέση Ανατολή, στον Καύκασο και στη Μαύρη Θάλασσα.
 
Όμως η άνοδος της Τουρκίας δεν είναι μια διαδικασία που εξελίσσεται σε κενό αέρος. Κάθε μεγάλη ανακατανομή ισχύος γεννά αντιδράσεις από όσους θεωρούν ότι απειλούνται από αυτήν. Και στην περίπτωση της Τουρκίας οι δυνάμεις που έχουν λόγους να ανησυχούν είναι πολλές.
 
Πρώτα απ’ όλα η Ρωσία. Η ιστορία των δύο κρατών είναι μια μακρά ακολουθία συγκρούσεων για τη Μαύρη Θάλασσα, τα Στενά, τον Καύκασο και τα Βαλκάνια. Η Μόσχα μπορεί να ανεχθεί μια ισχυρή Τουρκία που λειτουργεί ως σχετικά αυτόνομος παίκτης μέσα στο δυτικό στρατόπεδο. Δεν μπορεί όμως να αποδεχθεί μια Τουρκία που θα μετατραπεί σε ηγεμονική δύναμη του τουρκικού κόσμου από την Αδριανούπολη μέχρι τα σύνορα της Κίνας. Η διείσδυση της Άγκυρας στον Καύκασο και στις τουρκογενείς δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας αγγίζει περιοχές που η Ρωσία θεωρεί ζωτικό χώρο της.
 
Ισραήλ και Ιράν απέναντι σε μια ανερχόμενη Τουρκία
 
Το ίδιο ισχύει και για την Κίνα. Ένας ισχυρός παντουρκικός άξονας που θα εκτείνεται στην Κεντρική Ασία και θα αποκτά πολιτισμική και πολιτική επιρροή στους τουρκογενείς πληθυσμούς της περιοχής δεν αποτελεί ευχάριστη προοπτική για το Πεκίνο. Η Κίνα βλέπει την Κεντρική Ασία ως κρίσιμο τμήμα της ευρασιατικής στρατηγικής της και δεν έχει κανένα συμφέρον να εμφανιστεί εκεί ένας ανταγωνιστικός πόλος ισχύος.
 
Καθοριστικός είναι και ο παράγοντας του Ιράν. Η ύπαρξη ενός ισχυρού ιρανικού κράτους λειτουργεί ως φυσικό γεωπολιτικό ανάχωμα ανάμεσα στην Ανατολία και την Κεντρική Ασία. Εάν κάποτε το Ιράν αποδυναμωνόταν δραματικά ή διαλυόταν, ο δρόμος για μια πολύ ευρύτερη τουρκική επιρροή προς Ανατολάς θα άνοιγε. Γι’ αυτό η επιβίωση της Τεχεράνης δεν εξυπηρετεί μόνο τα δικά της συμφέροντα, αλλά αντικειμενικά λειτουργεί και ως φραγμός στις τουρκικές φιλοδοξίες.
 
Υπάρχει όμως και ένας τέταρτος παίκτης: το Ισραήλ. Για δεκαετίες οι δύο χώρες μπορούσαν να συνυπάρχουν ως σημαντικοί σύμμαχοι της Δύσης στην περιοχή. Σήμερα όμως η πραγματικότητα αλλάζει. Η Τουρκία διεκδικεί ολοένα μεγαλύτερο ρόλο στη Συρία, στην Ανατολική Μεσόγειο και στον ευρύτερο μουσουλμανικό κόσμο. Το Ισραήλ δύσκολα θα αποδεχθεί την ανάδειξη μιας δύναμης που θα μπορούσε να αμφισβητήσει τη δική του στρατηγική πρωτοκαθεδρία στην περιοχή. Όσο η Άγκυρα επεκτείνει τις φιλοδοξίες της, τόσο πιθανότερο είναι να βρεθεί αντιμέτωπη όχι μόνο με τη Ρωσία και την Κίνα, αλλά και με το Τελ Αβίβ.
 
Το μέγα παράδοξο
 
Έτσι διαμορφώνεται ένα παράδοξο. Η Δύση χρειάζεται την Τουρκία περισσότερο από ποτέ. Η Ρωσία δεν θέλει να τη δει να κυριαρχεί στον Καύκασο και στην Κεντρική Ασία. Η Κίνα δεν θέλει να τη δει να αποκτά ηγεμονικό ρόλο στην καρδιά της Ευρασίας. Το Ιράν δεν θέλει να τη δει να επεκτείνεται προς Ανατολάς. Και το Ισραήλ δεν θέλει να τη δει να μετατρέπεται σε κυρίαρχη δύναμη της Μέσης Ανατολής.
 
Η Τουρκία βρίσκεται αναμφίβολα σε φάση ανόδου. Το ερώτημα όμως δεν είναι αν ανεβαίνει. Το ερώτημα είναι μέχρι πού θα της επιτραπεί να ανεβεί. Διότι η ιστορία διδάσκει ότι οι μεγάλες δυνάμεις σπάνια επιτρέπουν την εμφάνιση ενός νέου ηγεμόνα στον χώρο που θεωρούν δικό τους. Και η Ευρασία είναι ήδη γεμάτη παλαιούς ηγεμόνες.
 
Οι Τούρκοι πιστεύουν ότι η συγκυρία τους ευνοεί. Ίσως να έχουν δίκιο. Όμως υπάρχει μια παλιά παροιμία που ταιριάζει συχνά στις αυτοκρατορικές φιλοδοξίες: “το μυρμήγκι όταν θέλει να χαθεί βγάζει φτερά και πετάει”.
 



Share
Posted by ΘΑΝΟΣ ΚΟΥΚ at 5:00 μ.μ.
Κατηγορία Θέματος , , , , , ,

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.