Τα όρια της εκφυλισμένης Δημοκρατίας

Του Νίκου Ιγγλέση

 

Οι περισσότεροι άνθρωποι, στον κόσμο, θεωρούν τη Δημοκρατία ως το καλύτερο πολίτευμα. Παρά τις υπερβολές της, τα όποια προβλήματα δυσλειτουργίας και τη συχνή αναποτελεσματικότητά της, η Δημοκρατία, στο φαντασιακό των πολιτών, θεωρείται ως η ιδανική λύση διακυβέρνησης των ανθρώπινων κοινωνιών. Όμως, η εξιδανικευμένη εικόνα της Δημοκρατίας, όπως παρουσιάζεται στη θεωρία, μικρή σχέση έχει με τη σύγχρονη πραγματικότητα.

 

Τα περισσότερα κράτη στον κόσμο, πλην κάποιων εξαιρέσεων, αυτοαποκαλούνται Δημοκρατίες. Σε αρκετές περιπτώσεις μπροστά από τη λέξη «Δημοκρατία» μπαίνει ένα επίθετο που προσδιορίζει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της. Παλαιότερα είχαμε την Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών (ΕΣΣΔ) και τις Λαϊκές Δημοκρατίες της Α. Ευρώπης. Σήμερα έχουμε τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, τη Λαοκρατική Δημοκρατία της Κορέας, τη Σοσιαλιστική Δημοκρατία του Βιετνάμ, τη Λαϊκή Δημοκρατία της Αλγερίας, την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, την Ισλαμική Δημοκρατία του Πακιστάν, τη Μπολιβαριανή Δημοκρατία της Βενεζουέλας κ.α.

 

Όλοι αυτοί οι προσδιορισμοί αποδεικνύουν ότι το ελκυστικό όνομα της Δημοκρατίας μπορεί να είναι κοινό, αλλά, το περιεχόμενό της τόσο διαφορετικό ώστε να πρόκειται για άλλο πολίτευμα. Τί είδους Δημοκρατία είναι π.χ. αυτή που έχει ως ηγέτη τον πρόεδρο ή τον Γενικό Γραμματέα του μοναδικού κόμματος της χώρας; Επίσης, τί είδους Δημοκρατία είναι αυτή που έχει ως ανώτατο ηγέτη τον επικεφαλής της θρησκευτικής ιεραρχίας; Τέλος, όπως αναφέρεται στη συνέχεια, μια Δημοκρατία είναι αναπόφευκτα και λαϊκή και λαοκρατική. Η προσθήκη τέτοιων χαρακτηρισμών είναι πλεονασμός.

 

Από την αρχαιότητα (Κλεισθένης) η ετυμολογία της λέξης Δημοκρατία προήλθε από το «δήμος», δηλαδή, το σύνολο των ανθρώπων που έχουν πολιτικά δικαιώματα και το «κράτος», δηλαδή, την κυριαρχία-εξουσία μιας οντότητας. Ο Δήμος, δια της πλειοψηφίας αυτού, κυβερνάει το κράτος.

 

Στη σύγχρονη εποχή, η Δημοκρατία έχει μεταλλαχθεί σ’ αυτό που αποκαλούμε Αντιπροσωπευτική Δημοκρατία. Ανάλογα με την κατανομή των εξουσιών η Αντιπροσωπευτική Δημοκρατία μπορεί να είναι βασιλευόμενη, προεδρική ή προεδρευόμενη. Κάθε 4 ή 5 χρόνια οι πολίτες, με καθολική ψηφοφορία, εκλέγουν τους βουλευτές ή τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας που θα κυβερνήσουν το κράτος τους, για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Στο μεσοδιάστημα ισχύει το «μετά την απομάκρυνση εκ του ταμείου (κάλπη) ουδέν λάθος αναγνωρίζεται». Μόνο στην περίπτωση μεγάλων εθνικών καταστροφών οι κυβερνώντες μπορούν να παραιτηθούν ή και να ανατραπούν.

 

Η Αντιπροσωπευτική Δημοκρατία, που συχνά αποκαλείται και Φιλελεύθερη Δημοκρατία, συνοδεύεται, στα Συντάγματα των περισσότερων κρατών, από τη διάκριση των εξουσιών (Μοντεσκέ). Οι εξουσίες αυτές είναι η Νομοθετική, η Εκτελεστική και η Δικαστική. Υπάρχει και μια τέταρτη, ο Τύπος, που υποτίθεται ότι ελέγχει τις προηγούμενες. Στην πράξη σήμερα, η διάκριση των εξουσιών έχει εκφυλιστεί. Η Εκτελεστική Εξουσία (Κυβέρνηση) φέρνει στη Βουλή τα νομοσχέδια που ψηφίζονται από μια περιχαρακωμένη πλειοψηφία βουλευτών. Όποιος βουλευτής καταψηφίσει κάποιο νομοσχέδιο «βγαίνει από το μαντρί και τον τρώει ο λύκος». Ουσιαστικά η Νομοθετική Εξουσία δε νομοθετεί, αλλά, απλώς επικυρώνει τους νόμους που συντάσσει η  Εκτελεστική Εξουσία.

 

Από την πλευρά της, η Δικαστική Εξουσία είναι υποχρεωμένη να εφαρμόζει τους νόμους που έχει θεσπίσει η Κυβέρνηση. Η τελευταία, για να εξασφαλίσει και την «ορθή ερμηνεία τους», διορίζει την ηγεσία της Δικαιοσύνης. Μένει ο Τύπος, που όμως στο μεγαλύτερο μέρος του, ελέγχεται από εγχώριους ή ξένους ολιγάρχες που ασκούν κριτική στις άλλες Εξουσίες μόνο όταν θίγονται τα δικά τους πολιτικοοικονομικά συμφέροντα.

 

Για τη δημιουργία κοινοβουλευτικών πλειοψηφιών στην Αντιπροσωπευτική Δημοκρατία χρησιμοποιούνται διάφοροι τρόποι. Σε ορισμένες χώρες, για να επιτραπεί σ’ ένα κόμμα να εκλέξει βουλευτές, υπάρχει ελάχιστο ποσοστό ψήφων. Αλλού αυτό το ποσοστό είναι 3%, αλλού 5% και αλλού 10%. Έτσι, ένα τμήμα των πολιτών αποκλείεται από τη συμμετοχή τους στη διακυβέρνηση του κράτους. Σε άλλες χώρες οι βουλευτές εκλέγονται, σ’ ένα ή δύο γύρους, σε μονοεδρικές περιφέρειες, όπου ο πρώτος σε ψήφους παίρνει την έδρα και όλες οι υπόλοιπες ψήφοι χάνονται. Υπάρχει και ο τρόπος (π.χ. Ελλάδα) να δίνεται μπόνους εδρών στο πρώτο σε ψήφους κόμμα. Με τέτοια και άλλα κόλπα εξασφαλίζεται η κοινοβουλευτική πλειοψηφία, που όμως αντιστοιχεί σε μια μειοψηφία του όλου Δήμου.

 

Η δικαιολογία γι’ αυτές τις μεθοδεύσεις είναι η αποφυγή κατακερματισμού του πολιτικού συστήματος με συνέπεια την ακυβερνησία. Για να επιτευχθεί αυτό, όμως, πρέπει ένα τμήμα του Δήμου, έστω μειοψηφικό, να εξαιρεθεί από το δικαίωμα να συμμετέχει στη διακυβέρνηση του κράτους του. Αυτό δεν μπορεί να αποκαλείται Δημοκρατία.

 

Στο παιχνίδι αυτό σημαντικός είναι ο ρόλος των μέσων ενημέρωσης, έντυπων και ηλεκτρονικών, που διαφημίζουν το εκάστοτε αφήγημα του κυρίαρχου πολιτικοοικονομικού Συστήματος καθώς και των εταιρειών δημοσκοπήσεων που καταγράφουν, αλλά και διαμορφώνουν τις πολιτικές επιλογές μιας κοινωνίας. Οι περισσότεροι πολίτες δεν θα ήθελαν να ανήκουν σε μειοψηφικές ή περιθωριακές ομάδες που θα τεθούν εκτός της διακυβέρνησης και να αισθάνονται οι ηττημένοι κάθε εκλογικής αναμέτρησης. Έτσι, στην πλειοψηφία τους, ωθούνται προς τα  κόμματα του αποκαλούμενου «δημοκρατικού ή συνταγματικού τόξου», δηλαδή, τα κόμματα που δεν αμφισβητούν το υπάρχον Σύστημα.

 

Όταν όλα τα ανωτέρω δεν είναι αρκετά για την προστασία του Συστήματος τότε επεμβαίνει η Τρίτη Εξουσία, η Δικαιοσύνη, για να κατηγορήσει, να αποκλείσει και να τιμωρήσει το τμήμα του Δήμου που αμφισβητεί επικίνδυνα την καθεστηκυία τάξη πραγμάτων. Πρόσφατα παραδείγματα:

 

Μετά την πρώτη νίκη του, το 2016, ο Ντόναλντ Τραμπ κατηγορήθηκε ότι κέρδισε τις εκλογές με την ουσιαστική βοήθεια της Ρωσίας. Επί δύο χρόνια προσπάθησαν με εισαγγελείς και δικαστές να τον καθαιρέσουν. Απέτυχαν, αλλά, τον αδρανοποίησαν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Πρόσφατα ο ίδιος ο Τραμπ κατηγόρησε την Κίνα ότι, το 2016, επιχείρησε να υπονομεύσει την εκλογή του.

 

Το Δεκέμβριο του 2024 διεξήχθησαν προεδρικές εκλογές στη Ρουμανία. Ο Καλίν Γκεοργκέσκου ήλθε πρώτος με 23% των ψήφων μεταξύ 14 υποψηφίων. Το Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας ακύρωσε τις εκλογές και δεν επέτρεψε τη διεξαγωγή του δεύτερου γύρου μεταξύ των δύο πρώτων υποψηφίων. Η δικαιολογία ήταν ότι είχε υπάρξει ρωσική διαδικτυακή παρέμβαση στην εκλογική διαδικασία. Ο Γκεοργκέσκου στοχοποιήθηκε από τα διεθνή κέντρα της παγκοσμιοποίησης γιατί προεκλογικά υποστήριζε την ουδετερότητα και μη παρέμβαση στον πόλεμο στην Ουκρανία, τη μερική κρατικοποίηση σημαντικών βιομηχανικών μονάδων και την απαγόρευση της προπαγάνδας των ΛΟΑΤΚΙ, χωρίς να προτείνει την έξοδο της χώρας του από το ΝΑΤΟ και την ΕΕ.

 

Στη Γαλλία, η Μαρίν Λε Πεν, υποψήφια για την Προεδρία και επικεφαλής του Εθνικού Συναγερμού, που στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές αναδείχτηκε πρώτο σε ψήφους κόμμα, καταδικάστηκε, πρόσφατα, για διασπάθιση ευρωπαϊκών κονδυλίων γιατί στελέχη του κόμματός της εμφανίζονταν να εργάζονται στο Ευρωκοινοβούλιο ενώ στην πραγματικότητα δούλευαν για το κόμμα στη Γαλλία. Εφόσον η Μαρίν Λε Πεν επιχειρήσει να κατέλθει ως υποψήφια στις προσεχείς προεδρικές εκλογές θα πρέπει να κάνει προεκλογική εκστρατεία υπό ηλεκτρονική επιτήρηση (βραχιολάκι).

 

Στο Ηνωμένο Βασίλειο ο Νάιτζελ Φάρατζ επικεφαλής του κόμματος Μεταρρύθμιση (Reform UK), που εμφανίζεται πρώτο στις δημοσκοπήσεις, κατηγορήθηκε πρόσφατα ότι έλαβε παράνομη οικονομική ενίσχυση. Ο Φάρατζ παραιτήθηκε από το Κοινοβούλιο και έθεσε ξανά υποψηφιότητα στην επαναληπτική εκλογή για την πλήρωση της έδρας, προκειμένου οι πολίτες με την ψήφο τους να αποφανθούν για την κατηγορία.

 

Στη Γερμανία, το κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), το μεγαλύτερο της Αντιπολίτευσης, θεωρείται ύποπτο για προώθηση εξτρεμιστικών, μισαλλόδοξων και ρατσιστικών απόψεων που υπονομεύουν τη δημοκρατία και τη συνταγματική τάξη. Το κόμμα αυτό βρίσκεται, από χρόνια, υπό παρακολούθηση από τις μυστικές υπηρεσίες και την Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος.

 

Ασφαλώς πολλοί θα πουν ότι όλοι οι ανωτέρω είναι εθνικιστές, ακροδεξιοί, λαϊκιστές και ρατσιστές και καλόν είναι να τους περιορίσουμε ή και να τους αποκλείσουμε από τις όποιες διαδικασίες της Δημοκρατίας. Πρόκειται για τεράστιο λάθος. Έχει κανείς την παραμικρή αμφιβολία ότι αν η απειλή κατά του υπάρχοντος πολιτικοοικονομικού Συστήματος προερχόταν από την Αριστερά  αυτή δε θα αντιμετωπιζόταν με παρόμοιες μεθόδους; Ας θυμηθούμε τι γινόταν την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, τότε που υφίστατο η κομμουνιστική απειλή για το Σύστημα.

 

Είναι σαφές ότι η σημερινή Δημοκρατία έχει όρια. Τα όρια αυτά είναι η ισχυρή αμφισβήτηση των βασικών πυλώνων του κυρίαρχου συστήματος της παγκοσμιοποίησης. Όποιο κόμμα, όποια ηγεσία προτείνει μια εναλλακτική πολιτική κατεύθυνση πρέπει να εξοντωθεί με κάθε μέσον. Αυτό κάποιοι το ονομάζουν προάσπιση της Δημοκρατίας από τους εχθρούς της. Στην πραγματικότητα είναι η προάσπιση του κυρίαρχου Συστήματος από τον κίνδυνο αμφισβήτησης και ανατροπής του.

 

Πηγή: www.ellinikiantistasi.gr

Share