27 Ιουλίου 2026

Ο πόλεμος στην Ουκρανία φωνάζει, οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις ακούνε;

 
Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο που οι στρατοί σκέφτονται για την επιβίωση στο πεδίο της μάχης. Ένα από τα πιο ξεκάθαρα μαθήματα που προκύπτουν από τη σύγκρουση είναι ότι οι σύγχρονοι στρατοί δεν μπορούν πλέον να βασίζονται αποκλειστικά σε εξελιγμένα συστήματα αεράμυνας, ηλεκτρονικό πόλεμο, ή ελιγμούς για να προστατευτούν. 
 
Η ευρεία χρήση φθηνών drones (όπως στο πόλεμο στην Ουκρανία) έχει μετατρέψει σχεδόν κάθε πεδίο μάχης σε χώρο συνεχούς επιτήρησης, όπου οποιοδήποτε εκτεθειμένο όχημα, διοικητικό κέντρο, κόμβος logistics, ή συγκέντρωση στρατευμάτων, μπορεί να εντοπιστεί και να δεχθεί επίθεση, μέσα σε λίγα λεπτά.
 
Για τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, αυτά τα μαθήματα είναι ιδιαίτερα σημαντικά. Το επιχειρησιακό περιβάλλον της Ελλάδας – που χαρακτηρίζεται από εκατοντάδες νησιά, τραχιά βουνά, διασκορπισμένες φρουρές και περιορισμένο στρατηγικό βάθος – καθιστά την παθητική προστασία ουσιαστικό συστατικό των μελλοντικών στρατιωτικών επιχειρήσεων.
 
Το κεντρικό μάθημα από την Ουκρανία είναι ότι η παθητική προστασία πρέπει να γίνει βασικό στοιχείο του στρατιωτικού δόγματος και όχι μια αυτοσχέδια αντίδραση κατά τη διάρκεια του πολέμου. Στην Ουκρανία, εκτεταμένα δίκτυα κατά των drones καλύπτουν πλέον εκατοντάδες χιλιόμετρα δρόμων κοντά στις πρώτες γραμμές, προστατεύοντας τις στρατιωτικές νηοπομπές από drones πρώτου προσώπου (FPV).
 
Ενώ αυτές οι δομές δεν είναι ούτε εξελιγμένες, ούτε άτρωτες, μειώνουν σημαντικά την ευπάθεια περιπλέκοντας την αναγνώριση του εχθρού και καθυστερώντας τις επιθέσεις. Η αξία τους δεν έγκειται στο να κάνουν τις δυνάμεις αόρατες, αλλά στην αύξηση των πιθανοτήτων επιβίωσής τους.
 
Καίρια η παθητική προστασία
 
Για την Πολεμική Αεροπορία, αυτό σημαίνει ότι τα παθητικά μέτρα επιβίωσης – συμπεριλαμβανομένων των εναέριων δικτύων, των ενισχυμένων καταφυγίων, του καμουφλάζ, της θερμικής απόκρυψης, των θέσεων δολώματος και της συχνής μετατόπισης θα πρέπει να γίνουν συνήθης πρακτική σε όλους τους σχηματισμούς. Αυτά τα μέτρα θα πρέπει να θεωρούνται εξίσου απαραίτητα με το σκάψιμο θέσεων μάχης, ή την εγκαθίδρυση περιμετρικής ασφάλειας.
 
Ένα άλλο σημαντικό μάθημα αφορά στη διοικητική μέριμνα. Η σύγκρουση στην Ουκρανία έδειξε ότι οι κόμβοι διοικητικής μέριμνας συγκαταλέγονται πλέον στους στόχους υψηλότερης προτεραιότητας του εχθρού. Οι αποθήκες καυσίμων, οι χώροι αποθήκευσης πυρομαχικών, οι εγκαταστάσεις συντήρησης, οι ζώνες προσγείωσης ελικοπτέρων και οι νηοπομπές ανεφοδιασμού παρακολουθούνται συνεχώς από drones και γίνονται ελκυστικοί στόχοι για ακριβείς επιθέσεις.
 
Αυτό έχει άμεσες επιπτώσεις για την Ελλάδα, ιδίως στα νησιά του Αιγαίου. Λιμάνια, ελικοδρόμια, τοποθεσίες ραντάρ και περιοχές ανεφοδιασμού θα μπορούσαν όλα να υπόκεινται σε συνεχή επιτήρηση κατά τη διάρκεια μιας κρίσης. Αντί να συγκεντρώνει τις προμήθειες σε λίγες μεγάλες αποθήκες, η Πολεμική Αεροπορία θα πρέπει να δίνει όλο και μεγαλύτερη έμφαση στη διασκορπισμένη διοικητική μέριμνα, σε πολλαπλές μικρότερες τοποθεσίες αποθήκευσης, σε δυνατότητες ταχείας μετεγκατάστασης και σε μέτρα εξαπάτησης που έχουν σχεδιαστεί για να συγχέουν την αναγνώριση του εχθρού.
 
Η σημασία του πολυφασματικού καμουφλάζ
 
Το παραδοσιακό καμουφλάζ προοριζόταν κυρίως για την απόκρυψη των δυνάμεων από την οπτική παρατήρηση. Τα σύγχρονα drones, ωστόσο, χρησιμοποιούν θερμική απεικόνιση, αισθητήρες υπερύθρων και ολοένα και πιο εξελιγμένη τεχνητή νοημοσύνη για τον εντοπισμό στρατιωτικών στόχων. Ως αποτέλεσμα, η απόκρυψη οχημάτων κάτω από το χρώμα καμουφλάζ από μόνη της δεν επαρκεί πλέον.
 
Η Πολεμική Αεροπορία θα πρέπει επομένως να επενδύσει σε συστήματα θερμικού καμουφλάζ, διαχείριση θερμικών υπογραφών και βελτιωμένες τεχνικές απόκρυψης. Οι στρατιωτικές ασκήσεις θα πρέπει να περιλαμβάνουν τακτικά αναγνώριση με drones, επιτρέποντας στις μονάδες να παρατηρούν τον εαυτό τους μέσω θερμικών καμερών και να κατανοούν πόσο εύκολα μπορούν να ανιχνευθούν από ψηλά. Μια τέτοια εκπαίδευση θα παρείχε άμεση ανατροφοδότηση και θα βελτίωνε σημαντικά την πειθαρχία στο πεδίο.
 
Οι μονάδες μηχανικού αναλαμβάνουν επίσης πολύ πιο σημαντικό ρόλο σε αυτό το νέο περιβάλλον. Η προστασία της Ουκρανίας από drones καταδεικνύει ότι τα σχετικά φθηνά δομικά υλικά – ξύλινοι στύλοι, χαλύβδινα πλαίσια, δίχτυα καμουφλάζ, φράγματα Hesco και χωματουργικά έργα – μπορούν να βελτιώσουν δραματικά την επιβίωση. Οι Έλληνες στρατιωτικοί μηχανικοί θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν παρόμοιες μεθόδους για την κατασκευή προστατευμένων διαδρόμων εφοδιαστικής, κρυφών θέσεων πυροβολικού, καλυμμένων σημείων ανεφοδιασμού ελικοπτέρων και ενισχυμένων θέσεων διοίκησης, τόσο στην ηπειρωτική Ελλάδα, όσο και στα νησιά.
 
Προτεραιότητες προμηθειών
 
Ίσως το πιο εντυπωσιακό μάθημα αφορά τις προτεραιότητες προμηθειών. Οι σύγχρονοι στρατοί έλκονται φυσικά από ακριβές τεχνολογικές λύσεις, όπως συστήματα ραντάρ, εξοπλισμό ηλεκτρονικού πολέμου και πυραύλους αναχαίτισης. Αυτές οι δυνατότητες παραμένουν απαραίτητες, αλλά δεν μπορούν να βρίσκονται παντού ανά πάσα στιγμή. Αντίθετα, οι σχετικά φθηνές επενδύσεις σε δίχτυα καμουφλάζ, δολώματα, προστατευτικά φράγματα, αρθρωτά καταφύγια και υλικά επισκευής μπορούν να αυξήσουν δραματικά την επιβίωση στο πεδίο της μάχης, με ένα κλάσμα του κόστους.
 
Αυτό υποδηλώνει ότι η παθητική προστασία θα πρέπει να λαμβάνει ειδική χρηματοδότηση, αντί να βασίζεται σε μεμονωμένες μονάδες για τον αυτοσχεδιασμό τοπικών λύσεων. Τυποποιημένα κιτ επιβίωσης θα μπορούσαν να διανεμηθούν σε όλη τη δύναμη, επιτρέποντας στις μονάδες να δημιουργούν γρήγορα προστατευμένες θέσεις όποτε απαιτείται.
 
Εκπαίδευση
 
Οι μέθοδοι εκπαίδευσης πρέπει επίσης να εξελιχθούν. Πολλοί στρατοί εκπαιδεύονται πλέον με drones, αλλά σχετικά λίγοι εκπαιδεύονται συστηματικά εναντίον τους. Κάθε σημαντική άσκηση της Πολεμικής Αεροπορίας θα πρέπει να ενσωματώνει ρεαλιστικές απειλές από drones, αξιολογώντας πόσο γρήγορα ανιχνεύονται οι μονάδες, εάν τα πρότυπα κίνησης είναι προβλέψιμα, αν λειτουργεί αποτελεσματικά το καμουφλάζ και αν τα δολώματα αποσπούν με επιτυχία την προσοχή του εχθρού. Αυτό θα έκανε τους διοικητές πιο ενήμερους για τις πραγματικές υπογραφές του πεδίου μάχης των μονάδων τους.
 
Η εξαπάτηση αναδεικνύεται επίσης ως ένας ισχυρός πολλαπλασιαστής δύναμης. Ο πόλεμος της Ουκρανίας έχει καταδείξει την αποτελεσματικότητα των φουσκωτών αρμάτων μάχης, του ψεύτικου πυροβολικού, των εικονικών συστημάτων ραντάρ και των ψευδών θέσεων εφοδιαστικής στην σπατάλη πόρων αναγνώρισης του εχθρού και πυρομαχικών ακριβείας. Για την Ελλάδα, τα σχετικά φθηνά συστήματα δολωμάτων θα μπορούσαν να περιπλέξουν την εικόνα πληροφοριών ενός αντιπάλου και να αναγκάσουν πολύτιμα drones και πυραύλους να εμπλακούν σε ψευδείς στόχους.
 
Ένα πολυεπίπεδο αμυντικό σύστημα
 
Το πιο σημαντικό είναι ότι οι παθητικές και ενεργητικές άμυνες δεν πρέπει ποτέ να θεωρούνται ως ανταγωνιστικές προσεγγίσεις. Αντίθετα, πρέπει να ενσωματωθούν σε ένα πολυεπίπεδο αμυντικό σύστημα. Ο ηλεκτρονικός πόλεμος, τα drones αναχαίτισης, τα πυροβόλα και οι πύραυλοι παραμένουν απαραίτητα, αλλά είναι σημαντικά πιο αποτελεσματικά όταν συνδυάζονται με καμουφλάζ, απόκρυψη, εξαπάτηση, σκλήρυνση και κινητικότητα. Κάθε επίπεδο αντισταθμίζει τις αδυναμίες των άλλων.
 
Τελικά, η Ουκρανία καταδεικνύει ότι η επιβίωση έχει γίνει εξίσου σημαντική με την ισχύ πυρός. Μια δύναμη που δεν μπορεί να επιβιώσει από τη συνεχή παρατήρηση από drones, δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά τα όπλα της, ή να διατηρήσει πολεμικές επιχειρήσεις. Για τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, η θεσμοθέτηση της παθητικής άμυνας μέσω του δόγματος των προμηθειών και της ρεαλιστικής εκπαίδευσης αποτελεί έναν από τους πιο οικονομικά αποδοτικούς τρόπους για την ενίσχυση της επιχειρησιακής ανθεκτικότητας.
 
Σε μια εποχή όπου οι ουρανοί γεμίζουν ολοένα και περισσότερο με φθηνά drones που μεταφέρουν πυρομαχικά ακριβείας, η σύγχρονη στρατιωτική αποτελεσματικότητα εξαρτάται, όχι μόνο από την ικανότητα να χτυπήσουν τον εχθρό, αλλά εξίσου από την ικανότητα να παραμείνουν κρυμμένοι, προστατευμένοι και έτοιμοι να πολεμήσουν μια άλλη μέρα.
 



Share
Posted by ΘΑΝΟΣ ΚΟΥΚ at 4:00 μ.μ.
Κατηγορία Θέματος , , , ,

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Εγγραφή σε: Σχόλια ανάρτησης (Atom)

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

4. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

5. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

6. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

7. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Να σημειώσουμε ότι εκτός των αναρτήσεων που υπογράφει ο διαχειριστής μας, όλες οι άλλες απόψεις που αναφέρονται σε αυτές ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες των άρθρων. Τέλος άλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.