Αυτή δεν ήταν θεωρία. Αυτοί ήταν πραγματικοί άνθρωποι που ανακάλυψαν ότι ήταν μη εξασφαλισμένοι πιστωτές σε ένα τραπεζικό σύστημα που είχε αναλάβει υπέρογκα ρίσκα με τις αποταμιεύσεις τους.
Και έχω την αίσθηση ότι θα ξανασυμβεί. Όχι συγκεκριμένα στην Ελλάδα, αλλά με τράπεζες σε όλη την Ευρώπη που δεν έχετε ξανακούσει να αντιμετωπίζουν προβλήματα. Επειδή έχουν βασιστεί στις δύο πιο βαρετές κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων που μπορείτε να φανταστείτε.
Ένα μέταλλο. Και δεσμοί.
Οι αποταμιεύσεις σας δεν είναι κλειδωμένες με ασφάλεια σε χρηματοκιβώτιο με το όνομά σας. Αποτελούν μέρος μιας τεράστιας δεξαμενής που χρησιμοποιούν οι τράπεζες για επενδύσεις, ρευστότητα και αποδόσεις. Όταν αυτές οι επενδύσεις αποτυγχάνουν, οι αποταμιεύσεις σας μετατρέπονται σε χρέος που οι τράπεζες δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν. Γίνεστε ένας μη εξασφαλισμένος πιστωτής, κατατασσόμενος πίσω από τους εξασφαλισμένους πιστωτές που πληρώνονται πρώτοι.
Οι εξασφαλισμένοι πιστωτές είναι τα μεγάλα ιδρύματα. Οι κύριοι μεσίτες. Οι αντισυμβαλλόμενοι σε παράγωγα. Λαμβάνουν τις ομάδες εξασφαλίσεων. Επικαλούνται τη νόμιμη προτεραιότητά τους. Κατάσχουν τα πάντα.
Θα βρείτε έναν αριθμό στην ουρά. Και ίσως 60 ευρώ την ημέρα αν είστε τυχεροί.
Λίγο δραματικό ίσως, αλλά αυτό θα μπορούσε κάλλιστα να συμβεί… Και το ασήμι θα μπορούσε κάλλιστα να είναι το φυτίλι που το ανάβει.
Οι τράπεζες —τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην ΕΕ— βρίσκονται σε αυτή την πυριτιδαποθήκη εδώ και χρόνια. Αυτά τα ομόλογα που αγόρασαν όταν τα επιτόκια ήταν κοντά στο μηδέν ή ακόμα και κάτω από το μηδέν; Βρίσκονται κάτω από το νερό από τότε που οι κεντρικές τράπεζες άρχισαν να αυξάνουν τα επιτόκια το 2022. Τα πιο πρόσφατα ολοκληρωμένα στοιχεία —από τον Σεπτέμβριο του 2023— έδειξαν ότι οι μη πραγματοποιημένες ζημίες στα χαρτοφυλάκια ομολόγων των τραπεζών της ευρωζώνης ανέρχονταν κατά μέσο όρο στο 30% των ιδίων κεφαλαίων. Ορισμένες τράπεζες έφτασαν ακόμη και το 60%. Και με τα επιτόκια να παραμένουν υψηλά μέχρι το 2024 και το 2025, αυτές οι ζημίες δεν έχουν εξαφανιστεί. Έχουν συσσωρευτεί αθόρυβα στους ισολογισμούς, κρυμμένες από τη λογιστική μέθοδο «διακράτησης έως τη λήξη».
Αυτό είναι το σιγοκαίει το φιτίλι. Δισεκατομμύρια σε μη πραγματοποιημένες ζημίες. Χρόνια έκθεσης. Οι τράπεζες ελπίζουν ότι τα επιτόκια θα μειωθούν προτού χρειαστούν ρευστότητα.
Και τώρα το ασήμι προσθέτει έναν επιταχυντή.
Τα τμήματα παραγώγων είχαν short θέσεις σε ασήμι. Σύμφωνα με την SprottMoney, αρκετές μη αμερικανικές (πιθανώς ευρωπαϊκές) τράπεζες κατείχαν σημαντικές short θέσεις. Χρηματιστηριακές συμβάσεις, με την προϋπόθεση ότι η τιμή θα παρέμενε διαχειρίσιμη και οι συμβάσεις θα διακανονίζονταν σε μετρητά. Τυπική διαπραγμάτευση αγοράς. Είσπραξη τελών. Παροχή ρευστότητας. Τίποτα το ασυνήθιστο.
Δύο βαρετές συναλλαγές. Ομόλογα και ασήμι. Συντηρητικές επενδύσεις. Τι θα μπορούσε να πάει στραβά;
Πάντα.
Οι κεντρικές τράπεζες άρχισαν να αυξάνουν τα επιτόκια. Αυτά τα «ασφαλή» ομόλογα βρίσκονται τώρα βαθιά στο κόκκινο. Δισεκατομμύρια σε ζημίες που δεν εμφανίζονται στους ισολογισμούς εφόσον οι τράπεζες δεν τα πουλήσουν.
Και το ασήμι; Άνοιξε το 2025 στα 29,59 δολάρια η ουγγιά. Την Παρασκευή, έκλεισε στα 79 δολάρια. Αύξηση 167% σε δώδεκα μήνες.
Οι τράπεζες που άνοιξαν και διατήρησαν short θέσεις στα 29,59 δολάρια υφίστανται τώρα ζημίες 167%. Σε ονομαστική θέση 1 δισεκατομμυρίου ευρώ, αυτό μεταφράζεται σε απώλεια 1,67 δισεκατομμυρίων ευρώ. Και η κατάσταση χειροτερεύει καθημερινά. Το ασήμι έφτασε σε νέα υψηλά την περασμένη εβδομάδα. Η Κίνα ανακοίνωσε απαιτήσεις αδειοδότησης εξαγωγών που τίθενται σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου – οι ετήσιες εξαγωγές 121 εκατομμυρίων ουγγιών απαιτούν πλέον κυβερνητική άδεια. Το CME αύξησε τις απαιτήσεις περιθωρίου στα 25.000 δολάρια από τη Δευτέρα, οδηγώντας σε αυξημένες απαιτήσεις εγγύησης.
Γιατί αυτή η ιστορία δεν αφορά μόνο το ασήμι και τα ομόλογα; Αφορά το πώς λειτουργεί ολόκληρο το σύστημα. Όταν εκτελούνται κλήσεις περιθωρίου σε αυτές τις short θέσεις σε ασήμι, οι τράπεζες χρειάζονται εξασφαλίσεις. Και τι εξασφαλίσεις έχουν; Ναι, το μαντέψατε. Αυτά τα υποθαλάσσια ομόλογα.
Η πώληση των ομολόγων καθιστά τις ζημίες μόνιμες. Εάν δεν πουληθούν, δεν θα είναι σε θέση να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις περιθωρίου κέρδους. Σε κάθε περίπτωση, θα είστε αφερέγγυοι.
Αυτό είναι το υπέρογκο ρίσκο που αναλαμβάνουν οι ευρωπαϊκές τράπεζες με τα χρήματά σας . Όχι τα δικά τους . Αλλά τα δικά σας.
Πήραν τις καταθέσεις σας και πούλησαν ασήμι για 29,59 δολάρια. Πήραν τις καταθέσεις σας και αγόρασαν ομόλογα που δεν προσέφεραν απόδοση. Και όταν και οι δύο συναλλαγές απέτυχαν καταστροφικά, δεν έκλεισαν τις θέσεις τους. Διπλασίασαν τα στοιχήματά τους. Κράτησαν. Προσευχήθηκαν. Πόνταραν ότι η τιμή του ασημιού θα έπεφτε, τα επιτόκια θα μειώνονταν και όλα θα επέστρεφαν στο φυσιολογικό.
Με τα. Δικά σου. Χρήματα.
Αλλά το ασήμι είναι μόνο μια πιθανή αιτία. Τα ομόλογα θα μπορούσαν επίσης να εκραγούν από μόνα τους εάν τα επιτόκια εκτοξευθούν ξανά. Μια κρίση δημόσιου χρέους στη Γαλλία, το Βέλγιο, την Ιταλία ή την Ισπανία θα μπορούσε να πυροδοτήσει τα πράγματα – πάρτε ένα βέλος και πετάξτε το στον χάρτη της ΕΕ – κάθε χώρα είναι αφερέγγυα. Μια κατάρρευση της αγοράς εμπορικών ακινήτων. Κάθε είδους παράγοντες θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν αυτή την πυριτιδαποθήκη.
Αυτό που έχει σημασία είναι τι συμβαίνει όταν εκραγεί.
Οι αγορές φυσικού ασημιού καταδεικνύουν με ακρίβεια πόσο κοντά μπορεί να βρισκόμαστε σε ένα πιθανό σημείο κλιμάκωσης. Οι εξωχρηματιστηριακές αγορές στο Λονδίνο -όπου οι τράπεζες στην πραγματικότητα διαπραγματεύονται φυσικό μέταλλο- παρουσιάζουν σημαντική καθυστέρηση. Πληρώνεστε ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ για μέταλλο σήμερα από ό,τι είστε εγγυημένοι ότι θα λάβετε αύριο. Αυτό είναι ακραίο άγχος. Στη Σαγκάη, το φυσικό ασήμι διαπραγματεύεται στα 85 δολάρια. Στο Ντουμπάι, στα 91 δολάρια. Η αγορά χαρτιού στο COMEX διαπραγματεύεται στα 79 δολάρια, σαν να μην συμβαίνει τίποτα.
Κάποιος λέει ψέματα. Και από την εμπειρία μου, αυτό δεν συμβαίνει ποτέ στην αγορά φυσικών μετοχών.
Το ασήμι θα μπορούσε να φτάσει τα 134 δολάρια πριν οι κατασκευαστές ηλιακών πάνελ – ο κύριος μοχλός της βιομηχανικής ζήτησης – αρχίσουν να μειώνουν την κατανάλωσή τους. Αυτό είναι το σημείο καμπής όπου τα κέρδη της ηλιακής βιομηχανίας μηδενίζονται και εξετάζουν το ενδεχόμενο υποκατάστασης του χαλκού. Αλλά η εφαρμογή της υποκατάστασης του χαλκού σε 300 εργοστάσια παγκοσμίως θα διαρκέσει τουλάχιστον τέσσερα χρόνια. Η βιομηχανία δεν μπορεί να αλλάξει αρκετά γρήγορα, ακόμη και αν το ασήμι φτάσει τα 134 δολάρια αύριο. [πηγή]
Από 79 δολάρια σε 134 δολάρια, σημειώνεται μια ακόμη αύξηση 70%. Οι τράπεζες που θα έκαναν short από 29,59 δολάρια θα είχαν υποστεί ζημία 353%.
Κανένα ίδρυμα δεν μπορεί να επιβιώσει από αυτό ενώ ταυτόχρονα έχει χαρτοφυλάκια ομολόγων που είναι 30% υποτιμημένα σε σχέση με τα ίδια κεφάλαια.
Αλλά δεν πρόκειται πραγματικά για ασήμι. Ή ομόλογα. Πρόκειται για παράγωγα.
Η αγορά παραγώγων είναι η κινητήρια δύναμη πίσω από τις πτωχεύσεις μεμονωμένων τραπεζών και, κατά συνέπεια, τη συστημική κρίση. Συνδέει τις ευρωπαϊκές, αμερικανικές και ασιατικές τράπεζες σε ένα τεράστιο, διασυνδεδεμένο δίκτυο υποχρεώσεων αντισυμβαλλομένων. Τρισεκατομμύρια σε ονομαστική έκθεση. Εγγυήσεις που έχουν δεσμευτεί πολλαπλές φορές. Όπου μια μεμονωμένη πτώχευση όχι μόνο επηρεάζει το συγκεκριμένο ίδρυμα, αλλά έχει και ένα φαινόμενο ντόμινο σε κάθε συνδεδεμένη οντότητα.
Η ασφάλιση καταθέσεων λειτουργεί μόνο εάν χρεοκοπήσει μία ή δύο τράπεζες. Δεν λειτουργεί εάν το δίκτυο παραγώγων καταρρεύσει ολόκληρο το σύστημα ταυτόχρονα.
Υπάρχει λόγος που οι Silicon Valley Bank, Signature και First Republic αποζημιώθηκαν πλήρως. Οι ρυθμιστικές αρχές διέκριναν τον κίνδυνο μετάδοσης. Είδαν τι συμβαίνει όταν οι αποταμιευτές πανικοβάλλονται και το σκάνε.
Εάν μια μεγάλη ευρωπαϊκή τράπεζα χρεοκοπήσει λόγω short θέσεων σε ασήμι ή ζημιών από ομόλογα, η μετάδοση μπορεί να εξαπλωθεί αμέσως. Οι απαιτήσεις περιθωρίου κέρδους είναι ανεξέλεγκτες σε όλο το σύστημα. Οι αντισυμβαλλόμενοι πανικοβάλλονται. Οι εξασφαλισμένοι πιστωτές κατάσχουν εξασφαλίσεις. Άλλες τράπεζες πανικοβάλλονται.
Το χάος είναι δύσκολο να ελεγχθεί. Μία αποτυχία αποκαλύπτει μια παραβίαση σε τρία άλλα ιδρύματα. Αυτά τα τρία, με τη σειρά τους, αποκαλύπτουν μια παραβίαση σε δέκα ακόμη. Και ξαφνικά όλοι συνειδητοποιούν ότι τίποτα δεν έχει διορθωθεί από το 2008. Μόνο χειροτέρεψε. Έχει συγκαλυφθεί. Το σύστημα είναι σάπιο μέχρι το μεδούλι.
Ποιος θα πληρώσει τότε το κόστος αν – αν – αυτό πάει στραβά;
Οι κυβερνήσεις θα προσπαθήσουν να τους διασώσουν. Φυσικά και θα το κάνουν. Θα ανακοινώσουν «έκτακτα μέτρα», «διευκολύνσεις ρευστότητας» και «προσωρινά προγράμματα στήριξης». Το σύστημα θα είναι «πολύ σημαντικό για να καταρρεύσει» όσο ο λογαριασμός σας είναι παγωμένος. Οι ρυθμιστικές αρχές θα υποσχεθούν «μεταρρυθμίσεις» και «έρευνες», ενώ εσείς δεν θα έχετε πρόσβαση στις αποταμιεύσεις σας.
Αλλά οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είναι ήδη χρεωμένες μέχρι τον λαιμό. Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ της Ιταλίας είναι 138%. Η Γαλλία είναι στο 115%. Η Ισπανία είναι στο 103%. Η Ελλάδα είναι στο 151%. Δεν έχουν τα χρήματα. Θα τα εκτυπώσουν ούτως ή άλλως, αλλά αυτό μόνο υποτιμά περαιτέρω το νόμισμα. Τα ευρώ σας χάνουν αξία ενώ οι αποταμιεύσεις σας είναι παγωμένες.
Αν αυτό πάει στραβά —και ελπίζω όχι, αλλά ο κίνδυνος είναι υπαρκτός— η κατάθεσή σας μετατρέπεται σε υποχρέωση που δεν μπορούν να εκπληρώσουν. Οι αποταμιεύσεις σας θα μετατραπούν σε μια σειρά αριθμών σε μια οθόνη στην οποία δεν θα έχετε πρόσβαση. Ο λογαριασμός σας θα βρίσκεται στο τέλος της ουράς, πίσω από τους προτιμώμενους πιστωτές που τα παίρνουν όλα πρώτοι.
Αυτή είναι η οργή του πράγματος. Το κακό του πράγματος. Οι τράπεζες έπαιξαν τζόγο με τα χρήματά σας σε θέσεις που δεν καταλάβαιναν. Είναι κολλημένες σε απώλειες από τις οποίες δεν μπορούν να ξεφύγουν. Και αν όλα καταρρεύσουν, θα πληρώσετε το τίμημα.
Οι traders που έκαναν αυτά τα στοιχήματα; Πιθανότατα ψάχνουν για ένα ψηλό κτίριο και μαθαίνουν να πετούν. Ο ευκολότερος τρόπος διαφυγής. Τα στελέχη; Παίρνουν μια χρυσή χειραψία. Οι μέτοχοι; Έχουν δει τις τριμηνιαίες εκθέσεις και θα μπορούσαν να είχαν πουλήσει.
Αλλά εσύ; Πίστευες ότι ένας «λογαριασμός ταμιευτηρίου» σήμαινε ότι τα χρήματά σου ήταν ασφαλή. Πίστευες ότι η ασφάλιση καταθέσεων θα σε προστάτευε. Δεν ήξερες ότι ήσουν ένας μη εξασφαλισμένος πιστωτής σε ένα καζίνο παραγώγων.
Η JPMorgan προφανώς το συνειδητοποίησε αυτό. Οι αναφορές αναφέρουν ότι έκλεισαν τη short θέση τους των 200 εκατομμυρίων ουγγιών ασημιού και πήραν μια long θέση 750 εκατομμυρίων ουγγιών φυσικού ασημιού – το μεγαλύτερο απόθεμα στην ιστορία. Είδαν ότι οι θεσμικοί επενδυτές ήταν δεσμευμένοι σε θέσεις από τις οποίες δεν μπορούσαν να βγουν και το εκμεταλλεύτηκαν.
Οι έξυπνοι επενδυτές αποχωρούν πριν από την κατάρρευση. Οι ευάλωτες τράπεζες προσκολλώνται στις επενδύσεις τους, διατηρούν την ελπίδα και αναλαμβάνουν υπερβολικά ρίσκα με καταθέσεις που δεν κατέχουν, ελπίζοντας ότι τα ράλι θα τελειώσουν, τα επιτόκια θα σταθεροποιηθούν και όλα θα επιστρέψουν στο φυσιολογικό.
Μέχρι που δεν είναι.
Αν αυτό πάει στραβά —και ελπίζω να μην πάει— οι πραγματικές απώλειες δεν θα μετρηθούν σε δισεκατομμύρια στους ισολογισμούς των τραπεζών. Θα μετρηθούν σε συνταξιούχους που λιποθυμούν σε κλειστές τράπεζες. Μικρές επιχειρήσεις που δεν μπορούν να πληρώσουν μισθούς. Οικογένειες που δεν μπορούν να αγοράσουν είδη παντοπωλείου επειδή το ΑΤΜ εμφανίζει μέγιστο ποσό 60 ευρώ και το όριο συνεχίζει να μειώνεται.
Δεν πρόκειται για θεωρία συνωμοσίας. Αυτές είναι οι συνέπειες. Οι τράπεζες κυνηγούν αποδόσεις σε ένα περιβάλλον μηδενικού επιτοκίου. Τα παράγωγα αντιμετωπίζονται ως μαγικές μηχανές χρήματος χωρίς κίνδυνο αντισυμβαλλομένου. Οι ρυθμιστικές αρχές επιτρέπουν τη λογιστική «διακράτησης έως τη λήξη» για την απόκρυψη καταστροφικών ζημιών. Ένα σύστημα που αντιμετωπίζει τις καταθέσεις σας ως τραπεζικά περιουσιακά στοιχεία με τα οποία μπορείτε να παίξετε τυχερά παιχνίδια, αντί για περιουσία πελατών που πρέπει να προστατευθεί.
Και πληρώνεις για την ανικανότητά τους. Την απληστία τους. Την βλακεία τους.
Ούτε οι έμποροι. Ούτε οι διευθυντές. Ούτε οι μέτοχοι.
Εσείς.
Κοίτα, περίμενα να καταρρεύσει αυτός ο πύργος από τραπουλόχαρτα από το 2012. Κάνω λάθος σχετικά με το χρονοδιάγραμμα για πάνω από μια δεκαετία. Το σύστημα είναι πιο ανθεκτικό από ό,τι νόμιζα. Ή μάλλον, οι ρυθμιστικές αρχές είναι καλύτερες στο να μπαλώνουν τις ρωγμές από ό,τι φανταζόμουν ποτέ.
Αλλά η ανθεκτικότητα δεν είναι το ίδιο με τη σταθερότητα. Και ένα προσωρινό μέτρο δεν είναι το ίδιο με την επιδιόρθωση.
Η πυριτιδαποθήκη είναι πραγματική. Παράγωγα συνδέουν ευάλωτες τράπεζες σε όλες τις ηπείρους.
Η τράπεζά σας δεν έχει τα χρήματά σας.
Η εταιρεία έχει κινδύνους. Κίνδυνο αντισυμβαλλομένου. Υποθαλάσσιες θέσεις από τις οποίες δεν μπορεί να εξέλθει χωρίς να χάσει ίδια κεφάλαια.
Ίσως τα επιτόκια να μειωθούν και τα ομόλογα να ανακάμψουν. Ίσως η τιμή του ασημιού να καταρρεύσει και οι short sellers να ξεφύγουν. Ίσως κάνω πάλι λάθος και απλώς θα παλέψουμε για άλλη μια δεκαετία.
Αλλά το σύστημα δεν δυναμώνει. Στην πραγματικότητα, γίνεται πιο ευάλωτο. Πιο διασυνδεδεμένο. Πιο εξαρτημένο από το να μην πάει τίποτα στραβά.
Η Ελλάδα του 2015 δεν είναι κάτι που ανήκει στο παρελθόν. Είναι απλώς μια γεύση από αυτό. Πορτογάλοι αποταμιευτές. Ισπανοί αποταμιευτές. Ιταλοί αποταμιευτές. Γερμανοί αποταμιευτές, σε περίπτωση που ο ισολογισμός της Deutsche Bank εκραγεί.
60€ την ημέρα. Αν είστε τυχεροί.
***
Διαφωνών: Η απλή λύση θα ήταν αυτή που ζήτησα το 2008. Θα έπρεπε να είχαν χωρίσει τις τράπεζες. Σε «τράπεζες καζίνο» όπου θα μπορούσαν να κερδοσκοπούν με τα δικά τους χρήματα. Και σε «τράπεζες του λαού» όπου θα κατατίθεται ο μισθός σας, θα μπορείτε να διατηρείτε έναν τραπεζικό λογαριασμό και έναν λογαριασμό ταμιευτηρίου, και όπου τα χρήματα του λαού δεν θα παίζονται στον τζόγο.
Αυτό ισχύει ανεξάρτητα από το γεγονός ότι ολόκληρο το σύστημα κερδοσκοπίας και τοκογλυφίας πρέπει να απαγορευτεί.
dissident.one
.jpg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου