17 Σεπτεμβρίου 2026

Χριστιανισμός και Ελληνισμός

Γράφει ο Ηλίας Σταμπολιαδης
 
Στην αρχαιότητα οι Έλληνες εξελίχθηκαν σε ανθρωποκεντρικές κοινωνίες, οργανωμένες σε πόλεις-κράτη με δημοκρατικό κυρίως πολίτευμα, αλλά με έντονα ανταγωνιστική αντίληψη. Ο ανταγωνισμός αυτός οδήγησε σε αλλεπάλληλους πολέμους, με καταστροφικότερο τον Πελοποννησιακό. Όταν όμως απειλήθηκαν από τους Πέρσες, συνεργάστηκαν ως ένα έθνος. Τους ένωσε αυτό που ο Ηρόδοτος ονομάζει όμαιμον, ομόγλωσσον, ομότροπον και ομόθρησκον.
 
Με το τέλος του Πελοποννησιακού Πολέμου και κυρίως μετά τη μάχη της Χαιρώνειας το 338 π.Χ., έγινε φανερό ότι το σύστημα των πόλεων είχε φτάσει σε αδιέξοδο. Ο Φίλιππος δεν κατήργησε την αυτονομία των πόλεων για τις εσωτερικές τους υποθέσεις. Δημιούργησε κάτι νέο: το Κοινό των Ελλήνων, με έδρα την Κόρινθο.
 
Ήταν η πρώτη απόπειρα να περάσει η πόλη σε οικουμενική κλίμακα. Μια κοσμόπολη που διαχειρίζεται τα κοινά - εξωτερική πολιτική, πόλεμο κατά των Περσών - ενώ κάθε πόλη διατηρεί τη διοικητική της αυτοτέλεια, αναλαμβάνοντας ορισμένες οικονομικές και στρατιωτικές υποχρεώσεις. Ο Αλέξανδρος στις κατακτήσεις του δεν επανέφερε το δεσποτικό μοντέλο των Περσών. Συνέχισε την πολιτική του Φιλίππου και διέδωσε τον ελληνικό ανθρωποκεντρικό τρόπο οργάνωσης, ιδρύοντας νέες κοσμοπόλεις όπως η Αλεξάνδρεια και η Αντιόχεια. Σε αυτές δεν επέβαλε απλώς Έλληνες διοικητές, επιδίωξε σύνθεση με τα τοπικά στοιχεία.
 
Μετά τον πρόωρο θάνατό του, οι επίγονοί του μοίρασαν το κράτος του. Τα ελληνιστικά βασίλεια που προέκυψαν κατακτήθηκαν στη συνέχεια από τους Ρωμαίους. Οι Ρωμαίοι όμως δεν κατήργησαν το μοντέλο της κοσμόπολης, το μετέφεραν στη Ρώμη και αργότερα στην Κωνσταντινούπολη. Έτσι συνεχίστηκε, με άλλη μορφή, μέχρι το τέλος του Βυζαντίου.
 
Σε αυτή τη μεγάλη διάρκεια, ο Ελληνισμός κλήθηκε να συνενώσει λαούς με διαφορετική γλώσσα, πολιτισμικό επίπεδο και κοσμοθεωρία. Αυτή η ανάγκη γέννησε μεγάλα ιστορικά γεγονότα, με σημαντικότερο τον Χριστιανισμό. Ο Ελληνισμός, αντιλαμβανόμενος τη συνενωτική δύναμη του Χριστιανισμού, ανέλαβε στη Δύση διά της Ρώμης και στην Ανατολή διά της ελληνιστικής γλώσσας, τη φιλοσοφική, θεσμική και ιδεολογική του θεμελίωση ως οικουμενικής θρησκείας και λειτούργησε ως όχημα διάδοσής του. Χωρίς τον Ελληνισμό, ο Χριστιανισμός θα έμενε μια ιουδαϊκή αίρεση στην Παλαιστίνη. Χωρίς τον Χριστιανισμό, ο Ελληνισμός δεν θα μπορούσε να μεταφέρει την κοσμοσυστημική του αντίληψη στον σύγχρονο κόσμο.
 
Είναι λάθος να υποστηρίζεται ότι ο Χριστιανισμός επιβλήθηκε δια της βίας και κατέστρεψε τον Ελληνισμό. Όσοι αποδίδουν στη χριστιανική διδασκαλία ευθύνες για ελαττώματα, παραλείψεις ή για την εκκοσμίκευση και ταύτιση μέρους του Ιερατείου με την εξουσία, εκφράζουν περισσότερο την κακή τους προαίρεση παρά ιστορική κρίση.
 
Η Εκκλησία του Χριστού συνίσταται από όσους τηρούν το θέλημά Του επί της γης, όπως μας δίδαξε ο ίδιος στην Κυριακή Προσευχή. Η ελληνική εκδοχή του Χριστιανισμού, η Ορθοδοξία, αναπαράγει σε μεγάλο βαθμό το ανθρωποκεντρικό κεκτημένο της δημοκρατικής πόλης, δίνοντας έμφαση στην εκκλησία ως «κοινό» και ως «τρόπο ζωής» και όχι ως σύστημα κοσμικής εξουσίας με θρησκευτικό πρόσημο.
 
Ηλίας Σταμπολιάδης
Μηχανικός Μεταλλείων - Μεταλλουργός,
τ. Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης
 
Πηγή έμπνευσης: Γ. Κοντογιώργης, "Ιστορία του Ελληνικού Κόσμου", "Το Ιερατείο"



Share
Posted by ΘΑΝΟΣ ΚΟΥΚ at 1:00 μ.μ.
Κατηγορία Θέματος , , ,

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γράφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γράψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε, απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.