8 Ιουνίου 2026

Πώς να ερμηνεύσουμε τα λόγια που είπε ο Σισώης ο Μέγας πριν από την κοίμησή του;

Γράφει ο
Ιερέας Ευγένιος Μούρζιν  
 
Ο Όσιος Σισώης ο Μέγας, ένας από τους πιο γνωστούς ερημίτες και ασκητές της χριστιανικής μοναχικής ζωής του 5ου αιώνα, πριν από το θάνατό του είπε κάτι στους μαθητές του που τους εξέπληξε βαθιά. Τι είπε λοιπόν ο άγιος γέροντας και πώς να ερμηνεύσουμε τα λόγια του;
 
Η ίδια η ιστορία περιγράφεται στο βίο του ως εξής. Όταν ο Όσιος Σισώης βρισκόταν ήδη στο νεκροκρέβατο, με τους μαθητές και τους ακόλουθούς του να βρίσκονται δίπλα του, το πρόσωπό του ξαφνικά φωτίστηκε και έλαμψε με ένα ιδιαίτερο, υπερφυσικό φως. Στην ερώτηση των μαθητών του τι συμβαίνει, απάντησε ότι τον επισκέφθηκε ο Όσιος Αντώνιος ο Μέγας. Μετά από αυτό, τους είπε ότι βλέπει προφήτες, αποστόλους και, τέλος, αγγέλους, οι οποίοι ήρθαν να πάρουν την ψυχή του. Στη συνέχεια, μεταξύ του Σισώη και των μαθητών του έλαβε χώρα ο διάλογος που ακολουθεί:
«Να, οι άγγελοι ήλθαν να με πάρουν και τους παρακαλώ να μ’ αφήσουν να μετανοήσω ακόμη περισσότερο».
Και του λένε οι μαθητές: «Δεν έχεις ανάγκη να μετανοήσεις, πάτερ».
Και ο γέροντας τους απάντησε: «Πραγματικά δεν ξέρω αν έχω αρχίσει να μετανοώ».
 
Μετά από αυτό ο Σισώης είδε τον Ίδιο τον Κύριο, στον Οποίον και παρέδωσε την ψυχή του.
 
Για να κατανοήσουμε την έκπληξη των μαθητών, ας ανατρέξουμε εν συντομία στη ζωή του Οσίου Σισώη. Ήταν μαθητής του Οσίου Αντωνίου του Μεγάλου, ιδρυτή του μοναχισμού, μετά το θάνατο του οποίου έζησε στη σπηλιά του. Έφτασε σε τέτοια πνευματικά ύψη, που, με τη χάρη του Θεού, εκδίωκε δαιμόνια και ανάσταινε νεκρούς. Όπως γράφει στο βίο του ο Άγιος Δημήτριος του Ροστόβ, «όλα τα κακά πνεύματα το έβαζαν στα πόδια, χωρίς να τολμούν να πλησιάσουν τον γενναίο και ανίκητο πολεμιστή του Χριστού». Και ένας τέτοιος άνθρωπος, που ήδη κατά τη διάρκεια της ζωής του θεωρούνταν άγιος, λέει πριν από το θάνατό του ότι δεν έχει καν αρχίσει να μετανοεί. Τι είναι αυτό; Υποκρισία; Προσποιητή ταπεινότητα; Παιδαγωγική μέθοδος; Μάλλον όχι, αν λάβουμε υπόψη το μεγαλείο και τη σημασία της στιγμής, η οποία συνοδεύτηκε από εκπληκτικά και πραγματικά τρομακτικά οράματα (φανταστείτε ότι βρίσκεστε στο κατώφλι της αιωνιότητας, βλέπετε πραγματικά αγίους, αγγέλους και τον Σωτήρα). Σίγουρα δεν θα θέλατε να υποκριθείτε και να προσποιηθείτε σε τέτοιες στιγμές.
 
Για να κατανοήσουμε την εσωτερική κατάσταση του Σισώη του Μεγάλου και το νόημα των λόγων του, πρέπει να διευκρινίσουμε τι είναι η μετάνοια στην ορθόδοξη εκκλησιαστική παράδοση. Στην κυριολεξία, η μετάνοια, σημαίνει «αλλαγή του νου». Αυτό υποδηλώνει μια ποιοτική εσωτερική πνευματική αλλαγή. Η μετάνοια περιλαμβάνει την συνειδητοποίηση της αμαρτωλότητάς μας, τη μεταμέλεια και την επιθυμία για διόρθωση και αλλαγή. Η συνειδητοποίηση της αμαρτωλότητας, η κατανόηση ότι η αμαρτία απομακρύνει τον άνθρωπο από τον Θεό, είναι ένα σημαντικό πρώτο βήμα, το οποίο απαιτεί πάνω απ' όλα ειλικρίνεια απέναντι στον εαυτό μας. Ακολουθεί η μεταμέλεια, δηλαδή η ειλικρινής λύπη για τις αμαρτίες που έχουμε διαπράξει. Αυτή εκφράζεται με το μυστήριο της Εξομολόγησης, στο οποίο ο άνθρωπος λαμβάνει συγχώρεση και τη χάρη του Θεού για να πολεμήσει τις αμαρτίες και να τις υπερνικήσει. Τέλος, το επόμενο στάδιο, το οποίο συνεχίζεται μέχρι τον θάνατο, είναι οι αδιάκοπες προσπάθειες διόρθωσης της ζωής και εξάλειψης των αιτιών της αμαρτωλής μας συμπεριφοράς. Η μετάνοια στην Ορθόδοξη Εκκλησία είναι μια βαθιά πνευματική διαδικασία, που στοχεύει στη μεταμόρφωση της ζωής και στην αποκατάσταση της χαμένης σχέσης μας με τον Θεό, στην απόκτηση της Θείας χάριτος, στην επίτευξη της εσωτερικής ειρήνης και της τέλειας χαράς.
 
Υπάρχει σε αυτό όμως και μια ακόμη νομοτέλεια. Όσο περισσότερο μετανοεί ο άνθρωπος, όσο περισσότερο χρόνο αφιερώνει στην πνευματική ζωή, τόσο πιο αμαρτωλό θεωρεί τον εαυτό του. Κατά τη διαδικασία της μετάνοιας, ο άνθρωπος αρχίζει να βλέπει τις αμαρτίες του υπό το φως της θείας δικαιοσύνης. Όσο πιο πολύ πλησιάζει τον Θεό, τόσο πιο καθαρά συνειδητοποιεί τη δική του αμαρτωλότητα. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος έγραψε σχετικά με αυτό ότι η αληθινή μετάνοια φέρνει φως, το οποίο επιτρέπει να δει κανείς το βάθος των αμαρτιών του. Και ο Όσιος Πέτρος ο Δαμασκηνός σημείωνε ότι το πρώτο σημάδι της αναδυόμενης υγείας της ψυχής είναι η θέαση των αμαρτιών, αμέτρητων, σαν την άμμο της θάλασσας. Ο άνθρωπος αρχίζει να βλέπει όχι μόνο τις φανερές, αλλά και τις κρυφές αμαρτίες, όπως σκέψεις, προθέσεις και διαθέσεις της καρδιάς. Βλέπει ότι η αμαρτία δεν περιορίζεται στις εξωτερικές πράξεις, αλλά διεισδύει στα βάθη της ψυχής. Πολλοί άγιοι πατέρες τόνιζαν ότι η ταπεινοφροσύνη και η μετάνοια πάνε χέρι-χέρι, οδηγούν στο να συνειδητοποιούμε την αδυναμία σωτηρίας χωρίς τη Θεία χάρη και το έλεος. Η μετάνοια, έτσι, συμβάλλει στην ανάπτυξη της ταπεινοφροσύνης, δηλαδή της νηφάλιας συνειδητοποίησης της κατάστασής μας ενώπιον του Θεού.
 
Ακριβώς υπό αυτό το πρίσμα καλούμαστε να κατανοήσουμε τα λόγια του Οσίου Σισώη του Μεγάλου, ο οποίος τα έλεγε από τα βάθη της ταπείνωσής του. Παρά την προφανή του αρετή στα μάτια των ανθρώπων, βρισκόμενος στο κατώφλι της αιωνιότητας, αισθανόμενος έντονα την παρουσία του ουράνιου κόσμου, συνομιλώντας με τους αγγέλους και βλέποντας πραγματικά τον Κύριο να πλησιάζει προς αυτόν, αισθανόταν απολύτως ειλικρινά, υπό το φως της ατελείωτης αγιότητας του Θεού, αμαρτωλός, ο οποίος χρειάζεται ακόμη χρόνο για να διορθωθεί. Τα λόγια του Σισώη του Μεγάλου αποτελούν μια σημαντική υπενθύμιση ότι η μετάνοια είναι ένας ασταμάτητος δρόμος πνευματικών αλλαγών που διαρκεί όλη τη ζωή.
 
Μετάφραση για την πύλη gr.pravoslavie.ru: Αναστασία Νταβίντοβα
 



Share

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.