22 Απριλίου 2026

Πολυδάμας, το άνθος της σοφίας

Η εικόνα είναι δημιουργημένη μέσω AI (Τεχνητή Νοημοσύνη) βασισμένη σε απεικόνιση του Πολυδάμαντος σε σχέδιο του Τζον Φλάξμαν (1755 – 1826). (Πηγή: commons.wikimedia.org) 
 
Γράφει η Ιωάννα Κ. Λάππα,
Μαθήτρια Α΄ Γυμνασίου
 
Ο Πολυδάμας ήταν ένας Έλληνας[1] ήρωας του Τρωικού πολέμου, με καταγωγή από την Δαρδανία και ήταν ένα από τα τρία παιδιά του ιερέα των Δελφών Πάνθου[2] και της Προνόμης, κόρης του Κλυτίου ή της Φρόντιδας. Αδελφοί του ήταν ο Υπερήνωρ[3] και ο Εύφορβος[4]. Ήταν συνομήλικος του Έκτορα, γεννημένοι την ίδια ακριβώς ημέρα και γι’ αυτό είχαν συνδεθεί με εγκάρδια φιλία[5]. 
 
Σύμφωνα με μεταγενέστερους μυθογράφους, κατά μια εκδοχή ο Πολυδάμας είχε συνοδέψει τον Πάρη στην Σπάρτη και τον είχε βοηθήσει στην αρπαγή της Ελένης. Κατά την διάρκεια του Τρωικού πολέμου, όμως, είχε προτείνει να επιστρέψουν την Ελένη, προκειμένου να αποφύγουν την τελική καταστροφή[6]. 
 
Ήταν γενναίος πολεμιστής, με προστάτη τον ίδιο τον Απόλλωνα. Συμμετείχε συχνά στις μάχες, κατά την διάρκεια των οποίων πλήγωσε τον Βοιωτό Πηνέλαο[7] και φόνευσε τους Αχαιούς Προθοήνορα, Μηκιστέα και Ώτο, ενώ σώθηκε από τον Απόλλωνα, όταν κινδύνεψε να φονευθεί από τον Αχαιό Μέγη. Πολλές φορές συμβούλευε τον Έκτορα και μάλιστα τον κατηγορούσε ότι είναι πεισματάρης, αλλά εκείνος του ανταπέδιδε τις κατηγορίες, χαρακτηρίζοντάς τον άδικα ως δειλό. 
 
Λέγεται ότι ο Πολυδάμας είχε κληρονομήσει από τον πατέρα του την μαντική του ικανότητα και την σωφροσύνη, για την οποία διακρινόταν ανάμεσα στους Τρώες. Ωστόσο, τότε ήταν δυσδιάκριτα τα όρια μεταξύ σωφροσύνης και μαντικής ικανότητας, διότι ενίοτε και το συμπέρασμα που προέκυπτε από τον έλλογο υπολογισμό των δεδομένων θεωρούταν ως μαντεία[8]. 
 
Χαλκογραφία (1795) του Τομάσο Πιρόλι (1752 – 1824) βασισμένη σε σχέδιο (1793) του Τζον Φλάξμαν (1755 – 1826). (Πηγή: wikipedia.org) 
 
Πολύ χαρακτηριστική ήταν η βάσει οιωνοσκοπίας πρόβλεψη του Πολυδάμαντα για την έκβαση του πολέμου από ένα σημάδι που φάνηκε στον ουρανό, όπου ένας αετός φάνηκε πάνω από το τρωικό στρατόπεδο κρατώντας ένα αιματοβαμμένο φίδι, το οποίο, όντας ακόμη ζωντανό, γύρισε το κεφάλι του και δάγκωσε τον αετό, με αποτέλεσμα εκείνος να το αφήσει να πέσει, λόγω πόνου. Ο Πολυδάμας έκρινε ότι αυτός ο οιωνός ήταν δυσμενής για την επιχείρηση ομαδικής εφόρμησης που προετοίμαζαν οι Τρώες, ώστε να περάσουν την τάφρο των Αχαιών και να γκρεμίσουν το τείχος που προστάτευε τα πλοία τους[9]. Ο Έκτορας, όμως, του απάντησε ως εξής: «εἷς οἰωνὸς ἄριστος, ἀμύνεσθαι περὶ πάτρης». Ως εκ τούτου, δεν εισακούστηκε. 
 
Μετά τον θάνατο του Πάτροκλου, ο Πολυδάμας συμβούλεψε τον Έκτορα να μην διανυκτερεύσει ο Στρατός στον κάμπο κοντά στα αχαϊκά πλοία, αλλά να επιστρέψει στην πόλη και να κλειστεί στα τείχη, γιατί θεωρούσε δεδομένο ότι ο Αχιλλέας θα έβγαινε στην μάχη το επόμενο πρωί. Ωστόσο, δεν εισακούστηκε, με συνέπεια να φονευθεί πλήθος Τρώων και όσοι επέζησαν, φοβισμένοι να υποχωρήσουν και να κλειστούν στα τρωικά τείχη[10]. 
 
Στην συνέχεια, ακολούθησε μια μονομαχία ανάμεσα στον Αχιλλέα και τον Βασιλιά των Δαρδάνων Αινεία[11], ο οποίος παρακινήθηκε από τον ίδιο τον Πολυδάμαντα.[12] Τελικά, ο τελευταίος φονεύθηκε σε μάχη[13] από τον Αίαντα τον Τελαμώνιο[14]. 
 
8 Απριλίου 2026 
 
Βιβλιογραφία 
  1. Ελληνική μυθολογία, Τρωικός Πόλεμος, τόμος 5, Μέρος Α΄, Γενική Εποπτεία: Ι. Θ. Κακριδής, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 2014.
  2. Ιστοσελίδα, Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, Μορφές και Θέματα της Αρχαίας Ελληνικής Μυθολογίας.
  3. Ομήρου Ιλιάδα, Μετάφραση: Θεόδωρος Γ. Μαυρόπουλος, Τόμος Γ΄, Εκδόσεις Ζήτρος, Θεσσαλονίκη 2001.
  4. Σταγειρίτη Αθανασίου, Ωγυγία ή Αρχαιολογία, Τόμος Ε΄, Εκδόσεις «Διανόηση», Καλλιθέα 2015
  5. Τροπαιάτη Άλκη, ΑΙΝΕΙΑΔΑ, Εκδόσεις Γ.Σ. Βλέσσα Χρυσοστηλαίωσσης 9Α – Αθήνα 
Παραπομπές 
  1. Αχαιοί και Τρώες ήσαν Έλληνες. Τα ομηρικά έπη δεν αναφέρουν τους τελευταίους ως μη Έλληνες, αλλά το αντίθετο. Οι συνομιλίες μεταξύ Αχαιών και Τρώων, αλλά και συμμάχων των τελευταίων δείχνει ότι όλοι μιλούσαν την Ελληνική γλώσσα, είχαν κοινή θρησκεία και κοινά ήθη και έθιμα. Άλλωστε, αυτό το δείχνουν και οι συγγένειες που είχαν με τους βασιλικούς οίκους των Αχαιών, αλλά και τα ίδια ονόματά τους. Επίσης, ο Διονύσιος ο Αλικαρνασσέας αναφέρει σχετικώς με τους Τρώες: «Ὅτι δὲ καὶ τὸ τῶν Τρώων ἔθνος Ἑλληνικὸν ἐν τοῖς μάλιστα ἦν, ἐκ Πελοποννήσου ποτὲ ὡρμημένον, εἴρηται μὲν καὶ ἄλλοις τισὶ πάλαι, λεχθήσεται δὲ καὶ πρὸς ἐμοῦ δι’ ὀλίγων…» (Το ότι και η φυλή των Τρώων είναι Ελληνική, με καταγωγή από την Πελοπόννησο έχει λεχθεί και από τους άλλους παλαιότερα...) Διονυσίου Ἁλικαρνασσέως «Ρωμαϊκὴ Ἀρχαιολογία», βιβλίο Α', κεφ.LXI. Συνεχίζει λέγοντας ότι: «τὸ Τρωϊκὸν γένος Ἑλληνικὸν ἀρχῆθεν ἦν...» (το γένος των Τρώων ήταν εξ αρχής Ελληνικό) Διονυσίου Ἁλικαρνασσέως «Ρωμαϊκὴ Ἀρχαιολογία», βιβλίο Α', κεφ.LXII. 
  2. Ιστοσελίδα, Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, Μορφές και Θέματα της Αρχαίας Ελληνικής Μυθολογίας, Δήμητρα Μήττα, Πολυδάμας. 
  3. Ο Υπερήνωρ συμμετείχε στον Τρωικό Πόλεμο στο πλευρό των Τρώων. Μάλιστα, κατά την διάρκεια μιας μάχης, τόλμησε να αντισταθεί στον Μενέλαο στεκόμενος μπροστά του και χαρακτηρίζοντάς τον ως τον πιο κακό πολεμιστή των Αχαιών, με αποτέλεσμα να φονευθεί από αυτόν. Ραψωδία Ρ΄, στιχ. 24-28. 
  4. Ο Εύφορβος ήταν γενναίος πολεμιστής, αλλά καυχησιάρης και θρασής. Κατά την διάρκεια της μάχης, κατόρθωσε να πληγώσει τον Πάτροκλο και απομακρύνθηκε. Όταν ο Μενέλαος προστάτευε τον νεκρό Πάτροκλο, εκείνος καυχήθηκε ότι τον πλήγωσε πρώτος και συνεπώς αυτός πρέπει να τον πάρει. Ο Μενέλαος τον έδιωξε απειλώντας τον ότι θα τον φονεύσει, αλλά εκείνος του έριξε το κοντάρι του. Ο Μενέλαος ανταπέδωσε αυτή την κίνηση και τον φόνευσε. Ομήρου Ιλιάδα, Μετάφραση: Θεόδωρος Γ. Μαυρόπουλος, Τόμος Γ΄, Εκδόσεις Ζήτρος, Θεσσαλονίκη 2001, Ραψωδία Ρ΄ στιχ.9-60 
  5. Ελληνική μυθολογία, Τρωικός Πόλεμος, Τόμος 5, Μέρος Α΄, Γενική Εποπτεία: Ι. Θ. Κακριδής, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 2014, σελ. 76. 
  6. ο. π. 
  7. O Πηνέλαος ήταν γιος του Ιππάλκιμου και συμμετείχε στον Τρωικό Πόλεμο από την πλευρά των Αχαιών ως αρχηγός της Βοιωτίας. Ομήρου Ιλιάδα, Μετάφραση: Θεόδωρος Γ. Μαυρόπουλος, Τόμος Γ΄, Εκδόσεις Ζήτρος, Θεσσαλονίκη 2001, Ραψωδία Π΄, στιχ. 597. 
  8. Σύμφωνα με τον λόγιο και ιστορικό ερευνητή, Αθανάσιο Σταγειρίτη, οι πρώτοι μάντεις ήταν στην πραγματικότητα φυσικοί παρατηρητές. Συνεπώς οι μάντεις ήταν εκπαιδευμένοι και πολύπειροι και γι αυτό έχαιραν μεγάλης υπόληψης. Αν κάποιος μπορούσε να προβλέψει μια έκλειψη ή μια μεταβολή του καιρού, χρησιμοποιώντας την σωφροσύνη και τον έλλογο υπολογισμό. Άλλωστε, σύμφωνα με τον Πλούταρχο, η γνώση των μελλόντων συνάγεται από την πείρα των παρελθόντων και όποιος αγνοεί τα παρελθόντα, δεν προνοεί τα μέλλοντα. Ο λαός, όμως, στερούμενος από αυτών των γνώσεων απέδιδε την πρόβλεψη σε θεϊκή επικοινωνία. Σταγειρίτη Αθανασίου, Ωγυγία ή Αρχαιολογία, Τόμος Δ΄, Εκδόσεις «Διανόηση», Καλλιθέα 2015, σελ. 34. Ιστοσελίδα, Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, Μορφές και Θέματα της Αρχαίας Ελληνικής Μυθολογίας, Δήμητρα Μήττα, Πολυδάμας. 
  9. ο. π. Ραψωδία Μ΄. στιχ. 189-280 
  10. Σταγειρίτη Αθανασίου, Ωγυγία ή Αρχαιολογία, Τόμος Ε΄, Εκδόσεις «Διανόηση», Καλλιθέα 2015, σελ. 184. 
  11. Ο Αινείας ήταν Βασιλιάς της Δαρδανίας, γιός του Αγχίση και της Αφροδίτης. Συμμετείχε στον Τρωικό Πόλεμο, στο πλευρό των Τρώων. Όταν μονομάχησε με τον Αχιλλέα, τον προστάτεψε ο Ποσειδώνας, διότι η μοίρα του είχε ορίσει να μείνει ζωντανός στον τον όλεθρο της Τροίας. Την νύχτα της καταστροφής, ο Έκτορας εμφανίστηκε στο όνειρό του και του προμήνυσε τον όλεθρο, ώστε να γλιτώσει. Τότε, πήρε μαζί του την οικογένειά του, έφυγε ψάχνοντας νέα πατρίδα. Τελικά, μετά από την περιπλάνηση εξ αιτίας της Ήρας, έφθασε στην Κεντρική Ιταλία και έκτισε το Λάτιο, το οποίο αργότερα μετονομάστηκε σε Ρώμη. (Τροπαιάτη Άλκη, ΑΙΝΕΙΑΔΑ, Εκδόσεις Γ.Σ. Βλέσσα Χρυσοστηλαίωσσης 9Α – Αθήνα.) Σταγειρίτη Αθανασίου, Ωγυγία ή Αρχαιολογία, Τόμος Ε΄, Εκδόσεις «Διανόηση», Καλλιθέα 2015, σελ. 186. 
  12. Σταγειρίτη Αθανασίου, Ωγυγία ή Αρχαιολογία, Τόμος Ε΄, Εκδόσεις «Διανόηση», Καλλιθέα 2015, σελ. 186. 
  13. Ο Αίας ήταν ήρωας του Τρωικού πολέμου από την Σαλαμίνα. Ήταν γιός του Τελαμώνα και της Εριβοίας ή Περιβοίας και είχε έναν νεότερο ετεροθαλή αδερφό, τον Τεύκρο. Μεγάλωσε κοντά στον σοφό κένταυρο Χείρωνα, μαζί με άλλους ήρωες του Τρωικού πολέμου. Εκεί διδάχθηκε αστρονομία, ιατρική, μουσική, μαντική, πολεμική και κυνηγετική τέχνη. Είχε συμμετάσχει στον Τρωικό πόλεμο με δώδεκα καράβια μαζί με τον αδερφό του. Εκεί ξεχωρίζει όσο για την δύναμη τόσο και για την ανδρεία του. (Ελληνική μυθολογία, Τρωικός Πόλεμος, τόμος 5, Μέρος Α΄, Γενική Εποπτεία: Ι. Θ. Κακριδής, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 2014, σελ. 41.) 
  14. Σταγειρίτη Αθανασίου, Ωγυγία ή Αρχαιολογία, Τόμος Ε΄, Εκδόσεις «Διανόηση», Καλλιθέα 2015, σελ. 188. 



Share
Posted by ΘΑΝΟΣ ΚΟΥΚ at 2:00 μ.μ.
Κατηγορία Θέματος , ,

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.