Όπως είχαμε ήδη επισημάνει σε προηγούμενο άρθρο μας1, η ιρανική κυβέρνηση προχώρησε τελικώς στην υλοποίηση της απειλής της, κλείνοντας τα Στενά του Ορμούζ, που αποτελούν μια από τις κρισιμότερες οδούς της διεθνούς ναυσιπλοϊας, καθώς από το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα διακινείται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και σχεδόν το 20-25% της συνολικής παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου.
H Τεχεράνη σχεδιάζει να απαντήσει στην απρόκλητη και παράνομη επίθεση της αμερικανο-ισραηλινής συμμαχίας, διευρύνοντας και μεταφέροντας την σφοδρή γεωπολιτική αντιπαλότητα στο πεδίο της ενεργειακής ασφάλειας, αφού εμφανίζεται αποφασισμένη να μπλοκάρει για αόριστο χρονικό διάστημα κάθε σταγόνα πετρελαίου που προορίζεται να διέλθει από την πλωτή οδό των Στενών του Ορμούζ.
Για τους λάτρεις της γεωγραφίας, αξίζει να αναφέρουμε ότι το στενό του Ορμούζ (ή πορθμός του Ορμούζ) είναι ένας στενός υδάτινος διάδρομος διαμετακόμισης πετρελαίου και φυσικού αερίου, που έχει σπουδαία σημασία για την παγκόσμια εμπορική ναυτιλία, δεδομένου ότι κάθε μήνα περίπου 3000 πλοία διασχίζουν το στενό, το οποίο οριοθετείται βόρεια από το Ιράν, ενώ νότια από το Ομάν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), και συνδέει τον Περσικό Κόλπο με την Αραβική Θάλασσα.
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΚΡΙΣΗ
Το διεθνές αγγλόφωνο, συνδρομητικό, τηλεοπτικό κανάλι BBC News σε πρόσφατη ανάλυσή του2, υπογράμμισε ότι ο παρατεινόμενος αποκλεισμός του πολυσύχναστου καναλιού μεταφοράς πετρελαίου θα προκαλέσει κατακόρυφη αύξηση του κόστους μεταφοράς αγαθών και υπηρεσιών παγκοσμίως, ενώ συγχρόνως τα στενά του Ορμούζ αποτελούν σημαντική θαλάσσια οδό εισαγωγής και μεταφοράς τροφίμων, φαρμάκων και τεχνολογικών προμηθειών για τα κράτη της Μέσης Ανατολής.
Η γεωπολιτική αστάθεια στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου αναμένεται να επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη της Κίνας, της Ινδίας και της Ιαπωνίας, οι οποίες συμπεριλαμβάνονται στους κορυφαίους εισαγωγείς αργού πετρελαίου, και ως εκ τούτου επείγονται για την παύση των εχθροπραξιών και την άμεση και ασφαλή επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας μέσω των στενών.
Επομένως, η απόφαση των Φρουρών της Επανάστασης να διακόψουν κάθε θαλάσσια μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου από τα στενά του Ορμούζ αποτελεί ένα ισχυρό ενεργειακό όπλο στα χέρια του ιρανικού καθεστώτος, το οποίο δεν πλήττει μόνο την οικονομία των προαναφερόμενων χωρών, αλλά προκαλεί γενικευμένη οικονομική αβεβαιότητα στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές.
Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, η ναυτιλιακή κίνηση στον ζωτικής σημασίας πορθμό έχει συρρικνωθεί δραματικά, τουλάχιστον κατά ποσοστό 90%, καθώς εκατοντάδες δεξαμενόπλοια παραμένουν ακινητοποιημένα και εγκλωβισμένα στα στενά, ενώ την ίδια στιγμή οι τιμές των καυσίμων έχουν αρχίσει να εκτοξεύονται σε πρωτοφανή επίπεδα, γεγονός που υποδηλώνει την παρουσία μιας υφέρπουσας παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης.
Σε πρόσφατη δήλωσή της, η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα εμφανίστηκε ιδιαίτερα ανήσυχη από την εμπόλεμη ανάφλεξη στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, θεωρώντας ότι η παγκόσμια οικονομία έχει εισέλθει σε ένα περιβάλλον αυξημένης ρευστότητας.
«Σε αυτή τη νέα παγκόσμια πραγματικότητα, πρέπει να σκεφτούμε ακόμη και το αδιανόητο και να προετοιμαστούμε γι’ αυτό»3.
Ωστόσο, δεν διευκρίνισε ή δεν έδωσε περισσότερες εξηγήσεις για το περιεχόμενο της προφητικής της δήλωσης, που αποτελεί μια ούτως ή άλλως πολύ σοβαρή και ηχηρή προειδοποίηση για τον κίνδυνο της ενδεχόμενης οικονομικής και κοινωνικής αποσταθεροποίησης των κρατών του δυτικού κόσμου, αν συνεχιστεί το ξέφρενο ράλι στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου4.
Πάντως, αξίζει να επισημάνουμε ότι η εξελισσόμενη ανελέητη γεωπολιτική σύγκρουση μεταξύ του Ιράν και της Δύσης έχει επιφέρει ήδη σοβαρές αναταράξεις στις «διεθνείς αγορές», στο άμεσο μέλλον θα απειλήσει την κοινωνική συνοχή των οικονομικά ασθενέστερων κρατών, ενώ δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να οδηγήσει ακόμη και σε παγκόσμιο οικονομικό κραχ, που θα αποτελέσει θλιβερό προανάκρουσμα του επερχομένου τρομακτικού (και πυρηνικού;) τρίτου παγκοσμίου πολέμου.
ΠΕΤΡΕΛΑΪΚΗ ΑΝΑΤΑΡΑΧΗ
Ειδικοί οικονομικοί αναλυτές περιγράφουν την 9η Μαρτίου 2026 (όπως ακριβώς πριν από έξι χρόνια, μια άλλη ημερομηνία, δηλ. η 11η Μαρτίου 2020 αποτέλεσε ημερομηνία «ορόσημο», καθώς τότε ο Π.Ο.Υ. είχε επιβεβαιώσει ότι η νόσος Covid-19 συνιστά έκτακτη ανάγκη δημόσιας υγείας που απειλεί την υφήλιο και της προσέδωσε χαρακτηριστικά πανδημίας) ως την πιο χαοτική ημέρα της παγκόσμιας ιστορίας στην αγορά πετρελαίου5, αφού μέσα σε ελάχιστες ώρες η διεθνής τιμή του αργού εκτινάχθηκε στα 115 δολάρια το βαρέλι, εν μέσω έντονων φημών για δραματική μείωση της παγκόσμιας προσφοράς.
Ακολούθησε η αμφίσημη δήλωση του προέδρου Τραμπ, σύμφωνα με την οποία «ο πόλεμος με το Ιράν έχει σχεδόν ολοκληρωθεί», που εκλήφθηκε από τους επενδυτές ως η πρώτη σοβαρή ένδειξη αποκλιμάκωσης της σύγκρουσης, με αποτέλεσμα να σημειωθεί απότομη πτώση των τιμών του πετρελαίου και να επανέλθει η τιμή σε σχετικά φυσιολογικά επίπεδα, κοντά στα 90 δολάρια το βαρέλι.
Παρά την εύθραστη σταθεροποίηση, ορισμένοι οικονομικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι οι «αγορές» παραμένουν ευάλωτες σε κάθε γεωπολιτική εξέλιξη, και ως εκ τούτου σημειώνουν εμφατικά, αν μέχρι το τέλος Μαρτίου δεν αποκατασταθεί πλήρως η ναυσιπλοϊα στα στενά του Ορμούζ, τότε δεν αποκλείεται η διεθνής τιμή του πετρελαίου να αγγίξει ή ακόμη και να ξεπεράσει τα 150 δολάρια το βαρέλι!
.png)
.jpg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου