Μια ιδιαίτερα σημαντική απόφαση για τα όρια μεταξύ προστασίας των ανηλίκων, ελευθερίας της έκφρασης και ιδιωτικότητας εξέδωσε το Συνταγματικό Συμβούλιο της Γαλλίας, κρίνοντας αντισυνταγματικό το βασικό άρθρο του νόμου που απαγόρευε την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε παιδιά κάτω των 15 ετών.
Με την απόφαση n° 2026-911 DC της 14ης Αυγούστου 2026, το Conseil constitutionnel έκρινε αντίθετο προς το Σύνταγμα το άρθρο 1 του νόμου για την προστασία των ανηλίκων από τους κινδύνους που συνδέονται με τη χρήση των κοινωνικών δικτύων.
Η ρύθμιση, που είχε εγκριθεί οριστικά από το γαλλικό Κοινοβούλιο τον Ιούλιο, προέβλεπε κατ’ αρχήν την απαγόρευση πρόσβασης των ανηλίκων κάτω των 15 ετών σε υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης. Για να εφαρμοστεί αποτελεσματικά η απαγόρευση, οι πλατφόρμες θα έπρεπε να εφαρμόσουν μηχανισμούς επαλήθευσης της ηλικίας των χρηστών.
Το νομοσχέδιο θα απαγόρευε σε άτομα κάτω των 15 ετών να ανοίξουν λογαριασμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και θα ίσχυε από την 1η Σεπτεμβρίου. Οι λογαριασμοί που είχαν ήδη ανοιχτεί μέχρι την 1η Σεπτεμβρίου θα έπρεπε να κλείσουν εντός τεσσάρων μηνών και οι πλατφόρμες θα έπρεπε να εισαγάγουν συστήματα επαλήθευσης ηλικίας, τα οποία περιορίζουν την ιδιωτικότητα.
«Το Συμβούλιο κρίνει ότι οι προσβαλλόμενες διατάξεις, αφενός, παραβιάζουν δυσανάλογα την ελευθερία της έκφρασης και της επικοινωνίας και, αφετέρου, δεν παρέχουν τις απαραίτητες νομικές εγγυήσεις για τη διασφάλιση του δικαιώματος σεβασμού της ιδιωτικής ζωής», αναφέρει η απόφαση.
Το δικαστήριο πιστεύει ότι η προστασία των παιδιών ήταν ένας θεμιτός στόχος. Παρ’ όλα αυτά, το νομοσχέδιο «παραβιάζει την ελευθερία της έκφρασης και της επικοινωνίας με τρόπο που δεν είναι κατάλληλος, απαραίτητος ή αναλογικός» προς αυτήν — «μια παράβαση που δεν είναι κατάλληλη, απαραίτητη και αναλογική».
Το Συμβούλιο στηρίχθηκε, μεταξύ άλλων, στο άρθρο 11 της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη του 1789, από το οποίο απορρέει η ελευθερία επικοινωνίας και έκφρασης. Στη σύγχρονη ψηφιακή πραγματικότητα η ελευθερία αυτή περιλαμβάνει και τη δυνατότητα πρόσβασης σε υπηρεσίες διαδικτυακής επικοινωνίας.
Κατά την κρίση του, η γενική απαγόρευση μπορούσε να καταλάβει ακόμη και υπηρεσίες για τις οποίες δεν είχαν αποδειχθεί συγκεκριμένοι κίνδυνοι για την υγεία και την ασφάλεια των ανηλίκων. Ως αποτέλεσμα, ο περιορισμός δεν κρίθηκε προσαρμοσμένος, αναγκαίος και ανάλογος προς τον επιδιωκόμενο σκοπό.
Το δεύτερο μεγάλο ζήτημα: Η ιδιωτικότητα όλων των χρηστών
Η απόφαση αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον λόγω της επαλήθευσης ηλικίας.
Για να αποκλειστούν οι κάτω των 15 ετών, στην πράξη θα έπρεπε, όπως έχουμε από την αρχή τονίσει στο Ελλήνων Αφύπνιση, να μπορεί να εξακριβώνεται η ηλικία κάθε προσώπου που επιχειρεί να χρησιμοποιήσει τις συγκεκριμένες υπηρεσίες. Το ζήτημα, επομένως, δεν αφορά αποκλειστικά τα προσωπικά δεδομένα των παιδιών αλλά δυνητικά το σύνολο των χρηστών των κοινωνικών δικτύων.
Η ΕΕ με την εφαρμογή τέτοιων νομοθετημάτων δεν προστατεύει τα παιδιά, αλυσοδένει τους ενήλικες στο όνομα της «ασφάλειας» και της «προστασίας των παιδιών», καθώς εκμεταλλεύονται τα παιδιά ως εργαλεία για να διασφαλίσουν τη συμμόρφωση όλων των μελλοντικών γενεών που θα έρθουν μετά τα παιδιά…
Το Συνταγματικό Συμβούλιο έκρινε ότι ο νόμος δεν καθόριζε επαρκώς τις προϋποθέσεις εφαρμογής του συστήματος επαλήθευσης της ηλικίας ούτε παρείχε τις αναγκαίες νομοθετικές εγγυήσεις για την προστασία της ιδιωτικής ζωής.
Έτσι, η απόφαση αναδεικνύει ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι ευρωπαϊκοί νομοθέτες: πώς μπορεί να αποδεικνύεται ότι ένας χρήστης είναι ανήλικος χωρίς να δημιουργείται ένας γενικευμένος μηχανισμός ταυτοποίησης ή συλλογής προσωπικών δεδομένων για όλους τους πολίτες;
Καμπανάκι για την Ελληνική κυβέρνηση…
Από την πρώτη στιγμή προειδοποιούσαμε γι’ αυτό και δυστυχώς επαληθευθήκαμε. Στην Ελλάδα η απαγόρευση πρόσβασης στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών λειτουργεί ως εύσχημη βιτρίνα για την ψηφιακή παγίδευση όλων των πολιτών και την απόλυτη φίμωση του ελεύθερου λόγου.
Η Ελλάδα ακολουθεί μια σχεδόν πανομοιότυπη νομοθετική πορεία με τη Γαλλία, έχοντας ήδη εξαγγείλει και δρομολογήσει την καθολική απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για ανηλίκους κάτω των 15 ετών.
Η γαλλική δικαστική απόφαση αποτελεί ένα σαφές νομικό «καμπανάκι» για το ελληνικό επιτελείο, καθώς τα δύο νομοθετήματα μοιράζονται κοινή φιλοσοφία και αντιμετωπίζουν τα ίδια πρακτικά και συνταγματικά εμπόδια.
Τον Απρίλιο του 2026, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε την πρόθεση της κυβέρνησης να απαγορεύσει τη χρήση πλατφορμών (Instagram, TikTok, Facebook, Snapchat) στους κάτω των 15 ετών.
Το νομοσχέδιο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση το καλοκαίρι του 2026, με επίσημο στόχο η πλήρης εφαρμογή του μέτρου να ξεκινήσει την 1η Ιανουαρίου 2027.
Η ελληνική ρύθμιση ωστόσο μετακυλίει την ευθύνη ελέγχου στις ίδιες τις πλατφόρμες. Αυτές υποχρεούνται να αναπτύξουν αξιόπιστα συστήματα ταυτοποίησης ηλικίας, υπό την εποπτεία της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ).
Ας ελπίσουμε ότι η δικαστική εξουσία θα κάνει, για μια φορά τουλάχιστον, το καθήκον της.
.jpg)
.jpg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου