Όταν, αγαπητοί μου, η καρδιά φλέγεται από τον πόθο να γνωρίσει τον Θεό, τότε κάθε κοσμικό σχήμα ευπρεπείας και ευγενείας εγκαταλείπεται. Δεν ήταν μικρό πράγμα για τον Ζακχαίο τον αρχιτελώνη, όταν άκουσε ότι στην πόλη τους θα εισήρχετο ο Ιησούς, ήθελε να Τον δει. Όπως μας λέγει ο ιερός Ευαγγελιστής: «Καὶ ἐζήτει ἰδεῖν τὸν ᾿Ιησοῦν τίς ἐστιν», Ποιος είναι. Η φήμη Του είχε φθάσει έως την Ιεριχώ. Ποιος ήταν ο Ιησούς. Γι'αυτό, δεν ήτο μικρό πράγμα για τον Ζακχαίο, όταν τον βλέπομε να ζητάει να ιδεί τον Ιησούν, αυτός που ήταν -και εθεωρείτο τουλάχιστον- ο πιο αμαρτωλός άνθρωπος της πόλεως, γιατί ήταν η προσωποποίηση της αδικίας, εφόσον έπαιρνε, κατόπιν δημοπρασίας, τους φόρους από τους Ρωμαίους και εισέπραττε -κατά το δοκούν!- όσα ήθελε, όσα βαστούσε η καρδιά του -είχε μάλιστα την δύναμιν των Ρωμαίων σε τούτο- από τους δυστυχισμένους πολίτας της Ιεριχούς.
Κάποια επανάσταση πρέπει να έγινε, λοιπόν, μέσα στην ψυχή του Ζακχαίου. Μια επανάσταση που αναποδογύρισε τα πάντα. Αλλά ο πόθος αυτός να δει τον Ιησού, δεν ήταν ένας πόθος μιας απλής περιεργείας, αλλά ένας πόθος για να διορθωθεί. Είναι υπέροχο πράγμα, όταν βλέπει κανένας ανθρώπους που πραγματικά ύστερα από κάποια αμαρτωλή ζωή θέλουν, ζητούν να διορθωθούν. Να γνωρίσουν τον Χριστό και να βάλουν τελεία και παύλα στη ζωή τους. Είναι πολύ συγκινητικό.
Έτσι, αγαπητοί μου, η παρουσία του Ζακχαίου, με τον δυνατό αυτό πόθο για να διορθωθεί, να γνωρίσει τον Ιησούν, μας θέτει ένα θέμα, ότι οι άνθρωποι χωρίζονται σε δύο κατηγορίες. Είναι εκείνοι που ζητούν να δουν πραγματικά με ειλικρίνεια, τον Ιησούν για διόρθωση και εκείνοι οι οποίοι ζητούν να Τον ιδούν μόνο και μόνο από μια περιέργεια. Και μέσα στην Αγία Γραφή βρίσκουμε και τις δυο, αυτές, κατηγορίες ανθρώπων.
Και πρώτα πρώτα είναι οι Φαρισαίοι· οι οποίοι δεν άφηναν ποτέ τον Κύριο μόνο. Τον ηκολούθουν μόνο και μόνο για να δουν και να ακούσουν τι λέγει και πώς θαυματουργεί. Και να βρουν ένα ψεγάδι για να Τον κατηγορήσουν. Να ιδούν αν Σάββατο θα θεραπεύσει. Να ακούσουν αν θα πει κάτι εναντίον του νόμου και του Μωυσέως και των προφητών. Τον ακολουθούν, λοιπόν, κατά βήμα, όχι, λοιπόν, γιατί πραγματικά θέλουν να σωθούν, αλλά είναι φθονεροί, είναι κακεντρεχείς, είναι θλιβεροί άνθρωποι. Όπως πάντοτε θα υπάρχουν Φαρισαίοι από τους ακροατάς του λόγου του Θεού. Είναι όμως, σας ξαναλέγω, θλιβεροί άνθρωποι.
Ήταν και ο όχλος που ζητούσε να δει τον Ιησούν. Στον όχλο υπήρχε μια ειλικρίνεια, αλλά και ταπεινά ελατήρια, μια συμφεροντολογία. Ζητούσε να δει τον Ιησούν για να θεραπευθούν οι αρρώστιες των ανθρώπων. Ζητούσε να δει τον Ιησούν ακόμη, για να χορτάσει από ψωμί. Θυμηθείτε που ζητούσαν οι Καπερναΐται, μετά από το θαύμα του χορτασμού των πεντακισχιλίων, να Τον ιδούν. Έψαχναν να Τον βρουν. Κι ο Κύριος τούς αποκαλύπτει αυτά τα ταπεινά τους ελατήρια· που τους είπε: «Με γυρεύετε γιατί χορτάσατε ψωμί». Και όταν τους είπε την αληθινή θεολογία, τον αληθινό Άρτο τούς πρόβαλε και τους είπε «Μη ζητάτε το ψωμί που όταν φάγει κανείς ξαναπεινά ή αποθνήσκει, αλλά τον αληθινό Άρτο, που κατέβηκε από τον ουρανό, που όποιος Τον φάει τον Άρτον αυτόν, δεν πεθαίνει εις τον αιώνα, έχει ζωήν αιώνιον», εκείνοι δεν κατάλαβαν, σκανδαλίσθηκαν. Έτσι βλέπομε αυτούς τους ανθρώπους να εγκαταλείπουν τον Χριστόν, παρά την ειλικρίνειά τους, γιατί τους χαρακτηρίζουν ταπεινά ελατήρια αναζητήσεως του Ιησού.
Αλλά ακόμη και ο Ηρώδης, όπως διαβάζομε στην Αγία Γραφή, «ἀνεζήτει ἰδεῖν τὸν Ἰησοῦν». Μας λέγει, αγαπητοί μου, εδώ τα εξής: «Ὁ δὲ Ἡρῴδης …» -Δεν είναι ο παλαιός Ηρώδης. Είναι ο παππούς του εκείνος· που ήθελε να φονεύσει τον Κύριον, νήπιον. Αυτός είναι ο Ηρώδης ο Αντύπας, ο εγγονός του Ηρώδου του Μεγάλου. «Ὁ δὲ Ἡρῴδης ἰδὼν τὸν Ἰησοῦν (:όταν του Τον έφεραν δέσμιον· του Τον έστειλε ο Πιλάτος) ἐχάρη λίαν (:χάρηκε πολύ)». Είδατε; Χάρηκε που είδε τον Ιησούν. Όχι δεμένον. Αλλά, όπως μας λέγει στη συνέχεια ο ιερός Ευαγγελιστής, «ἦν γὰρ ἐξ ἱκανοῦ θέλων ἰδεῖν αὐτὸν διὰ τὸ ἀκούειν αὐτὸν πολλὰ περὶ αὐτοῦ, καὶ ἤλπιζέ τι σημεῖον ἰδεῖν ὑπ᾿ αὐτοῦ γινόμενον». «Από καιρό είχε ακούσει και είχε την περιέργεια να Τον γνωρίσει. Και ήθελε τώρα να δει ένα θαύμα να γίνεται από τον Ιησούν». Γι'αυτό «ἐπηρώτα αὐτὸν ἐν λόγοις ἱκανοῖς· αὐτὸς δὲ οὐδὲν ἀπεκρίνατο αὐτῷ». «Του έκανε πολλές ερωτήσεις, με πολλά λόγια: ‘’Τι είναι αυτό; Τι είναι εκείνο; Πες μας εκείνο. Φτιάξε εκείνο». Σαν να είχε μπροστά του έναν θαυματοποιόν, που ήθελε… όπως πάμε στα τσίρκα, για να δούμε και να θαυμάσομε εκεί τις ταχυδακτυλουργίες των θαυματοποιών. Έτσι κάπως νόμιζε ο Ηρώδης ότι είχε μπροστά του. Ο Κύριος εσιώπα.
Κι όταν είδε να απογοητεύεται ο Ηρώδης και να μην ικανοποιείται αυτή του η περίεργη, η ανόητη, η χαμερπής περιέργεια, τότε γελοιοποίησε τον Ιησούν. Του έβαλε πορφυρούν χιτώνα, τον στόλισε, του έβαλε ακάνθινο στεφάνι και τον έστειλε στον Πιλάτο με αυτήν την διαπόμπευση, ότι … «Είχα ακούσει γι’ αυτόν, ο λαός έλεγε θαυμαστά γι’ αυτόν, αλλά… μπα». Και τον στέλνει τώρα τον Ιησούν γελοιοποιημένον πίσω εις τον Πιλάτον. Είναι οι άνθρωποι, λοιπόν, που ζητούν να δουν τον Ιησούν από μια περιέργεια. Ο Απόστολος Παύλος θα πει μέσα στην Ιστορία είναι οι άνθρωποι εκείνοι που «ἔχοντες μόρφωσιν εὐσεβείας, τὴν δὲ δύναμιν αὐτῆς ἠρνημένην». «Ζητούν πάντα να μαθαίνουν, έχουν ένα σχήμα ευσεβείας αλλά την δύναμιν της ευσεβείας, την δύναμιν του Χριστού δεν την έχουν εις την ζωήν τους».
Βλέπομε ακόμα στην εποχή μας και σε κάθε εποχή, νομίζω ιδιαίτερα στην εποχή μας να υπάρχει μια περιέργεια στους ανθρώπους να μάθουν για τον Χριστιανισμόν. Όταν τους μιλάς, φεύγουν από κείνο που σε ρώτησαν και πηγαίνουν πιο κάτω, και τους κυνηγάς από πίσω στις ερωτήσεις, γιατί ενώ σου υποβάλλουν τις ερωτήσεις, δεν στέκονται να ακούσουν την απάντησιν. Δείγμα ότι πραγματικά δεν ενδιαφέρονται. Είναι μία επιπόλαιη περιέργεια, που θα ‘θελαν απλώς μια ενημέρωση, τύπου δημοσιογραφικού. Δεν βρίσκει κανείς ποτέ σε αυτούς τους ανθρώπους ένα βάθος.
Όταν κάποτε, αγαπητοί μου, διαβάζομε σε βίους σοφών αγίων, πώς έμεναν κάποτε σε έναν λόγο του Χριστού. Μόνο σε ένα λόγο του Χριστού. Και κατηνάλωναν ολόκληρη την ζωή τους, για να κατανοήσουν αυτόν τον λόγον! Πρόσφατα, ο γέροντας Σιλουανός, που ανακηρύχθηκε άγιος από την Ρωσική Εκκλησία, Αγιορείτης ήτο, όλη του την ζωή την κατηνάλωσε στο εξής σημείον: «Ἔχε τὸν νοῦν σου εἰς τὸν Ἅδην». Τίποτε άλλο. Αυτό μόνο. «Ἔχε τὸν νοῦν σου εἰς τὸν Ἅδην».. Και επειδή απηλπίζετο, ύστερα από κάποια χρόνια, όταν έφθασε σε ένα σημείο που πράγματι έφθασε στην απελπισία ότι δεν θα σωθεί, τότε ενεφανίσθη ο Χριστός. Και του συμπληρώνει το δεύτερον μέρος αυτού του σημείου. «Και μην απελπίζεσαι». Έτσι ολοκληρώθηκε το σημείον: «Έχε τον νου σου εις τον Άδην και μην απελπίζεσαι». Ήταν η θέσις πάνω στην οποία έμεινε μια ολόκληρη ζωή! Πόσο αντίθετο είναι με εκείνο που σήμερα η εποχή μας ερωτά, πηδά, τρέχει, θέλει πάντα να ερωτά και ποτέ να μην μαθαίνει. Και πολύ δε παραπάνω, να μην μαθητεύει.
Αλλά έχομε, όμως, αγαπητοί μου, και την άλλη μερίδα, την εκλεκτή· που έχει βέβαια περιέργεια, αλλά η περιέργεια είναι περιέργεια σωτηρίας. Είναι εκείνο το οποίον βλέπομε στον άγιο Ιωάννη τον Ευαγγελιστή και εις τον Ανδρέα, όταν ακολουθούν τον Κύριον και Του λέγουν, μετά την υπόδειξιν που έκανε ο Ιωάννης ο Βαπτιστής και είπε ότι «Αυτός είναι ο Αμνός του Θεού», Τον ακολουθούν και Του λέγουν: «Κύριε, πού μένεις;». Όταν Εκείνος γύρισε να τους ρωτήσει: «Τι ζητάτε; Τι πράγμα ζητάτε; ». Κι εκείνοι είπαν: «Πού μένεις;», δεν ζητούσαν κάτι, αλλά ζητούσαν κάποιον. Ζητούσαν τον Ιησούν. Ήθελαν προσωπική γνωριμία. Με πολλή νοσταλγία, ο ευαγγελιστής Ιωάννης θα γράψει στο ευαγγέλιό του: «Ήταν», λέγει, «ὡσεὶ ὥρα δεκάτη», ήταν κάπου 4 το απόγευμα, κι έμειναν εκείνη την ημέρα μαζί Του. Και Τον απήλαυσαν τον Ιησούν. Απήλαυσαν το πρόσωπό Του. Έκτοτε έγιναν μαθηταί Του.
Αλλά, ακόμα, αγαπητοί μου, βλέπομε και τον Ναθαναήλ, ο οποίος εκπλήσσεται όταν ο Κύριος τού λέγει τι έκανε κάτω από την συκιά. Κι εκείνος αναζητούσε τον Ιησούν. Τον αναζητούσε πρώτα μέσα στους προφήτας, μέσα στην Αγία Γραφή και στην προσευχή. Και ο Ιησούς τον βλέπει. Κι έρχεται και του λέγει: «Σε είδα τι κάνεις». Αν το θέλετε, αν έπρεπε να πλατύνομε το τι διημείφθη ανάμεσά τους, του είπε περίπου κάτι τέτοιο… ότι: «Αναζητάς τον Μεσσία; Εγώ είμαι. Θαυμάζεις; Πού να δεις παρακάτω τι έχουν να δουν τα μάτια σου! Θα δεις τους αγγέλους του ουρανού να ανεβαίνουν και να κατεβαίνουν επί τον Υιόν του ανθρώπου».
Αλλά και ο Ζακχαίος, αγαπητοί μου, περί του οποίου ο λόγος σήμερα. Τον βλέπετε; Όχλος πολύς ακολουθεί τον Χριστόν. Αλλά ο Ζακχαίος είναι εκείνος ο οποίος θέλει να γνωρίσει τον Ιησούν. Θέλει να Τον γνωρίσει για να σωθεί. Τον βαραίνουν οι αμαρτίες του. Γι’ αυτόν τον λόγο ο Ζακχαίος ξεκινά να γνωρίσει τον Ιησούν.
Αλλά ας δούμε τις προϋποθέσεις εκείνες που είχε ο Ζακχαίος και που ο Κύριος τον δικαίωσε και που πήγε και έφαγε στο σπίτι του και είπε ότι έγινε σωτηρία σήμερα στο σπιτικό αυτό. Τι ήταν; Ο Ζακχαίος βγήκε από το σπίτι του και αναζητούσε. Δηλαδή η αναζήτησις είναι η πορεία μας, είναι η προσπάθειά μας να βρούμε τον δρόμο μας. Ψάχνομε, πού μπορούμε να βρούμε τον Ιησούν. Ακούσατε σήμερα στην αποστολικήν περικοπήν που λέει ο Απόστολος Παύλος στον Τιμόθεο: «Πρόσεχε τῇ ἀναγνώσει»; Όταν ψάχνεις μες στην Αγία Γραφήν. Όταν αρχίζεις στην αρχή να υπογραμμίζεις κάποια σημεία που σου κάνουν εντύπωση. Ύστερα κάποια πιο πολλά. Ύστερα κάποια πιο πολλά και ύστερα καταλαβαίνεις ότι θα ‘πρεπε να υπογραμμίσεις ολόκληρη την Αγία Γραφή, γιατί αρχίζεις πιο πολλά να γνωρίζεις για τον Ιησούν, γιατί και η τελευταία λέξη μιλάει για τον Ιησούν. Είναι μία ακατάπαυστη αναζήτηση μέσα στην Αγία Γραφή. Και την Καινή και την Παλαιά Διαθήκη. Ακατάπαυστη. Κάποτε καταλαβαίνεις ότι ολόκληρο το κείμενο της Αγίας Γραφής είναι προφητικό. Ολόκληρο! Και τα ιστορικά σημεία. Ολόκληρο! Σας το λέγω αλήθεια, ολόκληρο το κείμενο είναι προφητικό! Αυτό το βλέπεις όμως μέσα στην πρόοδο της αναζητήσεως· που ανοίγουν τα μάτια και αρχίζεις να βλέπεις αλλιώτικα.
Στην προσευχή το ίδιο. Αναζητείς τον Ιησούν. Στην σκέψη· διαρκώς· αυτό που λέγουν οι Πατέρες, την θεωρία. Διαρκώς να σκέπτεσαι τον Ιησούν, διαρκώς τον Ιησούν! Και όχι σαν ένα όνομα μόνο, αλλά σαν ένα πρόσωπο. Όπως, όταν διαβάζομε στην Αγία Γραφή και αναμοχλεύει ο νους και η καρδιά, η καρδιά και ο νους, διαρκώς τον Ιησούν Χριστόν: Πώς Τον είδαν οι άνθρωποι, τι έγραψε η Γραφή γι’ Αυτόν, Ποιος είναι, και γίνεται διαρκώς μια αναζήτηση και μια εύρεση και μια έκπληξη, για να κινηθεί πάλι ο άνθρωπος, για μια βαθύτερη αναζήτηση. Είναι η πρώτη, αγαπητοί μου, προϋπόθεση αυτή. Όπως ο Ζακχαίος αναζητά τον Ιησούν.
Μια δευτέρα προϋπόθεσις είναι ότι… ο Ζακχαίος, ξέρετε, ήταν κοντός, χαμηλός ήταν στο ανάστημα και το ανάστημά του ήταν τόσο χαμηλό, που το μέσο ανάστημα των ανθρώπων ήταν πιο ψηλό από το δικό του το ανάστημα. Και έκρινε ότι δεν θα μπορούσε να δει τον Ιησούν. Δεν υπελόγισε τίποτα. Ανέβηκε πάνω σε ένα δέντρο από τις δενδροστοιχίες του δρόμου για να δει τον Ιησούν. Κάπως έτσι να το πούμε: Να πείτε ότι ο Δήμαρχος… έρχεται κάποιο επίσημο πρόσωπο στην πόλη, και ανεβαίνει επάνω σε ένα δένδρο· που ανεβαίνουν μόνον τα μικρά παιδιά επάνω σε ένα δένδρο, να παρακολουθήσουν τον επίσημο που έρχεται. Θα ήταν γελοίο αυτό, ε; Θα ήταν γελοίο.
Κι όμως, αγαπητοί μου. Αυτό δείχνει ότι ο Ζακχαίος δεν υπολογίζει την γνώμη του κόσμου. Πιστέψτε με, η γνώμη του κόσμου για την ευσέβεια είναι ογκόλιθος. Πιστέψτε με, από μια πείρα σας το λέγω, εκείνο που εμποδίζει τους ανθρώπους να ζήσουν την πνευματική ζωή, είναι η κρίση του κόσμου. «Τι θα πει ο κόσμος για μένα». Από τη στιγμή που δεν θα υπολογίσει κανείς την γνώμη του κόσμου, το τι θα πει ο κόσμος, ότι «έγινα πολύ θρησκευτικός», ότι «τώρα τελευταία το ‘ριξα στη θρησκεία» -χρησιμοποιώ τις φράσεις των ανθρώπων του κόσμου-, τότε, αν δεν τα λογαριάσω αυτά, αν δεν αισθάνομαι καμία ντροπή –γιατί τάχα ντροπή; Είναι ντροπή; Τότε ξεπέρασα αυτό το εμπόδιο, διελύθη αυτό το εμπόδιο και τότε μπορώ να προχωρήσω για να πάω στην τρίτη, αγαπητοί μου, προϋπόθεση, που είναι το ξεπέρασμα του εαυτού μου.
Ο Ζακχαίος μέχρι τότε πλούτιζε. Έκλεβε. Θεμιτά και αθέμιτα έπαιρνε. Ό,τι μπορούσε άρπαζε. Ήταν άρπαγας. Γιατί κοιτούσε μόνο τον εαυτό του, τον εαυτούλη του: «Πώς θα ζήσω, πώς θα γίνω πλούσιος, δεν με νοιάζει τι θα γίνουν οι άλλοι άνθρωποι». Τώρα όχι πια. Τώρα ξεπερνά τον εαυτό του. Τώρα αντιλαμβάνεται ότι υπάρχουν οι αδικημένοι, ότι υπάρχουν οι πτωχοί. Γι'αυτό είπε ότι «θα αποδώσω στο τετραπλάσιο σε εκείνους που αδίκησα». Ήταν θέμα του νόμου· γι’ αυτό μιλάει για το τετραπλάσιο. Ακόμα λέγει ότι θα δώσει τα μισά από τα υπάρχοντά του στους πτωχούς. Όλα αυτά δείχνουν ότι πια ξεπέρασε τον εαυτό του. Δεν μένει πια στον εαυτό του. Ούτε έκανε σκοπό της ζωής του τον εαυτόν του.
Αυτές οι τρεις προϋποθέσεις, η αναζήτησις του Ιησού, η διαρκής σε όλη μας την ζωή αναζήτησις, το ξεπέρασμα της κρίσεως και της γνώμης του κόσμου και ακόμα το ξεπέρασμα του εαυτού μας, είναι οι θεμελιώδεις και βασικές προϋποθέσεις για να γνωρίσομε ειλικρινά τον Ιησούν και να προσποριστούμε την σωτηρία. Ο Ζακχαίος τα ξεπέρασε όλα. Γι'αυτό και άκουσε, μα τόσο σύντομα, από το στόμα, από το ίδιο το στόμα του Ιησού: «Ζακχαῖε, σπεύσας κατάβηθι (:Γρήγορα κατέβα κάτω. Έλα κάτω. Από το δένδρο κατέβα. Σήμερα θα μείνω στο σπίτι σου)- σήμερον γὰρ ἐν τῷ οἴκῳ σου δεῖ με μεῖναι». Δεν πήγε να καταλύσει σε κανενός άλλου σπίτι σπουδαίου και τρανού. «Θα μείνω στο σπίτι στου, γιατί σε αυτό το σπίτι σήμερα έγινε σωτηρία». Είπε «σ’ αυτό το σπίτι».
Το σπίτι δεν το αποτελούσε ο Ζακχαίος μόνο. Αλλά η γυναίκα του και τα παιδιά του, το υπηρετικό του προσωπικό και ίσως και κάποιοι συγγενείς, ο παππούς, η γιαγιά… Κι όμως. Είπε: «Το σπίτι δέχτηκε την σωτηρία». Γιατί ο σύζυγος, ο άνδρας είναι εκείνος που όταν αυτός σωθεί, που είναι η κεφαλή, τότε όλο το σπίτι θα επηρεαστεί. Στρέφομαι προς τις κεφαλές των σπιτιών, προς τους άνδρες, στρέφομαι και λέγω αυτό. Όπως λέει ο λαός, ότι «το ψάρι από το κεφάλι βρωμάει», αλλά και «το ψάρι φαίνεται φρέσκο από το κεφάλι», και το σπίτι σώζεται από το κεφάλι, από τον άνδρα. Όταν ο άνδρας είναι ο σωστός, ο ευσεβής, τότε το σπίτι ολόκληρο δέχεται την σωτηρία.
Ω αγαπητοί μου, θα μπορούσαμε να πούμε ότι πολλοί σύγχρονοι αναζητούν τον Ιησούν. Όλοι μοιάζουν, όμως, με τον όχλο ή τους Φαρισαίους ή τον Ηρώδη. Αλλά υπάρχουν, όμως, και εκλεκτοί άνθρωποι που αναζητούν. Η εποχή μας είναι μια εποχή αναζητήσεων. Τα πάντα αναζητά, τα πάντα ανακρίνει, τα πάντα αναθεωρεί, αλλά τον Ιησούν Τον απέρριψε η εποχή μας. Τον απέρριψε χωρίς να Τον αναζητήσει. Υποσυνείδητα, όμως, Τον αναζητεί. Τον αναζητεί μέσα στην δυστυχία της και την αθλιότητά της· γιατί η παρουσία της δυστυχίας και της αθλιότητος είναι η υποσυνείδητη αναζήτηση του Ιησού. Όλα, λοιπόν, τα ζητάει η εποχή μας. Εκτός από τον Ιησού. Δεν έχομε παρά να φωτίσομε αυτήν την υποσυνείδητη κατάσταση των ανθρώπων της εποχής μας και να τους πούμε ότι για να φύγουν από αυτήν την αθλιότητα, δεν μένει παρά μόνο μια λύση: Η λύση να βρουν τον Ιησούν και να σωθούν.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου