Υπάρχει μια αισθητή αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται τα χρήματα σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο — όχι σε πολιτικούς κύκλους ή τραπεζικούς χώρους, αλλά στη ρουτίνα της καθημερινής ζωής.
Όλο και περισσότερο, οι νεότεροι άνθρωποι αποφεύγουν τις κάρτες και τις πληρωμές μέσω κινητού και επιστρέφουν στα μετρητά, όχι από συναισθηματισμό, αλλά ως μια πρακτική απάντηση στο αυξανόμενο κόστος ζωής.
Ένας αυξανόμενος αριθμός ανθρώπων υιοθετεί αυτό που έχει γίνει γνωστό ως : «Σαββατοκύριακο μόνο με μετρητά». Η λογική είναι απλή: κάνε ανάληψη ενός συγκεκριμένου χρηματικού ποσού, χρησιμοποίησε μόνο αυτό για τα δευτερεύοντα έξοδα και σταμάτα όταν εξαντληθεί. Καμία ανέπαφη πληρωμή για άλλον ένα γύρο, καμία σιωπηρή παράταση μέσω υπεραναλήψεων ή πιστωτικών καρτών. Το όριο τίθεται εκ των προτέρων – και τηρείται.
Αυτή η στροφή εκτυλίσσεται με φόντο μια παρατεταμένη πίεση στο κόστος ζωής. Οι τιμές των καυσίμων παραμένουν ασταθείς, οι λογαριασμοί των παντοπωλείων συνεχίζουν να αυξάνονται και οι μικρές, συνιθισμένες αγορές ασκούν αυξανόμενη πίεση στους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών. Οι ψηφιακές πληρωμές, που κάποτε φημίζονταν για την ευκολία τους, έχουν αρχίσει να αποκαλύπτουν μια λιγότερο ορατή συνέπεια: καθιστούν τις δαπάνες αβίαστες και συχνά ανεπαίσθητες μέχρι να συσσωρευτούν.
Τα μετρητά λειτουργούν διαφορετικά. Εισάγουν μία τριβή – όχι ως δυσκολία, αλλά ως μία μορφή επίγνωσης. Η πράξη του να δίνεις χαρτονομίσματα, το να βλέπεις τι απομένει στο πορτοφόλι δημιουργεί μια απτή αίσθηση του ορίου. Για πολλούς, αυτό ακριβώς είναι το ζητούμενο. Δεν πρόκειται για την απόρριψη της τεχνολογίας, αλλά για την αποκατάσταση ενός βαθμού ελέγχου που φαίνεται να απουσιάζει όλο και περισσότερο από τις ψηφιακές συναλλαγές.
Υπάρχουν κι άλλα, λιγότερο συζητημένα πλεονεκτήματα. Τα μετρητά παραμένουν λειτουργικά όταν τα συστήματα πληρωμών πέφτουν – μια ανησυχία όχι τελείως θεωρητική, καθώς οι κεντρικές τράπεζες, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, έχουν συμβουλεύσει τους πολίτες να διατηρούν ένα μικρό απόθεμα φυσικού χρήματος για έκτακτες ανάγκες. Προσφέρουν επίσης ένα επίπεδο ιδιωτικότητας που οι ψηφιακές πληρωμές, από κατασκευής τους, δεν διαθέτουν. Σε μια οικονομία όπου οι συναλλαγές παρακολουθούνται, αποθηκεύονται και αναλύονται συστηματικά, αυτή η διάκριση έχει βαρύτητα.
Ωστόσο, παρόλο που η ζήτηση για μετρητά βρίσκει νέα βάση, οι υποδομές που τα υποστηρίζουν συνεχώς μειώνεται. Τα ATM γίνονται λιγότερο προσβάσιμα, οι προμήθειες ανάληψης αυξάνονται και ορισμένοι έμποροι λιανικής – ιδιαίτερα μετά την πανδημία – έχουν στραφεί σε συναλλαγές χωρίς μετρητά. Η αντίφαση είναι δύσκολο να αγνοηθεί: ακριβώς τη στιγμή που οι άνθρωποι αρχίζουν να βασίζονται στα μετρητά ως εργαλείο προϋπολογισμού, το σύστημα γύρω τους καθιστά πιο δύσκολη τη χρήση τους.
Θα ήταν απλοϊκό να το παρουσιάσουμε αυτό ως μια ανατροπή των ψηφιακών πληρωμών. Οι κάρτες και οι εφαρμογές παραμένουν βαθιά ριζωμένες στην καθημερινή ζωή και για πολλές συναλλαγές – ιδιαίτερα τις διαδικτυακές – είναι απαραίτητες. Αυτό που προκύπτει αντ’ αυτού είναι μια πιο συνειδητή ισορροπία. Τα μετρητά χρησιμοποιούνται εκεί που ο έλεγχος έχει τη μεγαλύτερη σημασία: στις καθημερινές δαπάνες, όπου οι μικρές αποφάσεις συσσωρεύονται σε οικονομική πίεση.
Αυτό που αποκαλύπτει αυτή η στιγμή αφορά λιγότερο τις προτιμήσεις και περισσότερο τον σχεδιασμό. Όταν τα χρήματα γίνονται υπερβολικά αφηρημένα, ξοδεύονται υπερβολικά εύκολα, οι άνθρωποι αναζητούν τρόπους να τα κάνουν ξανά ορατά. Τα μετρητά, στη φυσική τους μορφή, κάνουν ακριβώς αυτό. Θέτουν ένα όριο όχι μέσω του λογισμικού, αλλά μέσω της φυσικής παρουσίας – ένα όριο που μπορεί κανείς να δει, να μετρήσει και, το πιο σημαντικό, να αγγίξει.
Υπό αυτή την έννοια, η επιστροφή τους δεν είναι ένα βήμα προς τα πίσω αλλά μια αναπροσαρμογή – μία αναπροσαρμογή που διαμορφώνεται από την οικονομική πίεση και από την αυξανόμενη αναγνώριση πως η ευκολία, από μόνη της δεν είναι πάντα αρετή.
.jpg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου