ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΩΝ
Εν Πειραιεί τη 3η Απριλίου 2026
Διανύουμε την Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή και η Αγία μας Εκκλησία μας καλεί να κάμουμε τον προσωπικό μας αγώνα, προκειμένου να καθαριστούμε από τους ρύπους της αμαρτίας, να απεκδυθούμε τον «παλαιό άνθρωπο» (Κολ.3,9), δηλαδή να αρνηθούμε τον πτωτικό κακό εαυτό μας, να αποκόψουμε τα πάθη μας, για να φτάσουμε στο Άγιο Πάσχα πνευματικά καθαροί, για να εορτάσουμε θεοφιλώς την λαμπροφόρο Ανάσταση του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και να βιώσουμε το μέγα και κοσμοσωτήριο γεγονός του θανάτου του θανάτου μας. Στην αντίθετη περίπτωση, αν δεν κατεβούμε στο νοητό στάδιο του πνευματικού αγώνα, δεν αγωνιστούμε και θα φτάσουμε στο Πάσχα ακάθαρτοι από την ρυπαρότητα της αμαρτίας, θα μείνουμε αμέτοχοι των σωτηρίων δωρεών της Αναστάσεως του Λυτρωτή μας Χριστού.
Οι άγιοι και θεοφόροι Πατέρες, με τον φωτισμό του Αγίου Πνεύματος, είδαν την αμαρτία ως ένα βαρύτατο πνευματικό νόσημα, το οποίο χρήζει θεραπείας. Όπως για την θεραπεία των σωματικών μας νοσημάτων χρειάζονται τα κατάλληλα φάρμακα και η κατάλληλη θεραπευτική αγωγή, έτσι και η πνευματική ασθένεια χρειάζεται τα ανάλογα πνευματικά φάρμακα και την δέουσα πνευματική αγωγή. Αυτά, δηλαδή τις αρχές του πνευματικού αγώνα και τους τρόπους καθαρισμού μας από τα πάθη και τις αμαρτωλές μας έξεις, τις καθόρισαν οι Πατέρες, με σοφία, σύνεση και πείρα αιώνων.
Ένα από τα πλέον αποτελεσματικά πνευματικά φάρμακα και πνευματική θεραπευτική αγωγή είναι η νηστεία. Για την αξία της, ως πρωταρχικό μέσον πνευματικού αγώνα είχαμε δημοσιεύσει προ καιρού σχετική ανακοίνωση με θέμα: «Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΜΟΝΗ ΕΠΩΦΕΛΗΣ ΚΑΙ ΘΕΑΡΕΣΤΗ ΝΗΣΤΕΙΑ»[1]. Σε αυτή παραθέσαμε την αγιογραφική και πατερική διδασκαλία περί της αληθούς νηστείας, της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας και καταδείξαμε κάποιες παρεκτροπές της.
Στην παρούσα ανακοίνωσή μας θα αναφερθούμε στις παρεκτροπές της στους αιρετικούς παπικούς και προτεστάντες, οι οποίοι, συν τοις άλλοις, έχουν παραποιήσει την θεόσδοτη νηστεία, όπως αυτή ασκείται στην καθ’ ημάς Ορθόδοξη Εκκλησία.
Ο δυτικός Χριστιανισμός αφότου αποκόπηκε από την Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία του Χριστού, τον 11ο αιώνα, απώλεσε την θεία Χάρη και ως εκ τούτου η κατοπινή του πορεία, μέχρι σήμερα, είναι μια εξελισσόμενη έκπτωση από την αυθεντικότητα. Δεν είναι καθόλου υπερβολή, αν πούμε, ότι σχεδόν τίποτε δεν άφησε αναλλοίωτο από την εκκλησιαστική Παράδοση της πρώτης χιλιετίας.
Μια από τις πολλές πρακτικές που μετέβαλε ο δυτικός Χριστιανισμός, είναι και ο θεσμός της νηστείας. Παραμερίζοντας δεκάδες Ιερούς Κανόνες και λόγους αγίων Πατέρων, οι οποίοι καθορίζουν επακριβώς το νόημα και την σημασία της, δημιούργησε ένα δικό του, αυθαίρετο σύστημα «νηστείας», το οποίο δεν έχει καμιά σχέση με τη νηστεία της Εκκλησίας μας, απογυμνωμένο από την γνήσια πνευματικότητα, απότοκο του σχολαστικισμού και νομικισμού και προσαρμοσμένο περισσότερο σε κανόνες διαιτολογίου, παρά πνευματικού αγώνα.
Να αναφέρουμε πως ήδη από τα αποστολικά χρόνια όρισε η Εκκλησία να νηστεύουμε και καθόρισε τις ημέρες και τις περιόδους της νηστείας. Επίσης από τα αποστολικά χρόνια, η Εκκλησία όρισε και άλλες περιόδους νηστείας, όπως την νηστεία της Τετάρτης και Παρασκευής, της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, των Χριστουγέννων, του Δεκαπενταυγούστου, των Αγίων Αποστόλων και άλλες ημέρες του χρόνου, οι οποίες διά μέσου των αιώνων πήραν συγκεκριμένες μορφές, οριστικοποιήθηκαν από τους αγίους Πατέρες και θεσμοθετήθηκαν από τις Άγιες Συνόδους. Ενδεικτικά αναφέρουμε τον 69ο (ΞΘ΄) Ιερό Κανόνα των Αγίων Αποστόλων: «Ει τις επίσκοπος, ή πρεσβύτερος, ή διάκονος, ή υποδιάκονος, ή αναγνώστης, ή ψάλτης, την αγίαν Τεσσαρακοστήν ου νηστεύει, ή Τετράδα (=Τετάρτη), ή Παρασκευήν καθαιρείσθω. Εκτός ειμήδι’ ασθένειαν εμποδίζοιτο. Εάν δε λαϊκός ή, αφοριζέσθω».
Η νηστεία όπως την όρισε η Εκκλησία μας, είναι αποχή από το κρέας, τις ζωικές τροφές (γάλα, τυρί, αβγά), ψάρια και άλλες λιπαρές τροφές. Παράλληλα φιλανθρώπως, εξαιρεί από την υποχρέωση της νηστείας τους ασθενείς, τις εγκύους και τους ανήμπορους ηλικιωμένους. Επίσης επιτρέπει σε κάποιες ημέρες νηστείας την βρώση ψαριών, οίνου και ελαίου. Ακόμη θέσπισε την κατάλυση οίνου και ελαίου τα Σάββατα και τις Κυριακές όλου του έτους, εκτός του Μ. Σαββάτου.
Όπως προαναφέραμε οι αιρετικοί δυτικοί νόθευσαν ή και κατάργησαν την νηστεία. Να αρχίσουμε με τους αιρετικούς Προτεστάντες οι οποίοι έχουν καταργήσει παντελώς την νηστεία, δεν νηστεύουν ποτέ, ούτε Τετάρτες και Παρασκευές, ούτε την Μ. Τεσσαρακοστή, ούτε καν την Μ. Παρασκευή, καθώς απορρίπτουν τις τυπικές νηστείες ως μέσο σωτηρίας, τονίζοντας τη χάρη μέσω πίστης. Θεωρούν τη νηστεία των τροφών εντελώς προαιρετική και οι πιστοί την εφαρμόζουν με την δική τους επιλογή (συνήθως με την μορφή της πλήρους αποχής από τροφή), μόνο σε έκτακτες περιπτώσεις.[2]
Οι αιρετικοί Παπικοί είναι οι πρώτοι διδάξαντες, οι οποίοι, μαζί με τις άλλες παρεκτροπές τους καταπάτησαν και παράλλαξαν όλη την περί νηστείας εκκλησιαστική παράδοση, ακολουθώντας μια πορεία απλοποίησης και χαλάρωσης των κανόνων της, φτάνοντας στη σημερινή μορφή της, η οποία ελάχιστα συμφωνεί με την νηστεία της Εκκλησίας.
Η πρώτη μετάλλαξη είναι διάκριση μεταξύ «Αποχής» και «Νηστείας». Ως «Αποχή» θεωρείται η αποφυγή μόνο της βρώσεως κρέατος, αντίθετα δεν απαγορεύονται οι άλλες αρτύσιμες τροφές (ψάρια, αβγά, γάλα τυρί, κλπ.). Σε «Αποχή» υποχρεώνονται οι πιστοί τις Παρασκευές της Μ. Τεσσαρακοστής, την Τετάρτη των «Τεφρών» (Ash Wednesday) (πρώτη Τετάρτη της Μ. Τεσσαρακοστής) και προαιρετικά τις υπόλοιπες Παρασκευές του έτους. Σημειώνουμε ότι και κατ’ αυτή την Μ. Παρασκευή μπορούν οι παπικοί να καταναλώνουν ψάρια, τυριά και αβγά! Σύμφωνα με άρθρο παπικού «αρχιεπισκόπου»: «Οι καθολικοί Λατινικού Ρυθμού είναι υποχρεωμένοι να τηρήσουν αυτήν την νηστεία μόνο την Τετάρτη των Τεφρών (αρχή της Τεσσαρακοστής) και την Μεγάλη Παρασκευή. Η εγκράτεια ωθεί τους πιστούς να αποφεύγουν κάθε Παρασκευή του έτους το κρέας (ενώ στο παρελθόν και το κρασί)»[3].
«Νηστεία» δεν είναι αποχή από αρτύσιμες τροφές, αλλά μόνο περιορισμός της ποσότητας του φαγητού! Εκτός τις Παρασκευές, τις άλλες ημέρες της «νηστείας» του χρόνου τα άτομα (συνήθως ηλικίας 18-59 ετών) μπορούν να «νηστεύουν», καταναλώνοντας τα πάντα σε ένα πλήρες γεύμα και σε δύο μικρότερα, τα οποία συνολικά δεν ισούνται με ένα πλήρες γεύμα! Αυτό σημαίνει ότι καταλύουν κρέατα, ψάρια, αβγά, γαλακτοκομικά, λάδι και κρασί, εκτός τις Παρασκευές, καθ’ όλη την Μεγάλη Τεσσαρακοστή, ακόμα και την Μεγάλη Εβδομάδα[4]!
Δεν είναι μόνο οι κατάλυση τροφών που διαφοροποιεί την «νηστεία» της παπικής «εκκλησίας» από την νηστεία της Μίας και Αδιαίρετης Εκκλησίας, αλλά είναι διαφοροποιημένη και όσον αφορά την ουσία και τον χαρακτήρα της. Για μας τους Ορθοδόξους η νηστεία έχει θεραπευτικό και παιδευτικό χαρακτήρα και ρόλο στη ζωή μας, σε αντίθεση με τον Παπισμό η οποία έχει, κατά κύριο λόγο, ψυχολογικό νομικίστικο και ωφελιμιστικό χαρακτήρα. Όπως έγραψε ο Θωμάς Ακινάτης στην «Summa Theologica», «όσοι νηστεύουν τιμωρώντας τη σάρκα τους, συμμορφώνονται με το Πάθος του Χριστού»[5]! Θεωρείται «καθ’ ομοίωση των Παθών του Ιησού»[6]. Σύμφωνα με παπικό δημοσίευμα, οι «νηστεύοντες», «τηρούν μια ειδική μετάνοια, με την οποία πρόθυμα υποφέρουν με το Χριστό… Αυτή είναι η καρδιά της παράδοσης της αποχής από το κρέας την Παρασκευή, ότι ο Ιησούς Χριστός υπέφερε στο σταυρό ημέρα Παρασκευή, οι Χριστιανοί από την αρχή ξεχώρισαν αυτήν την ημέρα για να ενώσουν τα βάσανά τους με τον Ιησού»[7]! Δεν νηστεύουν (φυσικά μόνο το κρέας) ως άσκηση, αλλά να για να «υποφέρουν με το Χριστό, ώστε κάποια στιγμή να δοξαστούν μαζί Του», δηλαδή για ωφελιμιστικούς λόγους. Να δείξουν στο Χριστό ότι «συμπάσχουν» με τα βάσανά του!
Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα εξηγείται γιατί εξαιρούνται από την παπική «νηστεία» τα ψάρια, τα οποία μπορούν να καταναλώνονται όλες τις Παρασκευές, ακόμα και την Μ. Παρασκευή: «… γιατί τα ψάρια εξαιρούνται; Η εντολή της Εκκλησίας, για το συγκεκριμένο θέμα οριοθετεί την αποχή από τα “χερσαία ζώα”. Οι εντολές περί αποχής θεωρούν ότι το κρέας προέρχεται μόνο από τα ζώα όπως τα κοτόπουλα, οι αγελάδες, τα πρόβατα, ή οι χοίροι – τα οποία όλα ζουν στην ξηρά. Τα πτηνά θεωρούνται επίσης κρέας. Τα ψάρια, από την άλλη πλευρά, δεν βρίσκονται στην ίδια ταξινόμηση. Τα ψάρια είναι μια διαφορετική κατηγορία ζώων…»! Ανάλογες δικαιολογίες σχολαστικού χαρακτήρα προβάλλονται και για την αφαίρεση από την παπική «νηστεία» των αβγών του γάλακτος, του τυριού, του λαδιού του κρασιού κλπ.
Φυσικά η «νηστεία» που διαμόρφωσε η παπική «εκκλησία» είναι, όχι μόνον άγνωστη στην δισχιλιόχρονη ιστορία της Μίας και Αδιαίρετης Εκκλησίας, αλλά σαφέστατα βάναυση κακοποίηση της αληθινής νηστείας, όπως την καθόρισε η συνοδική και πατερική παράδοση. Η νηστεία δεν είναι αυτοσκοπός, ή κάποιου είδους ικανοποίησης του ψυχισμού μας, αλλά τρόπος θεραπείας μας από τα άλγη της αμαρτίας, φάρμακο κατά των παθών μας. Ο Μέγας Βασίλειος στο 2ο λόγο του περί νηστείας, παρομοιάζει τη νηστεία με «όπλο στην πάλη κατά των δαιμόνων» και «Νηστεία η των Αγγέλω ομοίωσις, η των δικαίων ομόσκηνος, ο του βίου σωφρονισμός»! Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, θεωρεί την νηστεία ως «φάρμακο της ψυχής». Τέλος ο άγιος Ιωάννης ο Σιναΐτης, ομιλώντας για τη νηστεία λέγει: «Νηστεία είναι η αποκοπή της πυρώσεως και των πονηρών λογισμών, καθαρότητα της ψυχής, φωταγωγός της ψυχής, φυλακή του νου, διάλυση της αναισθησίας, πόρτα της κατανύξεως, αφορμή ησυχίας, πρόξενος απαθείας, άφεση αμαρτιών».
Περαίνουμε την ανακοίνωσή μας εκφράζοντας – για πολλοστή φορά- την έκπληξή μας για το απύθμενο βάθος της κατάπτωσης του Παπισμού. Για την απουσία παντελούς πνευματικότητας. Για το εύρος της απομάκρυνσής του από την αυθεντικότητα της γνήσιας ευαγγελικής, συνοδικής και αγιοπατερικής παράδοσης. Η παράλλαξη (και) του εκκλησιαστικού θεσμού της νηστείας αποτελεί νομοτελειακή κατάληξη και έκφανση της γενικότερης κατάπτωσης του Παπισμού, στην εκκοσμίκευσή του.
Ο θεσμός της νηστείας, όπως τον καθόρισε η Εκκλησία και για τον σκοπό που τον θέσπισε, δεν θα μπορούσε να είναι συμβατός με τον κοσμικό χαρακτήρα και προσανατολισμό του Παπισμού, ο οποίος είναι στην ουσία πολιτικοοικονομικός οργανισμός με θρησκευτικό προσωπείο. Δεν θα μπορούσε ακόμη να είναι συμβατός λόγω του δικανικού χαρακτήρα, της «περί σωτηρίας» παπικής αντίληψης, η οποία αναιρεί την προσωπική σχέση αγάπης Θεού – ανθρώπου και την εγκλωβίζει σε νομικίστικα πλαίσια. Τέλος δεν θα μπορούσε να είναι συμβατός με την καλλιέργεια του νοσηρού μυστικισμού, ο οποίος «κεντρίζει» το συναίσθημα και αφήνει ανεπηρέαστο το λογικό και το θυμικό.
Με άλλα λόγια, ο Παπισμός κατανοεί μια «νηστεία» γεμάτων στομαχιών με ζωικές και λιπαρές τροφές, ικανή να τροφοδοτεί μόνο νοσηρούς συναισθηματισμούς και να δημιουργεί ψευδαισθήσεις, για δήθεν «τιμωρία της σάρκας να συμμορφωθεί με το Πάθος του Χριστού», να ενώσει τους νηστευτές «με τα βάσανα του Ιησού», να «υποφέρουν με Αυτόν», κλπ. Όχι όμως ως ψυχοσωματική άσκηση αποκοπής παθών και απόκτηση αρετών, ως πνευματικό αγώνα για την ανάκτηση της αυθεντικότητάς μας από την πτωτική μας κατάσταση, ως πορεία προς την σωτηρία και την κατά χάριν θέωσή μας!
Παραπομπές
[7] Εφημ. Καθολική, Αριθμ. φύλ. 28.2.2018
.png)
.jpg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου