12 Ιανουαρίου 2026

Ιράν: Γενικευμένη αναταραχή εν μέσω νομισματικής κατάρρευσης και πολιτικής κρίσης

Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπη με το σοβαρότερο κύμα κοινωνικής και πολιτικής αστάθειας που έχει καταγραφεί από το 2022, καθώς οι διαδηλώσεις έχουν πλέον επεκταθεί στο μεγαλύτερο μέρος της επικράτειας. Αν και η αρχική αιτία της αναταραχής ήταν αμιγώς οικονομικής φύσεως —με κύρια χαρακτηριστικά την κατάρρευση της αγοραστικής δύναμης, τον υπερπληθωρισμό και την ανεξέλεγκτη αύξηση των τιμών— η λαϊκή οργή προσέλαβε ταχύτατα πολιτικά χαρακτηριστικά. Οι διαδηλωτές, μέσω των συνθημάτων τους, στοχοποιούν πλέον ευθέως την ανώτατη ηγεσία της χώρας, αμφισβητώντας ανοιχτά τη δυνατότητα του καθεστώτος να προχωρήσει σε ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις.
 
Κατάρρευση νομίσματος, κατάρρευση εμπιστοσύνης 
 
Το επίκεντρο της κρίσης εντοπίζεται στην Τεχεράνη, όπου η ιστορική τάξη των εμπόρων (bazaaris) και οι ιδιοκτήτες καταστημάτων έχουν προχωρήσει σε μαζικές απεργίες και πορείες διαμαρτυρίας, δηλώνοντας αδυναμία να αναπληρώσουν τα αποθέματά τους ή να διαθέσουν προϊόντα στην αγορά. Η ισοτιμία του εθνικού νομίσματος έχει υποστεί δραματική υποτίμηση: ενώ το 2015 το ριάλ διαπραγματευόταν στις 32.000 μονάδες ανά δολάριο, πλέον έχει βυθιστεί στο ιστορικό χαμηλό του 1,46 εκατομμυρίου ανά δολάριο. Την ίδια στιγμή, ο επίσημος πληθωρισμός κυμαίνεται στο 42%, ενώ ειδικά στα είδη διατροφής υπερβαίνει το 70%. 
 
Αναλυτές αποδίδουν την κλιμάκωση της κρίσης σε έναν συνδυασμό παραγόντων, που περιλαμβάνει τις διεθνείς κυρώσεις, τη χρόνια εσωτερική κακοδιαχείριση, καθώς και τις επιπτώσεις του πολέμου 12 ημερών με το Ισραήλ στα μέσα του 2025. Η συγκεκριμένη σύγκρουση φέρεται να αποδιοργάνωσε τον κρατικό μηχανισμό και να περιόρισε δραματικά την ικανότητα λήψης αποφάσεων, ιδιαίτερα μετά την απόσυρση ανώτατων αξιωματούχων σε ασφαλή καταφύγια. 
 
Συνθήματα που «ξαναγράφουν» το κοινωνικό συμβόλαιο 
 
Το βάθος της ρήξης μεταξύ κράτους και κοινωνίας αποτυπώνεται στα συνθήματα των διαδηλωτών. Η φράση «Όχι στη Γάζα, όχι στον Λίβανο, τη ζωή μου δίνω για το Ιράν» ήταν το σύνθημα που ακούστηκε πιο δυνατά, συνδέοντας άμεσα τις καθημερινές στερήσεις των πολιτών με τις δαπανηρές προτεραιότητες της εξωτερικής πολιτικής και τη χρηματοδότηση οργανώσεων όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ. Ακόμη πιο αιχμηρές ήταν οι ιαχές «θάνατος στον δικτάτορα», οι οποίες αποτελούν σαφή αναφορά και ευθεία βολή κατά του Ανώτατου Ηγέτη, Αλί Χαμενεΐ. 
 
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι κινητοποιήσεις έχουν επεκταθεί σε περισσότερες από 280 τοποθεσίες, καλύπτοντας 27 από τις 31 επαρχίες της χώρας. Ομάδα ανάλυσης δεδομένων και forensics συνέλεξε στοιχεία από 19 επαρχίες, καταγράφοντας το μεγάλο εύρος και την ταχύτητα εξάπλωσης της αναταραχής. 
 
«Ματωμένο Σάββατο» και νοσοκομεία σε ρόλο πεδίου μάχης 
 
Στην περιοχή Μαλεκσάχι του δυτικού Ιράν, διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από βάση των Φρουρών της Επανάστασης, πετώντας πέτρες και χτυπώντας τις πύλες της εγκατάστασης. Η απάντηση των αρχών ήταν η χρήση πυρών. Η συγκεκριμένη ημέρα καταγράφηκε στη συλλογική μνήμη της περιοχής ως «Ματωμένο Σάββατο» (Bloody Saturday). Την επόμενη ημέρα, η ένταση των διαδηλώσεων μεταφέρθηκε έξω από κυβερνητικά κτίρια. 
 
Σύμφωνα με καταγγελίες της Διεθνούς Αμνηστίας, δυνάμεις ασφαλείας εισέβαλαν επανειλημμένα σε νοσοκομεία, προχωρώντας σε συλλήψεις τραυματισμένων διαδηλωτών και συγγενών τους, ενώ απομάκρυναν σορούς νεκρών για να αποτρέψουν δημόσιες εκδηλώσεις πένθους. Εικόνες που αναρτήθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν ασθενείς να κρύβονται σε δωμάτια νοσηλείας, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας «σαρώνουν» τους θαλάμους. 
 
Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ – μέσω της πλατφόρμας Truth Social – προειδοποίησε για ενδεχόμενη αμερικανική παρέμβαση στην περίπτωση που η Τεχεράνη «σκοτώνει ειρηνικούς διαδηλωτές». 
 
Ιράν: Γενικευμένη αναταραχή εν μέσω νομισματικής κατάρρευσης και πολιτικής κρίσης (Source: sigmalive.com) 
 
Η διπλωματική και ελίτ διάσταση 
 
Η μεταπολεμική παράλυση του κρατικού μηχανισμού εντάθηκε από τους οξείς εσωτερικούς ανταγωνισμούς στους κόλπους της ελίτ, μετά τον θάνατο ανώτατων στρατιωτικών στελεχών κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ισραήλ. Φιλοδυτικές πολιτικές και στρατιωτικές ομάδες, οι οποίες συνδέονται με πρόσωπα όπως ο Χασάν Ρουχανί, ο Μοχάμαντ Τζαβάντ Ζαρίφ και ο Μασούντ Πεζεσκιάν, προωθούν την έναρξη συνομιλιών με τη Δύση. Στον αντίποδα, συντηρητικοί κύκλοι – με εξέχοντα πρόσωπα όπως ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γαλιμπάφ και ανώτατοι κληρικοί – φέρονται να επιδιώκουν τη στρατηγική στήριξη από τη Ρωσία και την Κίνα. 
 
Οι αντικρουόμενες αυτές στρατηγικές, αντί να προσφέρουν διέξοδο από την κρίση, ενίσχυσαν την εντύπωση στην κοινή γνώμη ότι το σύστημα εξουσίας ενδιαφέρεται αποκλειστικά για την επιβίωσή του. 
 
Σταυροδρόμι με άγνωστη κατάληξη 
 
Η χώρα φαίνεται να βαδίζει σε δύο πιθανές τροχιές: είτε προς περαιτέρω στρατιωτικοποίηση και παρατεταμένη παράλυση, είτε προς μια βαθιά πολιτική ανατροπή. Οι εξελίξεις των επόμενων εβδομάδων και μηνών θεωρούνται καθοριστικές για το μέλλον της χώρας, με το ερώτημα να μην είναι πλέον «αν» αλλά «πότε» θα αλλάξει το Ιράν.
 



Share

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.